Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. H. J. van Marle
Nieuws

Hersteld hervormd Maartensdijk brengt beroep uit op ds. H. J. van Marle

De hersteld hervormde gemeente te Maartensdijk heeft een beroep uitgebracht op ds. H. J. van Marle (foto). De predikant moet in het Utrechtse dorp ds. A. J. Speksnijder opvolgen. Laatstgenoemde predikant is sinds februari dit jaar predikant van de...

Ramp Nepal
Nieuws

Bijna alle vermiste jongeren van Alongsiders in Nepal teruggevonden, twee jongens nog zoek

Bijna alle vermiste jongeren die betrokken zijn bij Alongsiders in het Nepalese district Nuwakot zijn teruggevonden. Ook de jongere broertjes en zusjes die zij begeleiden, zijn vrijwel allemaal terecht. De christelijke organisatie spreekt van...

nigeri
Nieuws

Moeder, baby en 5-jarig kind sterven in kamp met ontvoerde christenen in Nigeria

In Nigeria worden 37 christenen die op paaszondag tijdens kerkdiensten werden ontvoerd, vijf maanden later nog altijd vastgehouden. In hetzelfde boskamp zijn onlangs drie andere ontvoerden overleden. Een moeder stierf kort na haar bevalling, samen...

Jacobs
Column

Na een verblijf in Israël dacht ik in het vliegtuig naar Nederland: Wil ik nog wel landen?

Opperrabbijn Jacobs was even in Israël en toen zijn vliegtuig bijna terugkeerde in Amsterdam dacht hij: Wil ik wel landen? Hij droomde immers al vanaf zijn tienerjaren ervan om later in Israël te gaan wonen en toen was er van antisemitisme nog geen...

'Leger van de patriotten'
Nieuws

‘Christelijk’ anti-immigratieprotest roept kritiek op: ‘Dit is het tegenovergestelde van Jezus’

Een Britse protestbeweging die zichzelf presenteert als een christelijk ‘leger van patriotten’ handelt volgens de christelijke schrijver en hulpverlener Krish Kandiah juist in strijd met de boodschap van Jezus. Hij reageert daarmee op...

Azc Rijswijk
Nieuws

Rijswijkse kerken roepen gemeente op azc open te houden

Voorgangers van vier Rijswijkse kerkgenootschappen roepen het gemeentebestuur op om de tijdelijke opvang voor asielzoekers ook na mei 2027 open te houden. In een brief aan het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad wijzen zij zowel...

AI
Nieuws

Grote meerderheid voorgangers bezorgd dat AI de Bijbel verkeerd uitlegt

Bijna alle protestantse voorgangers in de Verenigde Staten maken zich zorgen over het risico dat kunstmatige intelligentie (AI) de Bijbel verkeerd interpreteert. Ook onder belijdende christenen en de Amerikaanse bevolking als geheel leeft die zorg...

St James' Church
Nieuws

Duizend jaar oude kerk krijgt voor het eerst stromend water

Een eeuwenoude kerk in het Engelse graafschap Cumbria krijgt voor het eerst in haar ongeveer duizendjarige geschiedenis stromend water binnen. De verbetering moet ervoor zorgen dat de kerk niet alleen voor kerkgangers, maar ook voor bezoekers en de...

Meerartikelen

Gert-Jan Segers
Nieuws

Gert-Jan Segers voorgedragen als nieuwe voorzitter Nederlandse ziekenhuizen

Voormalig ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers is voorgedragen als nieuwe voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ). Als de leden woensdag 9 september met zijn benoeming instemmen, neemt hij op 1 december het voorzitterschap over...

Reni en Elisa
Persbericht

Reni en Elisa vieren 25 jaar muziek met jubileumconcerten

Reni en Elisa vieren dit najaar hun 25-jarig jubileum met een reeks concerten door Nederland. Onder de titel Juist op die momenten... staan de christelijke artiesten in september, oktober en november op het podium in Winschoten, Vriezenveen,...

Helden
Opinie

Inspectie Gezondheidszorg lost mogelijkheid frauderen met de abortuspil niet op

Sinds 23 maart dit jaar is het mogelijk om een recept voor abortuspillen aan te vragen via een website. Huisarts Peter Leusink startte deze site op omdat slechts 4,2 procent van de Nederlandse huisartsen wilde meewerken aan het verstrekken van de...

Willem Ouweneel en Jeroen Koornstra
Briefwisseling

Slotbrief Jeroen Koornstra: 'De nieuwe hemel en aarde zijn gekomen'

'De wederkomst van Christus kan nog helemaal niet hebben plaatsgevonden', stelde prof. dr. Willem Ouweneel in zijn vorige brief. In deze derde en laatste bijdrage reageert Jeroen Koornstra op Ouweneels bezwaren tegen het preterisme. Hij gaat onder...

Daan Damsteeg
Opinie

Maak de God van Israël niet los van Israël

In kerkelijke discussies over Israël dreigt volgens Daan Damsteeg iets wezenlijks verloren te gaan: God heeft Zich in de Bijbel blijvend bekendgemaakt als de God van Abraham, Izak en Jakob, de God van Israël. De predikant uit Werkhoven waarschuwt dat...

Schuller
Interview

Bobby Schuller: "De meeste christenen roeien, maar God wil dat wij zeilen"

Bobby Schuller heeft een groot deel van zijn leven als christen en voorganger geprobeerd om God in eigen kracht te dienen. Dat vertelt hij samen met zijn vrouw Hannah in een gesprek met Jan van den Bosch in Hour of Power. Inmiddels is de...

Hoornbeeck College Amersfoort
Nieuws

Pastorale Questions & Answers-avond in Amersfoort brengt opnieuw vier predikanten samen

Op donderdag 17 september vindt in de kapel van het Hoornbeeck College in Amersfoort opnieuw een pastorale Questions & Answers-avond plaats. Een eerste, gezegende en wijdverspreide avond heeft ertoe geleid dat inmiddels een tweede en zelfs derde...

Pakistaanse premier en christelijke verpleegkundige
Nieuws

Pakistaanse premier eert christelijke verpleegkundige die baby uit vuurzee redde

De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif heeft een christelijke verpleegkundige geëerd die haar eigen leven riskeerde om een baby uit een brandend ziekenhuis te redden. Dat schrijft Christian Daily International. Bij de brand kwamen veertien...

Kerk Gaza
Nieuws

Aantal christenen in Gaza gehalveerd sinds begin oorlog

Het aantal christenen in de Gazastrook is sinds het uitbreken van de oorlog sterk gedaald. Kort na de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023 woonden er naar schatting nog ongeveer duizend christenen in Gaza. Inmiddels zijn dat er nog 541, meldt...

Kruis
Nieuws

Chinese politie beëindigt kerkdienst en zet kerkleider zeven dagen vast

Meer dan dertig Chinese politieagenten en andere overheidsfunctionarissen zijn een dienst van een niet-geregistreerde kerk in Shanghai binnengevallen. De aanwezigen moesten het gebouw verlaten en kerkleider Hu Yile werd zeven dagen vastgezet. De...

india
Nieuws

VS dreigen in heel 2026 geen enkele vervolgde christelijke vluchteling toe te laten

De Verenigde Staten dreigen dit fiscale jaar geen enkele christelijke vluchteling toe te laten uit de vijftig landen waar christenen het zwaarst worden vervolgd. Dat zou voor het eerst zijn sinds het Amerikaanse hervestigingsprogramma voor...

kirill
Nieuws

Tienduizenden gelovigen trekken door Moskou tijdens grote orthodoxe processie

Tienduizenden orthodoxe gelovigen zijn zondag door het centrum van Moskou getrokken. De processie werd geleid door patriarch Kirill, het hoofd van de Russisch-Orthodoxe Kerk en een uitgesproken medestander van president Vladimir Poetin. De deelnemers...