Stikstofmaatregelen houden de gemoederen flink bezig: hoe reageren we als christenen?

God 13 juli 2022 Ds. S. J. Verheij, De Waarheidsvriend
Ds. S. J. Verheij

De stikstofmaatregelen houden de gemoederen flink bezig, ook in Barneveld. In de Gelderse Vallei, waarin Barneveld ligt, zou een stikstofreductie moeten komen van 58 procent. Dit moet in acht jaar tijd zijn beslag krijgen. Uitkoop van boeren zal onvermijdelijk zijn. Hoe reageren we als kerk?

De vrees is dat in de regio Foodvalley rondom Ede en Barneveld minder dan de helft van de bedrijven zal overblijven. Woensdag 22 juni is er een massaal boerenprotest van jongeren, burgers en boeren geweest in Stroe. De boeren voelen zich bepaald niet gewaardeerd door de overheid, terwijl ze zo belangrijk zijn voor de voedselvoorziening. Het vertrouwen in de overheid is flink afgenomen of helemaal verdwenen.

Grote impact
Boeren komen in een knelsituatie. Ze zagen zich in de voorbije jaren gedwongen tot risicodragende schaalvergroting. Daarnaast worden de kosten van prijsverhogingen vooral bij de boeren neergelegd. Geen wonder dat er geestelijke, maatschappelijke en psychische nood ontstaat. Boeren kunnen er overigens wel heel verschillend instaan. Ik spreek ook boeren die aangeven dat er de jaren door al zoveel aan de orde is geweest en dat de soep ook deze keer niet zo heet gegeten zal worden als die wordt opgediend. Wie zal het zeggen? Het kán deze keer anders zijn.

Als kerkelijke gemeente kunnen we de situatie niet veranderen. We hebben wel de verantwoordelijkheid om daar te zijn waar nood is om éxtra leed te voorkomen. De bewogenheid van de Heere Jezus zal ons daartoe dringen.

Onze gemeenteleden met een boerenbedrijf zijn allereerst en ten diepste Góds zorg, Christus’ zorg! Dat geeft ontspanning én betrokken inspanning.

Gevouwen handen
Onlangs kampten we in onze regio met de vogelgriep. Ook bij leden van onze hervormde gemeente werden kippen geruimd. In gesprek met pluimveehouders bleek toen hoe waardevol de voorbede op zondag voor hen was. Ook kwam aan het licht dat de pluimveehouders niet snel zelf om aandacht en voorbede vragen. Dat is iets om op bedacht te zijn.

Zelf heb ik de eerste weken na het kabinetsbesluit in de voorbede vooral de nood en de vragen, de onzekerheid en het ervaren onrecht richting de Heere verwoord. Ik spreek bewust over ‘ervaren onrecht’. Hiermee bedoel ik niet dat er geen onrecht is. Dat is er ongetwijfeld. Maar hoe en waar? Hoe zal een kerkelijke gemeente de thematiek goed overzien en recht kunnen beoordelen? We hebben gebeden voor de boeren en voor hun gezinnen. We hebben gebeden om wijsheid voor de overheid. Op de overheid kom ik zo terug. De zondag voor de protestdag stond bij ons in het teken van de voorbereiding op het heilig avondmaal. In de voorbede verwoordde ik dat er rust en houvast gevonden mag worden in Christus, Die Zijn lichaam voor ons liet breken en Zijn bloed voor ons vergoot. Hij is in alles het enige fundament. Het betekent ook dit: zijn onze gemeenteleden met een boerenbedrijf ónze zorg? Ze zijn allereerst en ten diepste Góds zorg, Christus’ zorg! Dat geeft ontspanning én betrokken inspanning.

Een luisterend oor
Tijdens de bezoeken die ouderlingen en predikanten afleggen, komt de thematiek als vanzelf ter sprake. Is er daarnaast meer steun te geven? Tijdens de uitbraak van de vogelgriep in dit voorjaar hebben we een avond belegd waarvoor alle pluimveehouders van onze gemeente persoonlijk waren uitgenodigd. Zo’n uitnodiging is overigens ook breder te trekken. Er kwamen zo’n 35 à 40 mensen op af. Aan de hand van vragen werd veel gedeeld. Als ambtsdragers hebben we vooral geluisterd. De vragen gingen over de impact op de persoon, de partner en het gezin (op relaties!), over het ervaren meeleven vanuit de gemeente, over de manier waarop de overheid de vogelgriep aan het bestrijden was. De vragen gingen ook over het ervaren van Gods aanwezigheid en het nadenken over wat God ons door dit alles te zeggen zou kunnen hebben. De avond werd als positief ervaren. We zijn geëindigd met een woord van bemoediging uit de Bijbel en hebben alles in gebed gebracht in een houding van ootmoed en vertrouwen.

Als gevolg hiervan spelen allerlei gevoelens op: boosheid en vragen, gelatenheid en pijn. Deze gevoelens mogen een weg vinden naar de Heere in het gebed.

Het zou goed kunnen zijn dat we op een geschikt moment opnieuw een dergelijke avond beleggen. De situatie van nu is echter wel heel anders dan tijdens de vogelgriep vanwege de rol van de overheid. Dat vraagt bezinning op een goede aanpak. Een andere vraag is: is er ook een taak voor de jeugdouderling? Voor tieners die een bedrijf over willen gaan nemen, ontstaat er immers veel onzekerheid. Tot slot: op wat voor wijze kunnen de diakenen van betekenis zijn? Na de vakantie gaat over deze dingen verder nagedacht worden.

De gezindheid van het hart
Er ligt een ingrijpend besluit van het kabinet. Als gevolg hiervan spelen allerlei gevoelens op: boosheid en vragen, gelatenheid en pijn. Deze gevoelens mogen een weg vinden naar de Heere in het gebed. In gesprek vind ik het belangrijk naast dit alles de vraag te stellen: kun je voor de overheid bidden? Die vraag heeft niet alleen te maken met respect voor de overheid. Het is ook vanuit de wetenschap dat het uiteindelijk Gód is Die regeert. Hij weet een kabinet, maar ook een provinciale en plaatselijke overheid wijsheid én bewogenheid te geven. Wie ondanks alles door de kracht van de Heilige Geest gaat bidden en blijft bidden, wordt bewaard voor kwaadspreken en schelden, voor een hart dat hard of bitter wordt en voor een steeds grotere druk op kostbare relaties.

Ik vergeet in dit verband nooit het volgende. Samen met een ander was ik op bezoek bij een boer die altijd schold op de minister van Landbouw. De reden? Telkens zat er van alles op zijn bedrijf tegen. Door gesprek kwam hij tot de overtuiging dat dit zonde was en beleed hij het voor God. Hij ontving Gods vergeving, maar er gebeurde veel meer. Het begon in zijn bedrijf beter te gaan en in zijn huwelijk en gezin steeds beter te lopen. Ik besef dat de huidige situatie anders is dan die waarin die boer zich bevond. Maar de gezindheid van het hart blijkt wel belangrijk te zijn.

Tot slot: waar zullen boeren komende jaren doorheen gaan? Iemand die er vaak diep doorging, was de apostel Paulus. Uitgerekend hij sprak van Godswege dit bemoedigende woord: Alle dingen zijn mij mogelijk door Christus, Die mij kracht geeft. (Filip.4:13) Déze Christus leeft.

Ds. S. J. Verheij is predikant van de hervormde gemeente te Barneveld. Neem een jaarabonnement (€ 49,95). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #5: de dominee als alleskunner?
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vertelt over impact beroepingswerk: "En toen kwamen de slapeloze nachten"

Ds. G. van Zanden nam onlangs een beroep aan van de hervormde gemeente te Uddel en volgt daar binnenkort de naar Putten vertrokken ds. A. Vonk Noordegraaf op. Van Zanden was de afgelopen vier jaar, om precies te zijn vanaf 23 januari 2022, verbonden

Israël en de Bijbel
Podcast

Wat zegt de Bijbel over de laatste zeven jaar vóór Jezus' wederkomst? Beluister deze podcast

De Bijbel spreekt over een laatste periode van zeven jaar vóór de wederkomst van Jezus. Deze periode, ook wel bekend als de 70e jaarweek uit Daniël, vormt een belangrijk onderdeel van de Bijbelse profetieën over de eindtijd. In deze aflevering van de

Mannenzang Katwijk
Video

Prachtig: 1700 mannen zingen Psalm 84 vers 3, 4 en 6 in stampvolle Nieuwe Kerk

Jaarlijks verzorgen dirigent Bert Noteboom en organist Marco den Toom meerdere mannenzangavonden in Katwijk aan Zee. De avonden, waarbij onder meer psalmen, gezangen en geestelijke liederen gezongen worden, vinden jaarlijks plaats in de Nieuwe Kerk e

Herman van Wijngaarden
Dagelijks leven

Hoe leef je als christenhomo tot eer van God? Herman van Wijngaarden antwoordt

Hoe kan een christen die homoseksuele gevoelens heeft leven tot eer van God? Die vraag stelde een jongvolwassen man uit reformatorische kring onlangs op Refoweb. In zijn antwoord benadrukt Herman van Wijngaarden dat hij, ondanks de vele uiteenlopende

New Wine Zomerconferentie
Persbericht

Programma New Wine Zomerconferentie bekend: 'Voor de goede vrede'

Het programma van de New Wine Zomerconferentie 2026 is bekend. Van zaterdag 18 tot en met vrijdag 24 juli komen duizenden christenen samen in Liempde voor een week vol aanbidding, Bijbelonderwijs, ontmoeting en toerusting. Dit jaar staat de conferent

Demonstratie Pakistaanse christenen
Nieuws

Pakistaanse christenen laten stem horen in Den Haag voor vervolgde broeders en zusters

Zo'n 170 Pakistaanse christenen verzamelden zich woensdagmiddag in Den Haag om aandacht te vragen voor de vervolging van christenen in Pakistan en de positie van christelijke asielzoekers in Nederland. "We willen een stem zijn voor de christenen die

Preekstoel
Nieuws

Kandidaat H. R. Keurhorst volgt ds. G. W. S. Mulder op in gereformeerde gemeente Ridderkerk

De gereformeerde gemeente te Ridderkerk beschikt binnenkort weer over een eigen predikant. Kandidaat H. R. Keurhorst nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in de Bethelkerk ds. G. W. S. Mulder op. Laatstgenoemde predikant nam half ap

Tweede Kamer
Nieuws

Tweede Kamer steunt motie over religieuze minderheden in Egypte

Verschillende religieuze minderheden in Egypte hebben te maken met discriminatie, beperkingen van hun vrijheid van godsdienst en levensovertuiging en met onvoldoende rechtsbescherming. Op 11 juni nam een meerderheid van de Tweede Kamer een motie aan,

Meerartikelen

Reenen
Opinie

Christenen, wees zuinig op de landbouwgrond

De plannen van het kabinet rond stikstof zorgen voor nieuwe onrust en onzekerheid. Ze zullen ook zorgen voor nóg meer druk op landbouwgrond. Reden voor christenen om die landbouwgrond hoog te waarderen, zo stelt ds. M. van Reenen in onderstaande opin

Enoch Burke
Nieuws

Christelijke leraar Enoch Burke op vrije voeten na bijna 700 dagen in de cel

De Ierse christelijke leraar Enoch Burke is vrijgelaten uit de gevangenis. Het Hooggerechtshof in de Ierse hoofdstad Dublin besloot dat hij op vrije voeten mocht komen. Burke zat, verdeeld over meerdere periodes, bijna 700 dagen vast.  Burke werkte a

Priesterbroederschap Sint Pius X
Nieuws

Paus Leo grijpt hard in na omstreden bisschopswijdingen

De spanningen tussen het Vaticaan en de traditionele Priesterbroederschap Sint Pius X (SSPX) zijn verder opgelopen. Nadat de beweging in het Zwitserse Écône vier nieuwe bisschoppen wijdde zonder toestemming van paus Paus Leo XIV, heeft het Vaticaan d

Bobby Schuller.
Video

Zomerprogrammering Hour of Power van start met uitzending LIVE-event

Wat als er een manier was waarop je geloof kon groeien? Zou je die aangrijpen? Ook als het uren, dagen of misschien zelfs jaren kost? Is dat het waard? "Er is maar één manier", zegt Bobby Schuller. In *Hour of Power* vertelt hij aanstaande zondag hoe

Prof. dr. A. de Reuver
Video

Prof. dr. A. de Reuver: "Wat valt er nog te geloven als je kind gestorven is?"

'Vrees niet, geloof alleen', dat is wat de Heere Jezus tegen Jaïrus in Markus 5 vers 36 zegt. Het is voor velen een bekende geschiedenis: het dochtertje van de overste van de synagoge is stervende. In zijn wanhoop én geloof smeekt Jaïrus Jezus haar t

Israël en de Bijbel
Podcast

Terugluisteren: Christian Stier over de profetie van de 70 jaarweken

In Daniël 9 wordt een bijzondere profetie beschreven over zeventig jaarweken. Deze profetie vormt een belangrijk onderdeel van Gods heilsplan en laat zien hoe nauwkeurig God Zijn plan in de geschiedenis heeft uitgewerkt. In deze aflevering van de IB

Digitaal bord New Hope Community Church
Nieuws

LHBTI-activisten protesteren bij kerk om teksten op bord over huwelijk en gender

Tientallen LHBTI-activisten hebben vrijdag gedemonstreerd bij een kerk in de Amerikaanse plaats Palatine, in de buurt van Chicago. Aanleiding waren teksten op het digitale bord van de kerk over huwelijk, gender en de Pride Month. De actievoerders bes

Bijbelcursus
Persbericht

Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap lanceert gratis Bijbelcursus in acht sessies

Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) introduceert De Bijbelcursus, een gratis cursus die deelnemers in acht bijeenkomsten helpt om de grote lijn van de Bijbel te ontdekken. De cursus is bedoeld voor zowel beginnende Bijbellezers als christen

De Hoop on Tour
Persbericht

De Hoop on Tour komt opnieuw naar Hoogvliet met avond vol muziek en getuigenissen

Stichting De Hoop organiseert op zaterdag 18 juli opnieuw een editie van De Hoop on Tour in Hoogvliet. Tijdens de gratis toegankelijke lofprijsavond staan aanbidding, persoonlijke getuigenissen en hoop centraal. De bijeenkomst vindt plaats in het PEN

venezuela
Nieuws

Kerk in Venezuela staat na verwoestende aardbeving voor grote uitdaging

Terwijl zoek- en reddingsteams verder werken na de verwoestende aardbeving in Venezuela, staat de Kerk voor een grote uitdaging. Aartsbisschop Raúl Biord van Caracas zegt dat de Kerk slachtoffers van de aardbevingen in Venezuela blijft begeleiden die

Silvan Bruinstroop
Opinie

'Het is veel te warm om naar de kerk te gaan', verzuchtte iemand om mij heen

'Het is me eigenlijk veel te warm om naar de kerk te gaan. Ik denk dat ik zondag maar een keertje oversla.' Dat hoorde ik afgelopen week iemand zeggen. Begrijp me goed: het was ook uitzonderlijk warm. En dat ouderen, mensen met gezondheidsklachten en

Ds. A. Simons
Interview

Ds. Simons ziet gelovigen worstelen met geloofszekerheid: "Onkunde één van de grootste oorzaken"

Hoe weet ik of de Heere Jezus ook voor mijn zonden gestorven is? Ben ik wel uitverkoren? Het zijn vragen die veel reformatorische christenen herkennen. Waar komt die worsteling met geloofszekerheid vandaan en wat zegt God er in Zijn Woord Zelf over?