Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Junia
Persbericht

Christelijke kinderopvang Junia opent nieuwe vestiging in Amsterdam

Op vrijdag 5 juni opent Junia officieel de deuren van de peutergroep en buitenschoolse opvang bij IKC Veerkracht in Amsterdam. Van 13.00 tot 14.00 uur vieren kinderen, ouders, school, opvang en genodigden samen de feestelijke opening van deze nieuwe

Ds. J. R. Bulten
Nieuws

Christelijke gereformeerde kerk Kampen brengt beroep uit op ds. J. R. Bulten

De christelijke gereformeerde kerk te Kampen heeft een beroep uitgebracht op ds. J. R. Bulten (foto). De predikant moet in de Overijsselse plaats ds. A. Hakvoort opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok begin vorig jaar naar Amersfoort. Bulten is s

SGP
Nieuws

SGP-Kamerlid snoeihard over kabinet: "We moeten ons kapot schamen"

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk haalde deze week snoeihard uit naar het kabinet. Hij noemt het onbegrijpelijk dat de Amerikaanse rapper Kanye West welkom is in Nederland om op te treden, terwijl hem in tal van andere landen de toegang is ontzegd. De o

Ceder
Nieuws

CU-Kamerlid Don Ceder trekt aan de bel over situatie christenen India en Congo

CU-Kamerlid Don Ceder heeft Kamervragen gesteld over de situatie van christenen in zowel Congo als India. Uit beide landen kwamen de afgelopen periode verontrustende berichten. Het Kamerlid wil weten hoe de minister van Buitenlandse Zaken daarover de

Muurschildering
Nieuws

Archeologen stuiten in Turkije op muurschildering van Jezus uit de derde eeuw

Archeologen hebben in Turkije een reeks belangrijke christelijke vondsten gedaan. Onder de ontdekkingen bevindt zich onder meer een muurschildering van Jezus uit de derde eeuw. Dat meldt The Christian Post. De vondsten werden gedaan op verschillende

Oscar Lohuis
Video

Terugkijken: Oscar Lohuis bespreekt geruchten rond de Tempelberg

De Tempelberg in Jeruzalem blijft een van de meest gevoelige plekken in het Midden-Oosten. Aanleiding is een bericht van het Britse platform Middle East Eye, waarin wordt beweerd dat de Verenigde Staten en Israël zouden overwegen het beheer van de Te

Bethel Church
Nieuws

Bethel Church voert ingrijpende hervormingen door na beschuldigingen tegen voorganger

De Amerikaanse megakerk Bethel Church heeft een reeks hervormingen aangekondigd naar aanleiding van beschuldigingen van seksueel misbruik tegen voorganger Ben Armstrong. Ook neemt de kerk volgens de Christian Post nadrukkelijk afstand van verschillen

Jonge Generaties Dag
Persbericht

Jeugdtrends 2026: christenjongeren zoeken steeds vaker richting en houvast in geloof

Christelijke jongeren lijken geloof steeds minder te zien als een beperking van hun vrijheid en juist vaker als een bron van betekenis en richting. Dat blijkt uit de Jeugdtrends 2026, die vrijdag werden gepresenteerd tijdens de eerste Jonge Generatie

Meerartikelen

paus
Nieuws

Paus Leo reist naar Spanje om migranten te ontmoeten

Paus Leo XIV brengt deze week een bezoek aan Spanje, waarbij vooral zijn reis naar de Canarische Eilanden de aandacht trekt. Daar wil hij migranten ontmoeten die vaak onder gevaarlijke omstandigheden de oversteek naar Europa hebben gemaakt. Volgens C

Frankrijk
Nieuws

Stijging van anti-christelijke incidenten in Frankrijk baart zorgen

Het aantal anti-christelijke incidenten in Frankrijk is in 2025 opnieuw gestegen. Volgens cijfers van het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken werden vorig jaar 843 anti-christelijke voorvallen geregistreerd, een stijging van negen procent ten op

Preekfestival 2026
Persbericht

Preekfestival 2026 in Utrecht: twee dagen inspiratie rond vrijmoedig spreken

In juni 2026 staat Utrecht opnieuw in het teken van het Preekfestival. Op maandag 8 en dinsdag 9 juni komen predikanten, voorgangers en andere kerkelijke werkers samen voor twee dagen vol inspiratie, ontmoeting en verdieping rond het thema ‘Vrijmoedi

Nigeria
Nieuws

Vijf verdachten opgepakt na ontvoering van honderden christelijke scholieren in Nigeria

De Nigeriaanse veiligheidsdiensten hebben meerdere verdachten gearresteerd voor de massale ontvoering van christelijke leerlingen en leraren in Nigeria. In november 2025 werden honderden leerlingen en personeelsleden van een katholieke school ontvoer

Hendrina Harmannij
Interview

Na haar doop kwam Hendrina Harmannij in een geloofscrisis: “Ik miste iemand die met mij meeliep”

Toen Hendrina Harmannij tot levend geloof kwam en zich liet dopen, was ze vol van blijdschap. Maar daarna kwam al gauw de vraag: hoe nu verder? Terugkijkend op die periode na haar doop, voelde ze zich alleen en kwam ze zelfs in een soort geloofscrisi

Popzangeres Raye
Nieuws

Popzangeres Raye: “Ik zoek antwoorden in de Bijbel, niet op Instagram”

De Britse popzangeres Raye zegt dat haar geloof en de Bijbel haar richting geven in het leven. In een interview met de Britse krant The Times vertelde de zangeres dat zij bewust afstand neemt van sociale media. “Ik zoek antwoorden in een Bijbel-app,

Wilfred Kols
Interview

Evangelist Wilfred Kols ontmoet jihadisten en ministers: “God opende de deur”

Op zijn verjaardag op Ambon staat Wilfred Kols oog in oog met tientallen ex-gevangenen. Sommigen zaten jarenlang vast. Anderen brachten een groot deel van hun volwassen leven achter tralies door. Toch zijn ze die dag niet gekomen om over hun verleden

Vietnam
Nieuws

Vietnamese Montagnard christenen opnieuw gearresteerd om geloof

Twee Vietnamese christenen, dominee Siu Yúi (68) en kerklid Siu Dok (40), zijn onlangs gearresteerd in de provincie Gia Lai, gelegen in de centrale hooglanden van Vietnam. De mannen, die behoren tot de Montagnard-gemeenschap, worden ervan beschuldigd

China
Nieuws

China ontzegt pastors Bijbels in gevangenis

Drie predikanten van de Maizhong Reformed Church in China mogen in de gevangenis geen Bijbels ontvangen. Pastor Zhang Sen, Pastor Chang Shun en ouderling Ma Tao, die in juni 2025 werden gearresteerd, hebben herhaaldelijk verzocht om toegang tot de Bi

Kamer
Nieuws

Tweede Kamer stemt in met wijziging Embryowet: CU luidt noodklok

De Tweede Kamer heeft ingestemd met een wijziging van de Embryowet. Daardoor geldt de wet straks niet alleen voor embryo’s die ontstaan uit de samensmelting van een eicel en een zaadcel, maar ook voor embryo-achtige structuren die in een laboratorium

Kerk in Kyiv zwaar beschadigd door Russische raketaanval
Nieuws

Opnieuw Oekraïense kerk zwaar beschadigd door Russische luchtaanval

Een evangelische kerk in de Oekraïense hoofdstad Kyiv is zwaar beschadigd geraakt door een Russische raketaanval. Dat meldt Evangelical Focus. De aanval vond gisterenochtend plaats. Er vielen geen slachtoffers, omdat het kerkgebouw op dat moment leeg

Jongeren met LHBTI-vlag
Nieuws

Rechter wijst bezwaar van christen tegen LHBTI-symbolen op kantoor af

Een Britse christen heeft opnieuw een rechtszaak verloren over LHBTI-symbolen op de werkvloer. Mark Jennings wilde dat zijn toekomstige werkgever alle regenboogsymbolen en andere LHBTI-uitingen uit het kantoor zou verwijderen. Volgens hem waren deze