Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

parlement
Column

VGS en VBSO reageren op kabinetsplannen: Rust bij God te vinden in onrustige wereld

‘Het is volkomen logisch dat mensen zich afvragen: in welke wereld groeien mijn kinderen en  kleinkinderen op’, zei koning Willem-Alexander op Prinsjesdag in zijn Troonrede. Hij wees daarbij op de wereldwijde onrust en onveiligheid. Het kabinet wil...

koffer
Nieuws

Dorcas over plannen kabinet: Waardevolle stap in de juiste richting

Dinsdag presenteerde kabinet-Jetten de Miljoenennota. De christelijke hulporganisatie Dorcas is blij met de plannen. 'Er staat goed nieuws in voor mensen die wereldwijd geraakt worden door extreme armoede, uitsluiting en geweld', schrijft men in...

Ds. M. Messemaker
Video

Ds. Messemaker: "Wie Gods belofte serieus neemt, wacht niet passief af"

Rebekka is onvruchtbaar, terwijl zij en haar man Izak er zeer naar verlangen ouders te worden. Toch draait hun nood niet alleen om hun kinderloosheid: God heeft ook een belofte gegeven. In zijn preek staat ds. M. Messemaker stil bij de manier...

China
Nieuws

Chinese voorganger vrijgelaten na jarenlange vervolging en gevangenschap

De Chinese voorganger Lian Xuliang is vrijgelaten en naar huis teruggekeerd. Hij werd vervolgd vanwege zijn betrokkenheid bij een niet-geregistreerde huiskerk en zou tijdens zijn gevangenschap ernstig zijn mishandeld. Lian is voorganger van de Church...

Nigeri
Nieuws

Zeven christenen en zes agenten gedood bij aanvallen in Nigeria

Zeven christenen en zes politieagenten zijn binnen enkele dagen gedood bij twee aanvallen rond de gemeenschap Ayilamo in de Nigeriaanse staat Benue. Volgens lokale bewoners zijn de daders islamitische Fulani-herders. Een ooggetuige zegt dat de...

stadsmuur
Nieuws

Man krijgt voorwaardelijke celstraf na intimiderende boodschap aan christelijk parlementslid

Een 55-jarige man uit het Engelse York heeft een voorwaardelijke gevangenisstraf gekregen nadat hij een vlag had opgehangen met een boodschap gericht aan Labour-parlementslid Rachael Maskell. De christelijke politica verklaarde dat het incident...

Oscar Lohuis
Nieuws

Oscar Lohuis roept christenen op naar Israëlmanifestatie te komen

Predikant Oscar Lohuis roept christenen op om donderdagavond naar De Dam in Amsterdam te komen voor een landelijke Israëlmanifestatie. Hij maakt zich grote zorgen over de toename van antisemitisme in Nederland en vindt dat christenen daar niet over...

Wim Grandia
Interview

Wim Grandia over Daniël: “De Bijbel is geen eindtijdpuzzel die je technisch moet oplossen”

Veel christenen kennen de verhalen over Daniël in de leeuwenkuil en de drie vrienden in de brandende oven. Maar zodra het Bijbelboek spreekt over vreemde dieren, horens en opeenvolgende koninkrijken, wordt het voor veel lezers ingewikkeld. Wim...

Meerartikelen

Tainá Monteiro
Interview

Tainá Monteiro stortte zich op haar werk: "Maar alles wat je zoekt kan je alleen in Jezus vinden"

Tainá Monteiro kwam vanuit Brazilië naar Nederland om te studeren. Hoewel ze opgroeide met het christelijk geloof, raakte God hier steeds verder naar de achtergrond. Ze stortte zich op haar studie, werk en toekomstplannen. Totdat ze ontdekte dat...

Machiel Karels
Recensie

Hoe ver reikt Christus’ overwinning? Waardering en vragen na het lezen van Inferno

Wie over de hel nadenkt, denkt niet alleen over een leerstuk. Het gaat over mensen, over geliefden, over onszelf en uiteindelijk over de vraag wie God is. Juist daarom heb ik Inferno. De ontdekking van de hel van Arnold Huijgen met grote...

Andries Knevel
Opinie

De tien plagen van Israël

Een jaar geleden was Andries Knevel nog gematigd positief over de positie van Israël. Inmiddels is zijn optimisme verdwenen. De machtsverhoudingen in het Midden-Oosten zijn veranderd, de internationale steun voor Israël brokkelt af en ook binnen de...

Samuël Visser
Video

Samuël worstelde met geloof en wetenschap: "Ik werd steeds meer anti-God"

Samuël Visser vertelt hoe zijn zoektocht naar logica en wetenschap hem eerst steeds verder van het christelijk geloof verwijderde. Hij begon te twijfelen aan God, raakte beïnvloed door atheïstische denkers en ontwikkelde naar eigen zeggen zelfs een...

CU-leider Mirjam Bikker
Nieuws

CU-leider Bikker na Troonrede: "Kabinet zet goede stappen, maar zet nog geen koers"

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker ziet in de plannen van het kabinet een aantal goede stappen, onder meer op het gebied van zorg en woningbouw. Toch mist ze na de Troonrede nog een duidelijke koers. Volgens haar blijft de fundamentele vraag voor...

Henk Poot en Bert Noteboom
Persbericht

Henk Poot en Bert Noteboom duiken voor nieuwe Family7-serie in de Psalmen

Ds. Henk Poot en Bert Noteboom gaan in een nieuwe Bijbelstudieserie van Family7 samen op zoek naar de betekenis van de Psalmen. In de dertiendelige serie De schatkamer behandelen ze zestien psalmen en bespreken ze wat deze zeggen over Israël, God...

Chris Stoffer
Persbericht

SGP ontevreden over koers kabinet: ‘Uitstelgedrag en verkeerde keuzes’

“Er zijn meer deadlines verschoven dan keuzes gemaakt", zo vat SGP-voorman Stoffer de afgelopen tijd samen. “En op belangrijke punten waar de SGP zich de afgelopen tijd voor heeft ingezet, zie ik verkeerde keuzes. Dit is niet goed voor Nederland.”...

LHBTI-vlag
Nieuws

Australische schooldirecteur neemt ontslag na conflict over LHBTI-dag op basisschool

Een Australische schooldirecteur heeft ontslag genomen na een conflict over de Wear It Purple Day, een jaarlijkse actiedag rond LHBTI-acceptatie. Janelle Rowe wilde haar basisschool niet aan de dag laten deelnemen. Ze vond dat onderwerpen rond...

Evangelist H. Bor
Video

CGK-evangelist waarschuwt voor seksuele zonden: "Bewaar je ziel én je lichaam"

Wie lichamelijk niet over de schreef gaat, kan toch in gedachten en begeerten ontrouw zijn. Daarvoor waarschuwde CGK-evangelist H. Bor onlangs. Zoals Eva al terrein prijsgaf toen ze naar de slang luisterde, kan seksuele zonde beginnen met...

Indi
Nieuws

Christelijk gezin India gedwongen tot hindoeïstische uitvaart en ‘reinigingsritueel’

Een christelijk gezin in India heeft onder druk van dorpsgenoten een overleden familielid volgens hindoeïstisch gebruik moeten cremeren. Daarna moest de familie bij een tempel een reinigingsritueel ondergaan dat haar moest terugbrengen tot de...

Jacobs
Column

Het nieuwe Joodse jaar is begonnen!

Het nieuwe Joodse jaar is ingegaan en opperrabbijn Jacobs blikt in zijn onderstaande nieuwe dagboek terug op de afgelopen dagen. Ook was hij aanwezig bij de jaarlijkse herdenking van de eerste razzia in Twente en daar voelde hij zich even schuldig...

Kloens
Nieuws

Politieke onrust over komst gebedsgenezer naar kerk in Maassluis

De komst van evangelist en gebedsgenezer Jelthe Kloens naar Maassluis leidt tot politieke onrust. D66 en Pro Maassluis vrezen dat zieke en kwetsbare mensen tijdens de aangekondigde genezingsdienst valse hoop wordt geboden. Beide partijen hebben...