Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Pakistaanse premier en christelijke verpleegkundige
Nieuws

Pakistaanse premier eert christelijke verpleegkundige die baby uit vuurzee redde

De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif heeft een christelijke verpleegkundige geëerd die haar eigen leven riskeerde om een baby uit een brandend ziekenhuis te redden. Dat schrijft Christian Daily International. Bij de brand kwamen veertien pasgeboren

Kerk Gaza
Nieuws

Aantal christenen in Gaza gehalveerd sinds begin oorlog

Het aantal christenen in de Gazastrook is sinds het uitbreken van de oorlog sterk gekrompen. Kort na de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023 woonden er naar schatting nog ongeveer duizend christenen in Gaza. Inmiddels zijn dat er nog 541, mel

Kruis
Nieuws

Chinese politie beëindigt kerkdienst en zet kerkleider zeven dagen vast

Meer dan dertig Chinese politieagenten en andere overheidsfunctionarissen zijn een dienst van een niet-geregistreerde kerk in Shanghai binnengevallen. De aanwezigen moesten het gebouw verlaten en kerkleider Hu Yile werd zeven dagen vastgezet. De inva

india
Nieuws

VS dreigen in heel 2026 geen enkele vervolgde christelijke vluchteling toe te laten

De Verenigde Staten dreigen dit fiscale jaar geen enkele christelijke vluchteling toe te laten uit de vijftig landen waar christenen het zwaarst worden vervolgd. Dat zou voor het eerst zijn sinds het Amerikaanse hervestigingsprogramma voor vluchtelin

kirill
Nieuws

Tienduizenden gelovigen trekken door Moskou tijdens grote orthodoxe processie

Tienduizenden orthodoxe gelovigen zijn zondag door het centrum van Moskou getrokken. De processie werd geleid door patriarch Kirill, het hoofd van de Russisch-Orthodoxe Kerk en een uitgesproken medestander van president Vladimir Poetin. De deelnemers

Bijbelstudie met moslim
Persbericht

Nieuwe e-cursus wil christenen toerusten voor contact met moslims

Stichting Arbeiders in de Oogst start op 14 september met een nieuwe online cursus die christenen wil helpen om in gesprek te gaan met moslims over het geloof. Voor de e-cursus Iedere Moslim voor Christus hebben zich vóór de officiële start al ongeve

Opwekking 917
Video

Opwekking 917: ‘God regeert, Uw Koninkrijk triomfeert’

Gods koningschap staat centraal in God regeert, het nieuwe Opwekkingslied met nummer 917. Het krachtige aanbiddingslied bezingt Gods heiligheid en koningschap en roept hemel en aarde op om Hem te eren. Het lied opent met een lofzang op Gods heilighei

Georges Assadourian
Interview

Bisschop vreest voor toekomst christenen in Syrië: “Laat ons niet verdwijnen”

Wat is de toekomst van christenen in Syrië na Assad? Die vraag staat dinsdag 8 september centraal tijdens een conferentie in het Europees Parlement. De Armeens-katholieke bisschop Georges Assadourian van Damascus ziet christenen vertrekken, jongeren

Meerartikelen

Anne-Marie van de Nieuwendijk
Getuigenis

Anne-Marie werd twee keer overvallen: "God, waarom laat U dit toe?"

Anne-Marie van de Nieuwendijk vertelt in de podcast Ichthus Alive openhartig over haar weg naar geloof, haar jaren in Zuid-Afrika en ingrijpende gebeurtenissen die haar vertrouwen in God op de proef stelden. Ze werd twee keer overvallen en was slacht

Ds. Alfred van de Weg
Recensie

Inferno: behoedzaam spreken over de hel, zonder Gods oordeel af te zwakken

Hoe spreken we als christenen over de hel zonder de ernst van Gods oordeel af te zwakken of meer te zeggen dan we kunnen weten? In zijn nieuwe boek Inferno. De ontdekking van de hel zoekt theoloog Arnold Huijgen naar een antwoord. Dominee Alfred van

lukas
Persbericht

Nieuwe zaterdagochtendshow en ruimte voor nieuw radiotalent bij Groot Nieuws Radio

Vanaf zaterdag 5 september wordt de vroege zaterdagochtend een stuk leuker met De Nieuwe Zaterdag. Lukas Kramer neemt luisteraars van 06.00 tot 10.00 uur mee het weekend in met muziek, verhalen, terugblikken en momenten van bezinning. Tegelijkertijd

Jannica
Nieuws

Jannica van Barneveld zondag ingezegend als voorganger van Mozaiek010 in Rotterdam

Jannica van Barneveld wordt zondag 6 september officieel ingezegend als voorganger van Mozaiek010. Daarmee treedt zij toe tot het voorgangersteam van de Rotterdamse kerk, dat verder bestaat uit Ies Maaswinkel en Jan-Willem Bosman. Van Barneveld is si

Nigeria
Nieuws

Explosieve stijging van geweld in Nigeria: aantal ontvoeringen ruim verdubbeld

Het aantal ontvoeringen en moorden in Nigeria is eind 2025 opnieuw sterk gestegen. In de laatste drie maanden van het jaar werden 3.415 burgers ontvoerd. Dat waren er tweeënhalf keer zoveel als in dezelfde periode van 2024. Ook het aantal vermoorde b

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp over bijzondere vriend: "Mijn grootste bemoediger"

"Bemoedig elkaar en bouw de één de ander op." Aan de hand van die woorden uit 1 Thessalonicenzen 5 vertelt Wilkin van de Kamp over Jochen, een vriend met een verstandelijke beperking die regelmatig voor hem bidt. In een aflevering van Begin je dag me

Kerk Syrië
Nieuws

SGP-Europarlementariër Ruissen organiseert conferentie over toekomst christenen in Syrië

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen organiseert op dinsdag 8 september in Brussel een conferentie over de toekomst van christenen in Syrië. In het Europees Parlement spreken kerkelijke leiders, politici en deskundigen over godsdienstvrijheid, pol

Opwekking 916
Video

Opwekking 916 roept op tot dankbaarheid van ochtend tot avond

Stichting Opwekking heeft met Het is zo goed (Opwekking 916) een nieuw lied toegevoegd aan de reeks Opwekkingsliederen. In het aanbiddingslied staan dankbaarheid en lofprijzing centraal. Van de ochtend tot de avond worden gelovigen uitgenodigd om God

THDV
Persbericht

Tot Heil des Volks vraagt aandacht voor verborgen prostitutie: ‘Dichterbij dan je denkt’

Prostitutie speelt zich in Nederland lang niet alleen af in bekende prostitutiegebieden. Ook vanuit hotels, garageboxen en vakantieparken bieden mensen seksuele diensten aan, vaak zonder dat omwonenden of hulpverleners daarvan op de hoogte zijn. Met

Bobby en Hannah Schuller bij Hour of Power
Nieuws

Bobby en Hannah Schuller zondag te gast in Hour of Power: "Wij blijven met jou geloven in genezing"

"Wij zijn niet de mensen die zeggen: je hebt niet genoeg geloof." Dat vertellen Bobby en Hannah Schuller aanstaande zondag in Hour of Power. Hannah kampte zelf met auto-immuunziekten en hun zoon Cohen leed ook aan een ziekte. "Nee, we begrijpen het a

Sluijs
Opinie

De rol van ervaring en gevoel binnen de Protestantse Kerk in Nederland

Cvandaag-redacteur Patrick Simons vroeg zich onlangs in een bijdrage hardop af of er nog wel plaats is voor gevoel en ervaring in de protestantse kerk. Dr. C. A. van der Sluijs vrees van niet. In onderstaande bijdrage stelt hij onder meer dat het wer

Jonny Ardavanis
Preekverslag

Jonny Ardavanis bemoedigt christenen: “Niemand kan je vreugde van je afnemen”

“Een christen krijgt geen leven zonder verdriet, vragen of tegenstand beloofd. Wel klinkt midden in die werkelijkheid het bevel van Jezus: 'Heb goede moed.'” Jonny Ardavanis staat in een preek over Johannes 16 stil bij de grond onder die woorden. Chr