Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

azerbeidzjan
Nieuws

Advocaat: Armeense christenen krijgen geen Bijbel en worden gedwongen Koran te lezen

Armeense christenen in Azerbeidzjaanse gevangenissen krijgen geen Bijbel en worden in sommige gevallen gedwongen de Koran te lezen. Dat zegt mensenrechtenadvocaat Siranush Sahakyan, die gevangenen vertegenwoordigt bij het Europees Hof voor de Rechten...

bran
Nieuws

Huis en apotheek van christen in brand gestoken: tientallen gezinnen slaan op de vlucht

Een groep moslims heeft vrijdag in het Pakistaanse dorp Gharial Kalan het huis en de apotheek van christen Kamran Masih in brand gestoken. Meer dan 35 christelijke gezinnen vluchtten uit angst voor geweld. De veertigjarige vader van drie kinderen zat...

nigeria
Nieuws

Zwangere vrouw en moeder met baby ontvoerd bij aanval op christenen in Nigeria

Een zwangere vrouw en een moeder met haar baby van zes maanden zijn ontvoerd bij een aanval op een woonwijk bij de Nigeriaanse stad Kaduna. Gewapende mannen drongen op 6 oktober woningen binnen en namen verschillende christelijke bewoners mee. Dat...

noorwegen
Nieuws

Krijgt nieuwe Noorse koning nog een kerkelijke inzegening? Paleis laat vraag onbeantwoord

Het Noorse koningshuis laat nog in het midden of koning Haakon VIII een kerkelijke inzegening krijgt. Zijn vader Harald en grootvader Olav ontvingen Gods zegen over hun koningschap tijdens een plechtigheid in de Nidarosdom in Trondheim. Of Haakon die...

koopzondag
Nieuws

GerGem-predikant over koopzondag: "Wie Gods wil niet doet krijgt met Zijn ongunst te maken"

Voor het eerst mogen winkels in Hendrik-Ido-Ambacht morgen op zondag hun deuren openen. Het besluit doet ds. M.H. Schot van de plaatselijke Gereformeerde Gemeente verdriet. “Grote droefheid, dat is de emotie”, zegt hij tegenover het Algemeen Dagblad....

Stoffer
Nieuws

Stoffer verdedigt ingreep SGP bij regenboogvlag: "Dan maak ik het maximaal politiek"

SGP-leider Chris Stoffer staat achter het besluit om Kamerleden donderdagavond laat terug te laten keren naar Den Haag om te stemmen over het hijsen van de regenboogvlag bij de Tweede Kamer. Zijn partij verzette zich tegen dat plan. Vooral de...

Priester Edward Gallagher
Nieuws

Priester bekent 109 zedendelicten tegen minderjarige jongens

Een 59-jarige katholieke priester uit Ierland heeft bekend schuldig te zijn aan 109 zedendelicten waarbij minderjarige jongens betrokken waren. Dat meldt Premier Christian News. De strafbare feiten vonden voornamelijk online plaats. Priester Edward...

Dak Prescott
Nieuws

Americanfootballster Dak Prescott ziet geloof groeien binnen zijn team: 'We zijn hier dankzij God'

Het christelijk geloof krijgt een steeds grotere plaats binnen de Dallas Cowboys. Dat vertelt quarterback Dak Prescott na een heroïsche overwinning van zijn ploeg op de Houston Texans. Volgens de Amerikaanse footballspeler draait het leven om meer...

Meerartikelen

Ds. P. de Vries
Video

Steenrijke politicus verkocht na bekering landgoed: HHK-predikant over soberheid

Hoe matig leef je als christen wanneer je genoeg geld hebt voor veel luxe? Emerituspredikant ds. P. de Vries (HHK) wees in een preek op de steenrijke Britse politicus William Wilberforce, die na zijn bekering een landgoed verkocht. Volgens De Vries...

Isabel Vaughan-Spruce
Nieuws

Christelijke pro-life activiste opnieuw vervolgd na stil gebed bij abortuskliniek

De Britse christen Isabel Vaughan-Spruce moet opnieuw voor de rechter verschijnen. Dat meldt The Christian Post. De pro-life activiste werd al twee keer eerder gearresteerd vanwege stil gebed bij een abortuskliniek. Ondanks excuses van de politie...

Israël en de Bijbel
Podcast

Aren van Waarde weerlegt visie dat Christus al is teruggekomen en alle profetieën vervuld zijn

Volgens sommige christenen heeft de wederkomst van Christus al plaatsgevonden en zijn alle profetieën vervuld. Binnen deze visie, het preterisme, worden de Bijbelse profetieën gezien als gebeurtenissen die inmiddels achter ons liggen. Maar is dat wat...

Mart-Jan Paul
Nieuws

Mart-Jan Paul spreekt over rol van Heilige Geest in het Oude Testament

Bij de Heilige Geest denken christenen al snel aan Pinksteren en het Nieuwe Testament. Maar ook in het Oude Testament komt de Geest van God op verschillende plaatsen naar voren. Tijdens een online bijeenkomst op donderdagavond 15 oktober gaat...

Anne van der Bijl
Boekfragment

De belangrijkste taak van Nehemia begon pas toen de muur klaar was

Nehemia had de muren van Jeruzalem herbouwd en stond voor de moeilijke taak het volk te leiden. Toch moest zijn belangrijkste werk nog beginnen, schrijft Anne van der Bijl (1928-2022). Bij de Waterpoort bracht Nehemia het volk opnieuw onder het gezag...

Halloween-feest
Nieuws

Halloweenfeest in Rotterdamse kerk: 'Zo ga je niet om met een godshuis'

Protestants Nederland is een petitie gestart tegen een 'XXL-Halloweenfeest' dat op 31 oktober in de Rotterdamse Laurenskerk moet plaatsvinden. De christelijke vereniging noemt het zeer ongepast dat het monumentale kerkgebouw wordt gebruikt voor een...

Ds. P. den Ouden
Video

HHK-predikant bekeek foto's op Instagram: "Ik werd er echt beroerd van"

Ds. P. den Ouden bekeek onlangs foto’s op Instagram, zo vertelde hij in een recente preek. Volgens Den Ouden gebruiken veel mensen sociale media om zichzelf in de etalage te zetten. "Kijk mij eens leuk zijn, kijk mij eens knap zijn”, zo typeerde...

Ezra Jin
Nieuws

Chinese voorganger krijgt mensenrechtenprijs na 266 dagen cel: "De Heilige Geest gaf mij kracht"

De Chinese voorganger Ezra Jin Mingri ontvangt een internationale mensenrechtenprijs nadat hij 266 dagen gevangen heeft gezeten. Tijdens zijn gevangenschap vond hij kracht in zijn geloof. Volgens Jin bracht de Heilige Geest hem steeds Bijbelteksten...

Anouk Schaap bij presentator Jan van den Bosch
Nieuws

Leiderschapsexpert Anouk Schaap zondag te gast bij Hour of Power

Anouk Schaap dacht haar bevestiging te bevinden in New Age, beschrijft ze in Hour of Power. Die bevestiging vond ze daar niet, maar kreeg ze wel bij Jezus. Dat en meer vertelt ze zondag, om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7.

aslan
Nieuws

Familie C.S. Lewis steunt Narnia-regisseur na ophef over vrouwelijke Aslan

De familie van Narnia-schrijver C.S. Lewis spreekt haar steun uit voor regisseur Greta Gerwig, na de ophef over Meryl Streep als stem van Aslan. Eerder vertelde een familievriend dat de nabestaanden juist grote zorgen hadden over de nieuwe...

Ismail
Nieuws

Jezus verloochenen of sterven: Oegandese christen ontsnapt aan aanvallers

De Oegandese christen Mugambo Ismail is ternauwernood ontsnapt aan mannen die hem met zwaarden bedreigden en eisten dat hij Jezus verloochende. Ze grepen de voormalige moslim op 22 september toen hij na een gebedsbijeenkomst naar huis liep in...

Myanmar
Nieuws

Myanmar: moord op predikanten zaait angst onder christenen

Christelijke gemeenschappen in Myanmar maken zich steeds meer zorgen over de veiligheid van predikanten, kerkmedewerkers en gewone burgers die verstrikt zijn geraakt in het gewapende conflict dat nu al jaren voortduurt. De moorden op een aantal...