Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Lydia en Gerard de Groot
Boekfragment

De grootste roof uit de menselijke geschiedenis vond plaats in de hof van Eden

Na zijn hoogverraad tegen God en zijn val uit de hemel kwam satan niet tot inkeer. Integendeel. Gedreven door haat en jaloezie jegens de mens had hij nog maar één doel: heerschappij verkrijgen over de natuurlijke wereld. Dat wilde hij doen door de me

Trump
Opinie

Twijfelende Trump is op geloofsgebied een president van uitersten

De steun voor de Amerikaanse president Donald Trump onder Amerikaanse christenen brokkelt af, zo concludeert Jan van den Bosch in onderstaande opiniebijdrage. Dat heeft onder meer te maken met de openlijke twijfel van de president of hij wel in de he

Politie
Nieuws

Schietpartij bij mormoonse kerk Salt Lake City eist twee levens

Bij een schietincident bij een mormoonse kerk in Salt Lake City, in de Amerikaanse staat Utah, zijn woensdag zeker twee mensen om het leven gekomen. Dat meldt onder meer persbureau Reuters. De schietpartij vond plaats bij een kerk die gebruikt wordt

Ds. R. van Kooten
Video

Volgens ds. Van Kooten denken christenen te weinig vanuit Gods beloften

"Als de beloften weg zijn, dan is de ruggengraat van het geloof weg. Als mijn ruggengraat er nu uitgehaald wordt, dan zou ik als een pudding in elkaar zakken. Zonder de beloften geen geloof", aldus ds. R. van Kooten. Volgens de hersteld hervormde eme

Peter van der Weerd
Video

'Betekent christen zijn een leven vol regels of juist vrijheid?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

Pro-life demonstranten bij Amerikaanse abortuskliniek
Nieuws

Pro-life organisaties boos na uitspraken Trump over abortusfinanciering: 'Dit is verraad’

De Amerikaanse president Donald Trump ligt onder vuur bij pro-life organisaties. Aanleiding zijn zijn recente uitspraken over de zogeheten Hyde Amendment. Die wet verbiedt dat belastinggeld gebruikt wordt voor het betalen van een abortus. Trump zei d

Jeugdleidersconferentie
Persbericht

Jeugdleidersconferentie over Gods rust in druk jongerenleven

Kerkpunt organiseert op 30 en 31 januari zijn jaarlijkse Jeugdleidersconferentie. Thema dit jaar is “Relaxed! Gods rust in een leven vol comfort.” Veel jongeren lijken een comfortabel leven te leiden: keuzemogelijkheden, vrije tijd en geld. Tegelijke

China
Nieuws

Grote politiemacht aanwezig bij christelijke kerk in China

De internationale christelijke mensenrechtenorganisatie ChinaAid waarschuwt voor een dreigende escalatie rond een grote kerk in de Chinese stad Wenzhou. Volgens de organisatie hebben Chinese autoriteiten het gebied rond de Yayang Christian Church afg

Meerartikelen

pastor
Nieuws

Moord op predikant schokt Colombia: oproep tot betere bescherming van kerkleiders

Christelijke organisaties luiden de noodklok over de veiligheid van religieuze leiders in Colombia. Aanleiding is de moord op de protestantse predikant José Otoniel Ortega. Hij werd op oudejaarsavond doodgeschoten terwijl hij met zijn familie het nie

Tecleab Habte
Interview

Tecleab liet vijf jaar lang de Bijbel dicht: "Biddend beleed ik mijn zonden"

Na een indrukwekkend bekeringsverhaal, kwam de in Ethiopië geboren Tecleab Habte op een dwaalspoor terecht. Op zijn dieptepunt gaf hij zich opnieuw over aan Jezus. Sindsdien zet hij zich met hart en ziel in voor het evangelie onder zijn landgenoten i

kerk
Nieuws

Bijbelse voornamen populair binnen de PKN

Sara en Lucas zijn de meest populaire kindernamen bij de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). In 2025 kregen tientallen kinderen deze namen of spellingsvarianten daarvan. Dat meldt de kerk op haar website.  Bij de meisjesnamen staan Sara(h)/Saar bov

Ivy Mayele
Getuigenis

Achter tralies vond ik vrijheid en bouwde God mijn leven op

Mijn leven kwam in een donkere periode terecht toen ik vastzat in een ongezonde en gewelddadige relatie. Ik probeerde sterk te blijven, maar langzaam verloor ik mezelf, mijn stem en mijn waarde. De situatie draaide volledig om toen mijn ex-partner mi

Gavin Ortlund
Boekfragment

Waarom conflicten zelden over het echte probleem gaan

Luisteren staat niet hoog op de waardenlijst van onze cultuur. Voor velen is het misschien zelfs helemaal geen waarde. Toch is luisteren in het boek Spreuken een belangrijk teken van wijsheid. Een dwaas denkt dat hij de juiste weg gaat,wie wijs is, l

Paulien Vervoorn
Column

Christenen uit alle kerken en generaties hebben elkaar nodig

Ik was achttien en zat op de jeugdvereniging van de Gereformeerde Gemeenten. We konden een ‘inleiding’ houden, zo heette dat toen. Ik koos Hosea. Waarom? Geen idee meer. Ik las het hele boek door, plus een paar boeken met uitleg en ook nog wat van Co

Louis Raphaël Sako
Nieuws

ChristenUnie stelt Kamervragen over bedreigingen kardinaal Sako in Irak

De ChristenUnie maakt zich grote zorgen over de veiligheid van kardinaal Louis Raphaël Sako, geestelijk leider van de Chaldeeuwse Kerk in Irak. Kamerlid Don Ceder heeft schriftelijke vragen gesteld aan de minister van Buitenlandse Zaken over de bedre

Tom
Nieuws

Frontrunners organiseert genezingsdiensten in Van der Valk Eindhoven

Aankomend weekend start Frontrunners Ministries met diensten in Eindhoven. ‘Goed Nieuws Eindhoven’, zoals de nieuwe kerk van Tom van de Wal heet, organiseert genezingsdiensten in het Van der Valk Hotel van de stad. Bij een andere locatie werden ze ge

Maduro
Nieuws

Zelfverklaarde profeet bad voorafgaand aan arrestatie voor Maduro

Een bekende Keniaanse zelfverklaarde profeet ligt onder vuur na de val van de Venezolaanse president Nicolás Maduro. De man, David Edward Owuor, bad in november 2025 publiekelijk voor Maduro en voorspelde hem overwinning. Afgelopen weekend werd de pr

Raymond
Video

Van duisternis naar licht: achter de tralies vond Raymond God terug

Een aangrijpende nieuwe documentaire laat zien hoe diep duisternis kan zijn, maar ook hoe krachtig het licht van God daar kan doorbreken. In Licht in Duisternis, een korte YouTube-documentaire vertelt Raymond openhartig over zijn jarenlange strijd me

kerk
Nieuws

Bijbels verscheurd bij brute aanval op kerk in Pakistan

In de vroege ochtend van maandag 5 januari is een kerk in het plaatsje Raiwind, in de Pakistaanse provincie Punjab, het doelwit geworden van een gewelddadige aanval. Rond vier uur ’s nachts drong een man het kerkgebouw binnen en richtte daar grote ve

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden waarschuwt voor eigenwillige godsdienst en benadrukt belang kerkgang

"'Geloven doe ik op eigen manier. Dat betekent dat je me bijvoorbeeld nooit in de kerk zult zien. Ik doe mijn best en probeer een net mens te zijn.' Dat is eigenwillige godsdienst. De broeders van de kerkenraad krijgen het nog wel eens te horen als z