Een te grote gescheurde broek: over GKv’ers die niet willen herenigen

God16 mei 2023 Ds. Ernst Leeftink
Ds. Ernst Leeftink

Er heerst veel blijdschap en dankbaarheid over officiële hereniging op 1 mei 2023 van de GKv en de NGK tot één kerkgenootschap. De twee ‘vrijgemaakte’ kerkverbanden die eind jaren ’60 met veel trammelant uit elkaar gegaan zijn, hebben hun ruzie bijgelegd. Er ging meer dan één generatie overheen. De littekens blijven, maar vooral degenen die als kind of jongvolwassene de breuk hebben meegemaakt, zullen met Psalm 133 op hun lippen God danken voor deze gedeeltelijke verhoring van het gebed van onze Heer Jezus Christus om eenheid tussen christenen.

In het Algemeen Dagblad kon je al horen dat er sprake was van een nieuwe megakerk en in het voorheen christelijk dagblad Trouw stond een wat zurig en ook onjuist stukje dat de vrijgemaakte kerk nu niet meer bestaat (juist wel, maar nu weer herenigd!).

Wat verdrietiger is, is het feit dat een drietal GKv-kerken (Capelle aan den IJssel-Noord, Vroomshoop en Urk) niet mee willen gaan met de hereniging en zelfs, in samenwerking met een de Kerngroep Bezinning GKv, zoveel mogelijk kerkleden willen mobiliseren om ook te breken met hun broeders en zusters in hun plaatselijke gemeente.

Blijkbaar wegen de zorgen om de ontwikkelingen in het kerkverband deze kerken zo zwaar, dat men het voor lief neemt dat door te breken met het kerkverband er een scheur in de eigen gemeente ontstaat.

Tegelijk zeggen twee van deze drie kerken (Capelle en Urk - Vroomshoop maakte pas later bekend dat de kerkenraad in meerderheid breekt met het kerkverband), dat men zich wil 'inzetten voor een ‘gereformeerde oecumene’ door concreet te zoeken naar mogelijkheden om ons te verenigen met kerken c.q. kerkverbanden die daadwerkelijk vasthouden aan Gods Woord en de belijdenis van de kerk. We willen daarmee gevolg geven aan de opdracht van de Here om de eenheid van de kerk daadwerkelijk te zoeken en te bewaren' (Verklaring van samenwerking, 19 april 2023).

Dat wil men doen door 'in samenwerking met de Kerngroep bezinning GKv, op diverse plekken in het land zogeheten preekplaatsen [te] stichten. Voorlopige opvangplaatsen, die dan onder toezicht van Urk en Capelle zullen staan. En waar behoudende voorgangers en emeriti uit de GKv voor kunnen gaan. De voorbereidingen voor het stichten van zulke plaatsen zijn al in gang'.

Het is de hoop van deze drie kerken, dat hun besluit om zelfstandig verder te gaan, 'de katalysator wordt voor een nieuwe lente van een gereformeerde oecumene. Die inhoudt dat we ons uiteindelijk aansluiten bij de CGK. We willen beslist geen nieuw kerkverband'. (artikel RD 22 april 2023)

Het zijn mooie woorden, maar eigenlijk is het te triest voor woorden.

Allereerst trekken deze drie kerken een scheur in hun eigen gemeente. De GKv’s van Capelle-Noord, Vroomshoop en Urk hadden na 1 mei gewoon kunnen blijven wat ze waren: een confessioneel gereformeerde kerk zonder de vrouw in het ambt, zonder kinderen aan het avondmaal, met twee diensten op zondag incl. wekelijkse catechismusprediking, zonder goedkeuring van niet-huwelijkse relaties. Daar zou alle ruimte voor gebleven zijn. Maar blijkbaar wegen de zorgen om de ontwikkelingen in het kerkverband deze kerken zo zwaar, dat men het voor lief neemt dat door te breken met het kerkverband er een scheur in de eigen gemeente ontstaat. Capelle-Noord: ruim 100 van de 260 leden zijn vertrokken, het merendeel naar de zusterkerk van Capelle-Zuid. Vroomshoop: een grote minderheid van de kerkenraad en bijna de helft van de 335 leden heeft aangegeven al dan niet voorlopig wél bij het herenigde kerkverband te willen blijven horen. Urk: al minstens 150 van de ruim 700 gemeenteleden zijn lid geworden van de NGK ter plaatse, die behoudender is dan de GKV en waarmee de GKV plaatselijk de zusterkerkrelatie wil handhaven, terwijl men de landelijke hereniging als onbijbels typeert.

Wat is het streven naar ‘gereformeerde oecumene’ waard als men daardoor een scheuring in de eigen gemeente veroorzaakt?

Wat is het streven naar ‘gereformeerde oecumene’ waard als men daardoor een scheuring in de eigen gemeente veroorzaakt?

In de tweede plaats gaan de drie afgescheiden GKv-kerken wel gesprekken voeren met de twee andere nieuw-vrijgemaakte kerkverbanden (de DGK en de GKN), maar men wil zich uiteindelijk voegen bij de Christelijke Gereformeerde Kerken. Men gaat 'eigenlijk is dat laatste kerkverband onze stip aan de horizon' (citaat uit het RD-artikel). Ondertussen is een lid van de Kerngroep Bezinning aanwezig als spreker op voorlichtingsavonden voor verontruste GKv-kerkleden 'naar aanleiding van het samengaan van de kerkverbanden GKv en NGK in het nieuwe kerkverband de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) per 1 mei 2023' met als tweede spreker ds. Rob Visser van de GKN (op 12 mei 2023 in Zuidhorn), waarbij dus de insteek van de eerste spreker aansluiting bij de CGK zal zijn, terwijl de tweede spreker daar, lijkt mij, duidelijk anders over denkt.

Wat is het streven naar ‘gereformeerde oecumene’ waard als men de DGK en de GKN (die ook, al gaat het wat moeizamer dan bij de GKV en de NGK, in staat van hereniging zijn), passeert ten faveure van de CGK waar dezelfde problematieken spelen die reden zijn om te breken met het eigen kerkverband?

En als derde: op 13 mei organiseerde de Kerngroep Bezinning, in nauwe samenwerking met de drie uitgetreden GKv-kerken, te Hoevelaken een besloten vergadering om 'met elkaar te spreken over de mogelijkheden die er zijn voor hen die niet mee kunnen gaan in de fusiekerk NGK. We willen daarover concreet met elkaar in gesprek gaan (…) in nauw contact met de 3 GKv-gemeenten die niet met de fusie meegaan (..) om ons samen echt te kunnen concentreren op vervolgstappen', aldus het persbericht van de Kerngroep.

Drie kleine vrijgemaakte kerken met samen amper 900 leden verklaren publiek 'de katalysator voor een nieuwe lente van een gereformeerde oecumene' te willen worden.

Bijna 79 jaar geleden, op 11 augustus 1944, was er in Den Haag ook een landelijke bijeenkomst. Daar werd de ‘Acte van Vrijmaking of Wederkeer’ gepresenteerd en door velen ondertekend. Maar het was een publieke bijeenkomst, waarbij ook predikanten en kerkleden aanwezig waren die het niet met de Vrijmaking eens waren. Dat kon, ook al stonden land en kerk in brand, in alle openheid. Nu zoekt men de beslotenheid van de gelijkgezinden. Met als overduidelijke bedoeling om voor veel verontruste GKv'ers 'in samenwerking met de Kerngroep bezinning GKV, op diverse plekken in het land zogeheten preekplaatsen stichten. Voorlopige opvangplaatsen, die dan onder toezicht van Urk en Capelle zullen staan. En waar behoudende voorgangers en emeriti uit de GKv voor kunnen gaan. De voorbereidingen voor het stichten van zulke plaatsen zijn al in gang'.

Wat is het streven naar ‘gereformeerde oecumene’ waard als men overal in het land kerkleden oproept om te breken met de eigen plaatselijke kerk waar Gods Woord getrouw verkondigd wordt, en preekplaatsen opent waar (als het niet de predikanten van Capelle en Vroomshoop zijn) andere behoudende al dan niet geëmeriteerde GKv-predikanten de eenheid met de eigen kerkelijke gemeente waar ze aan verbonden zijn, opbreken door gemeenteleden bewust op te roepen daaruit weg te blijven?

Tenslotte: drie kleine vrijgemaakte kerken met samen amper 900 leden verklaren publiek 'de katalysator voor een nieuwe lente van een gereformeerde oecumene' te willen worden. Daarmee trekken ze een hele grote broek aan. Iets bescheidener had ook wel gekund, hoewel de macht van het getal in geloofszaken nooit de doorslag geeft. Maar het trieste in dit geval is, dat deze grote broek al gescheurd is voordat men die aantrok. Scheuringen in drie plaatselijke gemeentes. Afsplitsingen die dreigen in de rest van het land. Daarvan zei in november 2022 een lid van de Kerngroep Bezinning in het Nederlands Dagblad: 'Ja, jammer is dat' (ND 19-11-2022). Waarop ds. Gert Treurniet reageerde: 'In de kerk zit tussen betreuren en breken een harde return (…) Weet je wat in elk geval zonde is? De kerk scheuren. Je broers en zussen, die je van de Heer kreeg, in de steek laten' (ND 29-11-2022).

Ds. Ernst Leeftink is actief als predikant van de Nederlandse gereformeerde kerk in Balkbrug. Bezoek hier zijn weblog.

Praatmee

Beluister onze podcast

#317 Jeffrey & Andries Knevel over bekering, predikantentekort en eenheid katholieken-protestanten
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

Amsterdam
Nieuws

Tot Heil des Volks maakt opvang vluchtelingenkinderen mogelijk

Per maart maakt Tot Heil des Volks de opvang van vluchtelingenkinderen in Amsterdam mogelijk. Dat maakt de organisatie vandaag bekend.  Rust en stabiliteitVanaf halverwege maart worden in een van de panden in het Centrum maximaal 54 alleenstaande min

Mozaiek020 Ontmoet
Nieuws

Mozaiek020 Ontmoet: in gesprek met dominee Alexander Noordijk

Op 7 januari startte een reeks van vijf bijzondere zondagochtenden: Mozaiek020 Ontmoet. Tot en met juni nodigt de jonge kerk, Mozaiek020 in Buitenveldert, elke eerste zondag van de maand, met uitzondering van mei, bekende personen uit om in gesprek t

Willem Lingeman
Video

Waarom overspel een ernstige zonde is

Veel christenen zullen het erover eens zijn dat overspel schadelijk is. Wat Willem Lingeman betreft is er bij overspel sprake van een ernstige zonde. Waarom? Dat legt de auteur van 'Verbonden voor het Leven' uit in onderstaande video. Bekijk de uitle

Ds. D.J. Budding
Video

Ds. Budding vertelt over gemeentelid die kraakheldere boodschap achterliet: "Wij willen Jezus zien"

“Geen enkele prediker is volmaakt, maar het zou wel heel erg zijn als mensen moeten zeggen dat ze Jezus in de prediking missen”. Aan het woord is ds. D.J. Budding. De emeritus-predikant binnen de PKN merkte onlangs in een preek op dat Jezus niet in d

The Chosen
Nieuws

Onderzoek: Hitserie The Chosen wordt door miljoenen niet-gelovigen bekeken

De populaire hitserie The Chosen weet ook miljoenen niet-gelovigen te bereiken. Dat meldt CBN News. Uit een kijkersonderzoek van de serie zelf blijkt dat liefst 30 procent van de kijkers een niet-gelovige achtergrond heeft. Tot dusver bekeken 108 mil

André van Vliet
Nieuws

Dirigent André van Vliet is ernstig ziek: "Mijn leven ligt in handen van onze hemelse Vader"

Dirigent, organist en pianist André van Vliet is ernstig ziek. Dat liet hij woensdag zelf weten in een bericht op zijn Facebook-pagina. De 54-jarige Van Vliet, die onder meer dirigent is van het bekende Vox Jubilans uit Waddinxveen, laat weten dat zi

Europese Digitale Identiteit
Nieuws

ChristenUnie ongelukkig met akkoord Europese Digitale Identiteit

Donderdag 29 februari ging het Europees Parlement akkoord met een uiteindelijke overeenkomst over de Europese Digitale Identiteit (eID), een Europese digitale plek om persoonlijke gegevens en documenten in op te slaan. De ChristenUnie is er niet blij

Open Doors
Video

Saleh riskeert de dood maar stopt daarom niet met evangeliseren

Evangelist Saleh uit Jemen krijgt keer op keer met doodsbedreigingen te maken. De ene keer via een sms, de andere keer per telefoon. De boodschap is altijd hetzelfde: ‘Ze zijn naar je op zoek. Je gaat dood. Je dagen zijn geteld.’ Die woorden zijn bea

Meerartikelen

ds. A. van Hees
God

Refoweb-vragensteller mist 'profetisch spreken' in reformatorische gezindte

'De laatste tijd heb ik veel preken/lezingen beluisterd uit evangelische kringen en van Baptistengemeenten. Het viel mij op dat ze daar veel meer de nadruk leggen op de tekenen der tijden. Ze halen vaak nieuws aan en koppelen dat aan de komst van de

pakistan
Nieuws

Terdoodveroordeelde christen in Pakistan krijgt goed nieuws en hoopt op vrijspraak

Een christen die in Pakistan ter dood is veroordeeld in een blasfemiezaak, is op 20 februari vrijgesproken in een andere zaak die betrekking had op hetzelfde incident. De rechter oordeelde dat er sprake was van dubbele vervolging, aldus zijn advocaat

Johan Schep
Video

Johan Schep over het naderend oordeel: "Je hoort de voetstappen van God"

Jona moest in Ninevé de boodschap brengen van het komende oordeel. Tegelijkertijd was datzelfde oordeel een blijk van genade van God. Want God oordeelt nooit zonder dat Hij eerst waarschuwt, zo betuigt ook Johan Schep in een nieuwe aflevering van de

Iran
Nieuws

Iran wil vervolgde christenen geen naam of gezicht geven

Hoewel het aantal opgepakte christenen in Iran jaarlijks ongeveer gelijk blijft, komen hun namen en gezichten steeds minder in de publiciteit. Het Iraanse regime lijkt daarmee het gezicht van vervolging te willen wegpoetsen. Teheran arresteerde in 20

EO-podcast
Nieuws

Nieuwe EO-podcast over hoe lessen uit Jezus’ Bergrede toe te passen zijn op het leven nu

De EO en IZB voegen een nieuwe podcast toe aan de succesvolle Eerst Dit-serie. Vanaf deze week is aflevering 1 van De Leerlingen te horen. In deze nieuwe podcast onderzoekt EO-presentator Jurjen ten Brinke grote vragen naar aanleiding van de bekendst

Narkisstraat
Video

Video: wat iedere christen zou moeten weten over Messiaanse Joden (deel 2)

Waarom spreken we eigenlijk over Messiaanse Joden of Messiasbelijdende Joden? Messiaans komt van het woord ‘Messias’. Aan het begin van de Bijbel, gelijk na de zondeval, belooft God dat er een Verlosser zal komen (Gen. 3:15). Die Verlosser wordt ook

Zie ik kom spoedig
Video

Wat zegt Openbaring 13 over het merkteken van het beest?

Het is voor veel mensen het bekendste en meest tot de verbeelding sprekende onderwerp van Openbaring. Wat is het merkteken van het beest en wat heeft dat te maken met kopen en verkopen? Maak in onderstaande video tijd voor aflevering 27 van een 40-de

Sven en Judith
Video

Sven en Judith Likkel zijn komende zondag te gast bij Hour of Power

Komende zondag ontvangt presentator Jan van den Bosch bij Hour of Power twee bijzondere mensen: Sven en Judith Likkel. Sven raakte door een duik in ondiep water verlamd, waardoor hij nu voor de rest van zijn leven in een rolstoel zit. Echter weet hij

GlobalRize
Nieuws

GlobalRize viert 10-jarig bestaan: van enkele tweet naar miljoenenbereik

Zendingsorganisatie GlobalRize bestaat tien jaar! Op 26 februari 2014 werden de handtekeningen bij de notaris gezet en was het bestaan van Stichting GlobalRize een feit. Wat begon met een enkele tweet van Marten Visser is uitgegroeid tot een zendings

Opperrabbijn
Column

Joden worden door islamitische heren én dames uitgescholden in Nederland

In zijn nieuwe dagboek vertelt opperrabbijn Jacobs dat er sinds kort iets is veranderd in de scheldpartijen waar joden al langer mee te maken hebben. Waar het eerst vooral islamitische heren waren die zich hier schuldig aan maakten, doen de dames inm

Henri Doornbos
Video

Henri Doornbos deelt ervaringen met afwijzing en zoektocht naar acceptatie in nieuwste single

Henri Doornbos’ persoonlijke ervaringen met afwijzing en zijn zoektocht naar acceptatie klinkt door in elke noot van “Caught in the Middle”.  Deze nieuwe single die Henri uitbrengt onder de naam 'Stranger on the Road' spreekt tot het hart van iederee

Arie-Jan Mulder
Column

Een veelvoorkomend misverstand over het avondmaal en een mopperende Paulus

Als ik Bijbelstudie geef over het avondmaal, en ik vraag aan de aanwezigen in welk Bijbelboek we dan moeten gaan lezen, dan krijg ik meestal als antwoord: in de eerste Korinthe-brief. Dat is wel begrijpelijk, want daarin staan heel pittige dingen ove