'Wij voelen als kerkverband de grote verantwoordelijkheid van kerken voor de volksgezondheid, niet alleen van onze eigen kerkmensen maar ook van de samenleving als geheel. Die verantwoordelijkheid ervaren wij des te indringender nu de situatie de afgelopen periode zeer verslechterd is', aldus de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) naar aanleiding van de recente toespraak van premier Rutte en de afkondiging van de strenge lockdown.

Het kerkverband neemt de adviezen van minister Grapperhaus (Eredienst) en het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) uitermate serieus en vat het dringende advies aan de kerken als volgt samen: ‘Alle religieuze bijeenkomsten digitaal te houden en fysieke bijeenkomsten tot een minimum te beperken, of als het niet anders kan tot maximaal 30 personen te beperken.’

De GerGem is zich bewust van de grondwettelijke uitzonderingspositie voor kerken. 'Over deze bijzondere positie van de kerken wordt veel gesproken in de politiek, de samenleving en de media. De veelgehoorde vraag is: ‘Waarom geldt voor de kerken een uitzondering?’ Deze bijzondere positie brengt een extra verantwoordelijkheid met zich mee om voorzichtig te handelen, juist nu ook op kerken een beroep wordt gedaan bij te dragen aan de bestrijding van het coronavirus.'

Aan de hand van de ernstige situatie rondom het toenemende aantal coronabesmettingen en de lockdown geeft de GerGem de volgende drie richtlijnen mee:

• 'Wij willen onverminderd vasthouden aan de eigen verantwoordelijkheid van de kerkenraden
• Wij adviseren om alle activiteiten tot een minimum te beperken. Catechisaties, bijeenkomsten van verenigingen, koren en andere soorten kerkelijke bijeenkomsten niet fysiek te laten plaatsvinden, maar uitsluitend digitaal
• Wat betreft de erediensten doen wij een dringend beroep op uw kerkenraden uw verantwoordelijkheid te nemen die ‘past’ bij de ernstvolle situatie en de genomen lockdown-maatregelen Wij adviseren u -opnieuw- een (substantiële) afschaling van het aantal kerkgangers per eredienst te overwegen, in het besef dat dit een pijnlijk besluit is. Maar wij adviseren uw kerkenraad een duidelijke stap te zetten.'

Eerder liet de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) weten dat men zich 'goed voor kan stellen dat gemeenten tijdens de lockdown de voorkeur geven aan online vieringen'. 'Wanneer men er voor kiest om toch samen te komen, bijvoorbeeld tijdens de kerstdagen, dan kan dit met maximaal 30 mensen.' Ook de Rooms-Katholieke Kerk wijst op maximaal 30 kerkgangers en organiseert op Kerstavond geen publieke vieringen. De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) adviseren om 'geen fysieke bezoeken meer aan de kerk' te brengen. Ook de Unie van Baptistengemeenten adviseert alleen digitale kerkdiensten.

De Hersteld Hervormde Kerk ligt minder nadruk op onlinekerkdiensten en onderstreept dat ook tijdens de lockdown maximaal 30 kerkgangers welkom zijn. De Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) roepen plaatselijke kerken op om de inperking van de kerkdiensten in stand te houden en extra maatregelen te treffen wanneer dat nodig is. 'Bij twijfel raden we aan om de veiligste weg te kiezen', aldus de werkgroep corona van de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland (OGGiN). 'Dit zou dus kunnen leiden tot een besluit van afschalen naar dertig of nog minder aanwezigen, indien noodzakelijk.'