Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Perez Hilton
Nieuws

Celebrityblogger die met religie spotte, komt na ziekenhuisopname tot geloof

De bekende Amerikaanse celebrityblogger Perez Hilton heeft bekendgemaakt dat hij de volledige Bijbel wil gaan lezen. Dat besluit volgt na een zware periode waarin Hilton met een ernstige ziekte kampte en liefst drie weken in het ziekenhuis lag. De bl

Shamar Elkins
Nieuws

Diepe schok na familiedrama in Louisiana: bij kerk betrokken vader doodt acht kinderen

In de Amerikaanse staat Louisiana wordt met grote verslagenheid gereageerd op een afschuwelijk familiedrama. Een vader heeft acht kinderen gedood, onder wie zeven van zijn eigen gezin. De dader maakte met zijn gezin onderdeel uit van een kerkelijke g

Ds. Neeltje Reijnders
Interview

Een rouwdienst inspireerde ds. Reijnders om dominee te worden: “Ik wil mensen helpen"

“De hele kerk zat vol met snikkende tieners, terwijl de predikant niet verder kwam dan: ‘Wat was ze lief.’ Toen dacht ik: dit moet beter kunnen. Ik wil mensen werkelijk helpen op zo'n moment”, aldus ds. Neeltje Reijnders. In gesprek met Cvandaag vert

Wim Hasselman
Column

Waarom ik van Amerikanen houd (en wat we van hen kunnen leren)

Tot voor kort kon hij op veel sympathie rekenen als hij vertelde over Amerika, schrijft Wim Hasselman. 'Maar dat is aan het kantelen. Begrijpelijk, want Amerika staat volop in de picture. De meningen zijn verdeeld en vaak zwart-wit, met veel te weini

Ds. A. Baars
Video

CGK-predikant roept toehoorders op tot directe bekering: "De tijd gaat snel"

Als er over 'het heden der genade' gesproken wordt, dan wordt daarmee bedoeld dat de Heere God zondaren nog altijd de kans geeft, ruim baan biedt zelfs, om de toevlucht tot Hem te nemen en daarmee voor eeuwig geborgen te zijn in het bloed van Jezus.

Teshale Heldoorn
Video

Van adoptie tot boer: het bijzondere verhaal van Teshale Heldoorn

Hoe ziet een leven eruit dat stap voor stap door God wordt geleid? In een nieuwe aflevering van de In His Company Podcast vertelt Teshale Heldoorn zijn bijzondere verhaal. Van adoptiekind tot jurist en uiteindelijk boer. Zijn levensweg kent onverwach

Spring Break
Persbericht

TeenStreet Spring Break: tieners ontdekken geloof en vriendschap

Van 30 april tot en met 3 mei vindt op vakantiepark Het Beloofde Land de nieuwe editie van TeenStreet Spring Break plaats. Het christelijke tienerkamp wil jongeren helpen om hun geloof te verdiepen en nieuwe vriendschappen te sluiten. Tijdens het vie

Logos Hope
Nieuws

Zendingsschip Logos Hope na 17 jaar terug in Scheveningen

Na zeventien jaar keert het zendingsschip Logos Hope terug naar Nederland. Van 20 tot en met 31 mei meert het 132 meter lange schip aan in de haven van Scheveningen, dezelfde plek vanwaar het in 2009 aan zijn wereldwijde missie begon. De Logos Hope,

Meerartikelen

Paus Leo
Nieuws

Magazine noemt paus Leo een van de 100 invloedrijkste mensen ter wereld

Paus Leo XIV staat op de Time 100-lijst van 2026. Dit is de jaarlijkse lijst van Time Magazine met de honderd meest invloedrijke mensen ter wereld. Volgens het gerenommeerde Amerikaanse magazine heeft de opvolger van de vorig jaar overleden paus Fran

Jos de Kleuver, Kerkgezocht.nl
Interview

KerkGezocht.nl wil traditionele en migrantenkerken verbinden: “Dit is Pinksteren in actie”

Meer dan een miljoen migrantenchristenen in Nederland zoeken naar een plek om samen te komen, terwijl talloze kerkgebouwen leegstaan. Jos de Kleuver, directeur van Stichting Kerkelijk Geldbeheer (SKG), lanceert met KerkGezocht.nl een platform om deze

Jan Minderhoud
Interview

Jan Minderhoud over pastorale gesprekken: "Te snel troosten is een valkuil"

“Te snel met oplossingen komen: dat is de meest gemaakte fout in het pastoraat”, zegt hij met overtuiging. Jan Minderhoud (67), auteur van het boek 'Luisteren is een kunst', deelt zijn inzichten over pastorale gespreksvoering, een thema dat in kerkel

Jan Pool
Boekfragment

De woestijnvaders hadden gelijk: christenen hebben stilte nodig

In de vroege kerk, rond de derde en vierde eeuw na Christus, trokken duizenden christenen zich vrijwillig terug in de woestijnen van Egypte, Syrië en Palestina. Ze werden bekend als de woestijnvaders (en -moeders): mannen en vrouwen die zich terugtro

Herman Haan in Hour of Power
Video

Komende zondag is Herman Haan te gast in Hour of Power

Herman heeft geen makkelijk leven: als kind kreeg hij te maken met seksueel misbruik, vluchtte hij in drugs en leefde hij met gedachten om zijn vader te vermoorden. Nu kampt hij ook nog met de ziekte van Parkinson. Toch heeft Herman een rotsvast gelo

Kantoorpand
Nieuws

Onderzoek: Britse christenen voelen zich vrij om hun geloof te delen op de werkvloer

Uit nieuw onderzoek van de Evangelical Alliance United Kingdom blijkt dat veel christenen in het Verenigd Koninkrijk zich vrij voelen om hun geloof te delen op de werkvloer. Dat meldt Evangelical Focus. Daarnaast ervaren christenen ook vrijmoedigheid

President Donald Trump
Nieuws

Kort na ophef over AI-afbeelding leest Trump in Witte Huis uit de Bijbel

De Amerikaanse president Donald Trump heeft deze week uit de Bijbel voorgelezen vanuit het Witte Huis. Hij deed dit tijdens het evenement America Reads the Bible in Washington, D.C, dit is een initiatief waarbij de hele Bijbel hardop wordt voorgeleze

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons roept luisteraars op tot bekering: "Geef je over aan de Zaligmaker"

"Loslaten en geef je over in de armen van de Zaligmaker", aldus ds. A. Simons. De hervormde predikant riep tijdens een recente preek in Katwijk zijn toehoorders op tot bekering. De predikant wees erop dat de tijd kort is en riep zijn luisteraars daar

Ds. J. Belder
God

Waarom spaart God de wereld nog? Ds. Belder wijst op Gods geduld

Waarom grijpt God vandaag niet in, zoals bij de zondvloed? Die vraag leeft bij een vragensteller uit de vragenrubriek van Refoweb. Volgens ds. J. Belder ligt het antwoord in Gods geduld en genade. De vraagsteller wijst op het contrast met de tijd van

Johan Schep
Video

Videoboodschap Johan Schep: Anna en Simeon herkennen de Messias

In een overdenking van evangelist Johan Schep over de ontmoeting van Simeon en Anna met het kind Jezus in de tempel klinkt een krachtige boodschap. Te midden van een plein vol ouders die hun kinderen opdroegen aan God, worden juist twee ouderen door

Rushon T. Patterson II
Nieuws

Amerikaanse voorganger schuldig bevonden na dodelijk ongeval met tiener

De 27-jarige Amerikaanse voorganger Rushon T. Patterson II is schuldig bevonden aan dood door schuld na een tragisch ongeval met een 14-jarige jongen. Het slachtoffer, Malachi I. Nichols-Williams, kwam om het leven nadat hij van een rijdend kerkbusje

Synagoge Birmingham
Nieuws

Londense bisschoppen spreken zich uit na aanvallen op Joodse instellingen

In Londen hebben bisschoppen zich duidelijk uitgesproken na recent antisemitisch geweld. Het London College of Bishops veroordeelt meerdere aanvallen die gericht waren op synagogen, Joodse winkels en goede doelen. Dat meldt Christian Today. Zo werd e