Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

Elisabeth van Zijl
Podcast

Elisabeth van Zijl: “Mijn eetstoornis was mijn overleving, maar niet mijn bestemming”

“Jarenlang was eten mijn houvast én mijn gevangenis. Pas toen ik durfde toe te geven hoe gebroken het vanbinnen was, begon de weg naar vrijheid.” Elisabeth van Zijl weet waarover ze spreekt. Vanuit haar eigen geschiedenis met een eetstoornis ontdekte

Prof. dr. Arnold Huijgen
Opinie

Tussen waarheid en liefde: Hoe uit je kritiek op een medechristen?

‘Is dit nu naastenliefde?’ Dat vroeg de rechter in de zaak die de zelfstandige kerkelijke gemeente Driedorp al tijden verdeelt. Het bestuur van de gemeente wilde de eigen predikant prof. W.J. op ’t Hof niet langer laten voorgaan. Op ’t Hof en een dee

Melanie Rivas
Nieuws

Het bekeringsverhaal van Melanie Rivas: “Ik was klaar met het leven”

Melanie Rivas straalt van vreugde wanneer ze spreekt over haar geloof. De 22-jarige deelde onlangs een video op sociale media waarin ze vertelt hoe God haar leven heeft veranderd. Haar getuigenis ging viraal en heeft inmiddels bijna 400.000 keer de h

Sam en Kely
Nieuws

Als het wonder uitblijft: leven met een onvervulde kinderwens

Huisje, boompje, beestje, kindje. Bij veel christenen ziet het ideaalbeeld er ongeveer zo uit: je ontmoet ergens in je jongvolwassen jaren een leuke jongen of een lief meisje. Je vindt een baan, koopt samen een huis en beleeft een prachtige bruiloft.

Jan Pool
Podcast

Jan Pool in Cvandaag podcast: “In de woestijn ontmoette ik God”

“Woestijnperiodes zijn niet negatief”, zegt de bekende spreker Jan Pool. “In de woestijn zijn oases. In de Bijbel zie je dat mannen van God in de woestijn uiteindelijk altijd ontmoetingen met God hebben.” Met dat vertrouwen ging hij vorig jaar bewust

Timon Kitsz
Recensie

Verschuivingen op het evangelische erf: corrigeert Jezus het Oude Testament?

Het boek Wij volgen Jezus van Martin Koornstra roept bij veel christenen herkenning en enthousiasme op. Tegelijk signaleren sommigen een theologische verschuiving die vragen oproept over de omgang met het Oude Testament, Gods oordeel en de eenheid va

matthijn
Column

En toen was er een tumor...

Vorig jaar kwam ik in de positie dat geen mens me nog kon helpen. Ik klopte aan bij de Crisisdienst GGZ en werd naar huis gestuurd, ondanks dat ik aangaf dat het voor mij niet veilig was. Ik bleef zo veel mogelijk buiten rondlopen en de tweede nacht

Wilkin van de Kamp
Video

Waarom Wilkin van de Kamp bij Psalm 62 aan Moeder Teresa moest denken

In Psalm 62 zegt David dat zijn ziel alleen bij God rust vindt. Die uitspraak deed Wilkin van de Kamp denken aan een interview tussen een journalist en Moeder Teresa. Laatstgenoemde werd gevraagd of ze nog wel tijd had om tot God te bidden. Dit omdat

Meerartikelen

Ds. M. van Kooten
Video

Ds. Van Kooten: "Verwacht het niet van ambtsdragers, maar van de Heere Jezus"

"Verwacht het niet van deze nieuw bevestigde knechten. U mag en moet ze wel opdragen aan de troon van de genade, en tegelijkertijd zijn zij de Knecht niet. Dat is er maar Een", aldus ds. M. van Kooten. De predikant ging recentelijk voor in een kerkdi

Wietse van der Hoek
Video

Baptistenvoorganger bracht op uitnodiging van ambassade bezoek aan Israël

De afschuwelijke gebeurtenissen op 7 oktober 2023 lieten littekens achter die niet meer verdwijnen. Een datum die zich in het geheugen van mensen heeft gegrift, niet alleen bij Israëli’s maar wereldwijd. Het nieuws stond er vol van, meningen buitelde

Stichting HVC
Video

Christenvervolging in China kort uitgelegd: bekijk de video

Hoe kan het christelijk geloof in China blijven groeien terwijl gelovigen onder druk staan? In deze korte explainer van Stichting HVC krijg je in enkele minuten inzicht in de geschiedenis en de realiteit van christenvervolging in China. Christenen wo

Arne Hulstein
Video

Betalen met crypto: ook in de kerk? In gesprek met expert Arne Hulstein

Contant geld verdwijnt en digitaal betalen wordt steeds normaler. Ook in kerken roept dat nieuwe vragen op. In een extra aflevering van het Family7-programma Uitgelicht! spreekt tech-expert Arne Hulstein over betalen met crypto in de kerk. In een per

Willem Ouweneel
Podcast

Is God rechtvaardig in ons lijden? Willem Ouweneel over Job

Waarom laat God lijden toe en hoe blijft Hij rechtvaardig? In deze podcast van Uitgeverij Gideon staat het Bijbelboek Job centraal. Op basis van het boek God bent U rechtvaardig? neemt Willem J. Ouweneel luisteraars mee in eerlijke vragen over pijn,

30 Dagen Gebed
Persbericht

30 Dagen Gebed: christenen bidden voor de moslimwereld

Frontiers wil dit jaar met 30 Dagen Gebed christenen aanmoedigen om te bidden voor de volken waaruit moslims tot geloof zijn gekomen en die nu zelf het Goede Nieuws delen. Wereldwijd bidden miljoenen christenen voor hen. “Door onze gebeden zijn we me

Maarten Goossensen
Levensverhaal

Maarten Goossensen (49) van retraitecentrum De Spil: "Stilte is een traktatie voor de ziel"

Wat ruim twintig jaar geleden begon met een spontaan geboekte retraiteweek bij retraitecentrum De Spil, groeide voor Maarten Goossensen uit tot een nieuw leven. Vandaag de dag woont en werkt hij er als beheerder en coördinator: „Ik heb die week als l

 Saskia de Boer
Interview

AI steeds vaker startpunt van geloofszoektocht: “God kan overal doorheen werken, ook door ChatGPT”

Steeds meer mensen beginnen hun geloofszoektocht niet in de kerk, maar achter hun scherm. Vragen over God, lijden en zingeving worden eerst ingevoerd in AI-tools. Soms leidt dat zelfs rechtstreeks naar fysieke geloofsontmoeting. “Er zijn meerdere men

Sebastiaan van Wessem
Opinie

Misverstand in evangelische kringen: Zalving is geen mystieke kracht

In veel charismatische en evangelische contexten roept het woord 'zalving' sterke associaties op. Vaak wordt het gebruikt in de context van kracht, impact, zichtbare doorbraak of een voelbare atmosfeer van Gods aanwezigheid. Hoewel het hier veelal om

Franscesca Albanese``
Persbericht

Groep Europarlementariërs vraagt ontslag Francesca Albanese op initiatief van SGP

De roep om het vertrek van Franscesca Albanese, de speciale VN-rapporteur voor de Palestijnse gebieden, wordt steeds luider. Op initiatief van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen vraagt nu ook een groep Europarlementariërs om haar onmiddellijke o

Don Ceder
Persbericht

ChristenUnie presenteert manifest ‘Ruimte voor kerken’

De ChristenUnie heeft vandaag samen met lokale fracties het manifest ‘Ruimte voor kerken’ gepresenteerd. Met het document roept de partij kerken, gemeenten en de Rijksoverheid op om gezamenlijk werk te maken van voldoende ruimte voor kerkhuisvesting.

Roemenië
Nieuws

Ex-bewoners Roemeense kindertehuizen beschuldigen predikant van seksueel misbruik

Harvest Christian Fellowship, een grote evangelische gemeente in de Amerikaanse staat Californië, wil dat 22 rechtszaken over vermeend seksueel misbruik worden afgewezen. De zaken zijn aangespannen door voormalige bewoners van kindertehuizen in Roeme