'Volwassen predikant, in roerige tijden': Tientallen dominees kwamen twee dagen bijeen

God 27 juni 2022 Piet Vergunst, De Waarheidsvriend
GB-dominees

‘Volwassen predikant, in roerige tijden’: het blijft een thema dat zowel dominee als kerkenraad en gemeente even moeten overdenken, om iets te proeven van de tijd waarin we leven. Met vijftig predikanten waren we in een tweedaagse bijeen.

Onder de grote tentdoekoverkapping op het terras van conferentiecentrum Mennorode in Elspeet zit ik met zeven predikanten in een kleine kring. Verspreid over het terrein denken ook de andere vijf groepjes na over wat ze ontvangen hebben vanuit het thema, dat zozeer hun werk in de gemeenten raakt: ‘Volwassen predikant, in roerige tijden. Over geestelijk sterke voorgangers en hun gemeente vandaag’. Vertrouwd raak je met de ander, in deze context, in deze sfeer, als je over dit onderwerp het hart voor de naaste opent.

Uit het leven van dr. Jan Koopmans en de Duitser Dietrich Bonhoeffer leerden we hier dat zij broeders nodig hadden, broeders die vrienden waren met wie ze hun aanvechting konden delen en van wie ze dan evangelische, broederlijke troost ontvingen, troost die hen bevrijdde uit de eenzaamheid. ‘De Christus in je eigen hart is zwakker als de Christus in het woord van je broeder,’ zei Bonhoeffer.

Zicht op zijn eigen roeping, dat heeft elke predikant nodig.

Klagen hoort niet
Hier lukt het, je hart openen voor de ander, ook in de afsluiting. Wat neem je uit deze retraite mee naar de gemeente die je dienen mag, waar je collega zomaar je concullega kan worden, waar de verwachtingen van de gemeente voor elke zondag hoog zijn, als consumentisme in de kerk je verlamt, waardoor je eigen ziel verdrogen kan? Wat neem je dan mee?

In zijn lezing had de Amsterdamse historicus dr. P.W. (Paul) van Trigt een ander woord van Bonhoeffer aangereikt: ‘Wanneer we niet dagelijks danken voor de christelijke gemeenschap waarin we geplaatst zijn, ook daar waar geen diepe ervaring, geen merkbare rijkdom, maar wel veel zwakte, kleingeloof en moeite is, en we steeds maar bezig zijn er tegenover God over te klagen dat alles nog zo armzalig, zo gering is, dan verhinderen wij God om onze gemeenschap te laten groeien tot de mate en rijkdom, die in Christus Jezus voor ons allen klaarligt. Een dominee hoort niet over zijn gemeente te klagen, helemaal niet tegenover de mensen, maar ook niet tegenover God.’

Samen bij de genadetroon
Klagen – in mijn bijzijn is het op de conferentie niet gebeurd… Toch zal er nauwelijks een predikant zijn die de coronaperiode niet zwaar gevonden heeft. Omdat preken in de camera zonder het contact met de hoorders eigenlijk geen preken is. Omdat de toerusting van de gemeente in kring en catechese gefrustreerd werd door het gebrek aan ontmoeting, om over pastoraat maar te zwijgen.

Onder de grote tentdoekoverkapping zit je dan, aan het einde van dagen waarin er tussen de lezingen zeker zoveel gebeurt als tijdens de toespraken. En we bidden voor elkaar, heel concreet, jij voor de man naast je, hij weer voor zijn buurman, en zo verder. Masker af, het hart geopend, kwetsbaarheid die samenbrengt bij de genadetroon, ruimte voor (soms zelfs heftige) pijn in persoonlijk of ambtelijk leven. Bijzonder moment? Ja, zo ontvangen we dit – en tegelijk weten we dat Paulus (2 Thess.3) ons voortdurend deze weg wijst: het gebed dat het Woord van de Heere zijn loop mag hebben. Als de Heere Jezus Zijn dienst al niet zonder gebed volbrengen kon, hoe geldt dit Zijn zwakke dienaars? ‘In de dagen dat Hij op aarde was, heeft Hij met luid geroep en onder tranen gebeden…’ (Hebr.5:7)

Hoe ontroerend is het te vernemen dat hier een jongetje van zes jaar zegt: ‘Ik wil later ook dominee worden’ en daar een jongetje van zeven jaar blijft praten over de preek die hij een jaar geleden hoorde.

Gevangene van mensen en meningen
Zicht op zijn eigen roeping, dat heeft elke predikant nodig. Tegelijk is het cruciaal dat gemeente én zeker ambtsdragers zicht op de essentie van die roeping hebben, de reden dat we hier delen wat op een domineesconferentie aan de orde was. Op 9 en 10 juni ging het om grote vragen, zoals deze: ‘Ben je als predikant bereid medewerker van God te zijn en daarmee aan Zijn kant te staan, ben je bereid als Paulus een voetveeg te zijn of ben je toch een gevangene van mensen en hun mening?’ Het tweede en derde hoofdstuk van 1 Korinthe waren leidend hierbij.

Naast dr. Van Trigt, die de commentaren van de theologen Brian Brock en Bernd Wannenwetsch ontsloot, sprak dr. C.C. den Hertog over de dienst aan het Woord van Koopmans en Bonhoeffer in een tijd van verwarring en verwildering, de tijd van het nazisme. Prof. dr. M.J. Kater verlegde op verzoek in zijn bijdrage de focus van de predikant naar de gemeente, sprekend over ‘Een volwassen gemeente in tijden waarin het erop aan komt’.

Hoezeer de geestelijke volwassenheid van de predikant de gemeente en haar opbouw raakt, toonde dr. Kater aan met woorden van ds. J. Overduin: ‘De geestelijk-onvolwassene zal met een zekere grofheid, ongenuanceerd, beslissingen nemen die kant noch wal raken. Het wordt des te ernstiger, wanneer iemand die leiding heeft te geven, zelf geestelijk onvolwassen is. Zo iemand zal meestal door zijn positie, die hij geestelijk niet aankan, ‘doen alsof’. Hij zal dan erg stabiel, massief en zelfverzekerd optreden om zijn innerlijke onzekerheid te verbergen. Hij zal het gevaar lopen soepel te zijn waar hij stabiel moest zijn, en omgekeerd.’

‘Mijn genade is voor u genoeg’, daarmee wil Christus ons aansporen en daarmee wil de Geest ons troosten.

Zorg en erkenning
De voorbije weken is er onder ons veel gesproken over het tekort aan dienaars van het Woord, is er gebeden om werkers in de oogst van Christus. Hoe ontroerend is het te vernemen dat hier een jongetje van zes jaar zegt: ‘Ik wil later ook dominee worden’ en daar een jongetje van zeven jaar blijft praten over de preek die hij een jaar geleden hoorde. ‘Laten we op elkaar letten door elkaar aan te vuren tot liefde en goede werken.’ (Hebr.10)

De andere kant van deze medaille is de zorg voor de huidige dienaars van het Woord. Voor hen is bemoediging in de dienst nodig, aansporing tot volharding, erkenning van de zwaarte van het predikantschap vandaag. ‘Mijn genade is voor u genoeg’, daarmee wil Christus ons aansporen en daarmee wil de Geest ons troosten. Dan hebben we het niet meer als eerste over retorische gaven, dan verlaten we een wereldse wijze van spreken over gemeente en ambtsdrager.

Tot slot, toen ik thuiskwam, was in mijn ‘dagelijkse stukje Tim Keller’ dit het gebed: ‘Laat me bij het verstrijken van de tijd niet hoogmoediger worden, maar ook niet bezorgder. Laat me in plaats daarvan groeien in nederigheid, naarmate ik steeds meer zonden zie die U mij hebt vergeven en waartegen U mij hebt beschermd. En laat me steeds geduldiger worden als ik inzie hoeveel geduld U met mij hebt. Amen.’

Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement (€ 49,95). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidIsraëlOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerkasiel Kampen
Analyse

Twee jaar kerkasiel in Kampen: hoe lang kan een kerk een gezin blijven beschermen?

Al twee jaar klinkt er dag en nacht gezang, gebed en Bijbellezing in de Open Hof in Kampen. Niet alleen om God te eren, maar ook om te voorkomen dat een Oezbeeks gezin wordt uitgezet. Voor de betrokken kerk is het een kwestie van christelijke...

Jonathon van Maren
Preekverslag

Jonathon van Maren wijst op pornogebruik binnen refogezindte: “Dit is een noodsituatie”

Een jongen van vijftien die al tien jaar worstelt met pornografie. Meisjes die nauwelijks nog vertrouwen hebben in een toekomstig huwelijk. Echtparen bij wie jarenlang verborgen pornogebruik diepe wonden heeft geslagen. De Canadese schrijver en...

Ds. G.J. Baan
Preekverslag

Ds. G.J. Baan over Christus' offer: “Beperkte verzoening houdt geen beperkte vrijmoedigheid in”

Voor wie stierf Christus? Als Zijn bloed niet voor iedereen is vergoten, hoe kan het Evangelie dan toch aan iedereen worden aangeboden? Tijdens een bijeenkomst in het Hoornbeeck College in Amersfoort ging ds. G.J. Baan op die vraag in. De predikant...

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...

Meerartikelen

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...

Brooke Rollins
Nieuws

Rechter tikt Amerikaanse minister op de vingers: geen e-mails over Jezus naar personeel

De Amerikaanse landbouwminister Brooke Rollins mag haar medewerkers niet langer via officiële kanalen religieuze boodschappen sturen. Dat heeft een federale rechter donderdag bepaald, meldt Politico. De minister stuurde eerder kerst- en paasmails...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Westelijke Jordaanoever door kolonistengeweld

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh vreest dat het christelijke leven op de Westelijke Jordaanoever langzaam verdwijnt. Door aanhoudend geweld van Israëlische kolonisten en toenemende onveiligheid verlaten steeds meer christelijke families hun...

Kerkgebouw
Nieuws

Protestantse Kerk verwacht kwart minder kerkgebouwen binnen tien jaar

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) staat voor ingrijpende keuzes over de toekomst van haar kerkgebouwen. Naar verwachting zal over tien jaar een kwart van de kerkgebouwen verdwenen zijn. Een landelijke projectgroep werkt daarom aan een...

Slachtoffer van misbruik
Nieuws

Twee arrestaties bij politieonderzoek naar seksueel misbruik in Presbyteriaanse Kerk Ierland

Bij een politieonderzoek naar seksueel misbruik binnen de Presbyterian Church in Ireland (PCI) hebben zich inmiddels 168 mensen gemeld. Ook zijn twee verdachten aangehouden. Dat meldt de BBC. Het onderzoek startte een jaar geleden, nadat er binnen de...

begrafenis
Persbericht

Verandert de reformatorische begrafenis? Biblebelt-bijeenkomst bespreekt opvallende ontwikkeling

Binnen bevindelijk-gereformeerde kringen staat bij een begrafenis van oudsher niet de overledene centraal, maar de ernst van de dood en de oproep tot bekering. Toch lijken persoonlijke wensen en herinneringen aan de overledene steeds vaker een plaats...

Hour of Power
Nieuws

Strafrechtadvocaat Willem Jan Ausma te gast bij Hour of Power

Een zeer gevreesde strafrechtadvocaat, die criminelen verdedigde tot de laatste snik toe. Willem Jan Ausma veranderde echter. Wat is voor hem Bijbelse rechtvaardigheid? "Ook als mensen vreselijke dingen hebben gedaan, kunnen ze verder met hun leven."...

Berg
Nieuws

SGP-wethouder Wouter van den Berg voorgedragen als burgemeester van Reimerswaal

Wouter van den Berg (40) is voorgedragen als nieuwe burgemeester van Reimerswaal. De gemeenteraad koos donderdagavond tijdens een besloten vergadering voor de SGP-wethouder uit Houten. Als de benoemingsprocedure volgens planning verloopt, wordt hij...

Brink
Nieuws

Minister Van den Brink wil snelrecht inzetten tegen religieus geweld in azc’s

Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie wil de bestaande mogelijkheden voor snelrecht gebruiken bij religieus geweld in de asielopvang. Ook steunt hij betere kennis van religie bij COA-medewerkers. Dat zei hij donderdag tijdens het...

Christian Verwoerd
Video

Christian Verwoerd schrijft zegenlied voor gezin dat naar Israël vertrekt

Hoe wens je vrienden Gods zegen toe wanneer zij met hun gezin naar Israël verhuizen om daar hun geloof in de praktijk te brengen? Zanger Christian Verwoerd besloot er een lied voor te schrijven. Speciaal voor de uitzenddienst van Gert en Janine van...

Eunice van Zomeren en Tobias Cinjee
Interview

Auteurs over de toekomst van christelijke zorg: "De zorg is eigenlijk 'gekaapt' van de kerk"

Veel Nederlandse ziekenhuizen en zorginstellingen hebben christelijke wortels. Maar wat betekent die identiteit nog in een tijd van secularisatie, personeelstekorten en toenemende werkdruk? In het boek Blijvend Bezield onderzoeken Eunice van...

Gerrit Jan en Shannon Dekker
Column

Een gemeente kan zich familie noemen, maar functioneren als een personeelsbestand

Na 28 jaar actief gemeenteleven gingen Gerrit Jan en Shannon Dekker op zoek naar een eenvoudigere vorm van kerk-zijn. Minder nadruk op programma's en structuren, meer ruimte voor gemeenschap en gedeelde verantwoordelijkheid. Maar hun onderzoek...