Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerkasiel Kampen
Nieuws

Kerkasiel Kampen wint prijs na 550 dagen onafgebroken kerkdienst

Het kerkasiel van de protestantse wijkgemeente Open Hof in Kampen heeft de Over Hoop Prijs 2024 gewonnen. De jury prijst de gemeente omdat zij volgens haar heeft laten zien “dat een kleine geloofsgemeenschap een hoopvolle beweging in gang kan zetten”

Mexico
Nieuws

Evangelist al zes weken vermist na ontvoering in Mexico

Een christelijke mensenrechtenorganisatie uit het Verenigd Koninkrijk heeft de Mexicaanse autoriteiten opgeroepen om een onderzoek te starten naar de verdwijning van de 79-jarige protestantse evanglist Benito Guevara Arcos. De man is al ruim zes weke

Paus Leo
Nieuws

Paus Leo waarschuwt in nieuwe encycliek voor gevaren van AI

Paus Leo XIV presenteert volgende week zijn eerste encycliek over kunstmatige intelligentie (AI). Het document krijgt de naam Magnifica Humanitas wat 'prachtige menselijkheid' betekent. Een encycliek is een belangrijke brief van de paus aan de kerk e

Syrie
Nieuws

Bom gevonden tijdens begrafenis in Syrië, tragedie voorkomen

In Aleppo, Syrië, werd op 13 mei 2026 op wonderlijke wijze een tragedie voorkomen toen een bom werd ontdekt tijdens een drukbezochte begrafenisdienst in een kerk van het Syrisch-Orthodoxe Aartsbisdom in Aleppo. Om 10:30 uur stond de kerk vol met mens

Kerk en slavernij
Nieuws

Kerk van Schotland biedt excuses aan voor historische banden met slavernij

De Kerk van Schotland heeft officieel excuses aangeboden voor haar historische betrokkenheid bij slavernij. Tijdens de generale vergadering van de kerk in Edinburgh werd uitgesproken dat de kerk 'diep bedroefd' is over het geleden leed. In de verklar

Daphne en Lucas Smit
Interview

Van topsport naar evangelisatie: "Voetbal en basketbal konden onze leegte niet vullen"

Als klein meisje sliep ze met een voetbal als kussen. Hij reisde met zijn basketbalteam het hele land door en zocht ondertussen zijn geluk in drank, vrouwen en drugs. Aan tafel bij Hour of Power vertellen Daphne en Lucas Smit hoe hun leven volledig v

Ds. G. T. van Appeldoorn
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Nieuwleusen beroept ds. G. T. van Appeldoorn

De hersteld hervormde gemeente te Nieuwleusen hoopt op de komst van ds. G. T. van Appeldoorn (foto). Afgelopen week werd een beroep op de predikant uitgebracht. In de Overijsselse plaats moet Van Appeldoorn ds. M. van Sligtenhorst opvolgen. Laatstgen

Theologische Universiteit Apeldoorn
Persbericht

TUA stelt bijzondere leerstoel ‘Waardengedreven Leiderschap’ in

De Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA) stelt een bijzondere leerstoel 'Waardengedreven Leiderschap' in. Met deze nieuwe leerstoel wil de universiteit bijdragen aan verdere bezinning op leiderschap binnen kerken, christelijke organisaties en de

Meerartikelen

Egi
Dagelijks leven

Elona's zorgen om Egi (11) zijn niet weg: "Maar er is iets belangrijks bijgekomen: hoop"

In sommige plaatsen lijkt het alsof de tijd stilstaat. Zo ook in het dorpje Shalës in Zuid-Albanië. In een oud, traditioneel Albanees huis woont de 11-jarige Egi. Egi heeft na jarenlange onzekerheid over zijn gedrag de diagnose autisme gekregen. Veel

Doekes
Column

Hoe God mij voorbereidt om te werken in Zijn koninkrijk

In deze nieuwe en eerlijke column laat Matthijn Doekes zich in zijn hart kijken. Hij vertelt onder meer hoe hij verdriet heeft gehad over het feit dat veel 'normale' dingen niet voor hem zijn weggelegd. Tegelijkertijd legt hij hij uit dat hij zich ju

Prof. dr. Henk Jochemsen
Briefwisseling

Vervolgbrief Henk Jochemsen: 'De Bijbel is meer dan een menselijk boek'

'Geen mens leest de Bijbel zonder context', zo stelde Willien van Wieringen vorige week in haar openingsbrief. Vorige week trapte prof. dr. Henk Jochemsen een briefwisseling af. Het onderwerp luidt: hermeneutiek, queertheologie en het gezag van de Bi

Glashouwer
Interview

Volgens Marianne Glashouwer is er hoop voor Joden: "Zij hebben de God van Israël"

"Ik vind het beangstigend hoe wereldwijd de Jodenhaat toeneemt," zegt Marianne Glashouwer met een zucht. Maar direct daarna klinkt haar stem hoopvol: "Gelukkig is er hoop, want de Heere God staat aan hun kant. Zij hebben de God van Israël." De voorma

Kareem
Getuigenis

Ex-moslim Kareem droomde over Jezus: “Drie nachten achter elkaar riep Hij mij”

Een voormalige moslim, die zichzelf Kareem noemt, vertelt in een interview met The 700 Club van CBN News hoe een terugkerende droom over Jezus zijn leven volledig veranderde. Kareem groeide op met het verlangen om als martelaar voor Allah te sterven,

Sebastiaan van Wessem
Opinie

Lezen we de Bijbel of onze eigen overtuigingen?

Lezen we de Bijbel of lezen we vooral wat we al dachten? Het is een ongemakkelijke vraag. De meeste christenen gaan er namelijk van uit dat ze de Bijbel gewoon lezen zonder er iets in te leggen. Open, eerlijk en zonder vooroordelen. Maar in werkelijk

SGP-leider Chris Stoffer
Video

Terugkijken: bekende christenen spreken zich uit over waarde gezin en ouderschap

Afgelopen week was het de Week van het Gezin. Tijdens deze week, die jaarlijks georganiseerd wordt door GezinsPlatform.NL, wordt het gezin en het ouderschap onder de aandacht gebracht. Nu de druk op gezinnen toeneemt, is het hard nodig dat er nadrukk

DENK-lijsttrekker Stephan van Baarle
Video

SGP'er en DENK-lijsttrekker clashen hevig in debat over asielbeleid

Tijdens het commissiedebat over het vreemdelingen- en asielbeleid kwam het tot een stevige clash tussen SGP en DENK. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk stelde dat asielzoekers onderling verschillen in hun religieuze en culturele afstand tot de Nederlands

Metro
Nieuws

Spaanse politicus uit kritiek op evangeliserende christenen in metro: 'Sekte intimideert reizigers'

In het regionale parlement van Madrid ontstond afgelopen week felle discussie over evangeliserende christenen in de metro. Vooral evangelische en pinksterchristenen kregen harde kritiek van een linkse oppositiepartij. Dat meldt Evangelical Focus. De

Dia Moodley
Nieuws

Britse predikant opgelucht nadat politie onderzoek naar straatprediking stopt

Een Britse predikant noemt het een “overwinning voor de vrijheid van meningsuiting” nadat de politie een strafrechtelijk onderzoek tegen hem heeft stopgezet. Predikant Dia Moodley werd vorig jaar in Bristol gearresteerd vanwege uitspraken die hij tij

Bijbel voor mensen met dementie
Nieuws

Duitse stichting brengt speciale Bijbel uit voor mensen met dementie

Een christelijke stichting in Duitsland heeft een speciale Bijbel uitgebracht voor mensen met dementie. Dat meldt Christian Daily International. Het boek bevat eenvoudige Bijbelverhalen, korte zinnen en kleurrijke illustraties. De uitgave moet dement

prof. dr. W.J. op ’t Hof
Nieuws

Gereformeerd Venster legt verband tussen telefoongesprek en overlijden ds. Op ’t Hof

Een artikel in de nieuwsbrief van Gereformeerd Venster leidt tot beroering binnen de Hersteld Hervormde Kerk (HHK). In de nieuwsbrief suggereert kerkrechtdeskundige dr. D. de Vos een verband tussen een telefoongesprek van het breed moderamen van de H