Stikstofmaatregelen houden de gemoederen flink bezig: hoe reageren we als christenen?

God 13 juli 2022 Ds. S. J. Verheij, De Waarheidsvriend
Ds. S. J. Verheij

De stikstofmaatregelen houden de gemoederen flink bezig, ook in Barneveld. In de Gelderse Vallei, waarin Barneveld ligt, zou een stikstofreductie moeten komen van 58 procent. Dit moet in acht jaar tijd zijn beslag krijgen. Uitkoop van boeren zal onvermijdelijk zijn. Hoe reageren we als kerk?

De vrees is dat in de regio Foodvalley rondom Ede en Barneveld minder dan de helft van de bedrijven zal overblijven. Woensdag 22 juni is er een massaal boerenprotest van jongeren, burgers en boeren geweest in Stroe. De boeren voelen zich bepaald niet gewaardeerd door de overheid, terwijl ze zo belangrijk zijn voor de voedselvoorziening. Het vertrouwen in de overheid is flink afgenomen of helemaal verdwenen.

Grote impact
Boeren komen in een knelsituatie. Ze zagen zich in de voorbije jaren gedwongen tot risicodragende schaalvergroting. Daarnaast worden de kosten van prijsverhogingen vooral bij de boeren neergelegd. Geen wonder dat er geestelijke, maatschappelijke en psychische nood ontstaat. Boeren kunnen er overigens wel heel verschillend instaan. Ik spreek ook boeren die aangeven dat er de jaren door al zoveel aan de orde is geweest en dat de soep ook deze keer niet zo heet gegeten zal worden als die wordt opgediend. Wie zal het zeggen? Het kán deze keer anders zijn.

Als kerkelijke gemeente kunnen we de situatie niet veranderen. We hebben wel de verantwoordelijkheid om daar te zijn waar nood is om éxtra leed te voorkomen. De bewogenheid van de Heere Jezus zal ons daartoe dringen.

Onze gemeenteleden met een boerenbedrijf zijn allereerst en ten diepste Góds zorg, Christus’ zorg! Dat geeft ontspanning én betrokken inspanning.

Gevouwen handen
Onlangs kampten we in onze regio met de vogelgriep. Ook bij leden van onze hervormde gemeente werden kippen geruimd. In gesprek met pluimveehouders bleek toen hoe waardevol de voorbede op zondag voor hen was. Ook kwam aan het licht dat de pluimveehouders niet snel zelf om aandacht en voorbede vragen. Dat is iets om op bedacht te zijn.

Zelf heb ik de eerste weken na het kabinetsbesluit in de voorbede vooral de nood en de vragen, de onzekerheid en het ervaren onrecht richting de Heere verwoord. Ik spreek bewust over ‘ervaren onrecht’. Hiermee bedoel ik niet dat er geen onrecht is. Dat is er ongetwijfeld. Maar hoe en waar? Hoe zal een kerkelijke gemeente de thematiek goed overzien en recht kunnen beoordelen? We hebben gebeden voor de boeren en voor hun gezinnen. We hebben gebeden om wijsheid voor de overheid. Op de overheid kom ik zo terug. De zondag voor de protestdag stond bij ons in het teken van de voorbereiding op het heilig avondmaal. In de voorbede verwoordde ik dat er rust en houvast gevonden mag worden in Christus, Die Zijn lichaam voor ons liet breken en Zijn bloed voor ons vergoot. Hij is in alles het enige fundament. Het betekent ook dit: zijn onze gemeenteleden met een boerenbedrijf ónze zorg? Ze zijn allereerst en ten diepste Góds zorg, Christus’ zorg! Dat geeft ontspanning én betrokken inspanning.

Een luisterend oor
Tijdens de bezoeken die ouderlingen en predikanten afleggen, komt de thematiek als vanzelf ter sprake. Is er daarnaast meer steun te geven? Tijdens de uitbraak van de vogelgriep in dit voorjaar hebben we een avond belegd waarvoor alle pluimveehouders van onze gemeente persoonlijk waren uitgenodigd. Zo’n uitnodiging is overigens ook breder te trekken. Er kwamen zo’n 35 à 40 mensen op af. Aan de hand van vragen werd veel gedeeld. Als ambtsdragers hebben we vooral geluisterd. De vragen gingen over de impact op de persoon, de partner en het gezin (op relaties!), over het ervaren meeleven vanuit de gemeente, over de manier waarop de overheid de vogelgriep aan het bestrijden was. De vragen gingen ook over het ervaren van Gods aanwezigheid en het nadenken over wat God ons door dit alles te zeggen zou kunnen hebben. De avond werd als positief ervaren. We zijn geëindigd met een woord van bemoediging uit de Bijbel en hebben alles in gebed gebracht in een houding van ootmoed en vertrouwen.

Als gevolg hiervan spelen allerlei gevoelens op: boosheid en vragen, gelatenheid en pijn. Deze gevoelens mogen een weg vinden naar de Heere in het gebed.

Het zou goed kunnen zijn dat we op een geschikt moment opnieuw een dergelijke avond beleggen. De situatie van nu is echter wel heel anders dan tijdens de vogelgriep vanwege de rol van de overheid. Dat vraagt bezinning op een goede aanpak. Een andere vraag is: is er ook een taak voor de jeugdouderling? Voor tieners die een bedrijf over willen gaan nemen, ontstaat er immers veel onzekerheid. Tot slot: op wat voor wijze kunnen de diakenen van betekenis zijn? Na de vakantie gaat over deze dingen verder nagedacht worden.

De gezindheid van het hart
Er ligt een ingrijpend besluit van het kabinet. Als gevolg hiervan spelen allerlei gevoelens op: boosheid en vragen, gelatenheid en pijn. Deze gevoelens mogen een weg vinden naar de Heere in het gebed. In gesprek vind ik het belangrijk naast dit alles de vraag te stellen: kun je voor de overheid bidden? Die vraag heeft niet alleen te maken met respect voor de overheid. Het is ook vanuit de wetenschap dat het uiteindelijk Gód is Die regeert. Hij weet een kabinet, maar ook een provinciale en plaatselijke overheid wijsheid én bewogenheid te geven. Wie ondanks alles door de kracht van de Heilige Geest gaat bidden en blijft bidden, wordt bewaard voor kwaadspreken en schelden, voor een hart dat hard of bitter wordt en voor een steeds grotere druk op kostbare relaties.

Ik vergeet in dit verband nooit het volgende. Samen met een ander was ik op bezoek bij een boer die altijd schold op de minister van Landbouw. De reden? Telkens zat er van alles op zijn bedrijf tegen. Door gesprek kwam hij tot de overtuiging dat dit zonde was en beleed hij het voor God. Hij ontving Gods vergeving, maar er gebeurde veel meer. Het begon in zijn bedrijf beter te gaan en in zijn huwelijk en gezin steeds beter te lopen. Ik besef dat de huidige situatie anders is dan die waarin die boer zich bevond. Maar de gezindheid van het hart blijkt wel belangrijk te zijn.

Tot slot: waar zullen boeren komende jaren doorheen gaan? Iemand die er vaak diep doorging, was de apostel Paulus. Uitgerekend hij sprak van Godswege dit bemoedigende woord: Alle dingen zijn mij mogelijk door Christus, Die mij kracht geeft. (Filip.4:13) Déze Christus leeft.

Ds. S. J. Verheij is predikant van de hervormde gemeente te Barneveld. Neem een jaarabonnement (€ 49,95). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

Anouk Dorfmann
Video

Anouk Dorfmann zingt het prachtige 'Met open armen'

In een recente uitzending van Petrus in het land op KRO-NCRV sloot zangeres Anouk Dorfmann af met het lied 'Met open armen'. Het lied, dat in 2013 werd uitgebracht door het christelijke gelegenheidscollectief Schrijvers Voor Gerechtigheid, nodigt je

Wimco Ester
Video

Open Doors-medewerker over kabinetsbesluit om godsdienstgezant te schrappen

De drie christelijke partijen, de ChristenUnie, het CDA en de SGP, reageren verbaasd op het kabinetsbesluit om de functie van de gezant voor godsdienstvrijheid en levensovertuiging te schrappen. Met dit besluit kan het effectief aankaarten van christ

Wilkin van de Kamp
Video

Waarom Wilkin van de Kamp bij Psalm 62 aan Moeder Teresa moest denken

In Psalm 62 zegt David dat zijn ziel alleen bij God rust vindt. Die uitspraak deed Wilkin van de Kamp denken aan een interview tussen een journalist en Moeder Teresa. Laatstgenoemde werd gevraagd of ze nog wel tijd had om tot God te bidden. Dit omdat

Ds. A. D. Fokkema
Video

Waarom staat er in de Bijbel zo weinig over Jezus' jeugd? Ds. Fokkema antwoordt

Behalve Zijn geboorte in Bethlehem en Zijn optreden als 12-jarige in de tempel, lezen we in de Bijbel maar weinig over Jezus' jeugd. Daarom bedachten mensen in de loop der eeuwen verschillende verhalen waarin zij een voorstelling maakten van hoe Jezu

Johan Schep
Video

Terugkijken: Johan Schep zoomt in op de drie stromen van profetie

In de tiende aflevering van de serie 'Jezus in het Oude Testament' behandelt Johan Schep Genesis 10 en 11. De evangelist zoomt daarbij in op de drie stromen van profetie: het Joodse volk, de overige volken en de gemeente van God. Daarnaast bespreekt

Een deel van de pelgrimsweg
Nieuws

Eeuwenoude pelgrimsweg naar Tempelberg na 2000 jaar toegankelijk voor publiek

Een eeuwenoude pelgrimsweg in Jeruzalem is nu toegankelijk voor bezoekers. Het gaat om een geplaveide weg uit de eerste eeuw. Deze liep van de Siloamvijver naar de Tempelberg. Joodse pelgrims gebruikten deze route om God te aanbidden in de tempel. De

Dr. C. A. van der Sluijs
Opinie

Opwekking is broodnodig, maar niet los van de kerk

Het verlangen naar geestelijke opwekking leeft breed in de kerk. Door de eeuwen heen hebben zogenoemde revivals mensen geraakt, kerken in beweging gezet en soms ook diepe verdeeldheid gebracht. Wat is een ware opwekking eigenlijk, en hoe verhoudt zij

Martin Tensen, TPZ
God

Genezing van je ziel: we verliezen zo snel wat God ons geeft

We vragen God vaak om meer kracht, meer vrede en liefde, meer genezing en zegen, en meer van de Geest. En natuurlijk – Hij geeft dat graag. Ons probleem is vaak: we verliezen weer zo snel wat Hij geeft. Ons systeem lijkt het onvoldoende te kunnen bev

Meerartikelen

Mirjam Bikker
Nieuws

CU stelt Kamervragen na bericht over vrouw die kliniek aanklaagt na uitgevoerde abortus

CU-leider Mirjam Bikker heeft Kamervragen gesteld over de zorgvuldigheid rond abortusuitvoeringen. Aanleiding daarvoor is een artikel dat in het Algemeen Dagblad verscheen. Een vrouw die in paniekerige toestand bij een abortuskliniek kwam, zou direct

Grace
Nieuws

Dochter gearresteerde Chinese predikant: "God houdt ons overeind."

Grace Jin Drexel, de dochter van de in China gevangengenomen voorganger Ezra Jin, heeft haar vertrouwen geuit tijdens de zesde jaarlijkse Internationale Top voor Religieuze Vrijheid. Ze verklaarde maandag dat "zelfs onderdrukking het geloof niet kan

Kerk in het Zwitserse Lugano
Nieuws

Nieuwe studie: bijna vier op de tien Zwitsers noemen zich ongelovig

Bijna vier op de tien Zwitsers noemen zich ongelovig. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Zwitserse federale statistiekbureau. Zo'n 37 procent van de Zwitserse bevolking maakt kenbaar zich niet meer tot een religie te verhouden. Tien jaar geleden l

Korea
Nieuws

Pastor Hyun-Bo Son vrij na omstreden arrestatie in Zuid-Korea

Dominee Hyun-Bo Son van de Busan Segyeoro Kerk in Zuid-Korea is deze week vrijgelaten uit de gevangenis. Hij werd in september 2025 gearresteerd op beschuldiging van verkiezingsfraude en inmenging in het verkiezingssysteem. De vrijlating van dominee

Pakistan
Nieuws

Twee christelijke verpleegkundigen na vier jaar onderduiken in Pakistan vrijgesproken van blasfemie

Twee christelijke verpleegkundigen in Pakistan zijn vrijgesproken van blasfemiebeschuldigingen. Maryam Lal en Navish Arooj, die bijna vier jaar ondergedoken zaten, werden op 29 november 2025 vrijgesproken door een rechtbank in Lahore. De vrijspraak w

Jeffrey Sarpong
Video

Zondag is ex-profvoetballer Jeffrey Sarpong te gast in Hour of Power

In de voetbalwereld draait veel om prestaties, status en geld, maar voor Jeffrey Sarpong ligt het fundament van zijn leven ergens anders. Voor hem is zijn relatie met God allesbepalend. "God is belangrijk voor mij omdat Hij de basis is, het Begin en

Bezoek aan de Torajakerk in Indonesië
Persbericht

Zendingsorganisatie GZB viert 125-jarig bestaan

Vandaag bestaat de GZB 125 jaar! Wat klein begon, groeide uit tot een organisatie die wereldwijd werkt. De missie bleef al die jaren hetzelfde: mensen bereiken met het Evangelie, in woorden én daden. Zodat mensen God leren kennen en groeien in geloof

Peter van der Weerd
Video

'Waarom is er zoveel ellende in de wereld als God liefde is?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

kruis
Nieuws

Aantal moorden op katholieke geestelijken stijgt wereldwijd aanzienlijk

Wereldwijd zijn in 2025 minder katholieke priesters en religieuzen gearresteerd dan in het voorgaande jaar, maar het aantal moorden op geestelijken is aanzienlijk gestegen. Dit blijkt uit cijfers van de organisatie Kerk in Nood (ACN). Ondanks een dal

Iran
Nieuws

Iran straft en vermoordt ook hulpverleners; oplopend aantal christenen komt om het leven

Tijdens de aanhoudende protesten in Iran is een pijnlijk patroon zichtbaar geworden. De mensen die zich inzetten om het leven en recht te beschermen, zoals artsen, verpleegkundigen, advocaten en brandweerlieden, worden gearresteerd, gevangengezet en

Els van Dijk
Column

Jongeren met idealen lopen niet uit de rails 

Als je denkt de jongerenfase in beeld te hebben en er alweer een zoveelste rapport over is geschreven, zijn jongeren alweer van kleur verschoten. Dat heeft te maken met het feit dat er zóveel gebeurt in die periode van een mensenleven. Allereerst ont

Rademaker
Interview

Hoe moeten we als christenen met dieren omgaan? Corné Rademaker antwoordt

Hoewel rentmeesterschap een terugkerend onderwerp is onder christenen en in de kerk, komt de omgang met dieren maar weinig ter sprake. In het boek Dieren & rentmeesterschap zoomen Johan Graafland, Jan van der Stoep en Corné Rademaker in op dit onderw