Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #7: Arnold Huijgen over eeuwige straf en de hel
Of beluister op:

Meerartikelen

kerken
Nieuws

Eerste veroordeling voor verwoestende aanvallen op kerken in Pakistan

Een Pakistaanse rechter heeft voor het eerst een dader veroordeeld voor zijn rol bij de grootschalige aanvallen op christenen in de stad Jaranwala in 2023. De 34-jarige Irfan Yousaf kreeg tien jaar gevangenisstraf vanwege zijn betrokkenheid bij de ve

vance
Nieuws

JD Vance verdedigt wet over Tien Geboden op scholen in Texas

De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft zich uitgesproken voor een wet in de staat Texas die openbare scholen verplicht de Tien Geboden zichtbaar in elk klaslokaal op te hangen. Volgens Vance gaat het niet om het opleggen van een geloof, maar om

india
Nieuws

Kerken weggespoeld door verwoestende overstromingen in India

Zeker drie kerken zijn verwoest door zware overstromingen in de Indiase deelstaat Arunachal Pradesh. Door de plotselinge watermassa's raakte het afgelegen grensplaatsje Parsi Parlo afgesneden van de buitenwereld. Dat meldt The Christian Post. De over

Soedan
Verdieping

Soedan: de grootste crisis ter wereld “brengt ons dichter bij God”

De oorlog in Soedan (die het vierde jaar ingegaan is) wordt door internationale organisaties omschreven als de grootste humanitaire en vluchtelingencrisis ter wereld. Op dit moment hebben ruim 33,7 miljoen mensen dringend hulp nodig. Enorme groepen m

Ds. Joh Post
Video

Hoe weet ik zeker of ik Gods kind ben? HHK-predikant beantwoordt vraag in preekfragment

Hoe weet ik zeker of ik Gods kind ben en dat Hij mijn Vader is? Het is zijn vragen die veel christenen zullen herkennen én die ds. Joh. Post onlangs in een preek behandelde. De hersteld hervormde predikant wees in zijn preek op verschillende gedachte

Johan Schep
Video

Verloochening van Petrus: Johan Schep deelt belangrijke geloofsles

Evangelist Johan Schep heeft in een nieuwe videoboodschap stilgestaan bij de verloochening van Petrus. Volgens Schep laat het Bijbelgedeelte zien dat de Heere Jezus niet alleen zonden vergeeft, maar mensen ook wil herstellen en opnieuw inzetten in Zi

podcast Heilige Grond
Podcast

Hoe kunnen christenen omgaan met polarisatie? Beluister dit gesprek

Hoe kun je in een tijd van toenemende tegenstellingen toch zoeken naar wat mensen verbindt? Die vraag staat centraal in een aflevering van de podcast Heilige Grond, waarin filosoof Daniël Muller en sociaal regisseur Merlijn Slothouber met elkaar in g

Tijd met God
Podcast

Annet de Jonge: "Mijn beste vriend is de Heilige Geest"

In deze aflevering van podcastserie What Really Matters?! vertelt Annet de Jonge openhartig over haar geloofsreis en de bijzondere plaats die de Heilige Geest in haar leven inneemt. "Mijn beste vriend is de Heilige Geest", zegt ze. De Jonge uit Zwoll

Meerartikelen

vitaal leven
Persbericht

Bijeenkomsten 'Vitaal leven met de Bijbel' verbinden geloof en gezondheid

In Tholen en Halsteren vinden op vrijdag 24 en zaterdag 25 juli bijeenkomsten plaats rond het thema 'Vitaal leven met de Bijbel'. De bijeenkomsten zijn bedoeld voor iedereen die wil ontdekken hoe Bijbelse principes kunnen helpen bij een gezonde en ev

 Carianne Ros
Preekverslag

Carianne Ros over 'christelijk' ruziemaken: “God hoort midden in het conflict aanwezig te zijn”

“Ruzie maken, ik heb er echt een hekel aan”. Carianne Ros ontdekte desondanks dat ze een confrontatie soms juist nodig is om een relatie te herstellen. “Ruzie kan relaties afbreken, maar ook juist bijdragen aan herstel.” Volgens haar ligt het verschi

IPC
Nieuws

Christenen voor Israël getroffen door importverbod: IPC dreigt met kort geding

Het Israel Producten Centrum (IPC), dat nauw verbonden is aan Christenen voor Israël, heeft de Nederlandse Staat formeel gesommeerd af te zien van het voorgenomen import- en verkoopverbod voor producten uit Israëlische nederzettingen in Judea, Samari

bijbel
Persbericht

Bijbelverspreiding 2025: opnieuw wereldwijde groei digitaal Bijbellezen

Wereldwijd werden in 2025 bijna evenveel Bijbeledities verspreid als in 2024. Online bereikt de Bijbel steeds meer mensen, terwijl de verspreiding van gedrukte Bijbels iets afneemt en duurder geworden is. Aldus het jaarlijkse rapport van de United Bi

Ben Verboom
Opinie

Zijn er vier of vijf bedieningen volgens de Bijbel?

Zijn er vier of vijf bedieningen? Ben Verboom stelt dat er zonder twijfel sprake is van vijf bedieningen, maar andere stellen dat het er vier zijn omdat de bediening van herder en leraar dezelfde zijn. Onder meer Chris Verhagen sprak in het verleden

pakistan
Nieuws

Pakistaanse rechter spreekt daders vrij van moord op christelijk echtpaar

Het Pakistaanse Hooggerechtshof heeft de laatste drie mannen vrijgesproken die waren veroordeeld voor de moord op het christelijke echtpaar Shahzad Masih en Shama Bibi. Het echtpaar werd in 2014 door een woedende menigte mishandeld en levend verbrand

Pakistan
Nieuws

Europese politici roepen Pakistan op christelijke meisjes beter te beschermen

Leden van het Europees Parlement en mensenrechtenorganisaties roepen Pakistan op meer te doen om christelijke en hindoeïstische meisjes te beschermen tegen ontvoering, gedwongen bekering tot de islam en gedwongen huwelijken. Volgens hen blijven minde

 gebouw van de Nationale Vergadering
Nieuws

Franse christenen spreken van 'ethische breuk' na goedkeuring euthanasiewet

Christenen in Frankrijk reageren met grote teleurstelling op de goedkeuring van de nieuwe euthanasiewet. Volgens de Nationale Raad van Evangelicals in Frankrijk (CNEF) betekent de wet een ingrijpende ethische koerswijziging die kwetsbare mensen onder

Tawila-vluchtelingenkamp Soedan
Persbericht

Tearfund luidt noodklok om situatie in Soedan

Vorige week bezocht Tearfund-directeur Guido de Vries het Tawila-vluchtelingenkamp in het westen van Soedan. De gesprekken met de mensen daar schetsen een onthutsend beeld van de gruwelijkheden die de RSF (Rapid Support Forces, red) in het land uitvo

William Upham
Nieuws

Amerikaanse oud-marinier noemt Trump antichrist en roept op tot zijn dood

Het Amerikaanse Korps Mariniers heeft afstand genomen van uitspraken van William Upham. De voormalig marinier en kandidaat voor het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden noemt president Donald Trump de antichrist. Ook zei hij zelfs dat Trump gedood moe

ds. W.J. van den Brink
God

Waarom vielen sommige engelen wel en andere niet? Ds. Van den Brink geeft uitleg

Waarom konden engelen van God afvallen, maar lijken de goede engelen dat nu niet meer te kunnen? En waarom nam de duivel niet alle engelen mee in zijn opstand, terwijl de zonde van Adam wél gevolgen had voor de hele mensheid? Op die vragen gaat ds. W

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 94: God laat onrecht niet ongestraft

God is niet alleen Koning, maar ook Rechter. Die boodschap staat centraal in een gebedsvlog van de IZB, waarin Ron van der Spoel stilstaat bij Psalm 94. Volgens hem biedt deze psalm hoop aan mensen die worstelen met onrecht en zich afvragen waarom Go