Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #6: Danny groeide op in 'Maasbachsekte'
Of beluister op:

Meerartikelen

pakistan
Nieuws

Woedende menigte eist arrestatie van christen in Pakistan

Een valse beschuldiging van godslastering tegen een christen heeft in de Pakistaanse stad Karachi geleid tot massale protesten en grote onrust. Volgens Morning Star News moest de politie ingrijpen nadat honderden moslims zich hadden verzameld om de a

GZB
Video

Aftermovie: GZB viert 125-jarig jubileum met feestelijke dag in Beesd

De Gereformeerde Zendingsbond (GZB) bestaat dit jaar 125 jaar. Daarom belegde de organisatie afgelopen zaterdag een feestelijk jubileumevent op landgoed Mariënwaerdt in Beesd. Tijdens de drukbezochte dag, waarbij er voor jong en oud van alles te bele

Mannenzang Katwijk
Video

Schitterend: 1700 mannen zingen uit volle borst 'Ik wil zingen van mijn Heiland' in bomvolle kerk

Jaarlijks verzorgen dirigent Bert Noteboom en organist Marco den Toom meerdere mannenzangavonden in Katwijk aan Zee. De avonden, waarbij onder meer psalmen, gezangen en geestelijke liederen gezongen worden, vinden jaarlijks plaats in de Nieuwe Kerk e

Bert Noteboom
Video

Bert Noteboom vertelt hoe hij ooit gevraagd werd of hij de Katwijkse Mannenzang wilde leiden

]De Mannenzang in Katwijk is onder veel christenen zeer geliefd. Elk jaar worden in het voor- en najaar meerdere zangavonden georganiseerd. Die zijn steevast in een mum van tijd uitverkocht en trekken mannen uit binnen- en buitenland. Tijdens de avon

kinderwerk
Persbericht

Kinderwerkersconferentie keert na bijna tien jaar terug

Na bijna tien jaar afwezigheid keert de landelijke kinderwerkersconferentie dit najaar terug. Op 31 oktober 2026 komen kinderwerkers uit heel Nederland bijeen in Harderwijk voor een dag vol ontmoeting, inspiratie en praktische toerusting. De conferen

Gor Khatchikyan
Preekverslag

Volgens Gor Khatchikyan is luisteren naar een preek iets anders dan Jezus volgen

“Er zit een groot verschil tussen iets horen van God en Hem dagelijks volgen”, zei Gor Khatchikyan tijdens een dienst in de Levend Evangelie Gemeente. Hij sprak over Lukas 5, waar Jezus Simon Petrus roept na de wonderlijke visvangst. Volgens Khatchik

Marijn Burkunk
Column

Manosfeer in opmars: zoekt God sterke mannen of zachtmoedige volgelingen?

Dagelijks komen er nieuwe woorden bij. Onlangs kwam ik een nieuw woord tegen dat direct mijn aandacht trok. Het bleek al enige tijd rond te zoemen op het wereldwijde wwweb, maar het was mij tot dan toe ontgaan. Het woord boeide me, omdat ik wel iets

De Walk of Hope 2025
Nieuws

Stille tocht voor vervolgde christenen krijgt tweede editie op 26 september

Om in Nederland aandacht te vragen voor christenvervolging, organiseren ChristenUnie, SGP, Cvandaag, Friedensstimme, HVC, Open Doors en SDOK de tweede Walk of Hope. Deze stille tocht vindt plaats op zaterdag 26 september in Utrecht. CU-Kamerlid Don C

Meerartikelen

Open Hof in Kampen
Nieuws

CDA-prominenten bekritiseren Bontenbal om afwijzing kerkasiel Kampen

Binnen het CDA is kritiek ontstaan op partijleider Henri Bontenbal vanwege zijn afwijzing van een uitzondering voor het gezin Babayants, dat al ruim anderhalf jaar in kerkasiel verblijft in de Open Hof in Kampen. Oud-Kamerlid Kathleen Ferrier en CDA-

rechtbank
Nieuws

Kort geding GerGem Tricht-Geldermalsen vindt plaats op 17 juli

Het kort geding rond de Gereformeerde Gemeente Tricht-Geldermalsen wordt op vrijdag 17 juli inhoudelijk behandeld door de rechtbank in Arnhem. De zaak komt voor rechter mr. Ellen de Groot, nadat de eerder aangewezen rechter deze week door de wrakings

Bijbel
Nieuws

Amerikaans onderzoek: Bijbellezen beter voor welzijn dan sport of meditatie

Regelmatig Bijbellezen draagt volgens een nieuw onderzoek meer bij aan het welzijn dan sport of meditatie. Dat blijkt uit een studie van de American Bible Society. Mensen die wekelijks de Bijbel lezen, ervaren volgens het onderzoek minder stress, ang

Conversietherapie
Nieuws

Christelijke organisatie luidt noodklok over Brits wetsvoorstel tegen conversietherapie

De christelijke juridische organisatie ADF International luidt de noodklok over het wetsvoorstel van de Britse Labour-regering om zogenoemde conversietherapie te verbieden. De wet richt zich volgens de regering op 'misbruikende praktijken', maar legt

china
Nieuws

Vervolging Chinese christenen gaat door na vrijlating bekende voorganger

De vrijlating van de Chinese voorganger Ezra Jin Mingri betekent niet dat de druk op christenen in China afneemt. Volgens The Christian Post worden onafhankelijke kerken nog altijd gesloten en zitten meerdere leiders van Jins gemeente vast. Jin, opri

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher vertelt hoe de Heere hem inwon voor het ambt van predikant

"En toen we daar 's morgens in de kerk liepen, kwam de Heere over en gaf Hij antwoord op de vraag: hoe gaat het er dan uitzien?", aldus ds. W. Visscher. De predikant van de gereformeerde gemeente te Amersfoort vertelde in een recente preek hoe de Hee

Israël en de Bijbel
Podcast

Als Gods klok stil lijkt te staan: een gesprek over breukprofetieën in de Bijbel

Hoe moeten we profetieën lezen waarin gebeurtenissen direct achter elkaar lijken te worden genoemd, terwijl er in werkelijkheid eeuwen tussen de vervulling liggen? In deze aflevering van de IB Podcast – over God, Israël en de Bijbel staat dit onderwe

belder
Opinie

Afgunst is een venijnig monster dat je van binnen verteert

Afgunst en jaloezie kunnen je letterlijk ziek maken en een depressie inslepen, zo stelt Ds. J. Belder in zijn nieuwe opiniebijdrage. In het slot van zijn columnserie over de zeven hoofdzonden bespreekt hij de zonde van afgunst en oppert hij onder mee

Podcast stichting Evangelie & Moslims
Persbericht

Stichting Evangelie & Moslims lanceert nieuwe podcastserie: 'Goed nieuws voor moslims'

‘Goed nieuws voor moslims - hoe het evangelie verschilt van de boodschap van de Koran’. Dat is het thema van de nieuwe serie podcasts die de stichting Evangelie & Moslims onlangs publiceerde. Opzet van de podcastserieNico Bontenbal, missionair medewe

Jan Bor
Interview

Jan Bor smokkelde Bijbels, werd gearresteerd en waarschuwt nu de Nederlandse kerk

Hij werd gearresteerd in Vietnam met een koffer vol Bijbels, zocht christenen in Noord-Korea en bezocht meer dan 150 landen. Toch vertelt Jan Bor (82) tegenwoordig minstens zo graag over een echtpaar dat hij ontmoette in zijn kringloopwinkel. Na ruim

Adam Curry
Video

Aanstaande zondag Adam Curry in de zomerherhaling van Hour of Power: "Ik ben gered"

Aanstaande zondag een zomerherhaling van Hour of Power. Met dit keer Adam Curry die radicaal tot geloof kwam door een bijzondere ervaring. "Ik ben gered", zegt hij hier zelf over. "Ik heb een heel nieuw leven. Ik heb een hoop afgegooid en ben gedoopt

Samenwerking zorgorganisaties
Persbericht

Christelijke zorgorganisaties bundelen krachten voor ernstig zieke kinderen

Kinderzorghuis Onder de Wieken en Lelie zorggroep gaan samenwerken om respijtzorg voor ernstig zieke kinderen beter toegankelijk te maken. Het kinderzorghuis in Moerkapelle wil eind 2026 starten met weekendzorg en op termijn ook doordeweeks logeerzor