Ds. Jan Reijm ontdekt stukjes goud in het evangelie: "We mogen elkaars voeten wassen"

Interview30 november 2023 6 minuten IZB
Ds. Jan Reijm

De werkkamer van dominee Jan Reijm (43) in wijkgebouw De Veste is licht en ruim. Er staat een sportfiets, aan een van de boekenkasten hangt een toga. Zijn bureau staat voor het raam dat uitzicht biedt op de hoger gelegen Hillegondakerk, de oudste kerk van Rotterdam, en de begraafplaats. Ze liggen op een zogeheten donk, een natuurlijk ontstane zandheuvel. Het is een onvermoede plek van rust in de levendige stadswijk.

Jan is sinds 2018 predikant van de Hervormde gemeente in Rotterdam-Hillegersberg. Hij groeide op in Nieuwerkerk aan den IJssel, waar Reijm een bekende familienaam is. Hij had er zijn vrienden en ook zijn vrouw Jacoline leerde hij er kennen. ‘Er is een tijd geweest dat ik mij niet voor kon stellen dat ik het dorp uit zou gaan’, zegt hij. Toch heeft hij als dominee inmiddels op meerdere plekken gediend: in het Brabantse Giessen, het Zuid-Hollandse Alblasserdam en nu dus in Rotterdam. Zijn vrouw werkt als zelfstandige in de jeugdhulpverlening. Ze hebben drie zoons in de tienerleeftijd. Jan: "Als gezin zijn we echt een team. We zijn een aantal keer ontworteld en overgepoot, wij zijn elkaars houvast."

Verloren-zoon-principe
Hij komt zelf ook uit een veilig, warm nest. Dankbaar omschrijft hij zijn ouders: gelovige, zachtaardige mensen die niet veel woorden aan het geloof wijdden, maar wel lieten merken dat ze de kerkdienst intens beleefden. Het geloof werd hem niet opgedrongen, hij werd uitgenodigd. "Ik besef hoeveel ruimte mijn ouders mij gegeven hebben en hoeveel ze hebben gebeden dat ik bij God zou blijven. Zonder mij daar veel over te vertellen." Jan herinnert zich hoe zijn vader eens in alle stilte achter hem blijkt te fietsen als hij na het uitgaan te laat thuiskomt. Zijn moeder staat in de keuken op de uitkijk. Veel woorden worden er naderhand niet aan gewijd. Ontroerd: "Ze hebben het verloren-zoonprincipe goed toegepast."

Zijn moeder staat in de keuken op de uitkijk. Ontroerd: "Ze hebben het verloren-zoonprincipe goed toegepast."

Rond de tijd dat Jan gaat studeren, komt hij bewust tot geloof. Daar gaat een crisisperiode aan vooraf: hij vraagt zich af waar hij voor leeft, wie God is en of hij bij Hem vandaan zal gaan of juist naar Hem toe. "Toen de preken in de kerk mij gingen raken en ik ervaarde dat God het ook wel eens tegen mij zou kunnen hebben, werd ik gevraagd te helpen bij een verbouwing in de kerk. Dat was mijn ticket naar een kerkelijke vrienden- groep waar ik met mijn vragen terecht kon."

Roeping
Als zijn geloof zich gaat ontwikkelen, komt er een vreemd gevoel van roeping om dominee te worden. Dat heeft hij daarvoor nooit gehad. Inmiddels studeert hij bestuurskunde in Rotterdam, wat hem goed afgaat. "In die tijd kwam ik mijn oud-schooldirecteur tegen die mij aan zijn vrouw voorstelde: “Dit is Jan Reijm en die wordt later dominee.” Dat verwarde me maar het zette ook iets in gang. Het was alsof ik een bal onder water hield. Hoe harder ik hem wegduwde, hoe harder hij naar boven kwam. Dat begon kracht te kosten. Ik had het gevoel dat ik God in de weg zou staan als ik geen gehoor zou geven." Op Tweede Paasdag is Jan in een doopdienst als hij in zijn hart de vraag hoort: “Wil jij dit ook?” Hij wacht met ja zeggen tot hij zijn ouders en Jacoline gesproken heeft. Hen heeft hij ook van God gekregen, zo redeneert hij, en als zij het een vreemd idee vinden, gaat er een streep door. Maar dat gebeurt niet. Na twee jaar bestuurskunde switcht Jan naar theologie.

De eerste gemeente waar hij predikant wordt, is Giessen. Hij komt er tamelijk onverwacht preken en de beroepingscommissie zet hem bovenaan de lijst. Er is een wederzijdse klik. "Die gemeente heeft mij veel willen leren. Ze gaven mij als jonge predikant van 27 de ruimte." Na vier jaar volgt Alblasserdam, een gemeente met veel hartelijkheid en directheid. "In Giessen ging de gemeente met de dominee om zonder hem al te joviaal te benaderen. In Alblasserdam werd ik een mengelmoes van dominee en Jan."

"In Giessen ging de gemeente met de dominee om zonder hem al te joviaal te benaderen. In Alblasserdam werd ik een mengelmoes van dominee en Jan."

Na zeven jaar hebben Jan en Jacoline het gevoel dat het tijd is voor een andere plek. Ze weten aanvankelijk totaal niet waar. "Dat was verwarrend. Toen kwam het beroep uit Hillegersberg, wat uitliep op een ja van ons hele gezin. Dat hebben we als bijzonder ervaren."

Geen belemmering
Ooit was hij dat Nieuwerkerkse jongetje dat nooit het dorp uit zou gaan. Nu betekent het veel minder voor hem waar hij woont. "Ik raak niet in paniek bij de gedachte dat ik ooit weg zal gaan. Dat is ook geen belemmering om mezelf te geven. Ik ben nu hier en ik geef mezelf honderd procent. Ook als het korte contacten zijn. Sommige collega’s zie ik door beroepings- werk maar een paar jaar. Dan schiet iemand weer naar een ander deel van het land. Waar het om gaat is dat je nu hier samen bent, dus zoek elkaar op in goede werkgemeenschappen."

Zelf neemt hij deel aan de door de kerkorde verplichte bijeenkomsten waar predikanten elkaar bemoedigen en samen studeren. Daarnaast is hij, vanaf het allereerste begin, betrokken bij de zogenaamde tafels van Paul Visser, een initiatief van IZB-Areopagus waar predikanten oefenen in preken en preekvoorbereiding. "Met een aantal collega’s deelde ik het verlangen naar een Bijbelse prediking die de gemeente als geheel dient. Vandaaruit is de eerste tafel ontstaan. We denken na over de vraag hoe je in deze tijd zo kunt preken dat je daadwerkelijk het Woord aan het verkondigen bent, in plaats van al die verschillende groepen in je gemeente te bedienen. Zodat de gemeente een prediking hoort die uitstijgt boven alle voorkeuren." Hij heeft er veel aan. "Er is een graad van vertrouwelijkheid ontstaan waarbij je prediking een onderdeel is, maar het ook gaat over de lagen die eronder liggen. Wie ben je zelf en wie is God? Hoe kun je geestelijk leven? Hoe bid je en verwacht je nog iets? Hoe resoneert een Bijbeltekst in jou? We leren om die vragen meer bij onszelf toe te laten en te benutten voor een preek."

Delen
Daar is openheid voor nodig, zegt Jan. "Als je jezelf geeft, als iederéén zichzelf geeft, ontstaat er een stukje vriendschap. Het doet iets wat je niet altijd begrijpt. Vaak ga ik lichter naar huis. In jaargesprekken wordt weleens de logische vraag gesteld of ik mijn volle agenda kan ontlasten door minder tijd aan een werkgemeenschap te besteden. Ik word juist stelliger in de overtuiging dat ik die bemoediging en verdieping vast moet houden." Hij gunt het andere predikanten ook. "Het is een proces van de afgelopen jaren dat ik ben gaan waarderen: dingen eerder openbreken. Eerder die collega of vriend bellen. Niet alleen in nood, maar ook tussendoor. Een ander kan tegen je zeggen: “Wacht even, wat je nu zegt is belangrijk. Je moffelt het weg, maar het raakt me. Vertel eens.” Dat gebeurt alleen maar als je dingen deelt."

"Het predikantschap heeft als risico dat je het in je eentje gaat doen. Ik heb het nodig om met anderen op te trekken. Dat vraagt om kwetsbaarheid en dat is vandaag de dag reuzelink, want je kop kan eraf gaan. Laten wij daar anders in zijn dan de wereld, waar je moet waken voor je positie en bang moet zijn om te falen of afgerekend te worden. Dat moeten we met kracht weerstaan. Ik denk dat dit een van de stukjes goud in het evangelie is: we mogen elkaars voeten wassen. Je mag kwetsbaar zijn, je mag fouten maken. De kerk heeft hierin een roeping en als predikanten gaan we daarin voor. Dat is een oefening."

Ds. Jan Reijm is predikant bij de Protestantse Gemeente Rotterdam-Noordrand, Hervormde wijkgemeente Hillegondakerk en betrokken bij de tafels ‘Undefended preaching’ van IZB-Areopagus. Bovenstaand artikel verscheen op de site van de IZB en is met bronvermelding overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#316 Olga en Eric over een buitenechtelijke relatie en de kracht van vergeving
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. A.C. Uitslag
Video

CGK-predikant legt uit waarom Urk onvoorwaardelijk de kant van Israël kiest

“Op Urk zijn wij Israël-minded. Iedere keer als er een conflict uitbreekt, kiezen we onvoorwaardelijk de kant van Israël. Israël is immers het oude verbondsvolk. Wie God liefheeft, krijgt dat volk ook lief”, aldus ds. A.C. Uitslag. De christelijke ge

verwoeste kerk
Nieuws

Schrikbarende toename christenvervolging in India

“Met politiewagens vol komen ze het dorp in. We worden behandeld als criminelen.” Lokale evangelisten in India slaan alarm. Sinds begin februari leven christenen in deelstaat Chhattisgarh in grote angst. De nieuwe eerste minister, Vishnu Deo Sai, spr

Kerk
Nieuws

Oekraïense priester dood aangetroffen nadat hij door Russische troepen werd vastgehouden

In het Oekraïense dorpje Kalanchak is het stoffelijk overschot aangetroffen van de 59-jarige priester Stephan Podolchak. Dat meldt The Christian Post. De geestelijke is vermoedelijk door het toedoen van het Russische leger om het leven gekomen. Podol

Opperrabbijn
Column

De zegen en de vloek van sociale media

In zijn nieuwste dagboek gaat opperrabbijn Jacobs onder meer in op de zegen en de vloek van sociale media. Daarnaast gaat hij in op het incident in Middelburg waarbij hakenkruizen op een synagoge werden gespoten. De opperrabbijn betwijfelt of het om

Jalil Mashali
Nieuws

Christelijke taxichauffeur krijgt megaboete na plakken bijbelvers op voertuig 

Een christelijke taxichauffeur uit het Duitse Essen is onlangs door lokale autoriteiten op de bon geslingerd. Reden hiervoor is een sticker met een bijbelvers die de man op zijn voertuig plakte. Als de taxichauffeur weigert de sticker te verwijderen,

Mozambique
Nieuws

Islamitisch geweld in Mozambique neemt toe: Ook kerken en christenen doelwit

De situatie in het noorden van Mozambique blijft zorgelijk vanwege jihadistische aanvallen op de bevolking, het leger en op kerken. In tegenstelling tot sussende geluiden over de onrust in de provincie Cabo Delgado, neemt het geweld toe. Dat melden d

Ron van der Spoel
Video

In deze video behandelt Ron van der Spoel de zegenbede uit Numeri 6

Iedere zondag sluiten we onze kerkdienst af met de zegen en vaak is dat die uit Numeri 6: 'De Heere zegent u en behoede u. De Heere doet Zijn aangezicht over u lichten en zij u genadig. De Heere verheft Zijn aangezicht over u en geve u vrede.' Deze z

ds. W. Pieters
Dagelijks leven

Refoweb-vragensteller: 'Ik geloof dat Jezus voor mij gestorven is, maar telkens slaat de angst toe'

'In Romeinen 6:16 gaat het over de twee soorten slaven. Of de slaaf van zonde tot dood, of van de gehoorzaamheid, tot gerechtigheid. Kan het zijn dat je je allebei die slaven voelt en bent (nee, toch?) Ik geloof dat Jezus ook voor mij gestorven is, m

Meerartikelen

André van Grol
Verdieping

Heviger vervolging leidt tot forse groei aantal christenen

De vervolging van christenen zal dit jaar verder toenemen. Wat zijn de trends en verwachtingen voor 2024? Digitale controle van bijvoorbeeld Chinese christenen is een van de zorgelijkste ontwikkelingen. Als eerste trend noem ik de doorgaande radicali

Ds. D.M. Heikoop over het verlangen naar God
Video

Ds. Heikoop bespreekt herkenbare geloofsvraag van dichter Psalm 42

Waarom is God nu niet nabij? Deze vraag kan heel herkenbaar zijn. Zo ook voor de dichter van Psalm 42. Hij voelt een afstand tot God en mist Gods nabijheid. In deze Psalm verwoord de dichter zijn verlangen om weer dicht bij Hem te zijn. Ds. D.M. Heik

Leo Fijen
Nieuws

KRO-NCRV-gezicht Leo Fijen presenteert zijn laatste Geloofsgesprek

Na ruim 14 jaar en 700 gesprekken voert Leo Fijen aanstaande zondag zijn laatste Geloofsgesprek. Het KRO-NCRV-gezicht presenteerde sinds januari 2010 het bekende zondagochtendprogramma waarin katholieken openhartig over hun geloof spreken. Het zondag

Adieu God?
Nieuws

Nieuw seizoen van ‘Adieu God?’ met Caroline van der Plas en John van den Heuvel

EO-presentator Tijs van den Brink trapt het dertiende seizoen van Adieu God? af met BBB-lijsttrekker Caroline van der Plas. Een nieuw seizoen met diepe gesprekken over geloof, ongeloof en alles wat daar tussenin zit. Andere gasten die hun verhalen de

Bevindelijke prediking
Recensie

Het boek ‘Bevindelijke prediking’ laat diversiteit aan visies op bevinding zien

De reacties op het boek 'Bevindelijke prediking' worden over het algemeen als ‘vriendelijk vrijblijvend’ getypeerd. Maar mogen bevindelijke preken op de snijtafel worden gelegd van zelfreflectie en wetenschap? Zo ja, dan komen er drie vragen aan de o

Johannes de Vries en Miriam Atya
Video

Komende zondag zijn Johannes de Vries en Mariam Atya te gast bij Hour of Power

Komende zondag zijn Johannes de Vries en Mariam Atya te gast bij Hour of Power. De Vries is sinds vorig jaar werkzaam voor Stichting Present Nederland, nadat hij jarenlang werkte als hoofd voorlichting namens de ChristenUnie in de Tweede Kamer. Atya

Arie-Jan Mulder
Column

Waarom eten en drinken we samen tijdens het avondmaal?

Op de televisie wordt verslag gedaan van een staatsbezoek. Buitenlandse diplomaten zijn in ons land te gast, en worden vorstelijk ontvangen. De vriendschap tussen beide landen wordt gevierd met een staatsbanket, een officiële maaltijd met de belangri

Anne van der Bijl
Boekfragment

Vuur de kanonnen van de Heer niet af met het buskruit van de duivel

Ben jij klaar om de confrontatie aan te gaan met de reus die God in jouw leven toelaat? Misschien weet je dat niet zeker totdat je tegenover hem staat. Toch zijn er een aantal dingen die erop wijzen dat je er klaar voor bent.  De echte strijd tegen G

Leah
Nieuws

Zes jaar na haar ontvoering inspireert dit Nigeriaanse christelijke meisje nog steeds

Zes jaar geleden werd Leah Sharibu, een 14-jarig plattelandsmeisje in Nigeria, ontvoerd van school. Omdat ze haar christelijke geloof niet opgaf, kwam ze nooit vrij. Vriendinnen vertellen hoe Leah’s standvastigheid hen bemoedigd heeft. En hoe ze hope

Wilkin van de Kamp
Video

Volgens Wilkin van de Kamp is Jezus de enige 'foto' die we van God hebben

"Je zou kunnen zeggen dat Jezus de enige foto is die we van God hebben ontvangen", merkt Wilkin van de Kamp op in een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God.' De bekende christelijke auteur en spreker merkt op dat Jezus exact toont hoe

Nicaragua
Nieuws

Elf predikanten in Nicaragua opgepakt na grootschalige evangelisatiecampagne

Na een grootschalige evangelisatiecampagne van de Amerikaanse evangelist Britt Hancock in Nicaragua zijn meerdere predikanten in het land in de gevangenis gezet. Zelf wordt Hancock ook vervolgd in Nicaragua, al zit hij veilig in de Verenigde Staten. 

Maaike Harmsen en ds. M. van Reenen
Podcast

Is het moederschap de hoogste roeping van de vrouw? Maaike Harmsen antwoordt

‘Het moederschap is een unieke roeping. Die roeping is offers waard’, zo stelden diverse reformatorische predikanten eerder. Deze uitsprak besprak theologe Maaike Harmsen met de dominee M. van Reenen in een themapodcast van Cvandaag. “Je wordt als ma