Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidDuurzaamheidIsraëlOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #17: Voormalig politieman Erik over de zware stormen in zijn leven
Of beluister op:

Meerartikelen

Patrick Simons & Silvan Bruinstroop
Opinie

Wat XXL-Halloweenfeest in Rotterdamse kerk christelijk Nederland te zeggen heeft

Er zijn nieuwsberichten die je leest en vervolgens schouderophalend weer naast je neerlegt. Maar er zijn ook berichten die je niet zomaar loslaten. Het geplande 'XXL-Halloweenfeest' in de Rotterdamse Laurenskerk op 31 oktober behoort voor mij tot die...

VK
Nieuws

Britse ‘christelijke nationalisten’ verdedigen het geloof, maar zitten zelden wekelijks in de kerk

Groot-Brittannië moet zijn christelijke karakter beschermen. Dat vinden Britten die onderzoekers omschrijven als ‘christelijke nationalisten’. Toch gaat maar 13 procent van deze groep iedere week naar de kerk, terwijl 81 procent zich christen...

Eppo Bruins
Column

De cijfers zijn klein, maar de zorgen over jonge meisjes zijn groot

Van 65 naar 163. In één jaar tijd steeg het aantal abortussen bij meisjes jonger dan vijftien van een schommelend dieptepunt naar het hoogste cijfer in jaren. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd kan geen verklaring geven. Experts stellen terecht...

Larry Koelewijn
Opinie

Hoe de regenboog zwart-wit werd

De regenboogvlag moest symbool staan voor acceptatie en verbinding, maar lijkt volgens columnist Larry Koelewijn steeds vaker verdeeldheid op te roepen. De recente stemming over het hijsen van de vlag bij de Tweede Kamer en de harde reacties op de...

Chosen
Nieuws

Zien: nieuwe trailer The Chosen toont Jezus op weg naar het kruis

De makers van The Chosen hebben donderdag de officiële trailer van het zesde seizoen uitgebracht. De nieuwe afleveringen draaien om de laatste dag van Jezus vóór Zijn kruisiging. Nederlandse kijkers kunnen het seizoen vanaf 16 november volgen via New...

bus
Nieuws

Amerikaans schoolbestuur biedt excuses aan na tegenwerken Bijbellessen en betaalt 275.000 dollar

Een Amerikaans schoolbestuur biedt excuses aan nadat het leerlingen en ouders die voor Bijbellessen kozen bewust tegenwerkte. Everett Public Schools in de staat Washington past zijn beleid aan en betaalt 275.000 dollar aan advocaatkosten....

Ab Klein Haneveld
Nieuws

Bijbelleraar Ab Klein Haneveld (81) overleden na plotselinge ziekte

De Nederlandse Bijbelleraar en gospelmuzikant Ab Klein Haneveld is op 81-jarige leeftijd overleden. Vorige week werd hij opgenomen in het ziekenhuis, waar artsen vaststelden dat hij aan uitgezaaide alvleesklierkanker leed. De ziekte bleek niet meer...

Ds. J. W. Sparreboom
Nieuws

Ds. Sparreboom neemt beroep aan van hervormde gemeente Woerden

Ds. J. W. Sparreboom (foto) heeft een beroep aangenomen van de hervormde gemeente te Woerden (Centrum Oost. De predikant was sinds mei 2020 verbonden aan wijk 2 van de hervormde gemeente te Nieuwerkerk aan den IJssel. In Woerden volgt Sparreboom...

Meerartikelen

Indi
Nieuws

Omstreden antibekeringswet in India voor rechter: ook vrijwillige bekering onder toezicht

De omstreden antibekeringswet in de Indiase deelstaat Chhattisgarh ligt voor de rechter. Tegenstanders willen dat bepalingen die de geloofskeuze van inwoners onder overheidstoezicht plaatsen, voorlopig buiten werking worden gesteld. Het gerechtshof...

Tienduizenden christenen komen samen in Amerikaans stadion
Nieuws

80.000 christenen komen in stadion samen om God te aanbidden: ‘God was tastbaar aanwezig’

Zo'n tachtigduizend christenen zijn zaterdag samengekomen in het AT&T Stadium in Arlington, Texas, voor een massale gebeds- en aanbiddingsbijeenkomst. Het evenement werd georganiseerd door de Amerikaanse kerk 2819 Church, onder leiding van voorganger...

Jenne Minnema
Video

Landelijke kinderwerkersconferentie keert na tien jaar terug en is binnen drie weken uitverkocht

Na een afwezigheid van ongeveer tien jaar keert de landelijke kinderwerkersconferentie terug. Op 31 oktober komen kinderwerkers uit allerlei kerkelijke achtergronden bijeen in Harderwijk voor ontmoeting, inspiratie en praktische toerusting. Dat...

Wim Grandia
Video

Openbaring spreekt over ‘spoedig’: hoe kan dat na 2000 jaar?

Veel christenen kennen de woorden uit Openbaring dat gebeurtenissen 'spoedig' moeten plaatsvinden. Maar hoe moeten we die belofte begrijpen als er inmiddels bijna tweeduizend jaar zijn verstreken? In de tweede aflevering van zijn veertigdelige...

Mirjam Bikker & Diederik van Dijk
Nieuws

CU en SGP botsen met Pro over late abortussen: 'Kievitsei beter beschermd dan ongeboren leven'

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker en SGP-Kamerlid Diederik van Dijk hebben woensdag tijdens de VWS-begroting de noodklok geluid over het recordaantal abortussen en de proef met late zwangerschapsafbrekingen. Beiden riepen op tot meer bescherming...

Ds. M. van Reenen
Opinie

Je kunt de regenboogvlag afwijzen en toch je naaste liefhebben

Ds. M. van Reenen reageert op de kritiek van Jerke Setz op zijn eerdere column over de ChristenUnie en de regenboogvlag. Volgens Setz maakt Van Reenen van een symbool een cultuurstrijd en schetst hij een verkeerd beeld van God. Van Reenen vindt dat...

Dr. Piet van Midden
Column

Een grote vis, een kleine worm en een God die genadig is

Jona kennen we vooral van de grote vis. Maar waarom sloeg deze profeet eigenlijk op de vlucht voor God? In de slotaflevering van zijn columnreeks ‘Uit de Joodse bijbel’ neemt Piet van Midden ons mee in een verhaal vol verrassende details,...

Bond tegen Vloeken
Opinie

Naar een taalbewuste generatie: de Bijbel is behoorlijk scherp over onze woorden

Als we vinden dat taal verruwt, moeten opvoeders, docenten en andere volwassenen naar zichzelf durven kijken, vindt Janneke van der Molen, gastdocent voor Bond tegen Vloeken. 'Waar Spreuken scherp is over schadelijke taal, klinkt ook het...

islam
Verdieping

Welke rol speelt de islam bij christenvervolging? Experts antwoorden

Veel landen waar christenen zwaar worden vervolgd, hebben een islamitische meerderheid. Welke rol speelt de islam bij die vervolging? Cvandaag spreekt daarover met Michael Bosch (schuilnaam), onderzoeker en analist bij World Watch Research, en...

Solidwear
Persbericht

Zoektocht naar geloof inspireert Amrita Vooijs tot kledingmerk Solidwear

Een persoonlijke zoektocht naar God heeft Amrita Vooijs uit Katwijk geïnspireerd om Solidwear te starten: een webshop met T-shirts met Bijbels geïnspireerde teksten en subtiele ontwerpen. Het idee ontstond nadat dierbaren in haar omgeving tot...

zweden
Nieuws

117 Zweedse predikanten steunen omstreden voorstel over trouwen homostellen

In de Zweedse Lutherse Kerk spreken 117 predikanten zich uit vóór een voorstel dat de ruimte om homohuwelijken te weigeren onder druk zet. Met een open brief reageren zij op 126 collega’s die juist tegen het plan protesteren. Volgens de...

iftar
Nieuws

Wel politie bij iftars, geen agenten in de kerk? Rondgang roept vragen op

De politie zoekt via iftarmaaltijden contact met moslims, maar verschillende kerken in de regio Den Haag zijn niet bekend met vergelijkbare bezoeken. Dat blijkt uit een rondgang van Omroep West langs christelijke en hindoeïstische...