Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #4: een christelijke kijk op de genderrevolutie
Of beluister op:

Meerartikelen

Diederik van Dijk
Persbericht

SGP: 'Advies Gezondheidsraad over hormoonbehandeling jongeren is wereldvreemd'

Terwijl veel landen na alarmerend internationaal onderzoek fors op de rem trapten bij hormoonbehandelingen voor kwetsbare pubers, is bij de Nederlandse Gezondheidsraad geen enkele terughoudendheid te bespeuren. “Ondanks het feit dat de raad de wetens

Joodse immigranten
Nieuws

Aliyah uit westerse landen stijgt naar hoog niveau ondanks oorlog in Israël

Ondanks de aanhoudende oorlogen in het Midden-Oosten is het aantal Joden uit westerse landen dat aliyah maakt naar Israël sterk gestegen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Israëlische ministerie van Aliyah en Integratie. In totaal emigreerden in

Arnold Huijgen
Interview

Theoloog Arnold Huijgen: "Als je lege handen hebt, kan God ze volmaken"

Veel Nederlanders verlangen naar hoop, maar durven nauwelijks nog over God te praten. Dat ziet theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen telkens weer wanneer hij met mensen in gesprek gaat. In de uitzending van Hour of Power vertelt de predikant en hoo

Preekstoel
Nieuws

Gereformeerde gemeente Veen mag nieuwe predikant verwelkomen: kandidaat K. L. Blok

De gereformeerde gemeente te Veen beschikt binnenkort weer over een eigen herder en leraar. Kandidaat K. L. Blok uit 's-Gravenpolder nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. In Veen volgt Blok ds. E. Bakker op. Bakker nam eerder deze maand afs

Ds. C. P. den Boer
Video

Ds. C. P. de Boer vertelt over gemeente waar wekelijks mensen tot bekering kwamen

"Het is jaren geleden dat hier in een naburige gemeente iedere week mensen tot bekering kwamen. Dat was kort na de oorlog. En als dat niet gebeurde, kwam de kerkenraad van die gemeente samen om elkaar de vraag te stellen voor Gods aangezicht: 'Waarom

Make Some Noise Kids
Persbericht

Make Some Noise Kids lanceert eigen worshiplijn voor kinderen

Make Some Noise Kids breidt haar muzikale aanbod uit met een nieuwe worshiplijn. Onder de naam Make Some Noise Kids Worship brengt de populaire christelijke muziekgroep vanaf deze maand een serie aanbiddingsliederen uit die speciaal zijn ontwikkeld v

Aboe Sarga
Nieuws

Rechtszaak tegen van 'terrorisme' verdachte Egyptische christen opnieuw uitgesteld

De rechtszaak tegen de Egyptenaar Saeid Mansour Abdulraziq is opnieuw uitgesteld. De man zit al bijna een jaar vast nadat hij zich had bekeerd van de islam tot het christendom. Hij wordt onder meer beschuldigd van deelname aan een terroristische orga

Ennio R. Neumann Senese
Interview

Tempeliers in de 21ste eeuw: “We trekken geen zwaard meer, maar strijd tegen onrecht gaat door”

Tempeliers spreken nog altijd tot de verbeelding. Voor de één zijn het mysterieuze ridders uit de middeleeuwen, voor de ander hoofdpersonen uit avonturenromans. Ennio R. Neumann Senese (65), onlangs herbenoemd als Groot-Prior van de Nederlandse Tempe

Meerartikelen

Arie-Jan Mulder
Column

Waarom Jezus het kwaad niet direct uitroeit

In zijn vorige column liet Arie-Jan Mulder zien dat Gods Koninkrijk zichtbaar wordt wanneer mensen kiezen voor liefde en verbondenheid. Maar als dat waar is, waarom zien we dan nog zoveel kwaad, verdeeldheid en onrecht om ons heen? Arie-Jan laat zien

Agnes Huizinga en Wim Noordzij
Boekfragment

Meer dan een extraatje: gaven van de Geest horen bij Gods nieuwe wereld

Zijn de gaven van de Geest alleen bedoeld voor de begintijd van de kerk of spelen ze ook vandaag nog een belangrijke rol? In dit boekfragment laten Agnes Huizinga en Wim Noordzij zien dat geestesgaven geen luxe extra's zijn voor christenen, maar nauw

Thijs van den Brink
Nieuws

Tijs van den Brink aangereden bij ernstig verkeersongeluk

CDA-Tweede Kamerlid Tijs van den Brink is afgelopen weekend gewond geraakt bij een ernstig verkeersongeluk. Dat maakte de oud-EO-presentator maandag zelf bekend via het sociale platform X. 'Afgelopen weekend ben ik betrokken geraakt bij een ernstig v

Ons Geld voor het Goede
Persbericht

Christenen roepen ING op te stoppen met fossiele financiering

Micha Nederland lanceert vandaag de campagne Ons Geld voor het Goede. De christelijke organisatie roept kerken en christenen op ING aan te spreken op haar rol bij de financiering van fossiele projecten en vraagt de bank te stoppen met het financieren

Kapel Hoornbeeck College Amersfoort
Nieuws

Vier predikanten maken opwachting tijdens Q&A-avond in Amersfoort: verbinden over kerkmuren heen

Op D.V. donderdag 2 juli vindt in de kapel van het Hoornbeeck College in Amersfoort een pastorale Questions & Answers-avond plaats. Tijdens deze avond vormen vier predikanten, afkomstig uit verschillende kerkverbanden, een panel, met het gezamenlijke

Soedan
Nieuws

Priester in Soedan doodgeschoten

Een rooms-katholieke priester is op 19 juni om het leven gekomen in Kauda, in het Sudanese Nuba-gebergte. Volgens International Christian Concern werd pater Youhana Al-Amin doodgeschoten door leden van een gewapende groepering die uit was op de medis

Kansel
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Wageningen: kandidaat D. de Jong

De gereformeerde gemeente te Wageningen mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Kandidaat D. de Jong nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. In Wageningen volgt De Jong ds. H. van der Heiden op. Laatstgenoemde predikant nam in april

Cuba
Nieuws

Zoon Cubaanse voorganger na maanden vrij uit gevangenis; zwijgplicht opgelegd

De 17-jarige Jonathan David Muir Burgos, de zoon van een Cubaanse evangelische voorganger, is na ruim drie maanden vrijgelaten uit de gevangenis. Dat meldt Christian Daily op basis van informatie van de mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity W

Donald Trump
Nieuws

Commissie overhandigt alarmerend rapport aan Trump: godsdienstvrijheid in VS onder druk

De White House Religious Liberty Commission heeft vrijdag haar eindrapport overhandigd aan president Donald Trump. Volgens de commissie staat de godsdienstvrijheid in de Verenigde Staten steeds meer onder druk. De onderzoekers roepen de overheid op o

Jeremy Doku
Nieuws

Belgische topvoetballer Jeremy Doku dankt God na geboorte van zoon tijdens WK

De Belgische voetballer Jeremy Doku heeft tijdens het WK voetbal kort het trainingskamp van de nationale ploeg verlaten om aanwezig te zijn bij de geboorte van zijn eerste kind. Op sociale media noemde de gelovige aanvaller de geboorte van zijn zoon

Britse Universiteit van Birmingham
Nieuws

Onderzoekers starten groot project naar Griekse tekst van het Nieuwe Testament

Wetenschappers van de Universiteit van Birmingham (foto) beginnen eind dit jaar aan een groot onderzoeksproject naar de Griekse tekst van het Nieuwe Testament. Met een Europese subsidie van 2,5 miljoen euro willen zij honderden oude handschriften ond

katholieke kerk
Nieuws

Slachtoffer van misbruik eist miljoenen van Rooms-Katholieke Kerk in Polen

Een Poolse man die als kind jarenlang seksueel werd misbruikt door een rooms-katholieke priester, is een van de grootste schadeclaims ooit begonnen tegen de Rooms-Katholieke Kerk in Polen. Janusz Szymik eist volgens Premier Christian News ruim 20 mil