Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

abortus
Persbericht

Recht op Leven Nederland: een nieuw platform

Het zal niemand ontgaan: het onderwerp ‘abortus’ staat volop in de belangstelling. Dolle Mina’s schreeuwen hun ‘baas in eigen buik’ leuzen. Het is een centraal thema bij acties van feministen. Recent zagen we initiatieven als ‘abortus is een...

doop
Nieuws

Aantal katholieke dopen in Ierland daalt met bijna 30 procent

Het aantal katholieke dopen op het eiland Ierland is in tien jaar tijd met bijna 30 procent afgenomen. Niet alleen de voortgaande secularisatie speelt daarbij een rol. Vooral het sterk gedaalde geboortecijfer heeft grote invloed, blijkt volgens...

Sefa
Video

Sefa geeft ‘Amazing Grace’ eigen muzikale vertolking

De bekende christelijke hymne Amazing Grace heeft een nieuwe uitvoering gekregen. Sefa Vlaarkamp brengt Genade, zo oneindig groot live in een eigen arrangement. De muziekvideo verscheen onlangs via het christelijke muziekplatform Als Alles Duister Is...

Wim Grandia
Video

Wim Grandia over Openbaring: ‘Mag het licht aan?’

Veel christenen ervaren Openbaring als een moeilijk en soms zelfs gesloten Bijbelboek. Wat moet je met de vele profetieën en apocalyptische beelden? En wat heeft dit laatste Bijbelboek christenen vandaag te zeggen? In de eerste aflevering van zijn...

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 100: "Noem eens tien mooie dingen van God"

Psalm 100 is een uitbundige oproep om God te danken en Hem met vreugde te dienen. In een videoboodschap van de IZB staat dominee  stil bij deze psalm en daagt hij christenen uit om bewust na te denken over redenen voor dankbaarheid. "Noem eens tien...

Mali
Nieuws

Militante moslimgroepen dwingen kerken in Mali belasting te betalen

Een recent veldrapport van partners van Open Doors laat zien dat de kerk in vooral het centrale en zuidelijke deel van Mali flink onder druk staat. Jihadistische groepen dwingen kerken speciale belasting – djizja – te betalen. Het alternatief is de...

Floortje Boer
Preekverslag

Floortje Boer: “Wij kunnen de Heilige Geest niet in een hokje stoppen”

Kun je je hele leven in Jezus geloven en toch iets missen van het werk van de Heilige Geest? Floortje Boer groeide op in de kerk, deed belijdenis en zong als tiener over Jezus. Toch ontdekte de spreekster later een kant van het geloof die ze...

tansgenderzorg
Boekfragment

Hoe het Nederlandse behandelprotocol voor transgenderjongeren ontstond

Nederlandse zorgverleners begonnen begin jaren negentig met het toedienen van puberteitsremmers aan een kleine groep jongeren met genderdysforie. De aanpak zou later bekend worden als het Dutch Protocol en internationaal navolging krijgen. In dit...

Meerartikelen

Nijkerk
Nieuws

Activisten voor rechter na acties bij CvI: "God is geen grootgrondbezitter die zijn lievelingetjes land belooft"

Twee activisten stonden vrijdag voor de Arnhemse rechtbank vanwege het bekladden en beschadigen van onder meer het Israëlcentrum in Nijkerk en het CIDI-kantoor. Het Openbaar Ministerie eiste een geldboete van 800 euro tegen Marlisa H. (36) uit Arnhem...

Muskathlon
Persbericht

Muskathlon bestaat vijftien jaar: ruim 3.000 deelnemers kwamen in beweging tegen onrecht

Muskathlon bestaat vijftien jaar. Wat begon met één sportief avontuur, groeide uit tot een internationale beweging met 3.120 deelnemers in 25 landen. Samen haalden zij tientallen miljoenen euro’s op voor organisaties die zich inzetten tegen onder...

Jan van den Bosch en Xander van Loon
Nieuws

Meervoudig Europees kampioen taekwondo Xander van Loon zondag te gast bij Hour of Power

Hij heeft een indrukwekkende carrière achter de rug. Xander van Loon werd meermaals Europees kampioen maar uiteindelijk is het geloof voor hem doorslaggevend, vertelt hij zondag in Hour of Power. "Het geloof is het fundament onder mijn leven. Daar...

Kloens
Nieuws

Maassluis verbiedt omstreden genezingsdienst niet: ‘Wet biedt geen mogelijkheden’

De gemeente Maassluis grijpt niet in bij de omstreden genezingsdienst die evangelist Jelthe Kloens vrijdagavond organiseert. Burgemeester Jack de Vries begrijpt de zorgen over mogelijke misleiding van zieke en kwetsbare bezoekers, maar ziet geen...

Derksen
Nieuws

Johan Derksen wil SGP verbieden: "Pure vrouwendiscriminatie"

De populaire talkshowhost Johan Derksen wil het liefst dat de SGP verboden wordt. Hij haalde in de talkshow Vandaag Inside, niet voor het eerst, hard uit naar de partij. Directe aanleiding was het feit dat fractievoorzitter Chris Stoffer tijdens de...

Chris Landau
Nieuws

Amerikaanse topdiplomaat uit zorgen over stierenbeeld vanwege Bijbelse associatie met afgoderij

Een hoge Amerikaanse regeringsfunctionaris heeft bezwaar gemaakt tegen een stierenbeeld dat bedoeld was voor het Amerikaanse paviljoen op Expo 2027 in Belgrado. Onderminister van Buitenlandse Zaken Chris Landau (foto) vreesde dat het ontwerp te...

Sarah Mullally
Nieuws

Aartsbisschop trekt onderscheiding Pakistaanse imam in na uitspraken over Bin Laden

De aartsbisschop van Canterbury, Sarah Mullally (foto), heeft een onderscheiding voor de Pakistaanse imam Hafiz Muhammad Tahir Mehmood Ashrafi ingetrokken. Aanleiding zijn oude uitspraken waarin hij zich positief uitliet over Osama bin Laden....

Syrie
Nieuws

Kinderen ontsnappen aan bomaanslag bij Syrische kathedraal

Kinderen die op het terrein van een Syrische kathedraal speelden, zijn ongedeerd gebleven nadat vlak buiten de kerk een explosief afging. Ook andere aanwezigen raakten niet gewond. De aanslag veroorzaakte wel schade aan het kerkgebouw en de directe...

Pakistan
Nieuws

Christelijke jongen (15) in Pakistan verdwijnt na vermeende gedwongen bekering tot islam

De christelijke ouders van de 15-jarige Sagar Masih vragen de Pakistaanse autoriteiten om hun zoon veilig naar huis te laten terugkeren. Zij zeggen dat de jongen op zijn werk in een fabriek onder druk is gezet om het christelijke geloof te verlaten...

Ds. A. T. Vergunst
Video

Ds. Vergunst over rechtvaardigmaking: stumperds die vrijgesproken worden

Hoe kan God een mens die dagelijks zondigt toch rechtvaardigen? Ds. A. T. Vergunst (GerGem) stond daar in een preek over Handelingen 13 uitvoerig bij stil. Daarbij maakte hij onderscheid tussen rechtvaardigmaking en heiligmaking. Aan de hand van...

GZB-echtparen
Persbericht

Twee echtparen bereiden zich via GZB voor op uitzending naar Zimbabwe en Colombia

Twee Nederlandse echtparen zijn deze maand bij de GZB begonnen met de voorbereiding op hun uitzending naar het buitenland. Bart en Pauline Visser hopen in het voorjaar van 2027 naar Zimbabwe te vertrekken, terwijl Marnix en Ariëtte Hogendoorn zich...

werkvloer
Nieuws

Kerken opgeroepen aandacht te besteden aan ‘christen-zijn op je werk’

Kerken en gemeenten in Nederland worden opgeroepen om zondag 8 november stil te staan bij de betekenis van het christelijk geloof voor het dagelijks werk. Tijdens de landelijke themazondag ‘Christen-zijn op je werk’ kunnen voorgangers in hun preek...