Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over christelijke WK-spelers, een veilige kerk en 'De Vergeten Lijst'
Of beluister op:

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Moslims ontvoeren tientallen scholieren in Nigeria tijdens examen

Gewapende islamitische extremisten hebben maandag tientallen scholieren ontvoerd uit een middelbare school in de Nigeriaanse deelstaat Borno. Volgens International Christian Concern (ICC) vielen de daders de school binnen terwijl leerlingen examens m

pakistan
Nieuws

Christen sterft in Pakistaanse cel na beschuldiging van godslastering

Een 61-jarige christen is in Pakistan overleden nadat hij bijna een jaar in de gevangenis had gezeten op beschuldiging van godslastering. Volgens Morning Star News leed Peter Masih aan vergevorderde dementie en ging zijn gezondheid tijdens zijn gevan

venezuela
Nieuws

Kerk in Venezuela staat na verwoestende aardbeving voor grote uitdaging

Terwijl zoek- en reddingsteams verder werken na de verwoestende aardbeving in Venezuela, staat de Kerk voor een grote uitdaging. Aartsbisschop Raúl Biord van Caracas zegt dat de Kerk slachtoffers van de aardbevingen in Venezuela blijft begeleiden die

Jannica
Persbericht

Jannica van Barneveld nieuwe voorganger Mozaiek010 Rotterdam

Spreker en aanbiddingsleider Jannica van Barneveld treedt per 1 september 2026 in dienst als voorganger bij Mozaiek010 in Rotterdam. Met haar komst versterkt de kerk haar lokale leiderschapsteam en zet zij een volgende stap in de geestelijke opbouw v

Alie Swillens
Video

Alie Swillens vertelt over dementie en geloof: “Ik laat mijn man niet alleen”

Na vijftien jaar intensieve mantelzorg voor haar moeder kreeg Alie Swillens opnieuw een zware zorgtaak: haar man begon te dementeren. In het programma Petrus in het land vertelt ze openhartig over de kracht die ze vindt in haar geloof. Alie zorgde ja

Jaap Bönker
Boekfragment

Pesach vormt het hart van Gods verlossingsplan

Waarom neemt Pesach zo'n centrale plaats in binnen de Bijbel? In dit boekfragment uit Torah of Wet?! laat Jaap Bönker zien dat Pesach veel meer is dan de herinnering aan de uittocht uit Egypte. Volgens hem vormt het feest de rode draad van Gods verbo

Steef de Bruijn
Nieuws

Steef de Bruijn kondigt vertrek aan als hoofdredacteur Reformatorisch Dagblad

Steef de Bruijn legt later dit jaar zijn functie als hoofdredacteur van het Reformatorisch Dagblad (RD) neer. Dat heeft de Erdee Media Groep (EMG) bekendgemaakt. Een sollicitatiecommissie is inmiddels gestart met de zoektocht naar een opvolger. De Br

Grinwis
Nieuws

CU "pissig" over stikstofplannen: "Jesse Klaver is toch niet de dictator van Den Haag?"

SGP en ChristenUnie zijn zeer kritisch op het stikstofplan dat het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA vrijdag presenteerde. Ze komen woensdag samen met andere oppositiepartijen met voorstellen om het plan aan te passen, zo meldt De Telegraaf. Daa

Meerartikelen

LHBTI-vlag
Nieuws

Amerikaans Hooggerechtshof: staten mogen transgender vrouwen weren uit vrouwensport

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft bepaald dat staten transgender vrouwen, die biologisch gezien nog man zijn, mogen uitsluiten van sportwedstrijden voor meisjes en vrouwen. Dat meldt The Christian Post.   De uitspraak gaat over wetten in de state

Indonesie
Nieuws

Moslims vallen kerk Indonesië binnen en eisen einde aan kerkdiensten

Een groep moslims is op 24 juni een christelijke kerk in het Indonesische Hegarmanah Indah (West-Java) binnengevallen. Ze eisten dat de christelijke gemeente haar bijeenkomsten zou beëindigen. Dat meldt International Christian Concern (ICC), een waak

Kirgizie
Nieuws

Invallen en arrestaties bij huiskerken in Kirgizië

Vijf christenen van de True and Free Reform Seventh-day Adventist Church in Kirgizië zitten sinds 15 juni gevangen, meldt Forum 18. De politie vervolgt de zevendedagsadventisten wegens “productie en distributie van extremistisch materiaal”. De rechtb

Pakistan
Nieuws

Pakistan: ontvoerd christelijk meisje moet bewijzen dat ze 13 jaar is

Een rechter in de Pakistaanse stad Faisalabad heeft opdracht gegeven tot een medisch leeftijdsonderzoek van de 13-jarige Amber Nadeem. Het christelijke meisje werd volgens Morning Star News ontvoerd, gedwongen zich tot de islam te bekeren en uitgehuw

Koning Charles
Nieuws

Voormalig hofpredikant uit stevige kritiek op koning Charles: 'Hij verraadt zijn christelijk geloof'

De voormalige hofpredikant Gavin Ashenden heeft stevige kritiek geuit op de Britse koning Charles. Volgens hem verraadt de koning zijn christelijk geloof, zijn ambt en zijn onderdanen door een nieuwe omschrijving van zijn taak als staatshoofd. Dat sc

Bnei Menashe
Nieuws

Netanyahu: hele 'verloren stam' uit India mag terugkeren naar Israël

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft aangekondigd dat de volledige Bnei Menashe-gemeenschap uit India de komende vier jaar naar Israël mag emigreren. Het gaat om ongeveer 6.000 mensen die zeggen af te stammen van de stam Manasse, een van d

megakerk
Nieuws

Amerikaanse megakerken groeien weer na coronapandemie

Amerikaanse megakerken hebben zich verrassend sterk hersteld van de coronapandemie. Volgens een nieuw onderzoek bezoeken inmiddels meer mensen deze kerken dan vóór de lockdowns van 2020. Ook zeggen de meeste gemeenten geestelijk sterker uit de crisis

 Nigeria
Nieuws

Twee christenen gedood en zeven ontvoerd bij aanval in Nigeria

Bij een aanval op een christelijk dorp in de Nigeriaanse deelstaat Kaduna zijn twee christenen gedood en zeven anderen ontvoerd. Volgens Morning Star News werd de aanval uitgevoerd door islamitische Fulani-militanten, die tijdens de aanval "Allahu ak

Cover dagboek
Positief nieuws

Braziliaans voetbalelftal ontvangt christelijk dagboek tijdens WK

Het Braziliaanse nationale voetbalelftal heeft tijdens het WK voetbal in de Verenigde Staten een bijzonder cadeau ontvangen. De spelers kregen dertig exemplaren van het christelijke dagboek The Prayer: Rise with Jesus - 30 Days to Transform Your Life

Ds. J. R. Bulten
Nieuws

Nieuwe predikant voor CGK Kampen: ds. J. R. Bulten uit Nieuwe Pekela

De christelijke gereformeerde kerk te Kampen ontvangt binnenkort een nieuwe predikant in haar midden. Ds. J. R. Bulten (foto) aanvaardde het onlangs op hem uitgebrachte beroep. In Kampen volgt Bulten ds. A. Hakvoort op. Laatstgenoemde predikant vertr

 Richard Groenenboom
Interview

SDOK-woordvoerder ziet christenvervolging China toenemen: "Zwaarste periode sinds Mao"

Terwijl de gemeente bijeen is voor de samenkomst, verstoren tientallen politieagenten de dienst. Kerkleiders, gemeenteleden en kinderen worden afgevoerd. Het was onlangs raak bij de Early Rain Covenant Church in Chengdu, een van China's bekendste hui

Drs. Jelte Alma
Opinie

De staat Israël verdient meer dan sociologische taal: CIS moet kleur bekennen

Wat betekent de stichting van de staat Israël in 1948 vanuit Bijbels perspectief? Volgens Jelte Alma blijft het Centrum voor Israëlstudies (CIS) hierover te veel steken in voorzichtige en sociologische formuleringen. In deze opiniebijdrage roept hij