Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidOpvoedenDuurzaamheidIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

embryo
Nieuws

ChristenUnie en SGP fel tegen embryokweek, CDA worstelt met keuze

ChristenUnie en SGP hebben dinsdag in de Eerste Kamer hun verzet tegen het kweken van embryo’s voor onderzoek herhaald. Volgens beide partijen rechtvaardigen mogelijke medische doorbraken niet dat menselijk leven speciaal wordt gemaakt om het...

Homostel
Nieuws

Opzienbarende peiling: steun voor Brits conversieverbod keldert van 51 naar 3 procent

Van 51 naar slechts drie procent. Zo spectaculair keldert de steun voor een Brits verbod op conversiepraktijken zodra mensen horen welke gevolgen de wet mogelijk heeft voor christelijke ouders en predikanten. Bidden met je kind of iemand vanuit de...

Stemming in Missouri om abortus
Nieuws

Pro-lifebeweging lijdt nederlaag in Amerikaans staat: kiezers wijzen strengere abortuswet af

De Amerikaanse pro-lifebeweging heeft bij de tussentijdse verkiezingen van gisteren een pijnlijke nederlaag geleden. In de staat Missouri stemde een meerderheid tegen een voorstel om abortus opnieuw aan banden te leggen. Ook in Virginia stemde een...

 Zingende Getuigen
Video

Muziek opent deuren: Honderden jongeren zingen over Jezus op straat

Van Utrecht Centraal tot de straten van Amsterdam: met psalmen en geestelijke liederen probeert het evangelisatieproject Zingende Getuigen voorbijgangers te bereiken met de boodschap van Jezus Christus. Inmiddels telt de bijbehorende appgroep zo'n...

Prof. dr. Myriam Klinker-de Klerck
Video

Myriam Klinker-de Klerck geïnstalleerd als hoogleraar Nieuwe Testament: bekijk haar inauguratie terug

Prof. dr. Myriam Klinker-de Klerck is op vrijdag 30 oktober officieel geïnaugureerd als hoogleraar Nieuwe Testament aan de Theologische Universiteit Utrecht (TUU). Tijdens de bijeenkomst hield ze haar inaugurele rede. Wie de plechtigheid heeft...

Soedan
Nieuws

Kerk met driehonderd leden in Soedan vreest sloop: "We worden doelbewust aangepakt"

Een kerkgemeente in de Soedanese stad Omdurman vreest haar gebouw kwijt te raken. Volgens de autoriteiten staat de kerk illegaal op openbare grond. De gemeente zegt juist eigendomspapieren te hebben die tientallen jaren teruggaan. Toch blijft een...

Jetten
Nieuws

ChristenUnie ziet belastingplan zitten, SGP houdt vast aan eisen rond abortus

De ChristenUnie reageert positief op het aangepaste belastingplan dat het kabinet dinsdag presenteerde. SGP, JA21 en BBB vinden de tegemoetkomingen nog onvoldoende en willen verder onderhandelen, onder meer over abortus en draagmoederschap....

Jerke
Column

Hoe we van Gods schepping een afgod maken

Diep in gedachten loop ik door het Asserbos als iets mijn aandacht trekt. De dichte mist maakt langzaam plaats voor een steeds feller wordende zon. Tussen de takken door tekent zich een schouwspel af: de lichtstralen worden gevat door de dauwdruppels...

Meerartikelen

Johan Schep
Video

Johan Schep over Emmaüsgangers: "Je krijgt een nieuwe Bijbel als je Jezus ontdekt"

Wie Jezus Christus ontdekt in de Bijbel, gaat de Schriften met andere ogen lezen. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Aan de hand van de geschiedenis van de Emmaüsgangers uit Lukas 24 laat hij zien hoe...

Annelijn de Gier
Opinie

Een bestuurskundige blik op de CGK-crisis

Zoals algemeen bekend, verkeren de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) al geruime tijd in een ongemakkelijke situatie. Zo werd er aan het begin van mei dit jaar voor het eerst hardop gesproken over de voorkeur voor een harde of zachte...

Diederik
Interview

Diederik van Dijk openhartig over zijn geloof: "Ik ben op weg naar het Vaderhuis"

Hij ging naar de kerk en zag zichzelf als gelovige. Toch speelde Christus naar eigen zeggen nauwelijks een rol in zijn leven. In het Cvandaag-programma Van Hart tot Hart vertelt SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over de worsteling die daarop volgde,...

Nienk
Interview

Directeur Compassion Nederland reageert op ophef: hoe veilig is het contact tussen sponsor en kind?

Compassion Nederland heeft in de afgelopen elf jaar twee sponsorrelaties beëindigd vanwege grooming. Dat vertelt directeur Nienke Westerbeek in antwoord op vragen van Cvandaag, naar aanleiding van de berichtgeving over duizenden signalen van...

N.T. Wright
Nieuws

Moderne staat Israël zien als vervulling van profetieën is volgens N.T. Wright onbijbels

De Britse theoloog N.T. Wright heeft scherpe kritiek geuit op christenen die de stichting van de moderne staat Israël beschouwen als een vervulling van Bijbelse profetieën. Tijdens een conferentie in de Verenigde Staten noemde hij die overtuiging...

Pal
Nieuws

Indiase voorganger gedood door man voor wie hij aan het bidden was

De Indiase voorganger Balwinder Pal is in zijn woning in Batala gedood nadat een bezoeker hem om gebed vroeg. Volgens een vriend viel de man hem aan toen hij zijn ogen sloot om te bidden. Pal leidde de verdachte eerder tot het christelijk geloof,...

Vliegtuigcrash Florida
Nieuws

Vlak voor fatale vliegtuigcrash in Florida klinkt Onze Vader in cockpit

Vlak voordat een privévliegtuig zondag neerstortte in de Amerikaanse staat Florida, was op een geluidsopname vermoedelijk het Onze Vader te horen. Terwijl de 20-jarige copiloot Nathalia Gadelha Filgueiras in paniek waarschuwde voor de naderende...

‘Tijd voor andere woorden’
Persbericht

Bond tegen Vloeken start campagne voor minder vloeken en schelden

De Bond tegen Vloeken start met een nieuwe campagne ‘Tijd voor andere woorden’. De campagne is vanaf 2 november zichtbaar op stations, langs snelwegen, online en via verschillende mediakanalen. Met de campagne wil de stichting mensen bewust maken van...

Westminster
Nieuws

Wie lag er in de Romeinse grafkist bij Westminster Abbey? Onderzoek wijst op abt

Een naam op de grafkist, maar de verkeerde man erin. Een eeuwenoud graf bij Westminster Abbey in Londen stelt onderzoekers al ruim anderhalve eeuw voor een raadsel. Nieuw onderzoek wijst erop dat het skelet van een middeleeuwse abt is. Waarschijnlijk...

Jetten
Nieuws

Kabinet onderling eens over belastingplan, steun SGP en ChristenUnie nog onzeker

D66, VVD en CDA hebben maandagavond onderling afspraken gemaakt over aanpassingen aan het belastingplan. Een akkoord met de oppositie ontbreekt nog. SGP en ChristenUnie volgen in de onderhandelingen verschillende routes. De SGP vraagt concessies rond...

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk
Nieuws

SGP bezorgd over schrappen christelijke feestdagen als vrije dagen bij politie

De SGP maakt zich zorgen over het schrappen van Tweede Paasdag, Hemelvaartsdag en Tweede Pinksterdag als vanzelfsprekende collectieve vrije dagen bij de politie. Kamerlid Diederik van Dijk wijst erop dat deze feestdagen diep geworteld zijn in de...

Poolse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Politieke machtsstrijd in Polen raakt ook abortuswetgeving: kerk roept op tot gebed

In Polen is een politieke machtsstrijd uitgebroken rond het Constitutionele Tribunaal, dat eerder een belangrijke uitspraak deed over abortus. Terwijl regering en oppositie elkaar beschuldigen van het ondermijnen van de rechtsstaat, roepen katholieke...