Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #1: Ds. Simons over geloofszekerheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Arjan Lock
Nieuws

Arjan Lock verlaat de EO en maakt overstap naar Leger des Heils

Arjan Lock legt begin 2027 zijn functie als directeur van de Evangelische Omroep (EO) neer. Tijdens een speciaal belegde bijeenkomst in Hilversum maakte hij donderdag bekend dat hij per 1 februari als bestuurder bij het Leger des Heils aan de slag ga

Ds. P. D. van den Boogaard
Nieuws

Ds. P. D. van den Boogaard stopt als gemeentepredikant in HHK

Ds. P. D. van den Boogaard stopt als gemeentepredikant binnen de Hersteld Hervormde Kerk (HHK). Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. Van den Boogaard krijgt de bevoegdheden van een emeritus en zal zich vanaf juli volledig richten op zijn werkzaamhed

Getrouwd stel
Nieuws

Onderzoek: huwelijk vóór eerste kind verkleint kans op relatiebreuk aanzienlijk

Stellen die trouwen voordat zij hun eerste kind krijgen, hebben veel minder kans om uit elkaar te gaan dan stellen die ongehuwd een kind krijgen. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van de Britse onderzoeker Harry Benson, onderzoeksdirecteur van de Ma

Nigeria
Nieuws

Vijf christenen gedood, honderd anderen nog vast na ontvoering in Nigeria

In Nigeria zijn opnieuw christenen slachtoffer geworden van geweld. Gewapende Fulani-herders doodden dinsdag vijf christelijke mijnwerkers in de centrale deelstaat Plateau. Tegelijkertijd blijkt dat ongeveer honderd christenen nog altijd gevangen wor

Ds. C. J. Rijsdijk
Nieuws

Ds. C. J. Rijsdijk ontvangt opnieuw beroep: hervormd Oud-Beijerland hoopt op komst predikant

Ds. C. J. Rijsdijk heeft opnieuw een beroep ontvangen. Nadat de predikant onlangs al een beroep ontving vanuit de hervormde gemeente te Boven-Hardinxveld, heeft nu ook de hervormde gemeente Oud-Beijerland (Wijk Oost) een beroep op hem uitgebracht. In

Gereformeerde Gemeente te Opheusden
Nieuws

Drie studenten beroepbaar gesteld door curatorium Gereformeerde Gemeenten

Het curatorium van de Theologische School van de Gereformeerde Gemeenten heeft woensdag drie studenten beroepbaar gesteld. Dat maakt het kerkverband via haar eigen website bekend. Het gaat om K. L. Blok, D. de Jong en H. R. Keurhorst. Vanaf 22 juni k

Ds. W. van Sorge
Nieuws

CGK-emerituspredikant ds. W. van Sorge op 93-jarige leeftijd overleden

Ds. W. (Willem) van Sorge, emerituspredikant binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK), is dinsdag op 93-jarige leeftijd overleden. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. De predikant zag het levenslicht op 18 juni 1932 in Rotterdam. Na het af

Ds. M. Karens
Video

GerGem-predikant waarschuwt voor schijnbekering: "Er is veel namaak"

"Uiterlijke verandering is nog geen waarachtige bekering. Je kan anders gaan leven, anders gaan praten en jezelf anders gaan kleden, maar toch nog steeds op de brede weg lopen. Waarachtige bekering wil zeggen dat er ook schijnbekeringen zijn die er s

Meerartikelen

Honkbal
Nieuws

Ophef rond Amerikaanse honkballers die Bijbeltekst op regenboogpetten plaatsen

Drie spelers van de Amerikaanse honkbalclub San Francisco Giants hebben tijdens een Pride Night een verwijzing naar Genesis 9 op hun regenboogpetten geplaatst. Daarmee wilden zij op de Bijbelse betekenis van de regenboog wijzen. De spelers kregen ver

thuisonderwijs
Video

Thuisonderwijs onder druk na nieuwe richtlijn: Erna Stelma geeft uitleg

De nieuwe richtlijn van leerplichtambtenaren over thuisonderwijs zorgt voor grote onrust onder ouders die hun kinderen vanwege geloofsovertuiging thuis lesgeven. Erna Stelma van het Thuisonderwijsverbond (TOV) spreekt van een zorgwekkende ontwikkelin

Internationaal Orgelfestival Haarlem
Persbericht

Internationaal Orgelfestival Haarlem viert 75-jarig jubileum met tientallen concerten

Het Internationaal Orgelfestival Haarlem viert deze zomer zijn 75-jarig bestaan. Van zaterdag 18 juli tot en met zaterdag 1 augustus staat Haarlem in het teken van orgelmuziek, met meer dan twintig concerten, een internationale zomeracademie en het p

Robert Plomp
Column

Christenen begrijpen elkaar vaak verkeerd: vijf stappen naar een eerlijk gesprek

Waarom lopen gesprekken over geloof en Bijbeluitleg zo vaak vast? Volgens Robert Plomp komt dat niet alleen doordat we van mening verschillen, maar vooral doordat we elkaar onvoldoende begrijpen. Hij beschrijft een praktische route voor gesprekken tu

Pakistan demonstratie
Nieuws

Pakistaanse christenen demonstreren in Den Haag voor geloofsvrijheid

De Pakistaans-christelijke gemeenschap in Nederland organiseert op woensdag 1 juli een vreedzame demonstratie in Den Haag. Op deze manier vragen zij aandacht voor de situatie van Pakistaanse christenen die vanwege hun geloof vervolgd zijn en bescherm

Tanzania
Nieuws

Christelijke vrouw ontvoerd en mishandeld in Tanzania: "Ze zeiden dat ik Jezus moest afzweren"

Een christelijke vrouw op het eiland Zanzibar, onderdeel van Tanzania, is ontvoerd en zwaar mishandeld vanwege haar geloof. Dat meldt International Christian Concern (ICC), een waakhond op het gebied van christenvervolging. De vrouw, Ester Felisian W

China
Nieuws

Amnesty reageert op massale inval Chinese kerk: twee kerkleiders nog steeds vast

De internationale mensenrechtenorganisatie Amnesty International heeft de Chinese autoriteiten opgeroepen twee protestantse kerkleiders onmiddellijk vrij te laten. De oproep volgt op de grootschalige politieactie tegen de Early Rain Covenant Church i

Leah
Nieuws

Leah Sharibu nog altijd vermist: christenen demonstreren voor haar vrijheid

In de Verenigde Staten organiseren christelijke organisaties op 18 juni een demonstratie bij de Nigeriaanse ambassade in Washington D.C. Met de actie vragen de organisatoren aandacht voor de Nigeriaanse scholiere Leah Sharibu die acht jaar geleden we

Nigeri
Nieuws

Vier christenen gedood bij nieuwe aanval op dorpen in Nigeria

Bij aanvallen op drie overwegend christelijke dorpen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn vier christenen om het leven gekomen. Dat meldt Morning Star News op basis van lokale bronnen. De aanvallen vonden plaats tussen 10 en 12 juni in het distri

USA-Iran
Nieuws

'Helft van Amerikaanse evangelicals kritisch op Trumps Iran-beleid'

Ongeveer de helft van de Amerikaanse evangelicals vindt dat het beleid van president Donald Trump op het gebied van Iran en immigratie niet overeenkomt met hun christelijke overtuigingen. Dat blijkt uit een nieuwe peiling van persbureau Reuters en on

 St. Matthew-in-the-City in Auckland
Nieuws

Nieuw-Zeelandse kerk protesteert met opvallend billboard tegen genderwet

Een Anglicaanse kerk in Nieuw-Zeeland heeft een opvallend billboard geplaatst uit protest tegen een wetsvoorstel dat de begrippen 'man' en 'vrouw' wettelijk wil definiëren op basis van biologisch geslacht. Met de actie wil de kerk aandacht vragen voo

Robin van Soolingen
Interview

Wereldkampioen karate Robin van Soolingen knielde voor Jezus: "Hij overspoelde mij met liefde"

Als kind leerde Robin van Soolingen al vroeg dat hij het vooral zelf moest doen. Op zijn zevende begon hij met karate omdat hij zich onveilig voelde en zich staande wilde houden op het schoolplein. Het bracht hem uiteindelijk nationale en internation