Is de strijd tussen Israël en Hamas werkelijk een 'Bijbelse' broedertwist?

Verdieping 19 maart 2024 6 minuten Ds. Kees Kant
Ds. Kees Kant
Christenen voor Israël

In tal van Bijbelstudies, artikelen en preken is in de afgelopen decennia het conflict tussen Israël en de omliggende Arabische volken uitgelegd als een eeuwenoude broedertwist. Een conflict dat teruggaat tot Izaäk en Ismaël. Hagar wordt met haar zoon Ismael weliswaar weggestuurd uit het beloofde land, maar ze krijgen wel beloften en zegen mee: ‘Zie, Ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem uitermate talrijk maken; twaalf vorsten zal hij verwekken en Ik zal hem tot een groot volk maken. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken’ (Genesis 17:20-21). Dit klinkt niet als een vervloeking van Ismael en zijn Arabische nageslacht.

De Arabische volken zijn inderdaad uitermate talrijk geworden. Het verbond loopt echter via Izaäk en zijn latere Joodse nageslacht, en dat geeft blijkbaar een blijvende bron van jaloezie en conflicten. Sinds de komst van de Joodse Messias Jezus Christus is echter voor alle volken, dus ook voor de Arabieren, een open deur gekomen om door geloof in Hem voluit kind van God te worden. Begrijpelijk dat gesproken wordt over een conflict tussen broeders, die Abraham als gezamenlijke voorvader hebben. Bij een conflict tussen broeders kan het er zeker heftig aan toe gaan en kunnen er doden vallen. Toch is er tussen broeders altijd verzoening mogelijk. De vraag dringt zich op of het huidige conflict tussen Israël en Hamas ook te rangschikken is onder dit begrip ‘broedertwist’. Naar mijn overtuiging is dat absoluut onmogelijk. En wel om meerdere redenen.

Amalek
Er is nog een broedertwist in Genesis, die tussen Jakob en Esau. Israël is in het Oude Testament door naburige volken aangevallen in de context van deze broedertwist. Maar Amalek, dat van Esau afstamt, ging een grens over, waardoor het voor altijd werd vervloekt. Toen het volk Israël bevrijd werd uit Egypte en door de Sinaï woestijn trok, werd het aangevallen door Amalek. Heel sluw werd het volk Israël in de achterhoede aangevallen, waar de meest zwakken liepen. Om zo uiteindelijk het hele volk Israël om te brengen. Het was een strijd op leven en dood, en Mozes moest, ondersteund door Aäron en Hur zijn armen omhoog houden. Uiteindelijk overwon Israël: ‘Toen zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf dit ter gedachtenis in een boek en prent het Jozua in dat Ik de herinnering aan Amalek van onder de hemel geheel zal uitwissen’ (Exodus 17:14). Amalek wordt dus niet slechts tijdelijk verslagen, maar voor eeuwig vervloekt.

De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Verderop lezen we: ‘Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet. Als de HEERE uw God u rust gegeven heeft (…) moet het zo zijn dat u de gedachtenis aan Amalek van onder de hemel uitwist. Vergeet het niet!’ (Deuteronomium 25:17-19) Wat is het verschil tussen Amalek en een broedertwist? Amalek had niet tot doel om slechts een veldslag te winnen tegen het leger van Israël, of een oogst te plunderen. Genocide van heel het volk Israël was het doel, te beginnen bij de zwakken: ouderen en kinderen. Daar ligt het omslagpunt van broedertwist naar vervloeking. Door de eeuwen heen zijn er vaker volken geweest die het hele volk Israël wilden uitroeien: ‘Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk (…) Kom, zeiden zij, laten we hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt’ (Psalm 83: 4,5). De Psalm eindigt dat ook met het gebed van Israël: ‘Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen’ (vs. 18). Amalek valt dus buiten de categorie ‘broedertwist’.

De draak en het beest
Ook in het Nieuwe Testament lezen we over een poging tot genocide op Israël in de eindtijd. De apostel Johannes ziet op het eiland Patmos in een visioen een vrouw die op het punt staat te bevallen van een zoon, die ‘alle heidenvolken zal hoeden met een ijzeren staf’. Die vrouw staat voor Israël en de zoon staat voor Jezus Christus, die uit de Joodse vrouw Maria geboren wordt. Er is een draak die zit te wachten om meteen na de bevalling het kind te verslinden. De draak staat voor de Satan, die het liefst Jezus, de Redder van de wereld, wil verslinden. Johannes beschrijft dan dat het kind opgaat naar God en Zijn troon in de hemel, en dat de vrouw vlucht voor de draak: ‘En de draak werd boos op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht die de geboden van God in acht nemen en het getuigenis van Jezus Christus hebben’ (Openbaring 12:17). De draak richt zich dus eerst op het vernietigen van het Joodse volk en vervolgens ook op de christenen.

Vervolgens lezen we dat er een beest opstaat die van de draak alle macht ontvangt. Veel mensen zijn onder de indruk van dit beest en aanbidden dit beest. Er komt dus een indrukwekkende politieke leider, of een verenigde groep van leiders. Deze leider, dit beest, gaat godslasteringen spreken: ‘En het opende zijn mond om God te lasteren, om Zijn Naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen. En het beest werd macht gegeven om oorlog te voeren tegen de heiligen (…) En allen die op de aarde wonen, zullen het aanbidden, althans van wie de namen niet zijn geschreven in het boek des Levens van het Lam’ (Openbaring 13:6-8).

Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas.

Deze verschrikkingen hebben gelukkig niet het laatste woord. Jezus Christus zal Zelf op tijd komen om af te rekenen met de draak en het beest en zijn volgelingen: ‘En het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet (…) en die het merkteken van het beest ontvangen hadden en die zijn beeld aanbeden hadden. Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt. En de overigen werden gedood met het zwaard van Hem, die op het paard zat’ (Openbaring 19:20-21). Hier zien we dat lastering van God, genocide op het Joodse volk en vervolging van de christenen uiteindelijk niet leidt tot verzoening, maar tot vervloeking. Het beest en zij die het merkteken van het beest ontvangen hadden, vallen dus buiten de categorie ‘broedertwist’, en er is geen verzoening.

Hamas
Alle bovengenoemde aspecten bij zowel Amalek als het beest zien we terugkeren bij Hamas. In het handvest staat dat de totale vernietiging van het ‘zionistische regime’, dat is Israël, en de vestiging van een Islamitisch kalifaat, waarin ook geen plaats meer is voor christenen, het ultieme doel is. Het past hier niet om te beweren dat Hamas het beest uit Openbaring is. Die conclusie mogen we niet trekken. Daarvoor is het conflict tussen Israël en Hamas ook te regionaal. Hamas kan wel een ‘type’ van dit beest zijn, zoals er in de geschiedenis meerdere van deze ‘typen’ zijn geweest. Opvallend zijn in dit verband de vele pro-Hamas demonstraties in tal van westerse steden.

Openbaring zegt dat het beest ‘godslasteringen spreekt’ en dat velen op aarde het beest ‘aanbidden’. Israël heeft met Hamas, en ook met Hezbollah in het noorden, dan ook geen broedertwist, maar voert een strijd op leven en dood, zoals destijds Mozes, Aäron en Hur, een strijd op leven en dood voerden met Amalek. Het voortbestaan van Israël is in het geding. God zij dank weten we gelukkig dat als het er op aankomt, God Zijn volk zal beschermen: ‘namelijk verlossing van onze vijanden en bevrijding uit de hand van allen die ons haten’ (Lukas 1:71).

Ds. Kees Kant is directeur van Christians for Israel International. Bovenstaand artikel verscheen eerder in 'Israël en de kerk', het theologische kwartaalblad van Christenen voor Israël voor theologen en voorgangers. Klik hier als je het kwartaalblad wil ontvangen.

ChristenvervolgingOpvoedenGeloofszekerheidIsraëlDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Ethiopie
Nieuws

Zeker 34 orthodoxe christenen gedood bij nieuwe aanval in Ethiopië

Gewapende mannen hebben donderdag 5 november volgens lokale media minstens 34 Ethiopisch-orthodoxe christenen gedood in het dorp Endato, in de regio Oromia. De aanval volgt op twee bloedige aanvallen in oktober, waarbij volgens de...

politie
Nieuws

Federaal parket onderzoekt terreurmotief na vondst explosief bij Antwerpse kerk

Het Belgische federale parket onderzoekt of een explosief dat op zondag 1 november voor een kerk in Antwerpen-Noord werd gevonden, bedoeld was voor een terroristische aanslag. Volgens VRT NWS was de Belarussische Grieks-katholieke gemeenschap die...

Stoffer
Nieuws

SGP stijgt naar vier zetels in peiling De Hond, ChristenUnie blijft op drie

De SGP komt in de nieuwste Tweede Kamerpeiling van Maurice de Hond uit op vier zetels. Dat is er één meer dan in zijn vorige peiling én één meer dan de partij ooit bij Tweede Kamerverkiezingen behaalde. De ChristenUnie blijft in dezelfde peiling op...

kerkasiel
Persbericht

Al twee jaar dag en nacht kerkdienst voor gezin in Kampen: nieuwe documentaire belicht kerkasiel

Al twee jaar woont het gezin Babayants in kerkgebouw De Open Hof in Kampen. Om te voorkomen dat het gezin wordt uitgezet naar Oezbekistan, gaat er dag en nacht een kerkdienst door. Hoe is het om zo lang binnen de muren van een kerk te leven? En...

Psalm 42
Video

Cherubijn Music brengt Psalm 42 tot leven in nieuwe muziekvideo

Zoals een dorstig hert verlangt naar water, zo kan een mens verlangen naar de nabijheid van God. Die Bijbelse gedachte staat centraal in de muziekvideo Als een hert verlangt naar Water, die Cherubijn Music onlangs op YouTube heeft gepubliceerd. De...

Compassion
Nieuws

Compassion International klaagt klokkenluider over sponsorbrieven aan

Compassion International heeft oud-medewerker Andrew Vezey voor de rechter gedaagd. De christelijke hulporganisatie zegt dat hij zijn geheimhoudingsplicht heeft geschonden door interne stukken te delen met onderzoeksplatform The Roys Report. Vezey...

Parijs
Nieuws

Franse bisschoppen willen kiezers helpen bij presidentsverkiezingen, maar geven geen stemadvies

De Franse bisschoppen willen katholieken helpen hun keuze te bepalen bij de presidentsverkiezingen van 2027. Tijdens een persconferentie woensdag in Lourdes presenteerden zij daarvoor een nieuw initiatief. Ze willen maatschappelijke vraagstukken...

Euthanasie
Nieuws

Christelijke partij in Noorwegen begint netwerk tegen invoering euthanasie

De Noorse christendemocratische partij KrF heeft een netwerk opgericht om de invoering van euthanasie tegen te gaan. Donderdag vond de eerste bijeenkomst plaats, meldt de christelijke krant Dagen. Het initiatief volgt op een discussie in het Noorse...

Meerartikelen

Esther de Musical
Persbericht

Bijbels verhaal van Esther komt groots tot leven in Drachten

Van 18 tot en met 21 december 2026 staat de Sluisfabriek in Drachten in het teken van Esther de Musical. Een groots opgezette voorstelling waarin zang, dans, acteerwerk, indrukwekkende decors en spectaculaire effecten samenkomen. De musical vertelt...

Evangelische Hogeschool
Persbericht

Evangelische Hogeschool houdt Open Dag voor jongeren die christelijk tussenjaar overwegen

Jongeren die na hun middelbare school of tijdens hun studie bewust tijd willen nemen voor hun geloof, persoonlijke ontwikkeling en toekomstplannen, kunnen op vrijdag 13 november 2026 kennismaken met de Evangelische Hogeschool (EH) in Amersfoort....

IZB-Toerustingsdag
Persbericht

IZB helpt kerken bij geestelijke begeleiding van nieuwe gelovigen

Hoe kunnen kerken mensen begeleiden die pas tot geloof zijn gekomen? En welke geestelijke veranderingen maken zij door? Deze vragen staan centraal tijdens de IZB-Toerustingsdag ‘Metamorfose’, die op zaterdag 14 november plaatsvindt in Zeist. De...

de betteld
Nieuws

Christelijk vakantiepark De Betteld wil opnieuw honderd nareizigers opvangen

Het christelijke vakantiepark De Betteld in Zelhem wil vanaf 1 december opnieuw ongeveer honderd nareizende statushouders opvangen. Dat maakte de gemeente Bronckhorst donderdag bekend. Het plan ligt nog ter beoordeling bij het college van...

Justus Molenkamp, Hour of Power
Nieuws

Personal trainer én begeleider bij Ontmoeting Justus Molenkamp te gast bij Hour of Power

Aanstaande zondag is Justus Molenkamp te gast bij Hour of Power. Hij leefde lang van festival naar festival en van krachttraining naar krachttraing. "Het was de zin van mijn leven. Ik hoopte er mijn rust in te vinden." Toch ontdekte de personal...

David in Laos
Interview

Zendingswerker David over discipelschap: “Iemand die net tot geloof komt, begint niet op nul”

Wie iemand discipelt, moet er niet naar streven om altijd de leraar te blijven. Dat is een van de lessen die David* meenam uit zijn jarenlange zendingswerk in Laos. Hij zag nieuwe christenen soms razendsnel verantwoordelijkheid nemen en anderen...

Ernst Leeftink
Opinie

De kinderwens van volwassenen: wie komt er op voor het kind?

Ieder kind verdient liefde en een veilige plek om op te groeien. Maar heeft een kind ook het recht om zijn biologische ouders te kennen? In deze column stelt Ernst Leeftink kritische vragen bij donorouderschap en de manier waarop onze samenleving...

Kerkscheuring CGK
Nieuws

Rijnsburg dringt aan op gesprek met CGK-synode in Hoogeveen: "We zijn niet uitgepraat"

De Algemene Vergadering van Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) rond Rijnsburg roept de generale synode in Hoogeveen dringend op om alsnog rechtstreeks in gesprek te gaan over de gezamenlijke verantwoordelijkheden binnen het kerkverband. Desnoods...

Longetjes die geen adem kregen
Persbericht

Op de Dam voor kindjes die geen levensadem kregen

Bij vroeggeboren kindjes van 24 weken oud vechten we voor het leven, vlak daarvoor wordt het leven soms bewust afgebroken. Kunstenares Corrie Heideveld en de SGP vragen er op woensdag 11 november aandacht voor met een kunstwerk op de Dam. Midden in...

Folder Kies Leven
Nieuws

Organisatie stapt naar reclamewaakhond om folder Kies Leven: 'Gevaarlijk en medisch onjuist'

Stichting Samen naar de Kliniek heeft bij de Reclame Code Commissie (RCC) een klacht ingediend tegen de christelijke prolife-organisatie Kies Leven. De stichting vindt dat een folder die bij abortusklinieken wordt uitgedeeld gevaarlijke en medisch...

Veroordeelde crimineel
Nieuws

Katholieke gouverneur schrapt 548 doodvonnissen in Amerikaanse staat: ‘Overheid mag niet doden’

De katholieke gouverneur Gavin Newsom van Californië wil alle 548 doodvonnissen in zijn staat omzetten in levenslange gevangenisstraffen zonder mogelijkheid tot vervroegde vrijlating. Dat maakte hij donderdag bekend, meldt persbureau Associated Press...

kruis
Nieuws

Bezoekers moeten voor het eerst betalen voor The Passion: kaartje kost 7,50 euro

Wie The Passion volgend jaar in Ootmarsum wil bijwonen, moet voor het eerst een kaartje kopen. Een toegangsbewijs kost 7,50 euro per persoon, schrijft organisator KRO-NCRV op de eigen website. Het muzikale paasevenement vindt op Witte Donderdag 25...