BBC: 'Gebedsgenezer' T. B. Joshua verkrachtte en martelde tientallen kerkgangers

Nieuws 8 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
T. B. Joshua

De prominente evangelist T. B. Joshua uit Nigeria (overleden in 2021) heeft tientallen kerkgangers misbruikt en mishandeld. De BBC heeft bewijsmateriaal in handen. De slachtoffers waren lid van de Synagogue Church of all Nations (SCOAN). Deze Nigeriaanse gemeente begon met een handvol gelovigen en groeide uit tot een megakerk met wekelijks meer dan 50.000 bezoekers. De kerk gaat niet inhoudelijk op de beschuldigingen in en noemt ze ongegrond.



Wie is T. B. Joshua?

Als populaire prediker verwierf Joshua in de jaren negentig internationale bekendheid. Joshua zelf, op de website van SCOAN aangeduid als profeet, zei uitsluitend in naam van Jezus diens opdracht om "het evangelie te verkondigen en demonen uit te werpen en zieken te genezen" uit te voeren. Vanuit de hele wereld kwamen zieken en nieuwsgierigen naar hem toe. SCOAN wordt omschreven als 'de grootste toeristische attractie van Nigeria' en 'de meest bezochte bestemming voor religieuze toeristen in West-Afrika'. Door zijn kerk en aanhangers werd hij een 'man Gods' genoemd. 

Met name in Afrika en Latijns-Amerika was Joshua immens populair. Via Facebook werd hij door 3,5 miljoen mensen gevolgd. En Emmanuel TV bereikte via YouTube meer dan 1 miljoen gebruikers. Meer dan 15.000 mensen bezochten de wekelijkse kerkdienst in Joshua's megakerk. In 2011 werd hij door Forbes ingeschat als de op twee na rijkste predikant van Nigeria met een vermogen van tussen de 10 en 15 miljoen dollar, wat door SCOAN altijd is ontkend.

Tientallen vrouwen beweren dat ze jarenlang stelselmatig zijn verkracht op de compound van de 'gebedsgenezer'.

Wat houden de beschuldigingen in?
De BCC deed twee jaar lang uitvoerig onderzoek naar aanleiding van de beschuldigingen en is in het bezit van tientallen ooggetuigenverslagen van fysiek geweld of marteling, uitgevoerd door Joshua. Er zou ook sprake zijn van kindermisbruik. Slachtoffers werden gegeseld en geketend. Tientallen vrouwen beweren dat ze jarenlang stelselmatig zijn verkracht op de compound van de 'gebedsgenezer'. De BBC spreekt van meerdere beschuldigingen van gedwongen abortussen binnen Joshua’s kerk na vermeende verkrachtingen door de prediker. Een van de slachtoffers zou vijf abortussen hebben moeten doorstaan. Verder blijkt uit meerdere klachten dat Joshua zijn ‘wondergenezingen’ zou hebben vervalst.

Slachtoffers aan het woord
Een van de slachtoffers is een Britse vrouw, Rae genaamd. Op 21-jarige leeftijd beëindigde ze haar studie en werd ze door de Nigeriaanse kerk gerekruteerd. Twaalf jaar lang behoorde ze tot Joshua’s zogenaamde ‘discipelen’ in zijn doolhofachtige complex in Lagos. “We dachten dat we ons op een hemelse plaats bevonden, maar in plaats daarvan waren we in de hel. Er gebeurden vreselijke dingen”, vertelt ze in gesprek met de BBC. De vrouw is naar eigen zeggen seksueel misbruikt door de ‘profeet’ en leefde twee jaar lang in eenzame opsluiting. Het misbruik was zo ernstig dat ze meerdere zelfmoordpogingen ondernam.

Zo’n 150 mensen behoorden tot de groep ‘discipelen’ van Joshua; sommigen maakten er decennialang onderdeel van. De BBC sprak met 25 voormalige ‘discipelen’ uit Groot-Brittannië, Nigeria, de VS, Zuid-Afrika, Ghana, Namibië en Duitsland. Veel slachtoffers waren tiener toen ze zich bij deze groep volgelingen voegden. 

“We dachten dat we ons op een hemelse plaats bevonden, maar in plaats daarvan waren we in de hel. Er gebeurden vreselijke dingen.”

Jessica Kaimu uit Namibië was 17 jaar toen ze voor het eerst door Joshua werd verkracht. De daaropvolgende verkrachtingen resulteerden uiteindelijk in vijf gedwongen abortussen. Ze maakt naar aanleiding van de wijze waarop de abortussen werden uitgevoerd duidelijk dat het een wonder is dat ze deze abortussen heeft overleefd. Andere slachtoffers geven aan dat ze werden uitgekleed en mishandeld met elektriciteitskabels en paardenzwepen. Ook werd hen stelselmatig slaap ontzegd. 

Het BBC-onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met het internationale mediaplatform Open Democracy. Het is de eerste keer dat voormalig kerkleden van SCOAN zich in het openbaar uitspreken. Naar eigen zeggen hebben ze jarenlang geprobeerd hun verhalen te delen, maar is hen het zwijgen opgelegd. Eén van de klokkenluiders zou fysiek zijn aangevallen en is in één geval beschoten, nadat ze zich via op YouTube gepubliceerde video’s uitsprak tegen het misbruik. Een cameraploeg van de BBC werd beschoten nadat men vanaf de openbare weg probeerde om beelden van het terrein van de kerk in Lagos op te nemen. 

Reactie SCOAN
De BBC nam contact op met de Nigeriaanse megakerk, maar men ging niet op het interviewverzoek in, nadat eerdere claims tegen T. B. Joshua door de kerk werden ontkend. “Het is niet voor het eerst dat er ongegronde beschuldigingen tegen profeet T. B. Joshua worden geuit. Geen van de beschuldigingen is ooit onderbouwd”, zo stelt SCOAN. Tot op de dag van vandaag is de Nigeriaanse megakerk populair. Na het overlijden van Joshua wordt SCOAN gerund door zijn weduwe Evelyn. In juli 2023 leidde ze een rondreis door Spanje.

In een uitgebreid achtergrondartikel is via de website van de BBC een gedetailleerd verhaal over deze kwestie te lezen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

Herdenking 7 oktober
Video

LIVE: Kijk mee met de herdenking van 7 oktober in Barneveld

Woensdagavond 7 oktober vindt in Barneveld een grote herdenkings- en solidariteitsbijeenkomst plaats. De bijeenkomst begint om 19.30 uur en is hieronder live te volgen. Tijdens de avond staan de gebeurtenissen van 7 oktober 2023 centraal en komen...

India
Nieuws

Bedreigde Indiase voorganger verliest huis door overstroming: kerk biedt gezinnen onderdak

De Indiase voorganger Golu Singh en zijn gezin zijn hun huis kwijtgeraakt door overstromingen in de deelstaat Chhattisgarh. Ze verblijven nu met vijf andere getroffen gezinnen in zijn kerk, die het natuurgeweld wel doorstond. De voorganger kreeg kort...

Padron
Nieuws

Pastor vervolgd vanwege uitspraken tijdens grote crisis in Cuba

“De kinderen hadden honger, het eten in de koelkast was bedorven en ik verliet zeer geëmotioneerd het huis”, vertelt de Cubaanse pastor Alexis Padrón. Hij werd begin juni gearresteerd nadat hij had deelgenomen aan een protest vanwege de vele...

Soedan
Nieuws

Zes christelijke medewerkers vrij na gewelddadige ontvoering in Zuid-Soedan

Zes medewerkers van de christelijke organisatie Young Life zijn in Zuid-Soedan vrijgelaten na vijf dagen gevangenschap. Gewapende mannen overvielen hen onderweg van een theologische training naar huis en staken hun voertuig in brand. De medewerkers...

Pike
Nieuws

Amerikaanse bisschoppen vragen om genade voor vrouw die uitvoering doodstraf overleeft

De Amerikaanse Christa Pike overleefde vorige week twee dodelijke injecties tijdens haar executie in Tennessee. Nu willen christelijke bisschoppen voorkomen dat de staat opnieuw probeert haar te doden. Ze vragen gouverneur Bill Lee om haar...

Pindel
Nieuws

Poolse bisschop onder politiebegeleiding uit kerk na protest tegen afzetting pastoor

De Poolse bisschop Roman Pindel kon zondagavond urenlang een kerk in Grojec niet verlaten door een protest tegen de afzetting van pastoor Józef Zborek. De politie begeleidde hem rond één uur ’s nachts naar buiten. Volgens het bisdom Bielsko-Żywiec...

Ds. M. L. Dekker
Video

GerGem-predikant over bloedbad 7 oktober en Israël als onderdeel van Gods heilsplan

De verschrikkingen van 7 oktober 2023 staan bij ds. M. L. Dekker en zijn vrouw in het hart gegrift. Het echtpaar woonde en werkte op dat moment in Israël, waar Dekker jarenlang vanuit Nazareth onder het Joodse volk werkzaam was. Tijdens een...

Kassel
Nieuws

Duitse organist verliest kerkelijk werk vanwege AfD-zetel en stapt naar rechter

De Duitse organist Thomas Sosna mag in verschillende kerken in Kassel niet meer spelen omdat hij namens de AfD in de gemeenteraad zit. Een protestantse gemeente beëindigde zijn dienstverband. Ook katholieke kerken geven hem geen nieuwe opdrachten...

Meerartikelen

Jim Bakker
Nieuws

Omstreden Amerikaanse tv-prediker Jim Bakker overleden op 86-jarige leeftijd

De Amerikaanse evangelist en televisieprediker Jim Bakker is maandag op 86-jarige leeftijd overleden. Bakker behoorde in de jaren zeventig en tachtig tot de bekendste christelijke televisiepersoonlijkheden van de Verenigde Staten. Zijn succesvolle...

Jinek
Nieuws

Mediadeskundige stapt uit jury interviewprijs om Jineks gesprek met Stoffer: "Het was een tribunaal"

Een nominatie voor het beste televisie-interview, terwijl het volgens Victor Vlam “een tribunaal” was. De keuze voor Eva Jineks veelbesproken abortusgesprek met SGP-leider Chris Stoffer is voor de mediadeskundige de belangrijkste reden om uit de jury...

Nico van der Voet
Opinie

Micha Nederland klopt aan bij ING, maar kloppen de Bijbelteksten ook?

Micha Nederland roept kerken op om ING aan te spreken op zijn financieringsbeleid rond olie en gas. Daarbij verwijst de organisatie naar de Bijbel: de weduwe die blijft aankloppen bij de onrechtvaardige rechter en de oproep uit Spreuken om voor...

CGK-situatie
Analyse

CGK-synode steekt hand uit, maar Rijnsburg ervaart juist grotere afstand

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) sloot vrijdag haar eerste vergaderweek af met woorden over herstel, verbinding en een uitgestoken hand naar afwezige kerken. Toch is het maar de vraag of die boodschap bij de gemeenten...

Gor Khatchikyan en THE SEND
Interview

Wat als je Gods plan voor je leven mist? In gesprek met Gor Khatchikyan

Generatie Z heeft veel mogelijkheden en moet tegelijkertijd voortdurend kiezen. Het is een generatie die zichzelf vergelijkt, bang kan zijn om de verkeerde afslag te nemen en zelfs van geloof of roeping iets kan maken waarin je moet presteren. Hoe...

Brazilië
Getuigenis

Evangelische beweging groeit snel in Brazilië: duizenden dopelingen in Amazone

De evangelische beweging in Brazilië groeit sterk en krijgt ook in afgelegen gebieden van het land steeds meer voet aan de grond. In het Amazonegebied worden nieuwe gemeenten gesticht en duizenden mensen gedoopt. Voorgangers spraken hierover...

Donkey Mobile
Nieuws

Donkey Mobile neemt Preekondertiteling over

Donkey Mobile, het bedrijf achter een veelgebruikte kerkapp en streamingplatform Kerkdienstgemist, neemt Preekondertiteling over. Met deze technologie kunnen bezoekers van kerkdiensten live meelezen met wat er wordt gezegd. De tekst kan bovendien...

Ds. A. Simons
Nieuws

Ds. Simons gaat als pastor bij Refoweb aan de slag

Ds. A. Simons gaat aan de slag als pastor voor Refoweb. De reformatorische jongerensite en de hervormde predikant zelf maakten dat gisteren bekend. In zijn nieuwe rol gaat Simons pastorale gesprekken voeren met mensen die met geestelijke vragen...

machete
Nieuws

Moslim bedreigt kerkgangers in Indonesië met machete

Een kerkdienst in Indonesië is verstoord door een moslim die met een machete zwaaide en met bloedvergieten dreigde. De ongeveer veertig kerkgangers verlieten daarop hun gebedsruimte. Hoewel de man later zijn excuses aanbood, sloot het lokale...

Ruben Flach ingezegend
Nieuws

Ruben Flach ingezegend als interim-voorganger De Schuilplaats in Ede

Ruben Flach is ingezegend als interim-voorganger van evangelische gemeente De Schuilplaats in Ede. Hij gaat de gemeente de komende twee jaar parttime dienen. De benoeming volgt op een periode van een half jaar waarin Flach als adviseur optrok met het...

Moeder en dochter
Nieuws

Christelijke moeder en dochter omgekomen bij Israëlische luchtaanval in Gaza

Twee Palestijnse christenen zijn zaterdag omgekomen bij een Israëlische luchtaanval op Gaza-Stad. Het gaat om een moeder en haar dochter. Zij hielpen eerder kerkgangers en ontheemden. Israël zegt dat de aanval gericht was op een hoge leider van...

Nigeria
Nieuws

Twee christenen gedood bij nachtelijke aanval op Nigeriaans dorp

Bij een nachtelijke aanval op het overwegend christelijke dorp Angwan Tsarki in Nigeria zijn zondag twee christenen gedood. Drie anderen raakten gewond. Volgens inwoners vielen gewapende Fulani-herders het dorp rond tien uur ’s avonds binnen, terwijl...