Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Nieck
Video

Nieck getuigt: “God bevrijdde mij van heroïne en leugens uit mijn jeugd”

Na 23 jaar van verslaving aan heroïne, cocaïne, alcohol en gokken zegt Nieck door God volledig bevrijd te zijn. In een getuigenis bij Xpedition Glory vertelt hij openhartig over zijn moeilijke jeugd, zijn diepe wanhoop en de ontmoeting met God die zi

Dina-Perla Portnaar
Column

Opgroeien zonder veilige emotionele basis: wat narcisme werkelijk doet

Dina-Perla Portnaar verkent de vaak onzichtbare impact van opgroeien in een narcistisch gezinssysteem. Zonder haar persoonlijke geschiedenis expliciet te delen, biedt ze een doorleefde analyse van patronen, schade en innerlijke verwarring. Zo geeft z

Jeep van der Schoot
Verdieping

De oorlog van Gog en Magog in Ezechiël 38 en 39: wat staat ons te wachten?

Bij het bestuderen van Bijbelse profetie over de eindtijd behoren Ezechiël 38 en 39 tot de moeilijkste hoofdstukken. Er kunnen vragen opkomen over wie of wat Gog nu precies is. En wat velen bezighoudt, is wanneer deze vreselijke oorlog nu daadwerkeli

Laurens van de Kraats en Luuk Burgler
Persbericht

Groot Nieuws Radio-presentatoren brengen christelijke versie van hitnummer uit

De presentatoren Laurens van de Kraats en Luuk Burgler van Groot Nieuws Radio hebben een opvallende eigen versie uitgebracht van het nummer Echte Liefde Is Te Koop van Samuel Welten. Hun boodschap wijkt bewust af van het origineel. De titel van hun v

India
Persbericht

Ultimatum voor christenen met hindoe-achtergrond in Indiase deelstaat

Een angstaanjagende waarschuwing achtervolgt christenen in de staat Chhattisgarh, India. De organisatie ‘Sava Adivasi Samaj’ hield een bijeenkomst in het dorp Chhotendongar met zo’n 800 dorpelingen, waarin een ultimatum werd gesteld: alle christenen

Oosterkerk Zwolle
Nieuws

Grote onrust binnen Protestantse Gemeente Zwolle om mogelijke verkoop Oosterkerk

Binnen de Protestantse Gemeente Zwolle (PGZ) is grote onrust ontstaan over de mogelijke verkoop van de monumentale Oosterkerk. Bestuursleden hebben hun taken neergelegd en tientallen gemeenteleden dreigen hun lidmaatschap op te zeggen als de verkoop

Pakistan vlag
Nieuws

Christelijk meisje (16) uit Pakistan verdwenen: familie vreest gedwongen bekering

Een christelijke familie in Pakistan maakt zich grote zorgen om hun 16-jarige dochter Jia Liaqat. Volgens de familie is het meisje ontvoerd, gedwongen bekeerd tot de islam en online uitgehuwelijkt aan een man in Dubai, zo meldt Morning Star News. Jia

WK voetbal
Positief nieuws

Christenen willen WK voetbal gebruiken om over Jezus te vertellen

Een christelijke organisatie in de Verenigde Staten wil het WK voetbal van 2026 gebruiken om mensen met het evangelie in aanraking te brengen. De organisatie Cru heeft daarvoor een groot initiatief gestart onder de naam Victory Beyond the Cup ('Overw

Meerartikelen

Vluchtelingen
Nieuws

Kerken waarschuwen voor nieuwe migratiecrisis in Europa

Kerken in Europa moeten zich voorbereiden op een nieuwe fase van hulp aan migranten en vluchtelingen. Die oproep klonk tijdens een bijeenkomst van christelijke leiders in de Roemeense hoofdstad Boekarest. De bijeenkomst werd georganiseerd door de Chu

Merith Koedood
Interview

Merith Koedood is ongewenst kinderloos: “Ik heb het uitgeschreeuwd naar God”

Moederdag was voor Merith Koedood-de Lange jarenlang geen feestelijke dag. Wat begon met de pijn van ongewenste kinderloosheid, werd later gevolgd door een mislukte adoptie en uiteindelijk ook het afscheid van twee pleegkinderen die jarenlang deel ui

Ds. G. H. Molenaar
Nieuws

Hervormde gemeente Bleskensgraaf beroept ds. G. H. Molenaar

De hervormde gemeente te Bleskensgraaf heeft een beroep uitgebracht op ds. G. H. Molenaar (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. J. Muller opvolgen. Muller nam vorig jaar in verband met emeritaat afscheid van de gemeente. Ds. Molen

Marc de Vries
Video

Tweede Kamer debatteert morgen over omstreden embryowet: SGP'er pleit voor ongeboren leven

Woensdag debatteert de Tweede Kamer over de omstreden Embryowet. Een meerderheid van de Tweede Kamer lijkt positief tegen het wetsvoorstel dat de definitie van het woord 'embryo' wil uitbreiden, te staan. SGP-Eerste Kamerlid Marc de Vries schoof afge

Duitse kerk
Nieuws

Pinksterkerken in Duitsland groeien sterk: 15.000 nieuwe leden in twee jaar tijd

De Bund Freikirchlicher Pfingstgemeinden (BFP), de federatie van vrije pinksterkerken in Duitsland, heeft de afgelopen twee jaar een sterke groei doorgemaakt. Het kerkverband kreeg er meer dan 15.000 leden bij. Dat schrijft Christian Daily Internatio

Alderliesten
Opinie

Dolle Mina’s: meer provocatie dan inhoud

Sinds 2025 duiken ze weer overal op: de Dolle Mina’s. Met spandoeken en luide kreten waren ze bij de laatste Mars voor het leven zichtbaarder dan ooit. Ook op andere terreinen laten ze zich gelden: bij acties tegen de loonkloof, maar ook bij pro-Pale

Reenen
Opinie

Aanval op thuisonderwijs moet alarmbellen doen rinkelen

Er kwam vanuit Den Haag een heftige aanval op de vrijheid van onderwijs, maar het blijft daarover vrijwel stil. Het Reformatorisch Dagblad besteedde er één artikeltje aan, op Cvandaag heb ik er niets over gelezen. Het is een uitspraak over thuisonder

Henk Jochemsen
Briefwisseling

Openingsbrief Henk Jochemsen over grenzeloos Bijbellezen: 'Jezus liet niemand ongemoeid'

Neemt de Bijbel ruimte voor een ‘grenzeloze’ manier van lezen of vraagt Schriftuitleg juist om duidelijke theologische kaders? In deze openingsbrief start prof. dr. Henk Jochemsen een briefwisseling met dr. Willien van Wieringen over hermeneutiek, qu

Ausma
Interview

Topadvocaat Willem Jan Ausma: "Juist in christelijke kring kan ontkennen hardnekkig zijn”

Jarenlang stond hij verdachten bij in de zwaarste strafzaken en zocht hij naar de zwakke plekken in het dossier. Tegenwoordig zegt strafpleiter Willem Jan Ausma (57) vaker een andere weg te kiezen: niet alleen juridisch verweer voeren, maar cliënten

CGK
Nieuws

CGK Hoogeveen stelt vrouwenambt open ná komende synode

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) van Hoogeveen heeft besloten de ambten open te stellen voor vrouwen. Dat meldt het Nederlands Dagblad. Daarmee wijkt juist de gemeente die verantwoordelijk is voor het samenroepen van de komende generale synod

Manifest gezin
Persbericht

Manifest overhandigd aan Don Ceder: 'Gezinnen staan onder druk'

Tijdens de Gezinsdag in vogelpark Avifauna hebben zaterdag ruim 800 bezoekers stilgestaan bij het belang van sterke gezinnen. Het evenement werd georganiseerd door GezinsPlatform.NL in het kader van de Week van het Gezin, die loopt van 9 tot en met 1

Vrouw
Nieuws

Ierse kerkleiders slaan alarm: ‘Epidemie van geweld tegen vrouwen’

Ierse kerkleiders spreken van een 'epidemie van geweld tegen vrouwen'. Dat schrijft Christian Today. Zij roepen op tot meer bescherming van vrouwen en een verandering in de samenleving. Vertegenwoordigers van de Rooms-Katholieke kerk, de Anglicaanse