Stikstofmaatregelen houden de gemoederen flink bezig: hoe reageren we als christenen?

God 13 juli 2022 Ds. S. J. Verheij, De Waarheidsvriend
Ds. S. J. Verheij

De stikstofmaatregelen houden de gemoederen flink bezig, ook in Barneveld. In de Gelderse Vallei, waarin Barneveld ligt, zou een stikstofreductie moeten komen van 58 procent. Dit moet in acht jaar tijd zijn beslag krijgen. Uitkoop van boeren zal onvermijdelijk zijn. Hoe reageren we als kerk?

De vrees is dat in de regio Foodvalley rondom Ede en Barneveld minder dan de helft van de bedrijven zal overblijven. Woensdag 22 juni is er een massaal boerenprotest van jongeren, burgers en boeren geweest in Stroe. De boeren voelen zich bepaald niet gewaardeerd door de overheid, terwijl ze zo belangrijk zijn voor de voedselvoorziening. Het vertrouwen in de overheid is flink afgenomen of helemaal verdwenen.

Grote impact
Boeren komen in een knelsituatie. Ze zagen zich in de voorbije jaren gedwongen tot risicodragende schaalvergroting. Daarnaast worden de kosten van prijsverhogingen vooral bij de boeren neergelegd. Geen wonder dat er geestelijke, maatschappelijke en psychische nood ontstaat. Boeren kunnen er overigens wel heel verschillend instaan. Ik spreek ook boeren die aangeven dat er de jaren door al zoveel aan de orde is geweest en dat de soep ook deze keer niet zo heet gegeten zal worden als die wordt opgediend. Wie zal het zeggen? Het kán deze keer anders zijn.

Als kerkelijke gemeente kunnen we de situatie niet veranderen. We hebben wel de verantwoordelijkheid om daar te zijn waar nood is om éxtra leed te voorkomen. De bewogenheid van de Heere Jezus zal ons daartoe dringen.

Onze gemeenteleden met een boerenbedrijf zijn allereerst en ten diepste Góds zorg, Christus’ zorg! Dat geeft ontspanning én betrokken inspanning.

Gevouwen handen
Onlangs kampten we in onze regio met de vogelgriep. Ook bij leden van onze hervormde gemeente werden kippen geruimd. In gesprek met pluimveehouders bleek toen hoe waardevol de voorbede op zondag voor hen was. Ook kwam aan het licht dat de pluimveehouders niet snel zelf om aandacht en voorbede vragen. Dat is iets om op bedacht te zijn.

Zelf heb ik de eerste weken na het kabinetsbesluit in de voorbede vooral de nood en de vragen, de onzekerheid en het ervaren onrecht richting de Heere verwoord. Ik spreek bewust over ‘ervaren onrecht’. Hiermee bedoel ik niet dat er geen onrecht is. Dat is er ongetwijfeld. Maar hoe en waar? Hoe zal een kerkelijke gemeente de thematiek goed overzien en recht kunnen beoordelen? We hebben gebeden voor de boeren en voor hun gezinnen. We hebben gebeden om wijsheid voor de overheid. Op de overheid kom ik zo terug. De zondag voor de protestdag stond bij ons in het teken van de voorbereiding op het heilig avondmaal. In de voorbede verwoordde ik dat er rust en houvast gevonden mag worden in Christus, Die Zijn lichaam voor ons liet breken en Zijn bloed voor ons vergoot. Hij is in alles het enige fundament. Het betekent ook dit: zijn onze gemeenteleden met een boerenbedrijf ónze zorg? Ze zijn allereerst en ten diepste Góds zorg, Christus’ zorg! Dat geeft ontspanning én betrokken inspanning.

Een luisterend oor
Tijdens de bezoeken die ouderlingen en predikanten afleggen, komt de thematiek als vanzelf ter sprake. Is er daarnaast meer steun te geven? Tijdens de uitbraak van de vogelgriep in dit voorjaar hebben we een avond belegd waarvoor alle pluimveehouders van onze gemeente persoonlijk waren uitgenodigd. Zo’n uitnodiging is overigens ook breder te trekken. Er kwamen zo’n 35 à 40 mensen op af. Aan de hand van vragen werd veel gedeeld. Als ambtsdragers hebben we vooral geluisterd. De vragen gingen over de impact op de persoon, de partner en het gezin (op relaties!), over het ervaren meeleven vanuit de gemeente, over de manier waarop de overheid de vogelgriep aan het bestrijden was. De vragen gingen ook over het ervaren van Gods aanwezigheid en het nadenken over wat God ons door dit alles te zeggen zou kunnen hebben. De avond werd als positief ervaren. We zijn geëindigd met een woord van bemoediging uit de Bijbel en hebben alles in gebed gebracht in een houding van ootmoed en vertrouwen.

Als gevolg hiervan spelen allerlei gevoelens op: boosheid en vragen, gelatenheid en pijn. Deze gevoelens mogen een weg vinden naar de Heere in het gebed.

Het zou goed kunnen zijn dat we op een geschikt moment opnieuw een dergelijke avond beleggen. De situatie van nu is echter wel heel anders dan tijdens de vogelgriep vanwege de rol van de overheid. Dat vraagt bezinning op een goede aanpak. Een andere vraag is: is er ook een taak voor de jeugdouderling? Voor tieners die een bedrijf over willen gaan nemen, ontstaat er immers veel onzekerheid. Tot slot: op wat voor wijze kunnen de diakenen van betekenis zijn? Na de vakantie gaat over deze dingen verder nagedacht worden.

De gezindheid van het hart
Er ligt een ingrijpend besluit van het kabinet. Als gevolg hiervan spelen allerlei gevoelens op: boosheid en vragen, gelatenheid en pijn. Deze gevoelens mogen een weg vinden naar de Heere in het gebed. In gesprek vind ik het belangrijk naast dit alles de vraag te stellen: kun je voor de overheid bidden? Die vraag heeft niet alleen te maken met respect voor de overheid. Het is ook vanuit de wetenschap dat het uiteindelijk Gód is Die regeert. Hij weet een kabinet, maar ook een provinciale en plaatselijke overheid wijsheid én bewogenheid te geven. Wie ondanks alles door de kracht van de Heilige Geest gaat bidden en blijft bidden, wordt bewaard voor kwaadspreken en schelden, voor een hart dat hard of bitter wordt en voor een steeds grotere druk op kostbare relaties.

Ik vergeet in dit verband nooit het volgende. Samen met een ander was ik op bezoek bij een boer die altijd schold op de minister van Landbouw. De reden? Telkens zat er van alles op zijn bedrijf tegen. Door gesprek kwam hij tot de overtuiging dat dit zonde was en beleed hij het voor God. Hij ontving Gods vergeving, maar er gebeurde veel meer. Het begon in zijn bedrijf beter te gaan en in zijn huwelijk en gezin steeds beter te lopen. Ik besef dat de huidige situatie anders is dan die waarin die boer zich bevond. Maar de gezindheid van het hart blijkt wel belangrijk te zijn.

Tot slot: waar zullen boeren komende jaren doorheen gaan? Iemand die er vaak diep doorging, was de apostel Paulus. Uitgerekend hij sprak van Godswege dit bemoedigende woord: Alle dingen zijn mij mogelijk door Christus, Die mij kracht geeft. (Filip.4:13) Déze Christus leeft.

Ds. S. J. Verheij is predikant van de hervormde gemeente te Barneveld. Neem een jaarabonnement (€ 49,95). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Louis Raphaël Sako
Nieuws

ChristenUnie stelt Kamervragen over bedreigingen kardinaal Sako in Irak

De ChristenUnie maakt zich grote zorgen over de veiligheid van kardinaal Louis Raphaël Sako, geestelijk leider van de Chaldeeuwse Kerk in Irak. Kamerlid Don Ceder heeft schriftelijke vragen gesteld aan de minister van Buitenlandse Zaken over de bedre

Philip Yancey
Nieuws

Philip Yancey bekent langdurige affaire en beëindigt zijn bediening

De bekende christelijke auteur Philip Yancey heeft bekend dat hij acht jaar lang een buitenechtelijke relatie had met een getrouwde vrouw. In een verklaring aan het Amerikaanse blad Christianity Today zegt hij dat hij zich hierdoor moreel en geesteli

Tom
Nieuws

Frontrunners organiseert genezingsdiensten in Van der Valk Eindhoven

Aankomend weekend start Frontrunners Ministries met diensten in Eindhoven. ‘Goed Nieuws Eindhoven’, zoals de nieuwe kerk van Tom van de Wal heet, organiseert genezingsdiensten in het Van der Valk Hotel van de stad. Bij een andere locatie werden ze ge

Maduro
Nieuws

Zelfverklaarde profeet bad voorafgaand aan arrestatie voor Maduro

Een bekende Keniaanse zelfverklaarde profeet ligt onder vuur na de val van de Venezolaanse president Nicolás Maduro. De man, David Edward Owuor, bad in november 2025 publiekelijk voor Maduro en voorspelde hem overwinning. Afgelopen weekend werd de pr

kerk
Nieuws

Bijbels verscheurd bij brute aanval op kerk in Pakistan

In de vroege ochtend van maandag 5 januari is een kerk in het plaatsje Raiwind, in de Pakistaanse provincie Punjab, het doelwit geworden van een gewelddadige aanval. Rond vier uur ’s nachts drong een man het kerkgebouw binnen en richtte daar grote ve

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden waarschuwt voor eigenwillige godsdienst en benadrukt belang kerkgang

"'Geloven doe ik op eigen manier. Dat betekent dat je me bijvoorbeeld nooit in de kerk zult zien. Ik doe mijn best en probeer een net mens te zijn.' Dat is eigenwillige godsdienst. De broeders van de kerkenraad krijgen het nog wel eens te horen als z

Canada
Nieuws

Zorgen over nieuwe Canadese wet: citeren uit de Bijbel wordt mogelijk strafbaar

Christelijke organisaties slaan alarm over plannen van de Canadese regering. Volgens hen kan het straks strafbaar worden om teksten uit de Bijbel te citeren. Dat meldt Christian Today. Non-profitorganisatie The Christian Institute waarschuwt dat wijz

ZERA worship
Persbericht

Tweede editie ZERA worship festival met 50 uur non-stop aanbidding

Na de succesvolle eerste editie in 2025 keert het ZERA worship festival komende zomer terug. Van 21–23 augustus 2026 komen christenen uit heel Nederland bij elkaar voor 50 uur non-stop aanbidding. Stichting ZERA worship organiseert opnieuw een ontmoe

Meerartikelen

Jan Zwart
Interview

Jan Zwart smokkelde Bijbels achter het IJzeren Gordijn: “Zonder God hadden we het niet gered”

“Dit waren geen gewone reizen, maar geloofsreizen. Reizen waarbij je elke dag wist: als God het niet doet, dan redden we het niet”, zo blikt Jan Zwart in gesprek met Cvandaag terug op de meest bijzondere reizen uit zijn leven. Tijdens de Koude Oorlog

Chris Develing
Column

Zo kan het ook: een respectvol debat tussen een moslim en een christen

Onlangs was ik in Rotterdam als toeschouwer van een interreligieus debat tussen een moslim en een christen, georganiseerd door Christendom.nl. Het was geen oer-Hollands gesprek vanuit de luie stoel, waarin de beste onderbreker het voortouw neemt en j

Trudie van der Spek
Column

Twee blinde vlekken, één toekomst: het verschil tussen synagoge en kerk

Als christenen weten we allemaal dat de Bijbel, die we het geschreven Woord of de Heilige Schrift noemen, een Joods boek is. Beide delen, het Oude Testament en het Nieuwe Testament, zijn de twee woorden van de ene ware God. Het is de God van Israël,

Serve Asia-reis
Interview

Jesse ging op reis en ontdekte: Gods kerk is groter dan het Westen

“Ik ben God mijn leven schuldig”, vertelt Jesse, “en toen ik tot geloof kwam, ontstond ook gelijk het verlangen om mijn leven helemaal aan Hem over te geven.” Jesse is 21 jaar, heeft een jaar lang de bijbelschool gedaan en volgt nu een opleiding tot

Stichting Friedensstimme
Persbericht

Russische baptistengemeente mag na zeven maanden weer samenkomen in eigen kerk

Na ruim zeven maanden van samenkomsten in de open lucht en bij gemeenteleden thuis, kan de niet-geregistreerde baptistengemeente in Koerganinsk zich sinds eind december weer verzamelen in haar eigen gebedshuis. Het gebouw was sinds 16 mei verzegeld d

Groot Nieuws Radio
Nieuws

Groot Nieuws Radio kiest voor gedeeld leiderschap en voltooit directieteam

Groot Nieuws Radio heeft haar directieteam afgerond met de benoeming van Marco van der Straten als directielid redactie. Samen met Marcel Kuckelkorn en Carina Koerting Hooijer vormt hij nu het driekoppige leiderschapsteam van de christelijke radiozen

 Big Church Festival
Nieuws

Internationaal christelijk muziekfestival strijkt neer in Limburg

In 2027 komt het Big Church Festival naar ons land. Daarmee krijgt Nederland voor het eerst sinds het stoppen van het Flevo Festival weer een meerdaags christelijk muziekfestival van formaat, meldt Groot Nieuws Radio. Grootste christelijke festival u

Ds. A. J. R. Treur
Nieuws

Twee beroepen voor ds. A. J. R. Treur uit Bodegraven

Ds. A. J. R. Treur (foto) mag de komende periode nadenken over een eventuele verhuizing. De predikant ontving eerder deze week twee beroepen. Zowel de hervormde gemeente Aalsmeer (Wijk Dorp) als de hervormde gemeente te Ermelo (Nieuwe Kerk) hopen op

Benjamin Netanyahu
Nieuws

Netanyahu belooft dat Israël opkomt voor vervolgde christenen wereldwijd

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft beloofd dat Israël zich actief zal inzetten voor de bescherming van vervolgde christenen wereldwijd. Dat zei hij vorige week tijdens een ontmoeting met zeventig evangelicale leiders in de Amerikaanse st

Ruben Flach
Interview

Jongeren zoeken massaal naar God, ziet Ruben Flach: “Dit is in decennia niet gebeurd”

“Massaal zoeken jongeren naar God. Dat is in decennia niet gebeurd.” In de eerste Hour of Power-uitzending van het nieuwe jaar schoof voormalig Opwekking-directeur Ruben Flach aan om te vertellen over christelijke jongerenbeweging THE SEND. Ook Shaye

Ds. W. J. C. van Blijderveen
Video

HHK-predikant legt uit waarom christenen niet voor de preek naar de kerk komen

"U komt niet naar de kerk voor de preek, maar voor de eredienst. Dat is iets anders. Ja, tijdens de eredienst wordt het Woord gelezen en uitgelegd, maar de eredienst is ook het gebed én de lofprijzing", aldus ds. W. J. C. van Blijderveen. De HHK-pred

Amerikaanse abortuskliniek
Nieuws

Databedrijf presenteert schokkende cijfers: 73 miljoen abortussen in 2025

Volgens nieuwe cijfers zijn in 2025 wereldwijd meer dan 73 miljoen abortussen uitgevoerd. Dat meldt The Christian Post. Daarmee is abortus wereldwijd de grootste doodsoorzaak van vorig jaar. De gegevens komen van het databedrijf Worldometers. Zij bas