BBC: 'Gebedsgenezer' T. B. Joshua verkrachtte en martelde tientallen kerkgangers

Nieuws 8 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
T. B. Joshua

De prominente evangelist T. B. Joshua uit Nigeria (overleden in 2021) heeft tientallen kerkgangers misbruikt en mishandeld. De BBC heeft bewijsmateriaal in handen. De slachtoffers waren lid van de Synagogue Church of all Nations (SCOAN). Deze Nigeriaanse gemeente begon met een handvol gelovigen en groeide uit tot een megakerk met wekelijks meer dan 50.000 bezoekers. De kerk gaat niet inhoudelijk op de beschuldigingen in en noemt ze ongegrond.



Wie is T. B. Joshua?

Als populaire prediker verwierf Joshua in de jaren negentig internationale bekendheid. Joshua zelf, op de website van SCOAN aangeduid als profeet, zei uitsluitend in naam van Jezus diens opdracht om "het evangelie te verkondigen en demonen uit te werpen en zieken te genezen" uit te voeren. Vanuit de hele wereld kwamen zieken en nieuwsgierigen naar hem toe. SCOAN wordt omschreven als 'de grootste toeristische attractie van Nigeria' en 'de meest bezochte bestemming voor religieuze toeristen in West-Afrika'. Door zijn kerk en aanhangers werd hij een 'man Gods' genoemd. 

Met name in Afrika en Latijns-Amerika was Joshua immens populair. Via Facebook werd hij door 3,5 miljoen mensen gevolgd. En Emmanuel TV bereikte via YouTube meer dan 1 miljoen gebruikers. Meer dan 15.000 mensen bezochten de wekelijkse kerkdienst in Joshua's megakerk. In 2011 werd hij door Forbes ingeschat als de op twee na rijkste predikant van Nigeria met een vermogen van tussen de 10 en 15 miljoen dollar, wat door SCOAN altijd is ontkend.

Tientallen vrouwen beweren dat ze jarenlang stelselmatig zijn verkracht op de compound van de 'gebedsgenezer'.

Wat houden de beschuldigingen in?
De BCC deed twee jaar lang uitvoerig onderzoek naar aanleiding van de beschuldigingen en is in het bezit van tientallen ooggetuigenverslagen van fysiek geweld of marteling, uitgevoerd door Joshua. Er zou ook sprake zijn van kindermisbruik. Slachtoffers werden gegeseld en geketend. Tientallen vrouwen beweren dat ze jarenlang stelselmatig zijn verkracht op de compound van de 'gebedsgenezer'. De BBC spreekt van meerdere beschuldigingen van gedwongen abortussen binnen Joshua’s kerk na vermeende verkrachtingen door de prediker. Een van de slachtoffers zou vijf abortussen hebben moeten doorstaan. Verder blijkt uit meerdere klachten dat Joshua zijn ‘wondergenezingen’ zou hebben vervalst.

Slachtoffers aan het woord
Een van de slachtoffers is een Britse vrouw, Rae genaamd. Op 21-jarige leeftijd beëindigde ze haar studie en werd ze door de Nigeriaanse kerk gerekruteerd. Twaalf jaar lang behoorde ze tot Joshua’s zogenaamde ‘discipelen’ in zijn doolhofachtige complex in Lagos. “We dachten dat we ons op een hemelse plaats bevonden, maar in plaats daarvan waren we in de hel. Er gebeurden vreselijke dingen”, vertelt ze in gesprek met de BBC. De vrouw is naar eigen zeggen seksueel misbruikt door de ‘profeet’ en leefde twee jaar lang in eenzame opsluiting. Het misbruik was zo ernstig dat ze meerdere zelfmoordpogingen ondernam.

Zo’n 150 mensen behoorden tot de groep ‘discipelen’ van Joshua; sommigen maakten er decennialang onderdeel van. De BBC sprak met 25 voormalige ‘discipelen’ uit Groot-Brittannië, Nigeria, de VS, Zuid-Afrika, Ghana, Namibië en Duitsland. Veel slachtoffers waren tiener toen ze zich bij deze groep volgelingen voegden. 

“We dachten dat we ons op een hemelse plaats bevonden, maar in plaats daarvan waren we in de hel. Er gebeurden vreselijke dingen.”

Jessica Kaimu uit Namibië was 17 jaar toen ze voor het eerst door Joshua werd verkracht. De daaropvolgende verkrachtingen resulteerden uiteindelijk in vijf gedwongen abortussen. Ze maakt naar aanleiding van de wijze waarop de abortussen werden uitgevoerd duidelijk dat het een wonder is dat ze deze abortussen heeft overleefd. Andere slachtoffers geven aan dat ze werden uitgekleed en mishandeld met elektriciteitskabels en paardenzwepen. Ook werd hen stelselmatig slaap ontzegd. 

Het BBC-onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met het internationale mediaplatform Open Democracy. Het is de eerste keer dat voormalig kerkleden van SCOAN zich in het openbaar uitspreken. Naar eigen zeggen hebben ze jarenlang geprobeerd hun verhalen te delen, maar is hen het zwijgen opgelegd. Eén van de klokkenluiders zou fysiek zijn aangevallen en is in één geval beschoten, nadat ze zich via op YouTube gepubliceerde video’s uitsprak tegen het misbruik. Een cameraploeg van de BBC werd beschoten nadat men vanaf de openbare weg probeerde om beelden van het terrein van de kerk in Lagos op te nemen. 

Reactie SCOAN
De BBC nam contact op met de Nigeriaanse megakerk, maar men ging niet op het interviewverzoek in, nadat eerdere claims tegen T. B. Joshua door de kerk werden ontkend. “Het is niet voor het eerst dat er ongegronde beschuldigingen tegen profeet T. B. Joshua worden geuit. Geen van de beschuldigingen is ooit onderbouwd”, zo stelt SCOAN. Tot op de dag van vandaag is de Nigeriaanse megakerk populair. Na het overlijden van Joshua wordt SCOAN gerund door zijn weduwe Evelyn. In juli 2023 leidde ze een rondreis door Spanje.

In een uitgebreid achtergrondartikel is via de website van de BBC een gedetailleerd verhaal over deze kwestie te lezen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Noodlijst Tearfund
Persbericht

Afghanistan bovenaan nieuwe Noodlijst van Tearfund

Afghanistan staat bovenaan de nieuwe Noodlijst 2026 van Tearfund. De christelijke hulp- en ontwikkelingsorganisatie brengt met de ranglijst 25 landen in kaart waar inwoners te maken hebben met de zwaarste combinatie van problemen. Soedan, Niger,...

Ds. J. W. Sparreboom
Nieuws

Hervormde gemeente Katwijk brengt beroep uit op ds. J. W. Sparreboom

De hervormde gemeente te Katwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. J. W. Sparreboom (foto). De predikant moet in wijkgemeente Rehoboth ds. D. M. Heikoop opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in juni 2024 naar Urk waar hij sindsdien verbonden...

Sarah Mullally
Nieuws

Duizenden ondertekenen petitie voor vertrek aartsbisschop Sarah Mullally na omstreden onderscheiding

Een petitie die oproept tot het aftreden van aartsbisschop van Canterbury Sarah Mullally heeft in enkele dagen duizenden nieuwe ondertekenaars gekregen. De directe aanleiding voor de hernieuwde aandacht is een onderscheiding die Mullally op 11...

Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Nieuws

Christelijke vader stapt naar Europees Hof na verbod op geloofsopvoeding zoon

Een christelijke vader uit Spanje is naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) gestapt. Spaanse rechters hebben hem verboden om zijn jonge zoon mee te nemen naar de kerk en hem actief over het christelijk geloof te onderwijzen. De...

LHBTI-vlag
Nieuws

Christelijke ouders mogen kinderen na rechtszaak weghouden van LHBTI-lessen

Een openbaar schooldistrict in Californië gaat ouders vooraf informeren over lessen rond seksuele gerichtheid en genderidentiteit. Ouders mogen hun kinderen ook van bepaalde lessen vrijstellen. De maatregel volgt op een rechtszaak van twee...

Ds. J. Westerink
Video

CGK-predikant over de satan als aanklager van Gods kinderen: ‘Hij had altijd wel wat"

Satan heeft als aanklager maar één bedoeling: Gods kinderen voor God in een kwaad daglicht stellen, zegt ds. J. Westerink. De predikant liet onlangs in een preek zien hoe de duivel in het Oude Testament als aanklager van mensen voor Gods troon...

nigeri
Nieuws

Nigeriaanse baptistenpredikant op weg naar kerkdienst doodgeschoten

Een baptistenpredikant is zondagochtend doodgeschoten toen hij onderweg was naar een kerkdienst in de Nigeriaanse deelstaat Plateau. Ook een medewerker van zijn kerk werd gedood. De zoon van de voorganger raakte zwaargewond. Bij verschillende...

Abortus
Nieuws

Kabinet laat ziekenhuizen doorgaan met late abortussen: SGP verbijsterd

Het kabinet grijpt niet in bij de plannen van ziekenhuizen om voortaan ook gezonde ongeboren kinderen van 22 en 23 weken te aborteren. Minister Sophie Hermans van Volksgezondheid doet de grote verandering af als het beter bereikbaar maken van zorg...

Meerartikelen

eenzaamheid
Persbericht

Christelijke jongerencommunity daagt jongeren uit eenzaamheid te doorbreken

Wie zich richt op een ander, kan daarmee niet alleen diens eenzaamheid verminderen, maar ook zelf meer verbinding ervaren. Vanuit die gedachte start de christelijke jongerencommunity BasiC tijdens de Week tegen Eenzaamheid de campagne Comfort uit,...

Ds. G.H. (Henk) Molenaar
Persbericht

Ds. G.H. Molenaar nieuwe directeur Centrum voor Israëlstudies

Ds. G.H. (Henk) Molenaar is benoemd tot nieuwe directeur van het Centrum voor Israëlstudies (CIS). Molenaar is predikant binnen de Protestantse Kerk in Nederland en heeft ruime ervaring in kerkelijk leiderschap, bestuur, theologie en...

Wim Grandia
Interview

Wat mag het volgen van Jezus je eigenlijk kosten? Wim Grandia bestudeerde Daniël

Hoe leef je als christen in een samenleving die steeds minder rekening houdt met de Bijbel? Wim Grandia bestudeerde uitgebreid het Bijbelboek Daniël. De profeet leefde midden in een goddeloos wereldrijk, diende heidense koningen en bleef toch trouw...

Birgit Jaarsma
Nieuws

Theoloog kritisch na Kroonbede en wijst op 'blinde vlekken' van PKN

Missionair theoloog Birgit Jaarsma (foto) is kritisch op de bijdrage die PKN-scriba Kees van Ekris onlangs hield tijdens de Nationale Kroonbede. Van Ekris pleitte daar voor "een andere verbeelding" in de politiek. Jaarsma waardeert die oproep, maar...

Ds. H.G. Koekkoek
Opinie

Haat God de echtscheiding?

Mag een gescheiden christen opnieuw trouwen? In het eerste deel van zijn tweeluik betoogde ds. H.G. Koekkoek dat strenge kerkelijke opvattingen over echtscheiding niet altijd uit de Bijbel zelf voortkomen. In dit tweede en afsluitende deel...

Doop Cuba
Positief nieuws

Meer dan 300 mensen gedoopt tijdens methodistische bijeenkomst in Cuba

Meer dan driehonderd mensen hebben zich laten dopen tijdens een grote bijeenkomst van de Methodistische Kerk in het Cubaanse district Guantánamo. De lokale nieuwssite Luzvisión Noticias spreekt van een historische gebeurtenis en ziet de massale...

Don Ceder/ChristenUnie
Opinie

Voelen wij de pijn van vervolgde christenen nog als onze pijn?

Een christen die vanwege de naam van Jezus wordt bedreigd, gevangengezet of verjaagd, is geen ver-van-ons-bed-show, schrijft Don Ceder. Het Tweede Kamerlid loopt aanstaande zaterdag de Walk of Hope in Utrecht en nodigt je uit hetzelfde te doen....

Bikker
Persbericht

ChristenUnie zet streep door bezuinigingen van €330 miljoen op gezinnen

De Algemene Politieke Beschouwingen zitten erop. In de plannen die het kabinet op Prinsjesdag presenteerde, zitten goede stappen. En op verschillende punten is duidelijk geluisterd naar de ChristenUnie. Zo komt er een jaar uitstel rond het eigen...

klooster
Nieuws

Meisjes van 11 en 14 vluchten naar klooster in Utrecht en vragen zusters om onderdak

Twee meisjes van 11 en 14 jaar hebben onderdak gezocht bij de zusters Augustinessen in Utrecht. Ze waren weggelopen bij hun vader en vroegen de kloosterlingen om onderdak. Volgens de meisjes zijn ze bang voor hun vader en jeugdzorg en willen ze terug...

Archeologische vondst
Nieuws

2.000 jaar oud ritueel bad wijst op onbekende Joodse nederzetting in Israël

Archeologen hebben in Israël een ongeveer 2.000 jaar oud Joods ritueel bad ontdekt. De vondst wijst op het bestaan van een tot nu toe onbekende Joodse nederzetting uit de tijd van de Tweede Tempel. Dat is ook de periode waarin Jezus leefde. Dat...

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse christen zit al weken vast na beschuldiging van godslastering

De Pakistaanse christen Amir Masih zit al weken in de gevangenis vanwege een beschuldiging van godslastering. Hij zou zich beledigend hebben uitgelaten over de islam en via sociale media een video hebben verspreid waarin het christendom met de...

Voorgangers Anglicaanse Kerk
Nieuws

Anglicaanse voorganger: 'Zegenen relaties homokoppels ging een brug te ver'

Het besluit van de Kerk van Engeland om relaties van homokoppels te zegenen, ging 'een brug te ver'. Dat stelt de anglicaanse voorganger Chris Sugden, voorzitter van de behoudende organisatie Anglican Mainstream. Hij maakt zich zorgen over de koers...