Onderzoek: doodswens 75-plussers zeldzaam en veranderlijk

Nieuws 14 juni 2021 Redactie
Els van Wijngaarden

De hele kleine groep 75-plussers met een doodswens blijkt vaak lageropgeleid en achter hun doodwens gaat veelal een ‘ingewikkelde problematiek’ schuil. Dit blijkt uit nieuw onderzoek dat universitair hoofddocent Els van Wijngaarden (foto, Universiteit voor Humanistiek) samen met collega’s deze afgelopen vrijdag publiceerde in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.

Van alle 3141 75-plussers in dit onderzoek gaven 56 respondenten aan dat zij een persisterende doodswens hadden zonder ernstig ziek te zijn. Het bijbehorende percentage gewogen naar de samenstelling van de Nederlandse bevolking laat zien dat het gaat om 2,07 procent van alle 75-plussers in Nederland. Respondenten met een ernstige ziekte waren gemiddeld vaker laagopgeleid, afkomstig uit lagere sociale klassen en iets vaker uit meer verstedelijkte gebieden. Belangrijke factoren die de doodswens versterken waren afhankelijkheid van anderen, piekeren, lichamelijke en geestelijke aftakeling, gezondheidsproblemen en eenzaamheid. De doodswens was veranderlijk en de intensiteit wisselde sterk.

Een flink deel van de 75-plussers met een persisterende doodswens blijft buiten beeld van zorgverleners omdat zij niet over hun doodswens spreken, schrijft het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. Dit kan tijdige ondersteuning bemoeilijken. Zorgvuldig uitvragen van de betekenis en de aard van de doodswens is wezenlijk om de achtergrond te begrijpen en de onderliggende behoeften van deze ouderen te kennen.

Eerder deden de Universiteit voor Humanistiek en het UMC Utrecht in opdracht die van het kabinet onderzoek naar mensen met een 'voltooid leven'. Uit dat onderzoek bleek dat zo’n 43.000 mensen in Nederland een actieve doodswens hebben zonder dat ze ernstig ziek zijn en ze hebben hier ook al serieus over nagedacht. Binnen deze groep zijn er zo’n 10.000 mensen die hun leven daadwerkelijk willen beëindigen. Dat komt neer op 0,18 procent. 99,82 procent van de ondervraagden wil hun leven niet beeindigen. Een derde van deze laatste groep zou hier hulp bij willen, twee derde stapt liever zelf uit het leven.

'Enkele 75-plussers, met allerlei achterliggende problemen, zeggen soms dat ze er niet meer willen zijn', merkt ChristenUnie-fractievoorzitter Gert-Jan Segers op via Twitter. 'De grote vraag is dan: wie willen wij als samenleving voor hen zijn? En wat is een humaan antwoord op hun nood? Els van Wijngaarden hoopt op politieke herbezinning. Ik ook.' Ondanks het feit dat slechts een klein gedeelte van de 75-plussers een doodswens heeft, gaat D66 door met de voltooidlevenwet, werd afgelopen vrijdag duidelijk.

Praatmee

Beluister onze podcast

#395 Jeffrey & ds. Bas van der Graaf over een stille opwekking: zijn kerken er klaar voor?
Of beluister op:

Meerartikelen

Amerika-Iran-oorlog
Nieuws

Klachten over Bijbelse eindtijd-uitspraken van Amerikaanse legercommandanten

Binnen het Amerikaanse leger zijn zorgen ontstaan over religieuze uitspraken, met betrekking tot de Bijbelse eindtijd, van enkele commandanten in verband met de oorlog rond Iran. Volgens een organisatie die opkomt voor de rechten van militairen hebbe

Ds. L. A. den Butter
Video

CGK-predikant doet in preek oproep aan moeders: "Maak geen misbruik van uw kinderen"

"Moeders, u kunt ook misbruik maken van uw kinderen en een sta-in-de-weg zijn. Als dat het geval is onder moeders hier, dan heb ik dezelfde oproep: breek en stop daarmee", aldus ds. L. A. den Butter. De CGK-predikant uit Rijnsburg waarschuwde in een

Bijbel
God

20-jarige vrouw deelt worsteling met zonde en uitverkiezing via Refoweb

Een 20-jarige vrouw deelt op Refoweb haar indringende geloofsworsteling. Ze beschrijft hoe ze werd geconfronteerd met haar zonden, hoe angst voor de wederkomst haar drijft en hoe ze vastloopt in schuldgevoel, onwil en verwarring. “Wat moet je dan doe

D-Day in Almere
Nieuws

D-Day in Almere: dag vol toerusting en aanbidding rond discipelschap

Op zaterdag 14 maart staat Almere in het teken van discipelschap. Verschillende christelijke organisaties slaan de handen ineen voor een zogeheten D-Day (een Discipleship Day) waarin ontmoeting, toerusting en aanbidding centraal staan. De initiatiefn

Wietse van der Hoek
Column

Woelen in de nacht? Psalm 4 wijst de weg

‘Mama, ik kan niet slapen!’ Het is een herkenbaar zinnetje voor menig ouder als hun jonge kroost in pyjama voor de zoveelste keer onder aan de trap staat op een zomerse avond. De warmte, een mug of dorst zijn meestal de aanleiding voor onrustige nach

Ds. John de Groot
Opinie

Huiskerken: vernieuwing of versmalling? Gooi het kind niet met het badwater weg

Huiskerken winnen terrein in Nederland. Maar betekent dat ook dat traditionele kerkvormen hun tijd gehad hebben? In deze bijdrage reflecteert dominee John de Groot vanuit eigen ervaring in zowel kleine als grote gemeenten op de kracht van huiskerken

Martin Koornstra
Podcast

Martin Koornstra in Cvandaag podcast: "Ik gun iedereen een woestijnperiode"

Martin Koornstra vertelt in de Cvandaag podcast over een jaar waarin hij en zijn gezin geen vaste woonplek hadden en heen en weer reisden tussen België en Nederland. Ze woonden tijdelijk in een leegstaand kerkje, vrijwel zonder voorzieningen. “Het wa

Politie
Nieuws

Verdachte van brandstichting bij drie Edese kerken langer vast

De 27-jarige man die vorige week op verdenking van brandstichting bij drie kerken in Ede werd aangehouden, blijft langer vastzitten. Het Openbaar Ministerie meldt dat het voorarrest van de man met twee weken verlengd is. Intussen wordt het onderzoek

Meerartikelen

Arabische voorganger Saleem Shalash
Video

Voorganger uit Israël over raketaanvallen Iran: "We moeten rennen naar de schuilkelders"

Sinds zaterdag zijn Amerika en Israël in oorlog met Iran. Beide landen voerden luchtaanvallen uit op verschillende militaire en leiderschapsdoelen in het land. Daarbij werd onder meer de Iraanse leider Ayatollah Ali Khamenei in zijn hoofdkwartier uit

Alkmaar
Nieuws

Opvallende draai Grote Kerk Alkmaar na ophef over niet verhuren kerk voor Paasdienst

Er is geen sprake van het categorisch uitsluiten van religieuze bijeenkomsten in de Grote Kerk van Alkmaar. Dat stelde de Alkmaarse wethouder Jan Hoekzema maandag tijdens een debat in de gemeenteraad van die stad. ChristenUnie trok aan de bel nadat e

Rode lijn-protest
Nieuws

Gaza-oorlog: Kritische kerkleden trekken opnieuw ‘rode lijn’ bij PKN

Een groep predikanten, gemeenteleden en theologen binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) organiseert op vrijdag 20 maart opnieuw een zogenoemde ‘Rode Lijn’-actie bij het dienstencentrum in Utrecht. Met de oproep 'Sta op, doe recht: luister ec

Ds. Oscar Lohuis
Video

Ds. Oscar Lohuis heeft lovende woorden voor Iraanse schrijver na tv-optreden

De Verenigde Staten en Israël begonnen zaterdag een grootschalige militaire operatie tegen Iran. De landen voerden luchtaanvallen uit op diverse militaire en leiderschapsdoelen in Iran en schakelden onder meer de Iraanse leider Ayatollah Ali Khamenei

Ds. M. M. van Campen
Nieuws

Hervormde gemeente Ermelo hoopt op komst ds. M. M. van Campen

De hervormde gemeente Ermelo hoopt op de komst van ds. M. M. van Campen. De predikant ontving eerder deze week een beroep en moet in de Nieuwe Kerk ds. J. Bogerd opvolgen. Bogerd is sinds vorig jaar maart verbonden aan de hervormde gemeente te Renswo

jimmy
Nieuws

Prominente katholiek in Hongkong wint rechtszaak maar blijft alsnog vastzitten

Jimmy Lai, een prominente pro-democratische mediamagnaat en katholiek uit Hongkong, heeft deze week beroep gewonnen tegen een veroordeling wegens fraude uit 2022. Lai zat hiervoor een celstraf van zes jaar uit, maar deze uitslag verandert weinig aan

Jongeren aanbidden God
Nieuws

Stijgt Brits kerkbezoek echt? Nieuwe meting moet duidelijkheid geven

Peilbureau YouGov gaat later dit jaar opnieuw onderzoek doen naar kerkbezoek in Engeland en Wales. Dat meldt Christian Today. Dat gebeurt na veel discussie over eerdere cijfers die zelfs spraken van een stille opwekking onder Britse jongeren. Verschi

India
Nieuws

Christenen in India mogen hun doden niet begraven ondanks ingrijpen rechter

Inheemse dorpelingen in India hebben christenen de begrafenis van een vrouw belet sinds haar overlijden op 24 februari. Zij stellen dat een christelijke begrafenis hun land en goden zou bezoedelen. Het lichaam van Sambai Mandavi, een inheemse christe

Dushi Eisden
Interview

Dushi Eisden over haar overleden pleegzoon Jerryson: "Voor mij was hij een Godsgeschenk"

Een schietincident bij een McDonald’s in Capelle aan den IJssel kostte het leven aan de 15-jarige Jerryson, de pleegzoon van Dushi Eisden. In Hour of Power vertelde zij hoe zijn plotselinge dood haar leven op zijn kop zette en hoe haar geloof haar he

Jan Bor
Persbericht

Dankdienst en boekpresentatie markeren afscheid Jan Bor bij Stichting HVC

Hoe werkt God door gewone mensen, juist onder druk en vervolging? Die vraag staat centraal tijdens een event op woensdag 4 maart in de Grote Kerk te Vianen. Stichting Hulp Vervolgde Christenen (HVC) organiseert deze avond ter gelegenheid van het afsc

Israël, Iran en Esther
Verdieping

Waarom dit Bijbelse feest alles te maken heeft met de oorlog tussen Israël en Iran

Deze week vieren Joden wereldwijd Poerim. Op het eerste gezicht lijkt het een kleurrijk, bijna carnavalesk feest. Kinderen verkleden zich, er wordt hardop gelachen tijdens de lezing van het Bijbelboek Esther, de naam van de schurk wordt overstemd met

Willien van Wieringen
Interview

Volgens theoloog Willien van Wieringen is de Bijbel inclusiever dan veel christenen denken

Queer theologie lijkt voor velen een nieuwe en spannende ontwikkeling. Volgens theoloog Willien van Wieringen gaat het om een manier van Bijbellezen die al veel langer bestaat. De co-auteur van Beelddrager van God gezocht (m/v/x) pleit voor wat zij n