Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

sollicitatie
Nieuws

Zichtbaar christelijk op je cv? Dan daalt de kans op een sollicitatiegesprek

Sollicitanten die op hun cv zichtbaar maken dat zij christen zijn, hebben minder kans om te worden uitgenodigd voor een gesprek. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Gent. De onderzoekers lieten professionele recruiters uit Vlaanderen,...

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden tijdens intrededienst in Uddel: "Plaats mij niet op een voetstuk"

Ds. G. van Zanden deed onlangs intrede in de hervormde gemeente te Uddel. In de Veluwse gemeente volgt hij ds. A. Vonk Noordegraaf op. Laatstgenoemde predikant is sinds mei vorig jaar predikant in Putten. Van Zanden kwam over vanuit de hervormde...

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp spoort christenen aan anderen met hun woorden op te bouwen

Een bemoedigend woord kan veel meer betekenen dan we soms beseffen. Toch blijven juist die woorden vaak onuitgesproken. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' moedigt Wilkin van de Kamp christenen aan om niet alleen positief...

azc
Nieuws

Minister vraagt bedreigde christelijke asielzoekers vaker aangifte te doen

Christelijke asielzoekers die in een opvanglocatie worden bedreigd of geïntimideerd, moeten vaker naar de politie stappen. Dat zei minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie donderdag tijdens een commissiedebat over het asielbeleid....

Doop
Nieuws

Bijzonder tafereel op Engels strand: 170 mensen gedoopt

Op een strand in het Engelse graafschap Devon hebben 170 mensen zich laten dopen. Honderden belangstellenden waren getuige van de massale doopdienst in zee, die ontstond na een oproep op sociale media. Dat meldt Christian Today.  De doopdienst vond...

lagerhuis
Nieuws

Britse euthanasiewet van tafel: ‘Alle eer aan God’

Het Britse Lagerhuis heeft een wetsvoorstel voor hulp bij zelfdoding verworpen. Na een urenlang debat stemden 286 parlementsleden tegen en 270 voor. Christelijke organisaties, die de afgelopen tijd intensief campagne voerden tegen het voorstel,...

911
Nieuws

Tientallen christenen delen Evangelie bij herdenking aanslagen 9/11

Tientallen christenen hebben tijdens de herdenking van de aanslagen van 11 september 2001 in New York het Evangelie gedeeld. Rond het 9/11 Memorial deelden zij Bijbels en christelijke folders uit en gingen zij met voorbijgangers in gesprek over...

Heilige Grond
Podcast

Geeft het christelijk geloof ruimte om te klagen? Beluister deze podcast

De moeders van Bethlehem "wilden niet worden getroost". Dat aangrijpende Bijbelbeeld vormt het vertrekpunt van deze aflevering van de podcast Heilige Grond. Daarin gaan missioloog Berdine van den Toren-Lekkerkerker en predikant Pieter Kleingeld in...

Meerartikelen

Zen
Nieuws

Kardinaal Zen verliest beroep tegen veroordeling in Hongkong

Een panel van drie beroepsrechters in Hongkong heeft de veroordeling van kardinaal Joseph Zen en vier anderen bekrachtigd. Dat meldt EWTNNews. De zaak betreft vijf voorvechters van de democratie die het 612 Humanitarian Relief Fund beheerden. Het...

Russische uitgave Nieuw Testament
Nieuws

Rusland vernietigt Nieuwe Testamenten en zet christelijke organisatie op zwarte lijst

De Russische overheid heeft de christelijke organisatie Mission Eurasia bestempeld als een 'ongewenste organisatie'. Daardoor kunnen Russische christenen worden bestraft als zij met Mission Eurasia samenwerken of materiaal van de organisatie...

Ds. J. R. van Vugt
Video

HHK-predikant tijdens preek: "Het liefste wat ik doe is Jezus presenteren"

Wat komt een dominee eigenlijk doen? Die vraag stelde ds. J. R. van Vugt (HHK) zichzelf toen hij zich voorbereidde op een preek die hij onlangs hield. In de preek ging het over de verheerlijking van Jezus op de berg. Zijn antwoord luidde: "Wat ik het...

Pakistan
Nieuws

EU waarschuwt Pakistan: handelsvoordelen op het spel door schending mensenrechten

Pakistan moet de rechten van religieuze minderheden beter beschermen om zijn gunstige handelsstatus bij de Europese Unie te behouden. Vooral het grote aantal godslasteringszaken baart Brussel zorgen. Dat zegt EU-ambassadeur Raimundas Karoblis....

Zohran Mamdani
Nieuws

Nabestaanden 9/11 willen islamitische burgemeester weren van herdenking in New York

Een groep nabestaanden van slachtoffers van 9/11 wil niet dat de islamitische burgemeester van New York, Zohran Mamdani, vrijdag aanwezig is bij de herdenking op Ground Zero. Een petitie met die oproep is inmiddels ruim 100.000 keer ondertekend. De...

Nepal overstroming
Nieuws

Veel christenen omgekomen en vermist na overstromingen Nepal

De zware overstromingen die Nepal eind augustus troffen, hebben ook onder christenen veel slachtoffers gemaakt. Tientallen gelovigen zouden zijn omgekomen en verschillende voorgangers en gemeenteleden worden nog vermist. Complete kerkgebouwen zijn...

Brits parlement
Nieuws

Britse christenen houden hun adem in bij nieuwe stemming over hulp bij zelfdoding

Britse christenen worden opgeroepen om te bidden nu het Lagerhuis vandaag opnieuw stemt over een wetsvoorstel rond hulp bij zelfdoding. Tegenstanders waarschuwen dat de wet, mocht deze doorgang vinden, grote gevolgen kan hebben voor ouderen, mensen...

Ds. D.M. Elsman
God

Ds. Elsman via Refoweb: ‘Wonderen bewijzen niet dat iemand Christus kent’

Een vraagsteller op Refoweb worstelt met een Bijbels spanningsveld: hoe kunnen mensen die niet werkelijk in Christus geloven toch demonen uitdrijven in Zijn naam? In Mattheüs 7 spreekt Jezus immers over mensen die zeggen dat zij in Zijn naam krachten...

Jan van den Bosch en Tainá Monteiro
Nieuws

Tainá Monteiro aanstaande zondag te gast bij Hour of Power

Ze worstelde, maar kwam boven. Tainá Monteiro vond haar weg in Jezus, vertelt ze komende zondag om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7 bij Hour of Power.

Sabine Netters
Persbericht

Internist-oncoloog waarschuwt: "Palliatieve zorg in Nederland is onderontwikkeld"

Palliatieve zorg krijgt in Nederland nog niet de aandacht en deskundigheid die nodig zijn. Dat stelt internist-oncoloog Sabine Netters in een aflevering van De Podcast van je Leven!. Ze pleit voor betere begeleiding in de laatste levensfase en...

Alpha Nederland
Persbericht

Lunchmeeting richt zich op ontwikkelen van nieuwe leiders in kerken

In veel kerken en geloofsgemeenschappen komt een groot deel van het werk terecht bij een relatief kleine groep mensen. Hoe kunnen gemeenten meer gemeenteleden betrekken en hen helpen groeien in leiderschap? Die vraag staat centraal tijdens de...

Stefania Leão
Interview

Stefania schreef gebeden vanuit haar pijn: “Ze hielpen mij voordat ze iemand anders hielpen”

Haar gebeden vonden hun weg naar mensen in verschillende landen en belandden tijdens het WK voetbal uiteindelijk zelfs bij de Braziliaanse voetbaldelegatie. Toch schreef Stefania Leão ze ooit maar voor één persoon: zichzelf. In een periode vol...