Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Don Ceder/ChristenUnie
Opinie

Een christen die om Jezus' Naam wordt bedreigd, gevangengezet of verjaagd, is geen ver-van-je-bed-show

Een christen die vanwege de naam van Jezus wordt bedreigd, gevangengezet of verjaagd, is geen ver-van-ons-bed-show, schrijft Don Ceder. Het Tweede Kamerlid loopt aanstaande zaterdag de Walk of Hope in Utrecht en nodigt je uit hetzelfde te doen....

Bikker
Persbericht

ChristenUnie zet streep door bezuinigingen van €330 miljoen op gezinnen

De Algemene Politieke Beschouwingen zitten erop. In de plannen die het kabinet op Prinsjesdag presenteerde, zitten goede stappen. En op verschillende punten is duidelijk geluisterd naar de ChristenUnie. Zo komt er een jaar uitstel rond het eigen...

klooster
Nieuws

Meisjes van 11 en 14 vluchten naar klooster in Utrecht en vragen zusters om onderdak

Twee meisjes van 11 en 14 jaar hebben onderdak gezocht bij de zusters Augustinessen in Utrecht. Ze waren weggelopen bij hun vader en vroegen de kloosterlingen om onderdak. Volgens de meisjes zijn ze bang voor hun vader en jeugdzorg en willen ze terug...

Archeologische vondst
Nieuws

2.000 jaar oud ritueel bad wijst op onbekende Joodse nederzetting in Israël

Archeologen hebben in Israël een ongeveer 2.000 jaar oud Joods ritueel bad ontdekt. De vondst wijst op het bestaan van een tot nu toe onbekende Joodse nederzetting uit de tijd van de Tweede Tempel. Dat is ook de periode waarin Jezus leefde. Dat...

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse christen zit al weken vast na beschuldiging van godslastering

De Pakistaanse christen Amir Masih zit al weken in de gevangenis vanwege een beschuldiging van godslastering. Hij zou zich beledigend hebben uitgelaten over de islam en via sociale media een video hebben verspreid waarin het christendom met de...

Voorgangers Anglicaanse Kerk
Nieuws

Anglicaanse voorganger: 'Zegenen relaties homokoppels ging een brug te ver'

Het besluit van de Kerk van Engeland om relaties van homokoppels te zegenen, ging 'een brug te ver'. Dat stelt de anglicaanse voorganger Chris Sugden, voorzitter van de behoudende organisatie Anglican Mainstream. Hij maakt zich zorgen over de koers...

Elspeet
Positief nieuws

Chris Stoffer neemt D66-Kamerlid mee naar kerk: 'Dominee wees andere richting dan links of rechts'

D66-Kamerlid Mpanzu Bamenga heeft zondag samen met SGP-leider Chris Stoffer een kerkdienst in de Hervormde Gemeente van Elspeet bezocht. Dat was het gevolg van een gesprek tussen de twee politici nadat Stoffer in de Tweede Kamer uit de Bijbel...

Nigeri
Nieuws

Islamitische terroristen stellen christelijk dorp voor gruwelijke keuze: bekeren, betalen of vertrekken

Christenen in het Nigeriaanse dorp Ungwan Mato hebben een ultimatum gekregen van de islamitische terreurgroep Lakurawa. Ze moeten betalen om in hun dorp te mogen blijven, vertrekken of hun geloof afzweren en zich bekeren tot de islam. Kort daarvoor...

Meerartikelen

Zie de Bron van levend water
Video

Zingende Getuigen brengt evangelisatielied op melodie van ‘The Rose’

De evangelisatiegroep Zingende Getuigen heeft een nieuw evangelisatielied uitgebracht. Zie de Bron van levend water gebruikt de melodie van The Rose en heeft een nieuwe tekst van Elwin Beekman. Het nummer maakt deel uit van het project Zing het...

Tini Hazenoot
Interview

Van onbemind naar liefde voor Israël: “Ik dacht dat Jeruzalem over ons ging”

Tini Hazenoot groeide op in een kerkelijke omgeving waar weinig aandacht was voor de plek die het volk Israël nog steeds heeft. Dat veranderde toen ze opnieuw de Bijbel ging lezen. Tijdens een bezoek aan Yad Vashem hoorde ze naar eigen zeggen...

Roger van Oordt
Opinie

Om Sions wil zullen wij niet zwijgen

Aanstaande dinsdag 22 september 2026 treedt een maatregel van onze overheid in werking die Joden in Judea, Samaria en de Golan uitsluit. Niet langer sluipenderwijs, zoals bij de kortingen op pensioen en AOW van Nederlandse Joden die zijn gaan wonen...

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

Als Jezus terugkomt, komt God Zelf

Wie is Jezus die aan het einde van de geschiedenis terugkomt? In Openbaring wordt Hij aangeduid als 'de eerste en de laatste' en 'de alfa en de ómega'. Prof. dr. Willem Ouweneel laat zien hoe deze woorden teruggrijpen op uitspraken over JHWH in het...

abortus
Persbericht

Recht op Leven Nederland: een nieuw platform

Het zal niemand ontgaan: het onderwerp ‘abortus’ staat volop in de belangstelling. Dolle Mina’s schreeuwen hun ‘baas in eigen buik’ leuzen. Het is een centraal thema bij acties van feministen. Recent zagen we initiatieven als ‘abortus is een...

doop
Nieuws

Aantal katholieke dopen in Ierland daalt met bijna 30 procent

Het aantal katholieke dopen op het eiland Ierland is in tien jaar tijd met bijna 30 procent afgenomen. Niet alleen de voortgaande secularisatie speelt daarbij een rol. Vooral het sterk gedaalde geboortecijfer heeft grote invloed, blijkt volgens...

Wim Grandia
Video

Wim Grandia over Openbaring: ‘Mag het licht aan?’

Veel christenen ervaren Openbaring als een moeilijk en soms zelfs gesloten Bijbelboek. Wat moet je met de vele profetieën en apocalyptische beelden? En wat heeft dit laatste Bijbelboek christenen vandaag te zeggen? In de eerste aflevering van zijn...

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 100: "Noem eens tien mooie dingen van God"

Psalm 100 is een uitbundige oproep om God te danken en Hem met vreugde te dienen. In een videoboodschap van de IZB staat dominee  stil bij deze psalm en daagt hij christenen uit om bewust na te denken over redenen voor dankbaarheid. "Noem eens tien...

Mali
Nieuws

Militante moslimgroepen dwingen kerken in Mali belasting te betalen

Een recent veldrapport van partners van Open Doors laat zien dat de kerk in vooral het centrale en zuidelijke deel van Mali flink onder druk staat. Jihadistische groepen dwingen kerken speciale belasting – djizja – te betalen. Het alternatief is de...

Stoffer
Opinie

Een stille getuige in Utrecht

'Een dienaar is niet meer dan zijn heer. Als zij Mij vervolgd hebben, zullen zij ook u vervolgen.' Het zijn de woorden van de Heere Jezus in de kring van Zijn discipelen, kort voordat Hij gearresteerd en overgeleverd werd. 'Als zij Mijn woord in acht...

Floortje Boer
Preekverslag

Floortje Boer: “Wij kunnen de Heilige Geest niet in een hokje stoppen”

Kun je je hele leven in Jezus geloven en toch iets missen van het werk van de Heilige Geest? Floortje Boer groeide op in de kerk, deed belijdenis en zong als tiener over Jezus. Toch ontdekte de spreekster later een kant van het geloof die ze...

tansgenderzorg
Boekfragment

Hoe het Nederlandse behandelprotocol voor transgenderjongeren ontstond

Nederlandse zorgverleners begonnen begin jaren negentig met het toedienen van puberteitsremmers aan een kleine groep jongeren met genderdysforie. De aanpak zou later bekend worden als het Dutch Protocol en internationaal navolging krijgen. In dit...