BBC: 'Gebedsgenezer' T. B. Joshua verkrachtte en martelde tientallen kerkgangers

Nieuws 8 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
T. B. Joshua

De prominente evangelist T. B. Joshua uit Nigeria (overleden in 2021) heeft tientallen kerkgangers misbruikt en mishandeld. De BBC heeft bewijsmateriaal in handen. De slachtoffers waren lid van de Synagogue Church of all Nations (SCOAN). Deze Nigeriaanse gemeente begon met een handvol gelovigen en groeide uit tot een megakerk met wekelijks meer dan 50.000 bezoekers. De kerk gaat niet inhoudelijk op de beschuldigingen in en noemt ze ongegrond.



Wie is T. B. Joshua?

Als populaire prediker verwierf Joshua in de jaren negentig internationale bekendheid. Joshua zelf, op de website van SCOAN aangeduid als profeet, zei uitsluitend in naam van Jezus diens opdracht om "het evangelie te verkondigen en demonen uit te werpen en zieken te genezen" uit te voeren. Vanuit de hele wereld kwamen zieken en nieuwsgierigen naar hem toe. SCOAN wordt omschreven als 'de grootste toeristische attractie van Nigeria' en 'de meest bezochte bestemming voor religieuze toeristen in West-Afrika'. Door zijn kerk en aanhangers werd hij een 'man Gods' genoemd. 

Met name in Afrika en Latijns-Amerika was Joshua immens populair. Via Facebook werd hij door 3,5 miljoen mensen gevolgd. En Emmanuel TV bereikte via YouTube meer dan 1 miljoen gebruikers. Meer dan 15.000 mensen bezochten de wekelijkse kerkdienst in Joshua's megakerk. In 2011 werd hij door Forbes ingeschat als de op twee na rijkste predikant van Nigeria met een vermogen van tussen de 10 en 15 miljoen dollar, wat door SCOAN altijd is ontkend.

Tientallen vrouwen beweren dat ze jarenlang stelselmatig zijn verkracht op de compound van de 'gebedsgenezer'.

Wat houden de beschuldigingen in?
De BCC deed twee jaar lang uitvoerig onderzoek naar aanleiding van de beschuldigingen en is in het bezit van tientallen ooggetuigenverslagen van fysiek geweld of marteling, uitgevoerd door Joshua. Er zou ook sprake zijn van kindermisbruik. Slachtoffers werden gegeseld en geketend. Tientallen vrouwen beweren dat ze jarenlang stelselmatig zijn verkracht op de compound van de 'gebedsgenezer'. De BBC spreekt van meerdere beschuldigingen van gedwongen abortussen binnen Joshua’s kerk na vermeende verkrachtingen door de prediker. Een van de slachtoffers zou vijf abortussen hebben moeten doorstaan. Verder blijkt uit meerdere klachten dat Joshua zijn ‘wondergenezingen’ zou hebben vervalst.

Slachtoffers aan het woord
Een van de slachtoffers is een Britse vrouw, Rae genaamd. Op 21-jarige leeftijd beëindigde ze haar studie en werd ze door de Nigeriaanse kerk gerekruteerd. Twaalf jaar lang behoorde ze tot Joshua’s zogenaamde ‘discipelen’ in zijn doolhofachtige complex in Lagos. “We dachten dat we ons op een hemelse plaats bevonden, maar in plaats daarvan waren we in de hel. Er gebeurden vreselijke dingen”, vertelt ze in gesprek met de BBC. De vrouw is naar eigen zeggen seksueel misbruikt door de ‘profeet’ en leefde twee jaar lang in eenzame opsluiting. Het misbruik was zo ernstig dat ze meerdere zelfmoordpogingen ondernam.

Zo’n 150 mensen behoorden tot de groep ‘discipelen’ van Joshua; sommigen maakten er decennialang onderdeel van. De BBC sprak met 25 voormalige ‘discipelen’ uit Groot-Brittannië, Nigeria, de VS, Zuid-Afrika, Ghana, Namibië en Duitsland. Veel slachtoffers waren tiener toen ze zich bij deze groep volgelingen voegden. 

“We dachten dat we ons op een hemelse plaats bevonden, maar in plaats daarvan waren we in de hel. Er gebeurden vreselijke dingen.”

Jessica Kaimu uit Namibië was 17 jaar toen ze voor het eerst door Joshua werd verkracht. De daaropvolgende verkrachtingen resulteerden uiteindelijk in vijf gedwongen abortussen. Ze maakt naar aanleiding van de wijze waarop de abortussen werden uitgevoerd duidelijk dat het een wonder is dat ze deze abortussen heeft overleefd. Andere slachtoffers geven aan dat ze werden uitgekleed en mishandeld met elektriciteitskabels en paardenzwepen. Ook werd hen stelselmatig slaap ontzegd. 

Het BBC-onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met het internationale mediaplatform Open Democracy. Het is de eerste keer dat voormalig kerkleden van SCOAN zich in het openbaar uitspreken. Naar eigen zeggen hebben ze jarenlang geprobeerd hun verhalen te delen, maar is hen het zwijgen opgelegd. Eén van de klokkenluiders zou fysiek zijn aangevallen en is in één geval beschoten, nadat ze zich via op YouTube gepubliceerde video’s uitsprak tegen het misbruik. Een cameraploeg van de BBC werd beschoten nadat men vanaf de openbare weg probeerde om beelden van het terrein van de kerk in Lagos op te nemen. 

Reactie SCOAN
De BBC nam contact op met de Nigeriaanse megakerk, maar men ging niet op het interviewverzoek in, nadat eerdere claims tegen T. B. Joshua door de kerk werden ontkend. “Het is niet voor het eerst dat er ongegronde beschuldigingen tegen profeet T. B. Joshua worden geuit. Geen van de beschuldigingen is ooit onderbouwd”, zo stelt SCOAN. Tot op de dag van vandaag is de Nigeriaanse megakerk populair. Na het overlijden van Joshua wordt SCOAN gerund door zijn weduwe Evelyn. In juli 2023 leidde ze een rondreis door Spanje.

In een uitgebreid achtergrondartikel is via de website van de BBC een gedetailleerd verhaal over deze kwestie te lezen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#401 Jeffrey & Hans Maat over spanning rond charismatische vernieuwing: herstel of ontsporing?
Of beluister op:

Meerartikelen

De Jong
Persbericht

Matthijs de Jong nieuwe Hoogleraar Oude Testament PThU

De Protestantse Theologische Universiteit (PThU) heeft prof. dr. Matthijs de Jong benoemd tot Hoogleraar Oude Testament. Op 17 april heeft de Generale Synode van de Protestantse Kerk in Nederland hiermee ingestemd. Daarmee is de benoeming van het Col

Dhr. L.J. Blees
Nieuws

Nieuwe predikant-pastor voor hervormde gemeente 't Lichtschip in Lelystad

De hervormde gemeente te Lelystad ('t Lichtschip) mag binnenkort een nieuwe predikant-pastor verwelkomen. Dhr. L. J. Blees (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep. Blees was als kerkelijker werker, met preek - en sacramentsbevoegdheid, werkz

Libanon
Nieuws

Israël door het stof na "zeer ernstig incident" met Jezusbeeld

Er is internationaal ophef ontstaan over een foto waarop te zien is dat een Israëlische soldaat een kruisbeeld van Jezus kapotslaat. Het Israëlische leger zegt het als een “zeer ernstig incident” te zien en belooft passende maatregelen te nemen. Ook

Reid Wiseman
Nieuws

Niet-gelovige NASA-astronaut moet huilen bij zien van kruis op outfit legerpredikant

NASA-astronaut Reid Wiseman zegt dat hij diep geraakt was na zijn terugkeer van de Artemis II-missie. Kort na de landing voor de kust van de Amerikaanse stad San Diego werden Wiseman en zijn crew op een marineschip opgevangen en onderzocht. Daar vroe

Ds. W. A. Zondag
Video

Geëmotioneerde ds. Zondag vertelt dat de dood niet het laatste woord heeft

"Je moet de herinneringen aan haar maar vasthouden", zei de burgemeester tegen ds. W. A. Zondag nadat zijn 14-jarige dochter Rhodé tijdens een verkeersongeval in Gouda om het leven was gekomen. De predikant, destijds nog actief in Woerden, vertelde i

Baptistenkerk
Nieuws

Russische aanval op baptistenkerk in Oekraïne kost voorganger het leven

Bij een Russische luchtaanval op de Oekraïense stad Zaporizja is voorganger Ruslan Utyuzh om het leven gekomen. Hij bevond zich op dat moment in een baptistenkerk waar een gebedsbijeenkomst plaatsvond. Ook raakten zeker acht mensen gewond. Een aantal

De Hoop on Tour
Persbericht

‘De Hoop on Tour’: een muzikale avond vol hoop in Amsterdam

De Hoop trekt het land in, met muziek en verhalen vol van hoop! Op donderdag 7 mei ben je van harte welkom bij deze Lofprijsavond, die gehouden wordt bij “De Drie Stromen”, Renswoudestraat 75 in Amsterdam. Tijdens de avond zingt men christelijke lied

Jeugdleidersdag
Persbericht

Jeugdleidersdag wil kerken toerusten voor nieuwe generatie

Op 9 mei vindt een landelijke Jeugdleiders Trainingsdag plaats voor iedereen die betrokken is bij jongerenwerk in de kerk. Een inspirerende dag vol visie, ontmoeting en praktische handvatten om toegerust het nieuwe seizoen in te gaan. De trainingsdag

Meerartikelen

Arnold Huijgen
Opinie

Leve de leerdienst: van catechismuspreek naar podcast?

De klassieke leerdienst verdwijnt op steeds meer plaatsen uit de kerk. Toch betekent dat niet dat de behoefte aan geloofskennis verdwenen is. Integendeel: juist vandaag verlangen veel mensen volgens theoloog Arnold Huijgen naar verdieping, stevige ge

Ds. P. de Vries
Video

Ds. P. de Vries vertelt over echtpaar dat na 60 jaar huwelijk nog geen geloofszekerheid had

Ds. P. de Vries vertelde in een recente preek over een echtpaar dat na zestig jaar huwelijk nog altijd geen geloofszekerheid kende. Dit verhaal kreeg hij ooit eens te horen van wijlen ds. Jac. van Dijk, een predikant die in de vorige eeuw verbonden w

Muziek in de kerk
Nieuws

Nieuwe video verkent gevoelig thema: welke muziek past in de eredienst?

Muziek in de kerk blijft een onderwerp dat veel gesprek en soms ook spanning oproept. Welke liederen zijn passend in de eredienst? Is er ruimte voor moderne aanbidding, of moeten kerken vasthouden aan de Psalmen? En welke rol spelen instrumenten en e

Corrie ten Boom
Persbericht

Nieuwe online cursus laat deelnemers ‘bidden als Corrie ten Boom’

Op 15 april, de dag waarop Corrie ten Boom zowel werd geboren als overleed, is een nieuwe online cursus gelanceerd over gebed. De cursus, getiteld Leer bidden als Corrie ten Boom, is ontwikkeld door Jesus.net in samenwerking met Corrie ten Boomhuis.

sneeuwbal
Persbericht

Nieuwe discipelschapstraining ‘Operatie Sneeuwbal’ wil gelovigen toerusten

Op 29 april gaat een nieuwe editie van de online discipelschapstraining Operatie Sneeuwbal van start. Het initiatief van Stichting Arbeiders in de Oogst wil christenen helpen om niet alleen hun geloof te delen, maar ook anderen te begeleiden in navol

Dr. Bart Jan Spruyt
Preekverslag

Dr. Bart Jan Spruyt waarschuwt voor ‘stille omslag’: "Christenen moeten tegencultuur vormen"

"De kerk moet een tegencultuur vormen waarin Gods Woord centraal staat én gebroken mensen worden opgevangen", zo stelde dr. Bart Jan Spruyt afgelopen woensdag. Tijdens een appelavond van Bijbels Beraad M/V in Katwijk waarschuwde hij voor "een stille

Drs. Piet Guijt
Column

Bijbelse waarheid vraagt om overgave: hoe worden we vrij gemaakt?

Wat is waarheid, en hoe maakt die waarheid vrij? Piet Guijt verkent de Bijbelse betekenis van waarheid en laat hij zien dat het meer is dan kennis alleen. Waarheid vraagt volgens hem om erkenning, liefde en gehoorzaamheid. In Joh. 8:31,32 staat de be

Diederik van Dijk
Column

Vandaag zou Groen van Prinsterer populistisch worden genoemd

Dit jaar herdenken we de 150e sterfdag van Groen van Prinsterer (1801-1876). Hij is vooral bekend als de politicus die de basis legde voor de antirevolutionaire of christelijk-historische richting in Nederland. Groen was een man uit één stuk. Opgegro

draagmoederschap
Nieuws

Christelijke partijen fel tegen wetsvoorstel draagmoederschap

Zowel de SGP als de ChristenUnie waarschuwen dat het huidige wetsvoorstel over draagmoederschap te weinig doet om misstanden te voorkomen. Tijdens het debat over personen- en familierecht kwam dit wetsvoorstel afgelopen donderdag ter sprake. Het wets

Peter Schalk
Video

Video: PVV'er vraagt SGP-senator of kabinet Jetten op de brede of smalle weg loopt

PVV'er Alexander van Hattem vroeg SGP-senator Peter Schalk eerder deze week of het kabinet van minister-president Rob Jetten op de smalle of de brede weg loopt. Dit deed hij nadat Schalk eerder in het debat over een lange en korte weg sprak. In onder

CGK-kerkscheuring
Nieuws

Deputaten: aansluiting bij Rijnsburg onverenigbaar met functie binnen CGK

De deputaten Kerkorde en Kerkrecht van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) stellen dat deelname aan de kerkelijke structuur rond Rijnsburg uiteindelijk onverenigbaar is met een functie binnen deputaatschappen van de CGK. In een nieuwe handreik

China
Nieuws

Organisatie luidt noodklok: onderdrukking Chinese katholieken neemt zorgwekkend toe

Human Rights Watch zegt dat de onderdrukking van katholieken in China de laatste jaren zorgwekkend is toegenomen. In een nieuw rapport schrijft de organisatie dat katholieke priesters en bisschoppen steeds vaker te maken krijgen met arrestaties, gewe