BBC: 'Gebedsgenezer' T. B. Joshua verkrachtte en martelde tientallen kerkgangers

Nieuws 8 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
T. B. Joshua

De prominente evangelist T. B. Joshua uit Nigeria (overleden in 2021) heeft tientallen kerkgangers misbruikt en mishandeld. De BBC heeft bewijsmateriaal in handen. De slachtoffers waren lid van de Synagogue Church of all Nations (SCOAN). Deze Nigeriaanse gemeente begon met een handvol gelovigen en groeide uit tot een megakerk met wekelijks meer dan 50.000 bezoekers. De kerk gaat niet inhoudelijk op de beschuldigingen in en noemt ze ongegrond.



Wie is T. B. Joshua?

Als populaire prediker verwierf Joshua in de jaren negentig internationale bekendheid. Joshua zelf, op de website van SCOAN aangeduid als profeet, zei uitsluitend in naam van Jezus diens opdracht om "het evangelie te verkondigen en demonen uit te werpen en zieken te genezen" uit te voeren. Vanuit de hele wereld kwamen zieken en nieuwsgierigen naar hem toe. SCOAN wordt omschreven als 'de grootste toeristische attractie van Nigeria' en 'de meest bezochte bestemming voor religieuze toeristen in West-Afrika'. Door zijn kerk en aanhangers werd hij een 'man Gods' genoemd. 

Met name in Afrika en Latijns-Amerika was Joshua immens populair. Via Facebook werd hij door 3,5 miljoen mensen gevolgd. En Emmanuel TV bereikte via YouTube meer dan 1 miljoen gebruikers. Meer dan 15.000 mensen bezochten de wekelijkse kerkdienst in Joshua's megakerk. In 2011 werd hij door Forbes ingeschat als de op twee na rijkste predikant van Nigeria met een vermogen van tussen de 10 en 15 miljoen dollar, wat door SCOAN altijd is ontkend.

Tientallen vrouwen beweren dat ze jarenlang stelselmatig zijn verkracht op de compound van de 'gebedsgenezer'.

Wat houden de beschuldigingen in?
De BCC deed twee jaar lang uitvoerig onderzoek naar aanleiding van de beschuldigingen en is in het bezit van tientallen ooggetuigenverslagen van fysiek geweld of marteling, uitgevoerd door Joshua. Er zou ook sprake zijn van kindermisbruik. Slachtoffers werden gegeseld en geketend. Tientallen vrouwen beweren dat ze jarenlang stelselmatig zijn verkracht op de compound van de 'gebedsgenezer'. De BBC spreekt van meerdere beschuldigingen van gedwongen abortussen binnen Joshua’s kerk na vermeende verkrachtingen door de prediker. Een van de slachtoffers zou vijf abortussen hebben moeten doorstaan. Verder blijkt uit meerdere klachten dat Joshua zijn ‘wondergenezingen’ zou hebben vervalst.

Slachtoffers aan het woord
Een van de slachtoffers is een Britse vrouw, Rae genaamd. Op 21-jarige leeftijd beëindigde ze haar studie en werd ze door de Nigeriaanse kerk gerekruteerd. Twaalf jaar lang behoorde ze tot Joshua’s zogenaamde ‘discipelen’ in zijn doolhofachtige complex in Lagos. “We dachten dat we ons op een hemelse plaats bevonden, maar in plaats daarvan waren we in de hel. Er gebeurden vreselijke dingen”, vertelt ze in gesprek met de BBC. De vrouw is naar eigen zeggen seksueel misbruikt door de ‘profeet’ en leefde twee jaar lang in eenzame opsluiting. Het misbruik was zo ernstig dat ze meerdere zelfmoordpogingen ondernam.

Zo’n 150 mensen behoorden tot de groep ‘discipelen’ van Joshua; sommigen maakten er decennialang onderdeel van. De BBC sprak met 25 voormalige ‘discipelen’ uit Groot-Brittannië, Nigeria, de VS, Zuid-Afrika, Ghana, Namibië en Duitsland. Veel slachtoffers waren tiener toen ze zich bij deze groep volgelingen voegden. 

“We dachten dat we ons op een hemelse plaats bevonden, maar in plaats daarvan waren we in de hel. Er gebeurden vreselijke dingen.”

Jessica Kaimu uit Namibië was 17 jaar toen ze voor het eerst door Joshua werd verkracht. De daaropvolgende verkrachtingen resulteerden uiteindelijk in vijf gedwongen abortussen. Ze maakt naar aanleiding van de wijze waarop de abortussen werden uitgevoerd duidelijk dat het een wonder is dat ze deze abortussen heeft overleefd. Andere slachtoffers geven aan dat ze werden uitgekleed en mishandeld met elektriciteitskabels en paardenzwepen. Ook werd hen stelselmatig slaap ontzegd. 

Het BBC-onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met het internationale mediaplatform Open Democracy. Het is de eerste keer dat voormalig kerkleden van SCOAN zich in het openbaar uitspreken. Naar eigen zeggen hebben ze jarenlang geprobeerd hun verhalen te delen, maar is hen het zwijgen opgelegd. Eén van de klokkenluiders zou fysiek zijn aangevallen en is in één geval beschoten, nadat ze zich via op YouTube gepubliceerde video’s uitsprak tegen het misbruik. Een cameraploeg van de BBC werd beschoten nadat men vanaf de openbare weg probeerde om beelden van het terrein van de kerk in Lagos op te nemen. 

Reactie SCOAN
De BBC nam contact op met de Nigeriaanse megakerk, maar men ging niet op het interviewverzoek in, nadat eerdere claims tegen T. B. Joshua door de kerk werden ontkend. “Het is niet voor het eerst dat er ongegronde beschuldigingen tegen profeet T. B. Joshua worden geuit. Geen van de beschuldigingen is ooit onderbouwd”, zo stelt SCOAN. Tot op de dag van vandaag is de Nigeriaanse megakerk populair. Na het overlijden van Joshua wordt SCOAN gerund door zijn weduwe Evelyn. In juli 2023 leidde ze een rondreis door Spanje.

In een uitgebreid achtergrondartikel is via de website van de BBC een gedetailleerd verhaal over deze kwestie te lezen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Hubert Smeets
Nieuws

Journalist stelt refodominees in kwaad daglicht na verkiezingswinst FVD

De winst van Forum voor Democratie (FVD) in verschillende Biblebelt-gemeenten heeft op sociale media geleid tot een felle discussie over de rol van predikanten binnen reformatorische kerken. Journalist Hubert Smeets (foto) schreef op X dat de verkiez

Pakistan
Nieuws

Christelijke man vrijgesproken van godslastering in Pakistan

Een 62-jarige christen in Pakistan is vrijgesproken van beschuldigingen van godslastering. De aanklager gaf aan dat hij de man had “vergeven” en de zaak wilde intrekken. De man, Shoukat Javed, werd ervan beschuldigd beledigende uitspraken te hebben g

Cuba vlag
Nieuws

Zoon van Cubaanse voorganger vast na protesten

Een 16-jarige jongen uit Cuba zit nog altijd vast nadat hij is opgepakt tijdens onrust in het land. Het gaat om Jonathan Muir Burgos, de zoon van een evangelische voorganger. Jonathan werd samen met zijn vader opgepakt toen zij reageerden op een opro

Marije Janmaat-Versteeg
Video

Familierechercheur Marije Janmaat-Versteeg zondag te gast in Hour of Power

Ze stond jarenlang naast mensen op de meest rauwe momenten van hun leven, tot het haar zelf te zwaar werd en ze moest loslaten. Familierechercheur Marije Janmaat-Versteeg vertelt zondag in Hour of Power openhartig over rouw, verlies en de kracht van

Ds. M. van Kooten
Video

Ds. Van Kooten stelt dat elk mens ten diepste als God wil zijn

"Ik kom het zo vaak tegen dat ik zelf de touwtjes in handen wil hebben en Gods beleid wil bepalen. Dat ik wel eens denk: Heere, waarom treedt U hier niet op en waarom gebeurt dit niet? Of kunt u zich altijd onderwerpen aan Gods leiding in het leven?"

Tearfund
Persbericht

Christelijke organisatie en Zwartekoffie slaan handen ineen

Tearfund en specialty coffee brand Zwartekoffie startten onlangs een samenwerking en introduceren Tearfund Koffie: koffie die niet alleen goed smaakt, maar ook bijdraagt aan een eerlijker wereld. Met de verkoop van deze koffie krijgen koffieboeren ee

Mariana en gezin
Dagelijks leven

Groentekas geeft toekomst aan gezinnen in Moldavië

Leven in een land waar de werkloosheid hoog is, vraagt veel van inwoners. Ook van de 40-jarige Mariana uit Moldavië. Ze is echtgenoot, moeder van drie kinderen en kleuterjuf. Op het eerste gezicht lijkt dit normaal. Toch staat deze veerkrachtige vrou

Mirjam en Elise
Interview

Mirjam en Elise willen leven vanuit overvloed: "Veel christenen leven feitelijk in slavernij"

Steeds meer mensen leven op wilskracht. Ze houden alles draaiend, maar voelen dat er iets weglekt. Rust zoeken helpt nauwelijks, vakantie ook niet echt, en zelfs geloof kan gaan voelen als een verplichting. In hun boek Nieuwe Energie stellen Mirjam v

Meerartikelen

Kees van Helden
Opinie

Misinformatie over abortus loopt uit de hand

Het publieke debat over abortus wordt volgens Kees van Helden steeds vaker vertroebeld door onjuiste cijfers en misleidende claims. In deze column reageert hij op recente uitspraken in de media en stelt hij vragen bij gebruikte statistieken, interpre

Jaap Bönker/Juk
Verdieping

Het juk in de Bijbel: teken van onderdrukking of van overgave

In het oude bijbelse Israël is het juk een veelvoorkomend voorwerp. Dat heeft alles te maken met de agrarische cultuur die het volk met zich meedroeg, schrijft Jaap Bönker in de Zin der Dingen. Een juk wijst, niet alleen praktisch, maar ook geestelij

Bijbel
Persbericht

Ranglijst Onbereikten 2026: Aantal mensen zonder toegang tot evangelie groeit fors

Voor de zesde keer heeft GlobalRize de ‘Ranglijst Onbereikten’ gepubliceerd. De resultaten van 2026 schetsen een indringend beeld: ondanks een lichte procentuele groei van het christendom in bepaalde regio's, neemt het absolute aantal onbereikten wer

Lidewij de Vos
Nieuws

Forum voor Democratie boekt stevige winst in Biblebelt-gemeenten

Zoals gebruikelijk zijn de SGP en de ChristenUnie op de meeste plekken in de Biblebelt tijdens de gemeenteraadsverkiezingen als grootste partijen uit de bus gekomen. Maar één ontwikkeling springt er toch uit: Forum voor Democratie (FVD) wist in meerd

Bobby Gruenewald
Nieuws

YouVersion waarschuwt voor gebruik van AI bij vragen over de Bijbel

De oprichter van de populaire Bijbelapp YouVersion waarschuwt voor het gebruik van kunstmatige intelligentie bij geloofsvragen. Volgens Bobby Gruenewald (foto) is de technologie nog niet betrouwbaar genoeg om antwoorden te geven over de Bijbel, meldt

Cuba vlag
Nieuws

Pastor opgepakt na delen van Bijbelvideo in Cuba

Een voorganger in Cuba is opgepakt nadat hij een Bijbelvideo op internet had geplaatst. Het gaat om pastor Rolando Pérez Lora uit de regio Matanzas. Hij zegt dat de autoriteiten hem al jaren onder druk zetten vanwege zijn geloof en bediening, meldt C

Britse Hogerhuis
Nieuws

Britse Hogerhuis verwerpt voorstellen rond abortuswet: christenen teleurgesteld

Christelijke en pro-life organisaties reageren teleurgesteld op een besluit van het Britse Hogerhuis. Leden stemden tegen voorstellen die wijzigingen in de abortuswet hadden moeten terugdraaien. Het gaat om een bepaling in een nieuwe wet die strafrec

Oude Kerk Ede
Nieuws

Verdachte brandstichtingen bij Edese kerken blijft langer vast

De 27-jarige man die wordt verdacht van brandstichtingen bij drie kerken in Ede blijft voorlopig in hechtenis. Het Openbaar Ministerie heeft zijn voorarrest met negentig dagen verlengd. De verlenging ging op 13 maart in, terwijl het onderzoek naar de

John Kluge
Nieuws

Amerikaanse docent krijgt schadevergoeding na conflict over geloof

Een voormalige docent uit de Amerikaanse staat Indiana heeft een grote schadevergoeding gekregen na een conflict over zijn christelijke overtuiging. De school waar muziekdocent John Kluge werkte moet hem 650.000 dollar (566.420 euro) betalen. Hij wei

Iran-VS
Nieuws

Kerk dankt God: Iraanse christen vrij na maanden in detentie

Een Iraanse christen die zich tot het geloof bekeerde, is na negen maanden vrijgelaten uit vreemdelingendetentie in de Verenigde Staten. Reza zat in totaal 267 dagen vast. Zijn vrijlating zorgt volgens Christianity Today voor blijdschap in zijn kerk

Mirjam Bikker tijdens uitslagenavond
Nieuws

Dreun voor de ChristenUnie: partij verliest bijna 100 raadszetels

De gemeenteraadsverkiezingen zijn op een grote teleurstelling uitgedraaid voor de ChristenUnie. De partij van Mirjam Bikker verloor bijna 100 van haar 300 raadszetels. De SGP wist daarentegen op 27 plaatsen winst te boeken. Wat opvalt is dat de Chris

Zwolle
Persbericht

Interkerkelijke evangelisatiedag ‘Take The City’ in Zwolle

Christenen uit verschillende kerken en delen van Nederland komen op zaterdag 28 maart samen in Zwolle voor Take The City Zwolle, een interkerkelijke dag van aanbidding, toerusting en evangelisatie. Het initiatief wordt georganiseerd door Evangelist N