Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerkscheuring CGK
Nieuws

Rijnsburg reageert op brief CGK-synode: ga niet afzonderlijk met Hoogeveen in gesprek

De groep Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) die zich sinds het vastlopen van de vorige generale synode afzonderlijk organiseert, roept aangesloten gemeenten op niet zelfstandig in gesprek te gaan met de nieuwe CGK-synode in Hoogeveen. Volgens de...

India
Nieuws

Bedreigde Indiase voorganger verliest huis door overstroming: kerk biedt gezinnen onderdak

De Indiase voorganger Golu Singh en zijn gezin zijn hun huis kwijtgeraakt door overstromingen in de deelstaat Chhattisgarh. Ze verblijven nu met vijf andere getroffen gezinnen in zijn kerk, die het natuurgeweld wel doorstond. De voorganger kreeg kort...

Padron
Nieuws

Pastor vervolgd vanwege uitspraken tijdens grote crisis in Cuba

“De kinderen hadden honger, het eten in de koelkast was bedorven en ik verliet zeer geëmotioneerd het huis”, vertelt de Cubaanse pastor Alexis Padrón. Hij werd begin juni gearresteerd nadat hij had deelgenomen aan een protest vanwege de vele...

Soedan
Nieuws

Zes christelijke medewerkers vrij na gewelddadige ontvoering in Zuid-Soedan

Zes medewerkers van de christelijke organisatie Young Life zijn in Zuid-Soedan vrijgelaten na vijf dagen gevangenschap. Gewapende mannen overvielen hen onderweg van een theologische training naar huis en staken hun voertuig in brand. De medewerkers...

Pike
Nieuws

Amerikaanse bisschoppen vragen om genade voor vrouw die uitvoering doodstraf overleeft

De Amerikaanse Christa Pike overleefde vorige week twee dodelijke injecties tijdens haar executie in Tennessee. Nu willen christelijke bisschoppen voorkomen dat de staat opnieuw probeert haar te doden. Ze vragen gouverneur Bill Lee om haar...

Pindel
Nieuws

Poolse bisschop onder politiebegeleiding uit kerk na protest tegen afzetting pastoor

De Poolse bisschop Roman Pindel kon zondagavond urenlang een kerk in Grojec niet verlaten door een protest tegen de afzetting van pastoor Józef Zborek. De politie begeleidde hem rond één uur ’s nachts naar buiten. Volgens het bisdom Bielsko-Żywiec...

Ds. M. L. Dekker
Video

GerGem-predikant over bloedbad 7 oktober en Israël als onderdeel van Gods heilsplan

De verschrikkingen van 7 oktober 2023 staan bij ds. M. L. Dekker en zijn vrouw in het hart gegrift. Het echtpaar woonde en werkte op dat moment in Israël, waar Dekker jarenlang vanuit Nazareth onder het Joodse volk werkzaam was. Tijdens een...

Kassel
Nieuws

Duitse organist verliest kerkelijk werk vanwege AfD-zetel en stapt naar rechter

De Duitse organist Thomas Sosna mag in verschillende kerken in Kassel niet meer spelen omdat hij namens de AfD in de gemeenteraad zit. Een protestantse gemeente beëindigde zijn dienstverband. Ook katholieke kerken geven hem geen nieuwe opdrachten...

Meerartikelen

Jim Bakker
Nieuws

Omstreden Amerikaanse tv-prediker Jim Bakker overleden op 86-jarige leeftijd

De Amerikaanse evangelist en televisieprediker Jim Bakker is maandag op 86-jarige leeftijd overleden. Bakker behoorde in de jaren zeventig en tachtig tot de bekendste christelijke televisiepersoonlijkheden van de Verenigde Staten. Zijn succesvolle...

azc
Nieuws

ChristenUnie en SGP werken aan plan tegen geweld tegen christenen in azc’s

Don Ceder (ChristenUnie) en Diederik van Dijk (SGP) werken aan een gezamenlijk plan om christelijke asielzoekers beter te beschermen tegen bedreiging en geweld. Ze willen onder meer veilige opvangplekken voor bedreigde christenen en snelle berechting...

Jinek
Nieuws

Mediadeskundige stapt uit jury interviewprijs om Jineks gesprek met Stoffer: "Het was een tribunaal"

Een nominatie voor het beste televisie-interview, terwijl het volgens Victor Vlam “een tribunaal” was. De keuze voor Eva Jineks veelbesproken abortusgesprek met SGP-leider Chris Stoffer is voor de mediadeskundige de belangrijkste reden om uit de jury...

Nico van der Voet
Opinie

Micha Nederland klopt aan bij ING, maar kloppen de Bijbelteksten ook?

Micha Nederland roept kerken op om ING aan te spreken op zijn financieringsbeleid rond olie en gas. Daarbij verwijst de organisatie naar de Bijbel: de weduwe die blijft aankloppen bij de onrechtvaardige rechter en de oproep uit Spreuken om voor...

CGK-situatie
Analyse

CGK-synode steekt hand uit, maar Rijnsburg ervaart juist grotere afstand

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) sloot vrijdag haar eerste vergaderweek af met woorden over herstel, verbinding en een uitgestoken hand naar afwezige kerken. Toch is het maar de vraag of die boodschap bij de gemeenten...

Brazilië
Getuigenis

Evangelische beweging groeit snel in Brazilië: duizenden dopelingen in Amazone

De evangelische beweging in Brazilië groeit sterk en krijgt ook in afgelegen gebieden van het land steeds meer voet aan de grond. In het Amazonegebied worden nieuwe gemeenten gesticht en duizenden mensen gedoopt. Voorgangers spraken hierover...

Donkey Mobile
Nieuws

Donkey Mobile neemt Preekondertiteling over

Donkey Mobile, het bedrijf achter een veelgebruikte kerkapp en streamingplatform Kerkdienstgemist, neemt Preekondertiteling over. Met deze technologie kunnen bezoekers van kerkdiensten live meelezen met wat er wordt gezegd. De tekst kan bovendien...

Ds. A. Simons
Nieuws

Ds. Simons gaat als pastor bij Refoweb aan de slag

Ds. A. Simons gaat aan de slag als pastor voor Refoweb. De reformatorische jongerensite en de hervormde predikant zelf maakten dat gisteren bekend. In zijn nieuwe rol gaat Simons pastorale gesprekken voeren met mensen die met geestelijke vragen...

machete
Nieuws

Moslim bedreigt kerkgangers in Indonesië met machete

Een kerkdienst in Indonesië is verstoord door een moslim die met een machete zwaaide en met bloedvergieten dreigde. De ongeveer veertig kerkgangers verlieten daarop hun gebedsruimte. Hoewel de man later zijn excuses aanbood, sloot het lokale...

Ruben Flach ingezegend
Nieuws

Ruben Flach ingezegend als interim-voorganger De Schuilplaats in Ede

Ruben Flach is ingezegend als interim-voorganger van evangelische gemeente De Schuilplaats in Ede. Hij gaat de gemeente de komende twee jaar parttime dienen. De benoeming volgt op een periode van een half jaar waarin Flach als adviseur optrok met het...

Moeder en dochter
Nieuws

Christelijke moeder en dochter omgekomen bij Israëlische luchtaanval in Gaza

Twee Palestijnse christenen zijn zaterdag omgekomen bij een Israëlische luchtaanval op Gaza-Stad. Het gaat om een moeder en haar dochter. Zij hielpen eerder kerkgangers en ontheemden. Israël zegt dat de aanval gericht was op een hoge leider van...

Nigeria
Nieuws

Twee christenen gedood bij nachtelijke aanval op Nigeriaans dorp

Bij een nachtelijke aanval op het overwegend christelijke dorp Angwan Tsarki in Nigeria zijn zondag twee christenen gedood. Drie anderen raakten gewond. Volgens inwoners vielen gewapende Fulani-herders het dorp rond tien uur ’s avonds binnen, terwijl...