Complottheorieën leidt tot verdeeldheid onder christenen: hoe nu verder?

Nieuws 23 november 2020 Marijn Burkunk
Marijn Burkunk

Feitelijk zit er achter de toenemende sociale onrust een complotachtig netwerk met het doel de EU en de VS te destabiliseren en krachteloos te maken. Met de juiste aanpak is dat net zo’n makkie als het snijden van een plakje cake. Je lanceert gewoon een tegendraads horror-achtig verhaal. Zo’n eng verhaal, dat best waar zou kunnen zijn en daarom ook waar is. Juist; een fantastische complottheorie. De complotterende geesten die van ouds her de liefde, vrede en blijdschap onder de mensen aantasten, verzinnen nu gewoon schrikaanjagende complotten als splijtzwammen, die dankzij het wwweb èn ontvankelijke misnoegde zielen snel op grote schaal verspreid worden. Als een pandemie.

Het is als een dikke steen in een vijver gooien. Er ontstaat een mini tsunami in de vijver en zelfs als je aan de kant zit word je nat. En het leuke is; het maakt helemaal niet uit of zo’n complottheorie wel of niet waar is. Als het maar een pakkende horrorstory is en twijfel zaait over de goede intenties van onze bestuurders, beleidsmakers en over andere toonaangevende lieden en hun acties, die niet in het gewenste plaatje passen.

De complotterende geesten die van ouds her de liefde, vrede en blijdschap onder de mensen aantasten, verzinnen nu gewoon schrikaanjagende complotten als splijtzwammen.

Tja, zo zit de wereld nu eenmaal in elkaar. Zo lopen de hazen, zou mijn buurman zeggen. En het is te begrijpen, dat vooral wakkere mensen met een rijk voorstellingsvermogen er blindelings in stinken en te goeder trouw mee helpen het desastreuze fake bericht te verspreiden en zo de mensen tegen elkaar op te stoken. Velen kennen immers het super leerzame verhaal niet, van dat gemene slangachtig wezen dat God bij die twee eerste mensjes verdacht maakte en ze verleidde om “verstandig” hun eigen weg te gaan; zelf wel uitmakend wat goed en fout is.
Maar van christenmensen mag toch verwacht worden dat ze dat verhaal wèl kennen? Zelfs dan is het tòch nog te begrijpen dat ze zich laten verleiden om op alles en iedereen goed- of fout-stickers te plakken en desnoods medemensen te demoniseren. Daar draait het in religie immers maar al te vaak om, blijkens de beschamende kerkgeschiedenis…

Toch geef ik de moed niet op, want die medegelovigen zullen toch ook wel eens gelezen hebben dat Jezus ons opdraagt elkaar niet de maat te nemen en niet verdeeldheid na te jagen, maar juist vrede te stichten en één te zijn? We hoeven die eenheid niet eens in grote synodes of concilies tot stand te brengen. Dat kunnen we immers niet zonder bijbedoelingen en zonder stiekem toch onwelgevallige zielen van die kunstmatige eenheid uit te sluiten. En bovendien, we ervaren vaak nog zo’n diepe verdeeldheid in onszelf.

Nee, geen doe-het-zelf-klus deze keer. Die eenheid is allang een feit. Een bestaande werkelijkheid, want Jezus heeft immers aan het kruis de tegenstelling opgeheven en de Goddelijke eenheid onder de mensen hersteld. We hoeven slechts in die eenheid te gaan staan, want zolang we dat niet doen blijft het hommeles. Het is een dimensie, die voor kleine kinderen vertrouwd is, maar die we met onze toenemende eigenwaan zwaar ontgroeid zijn.
Het vraagt slechts van ons, dat we ons die innige eenheid met de Eeuwige bewust worden en vanuit dat besef ons die horizontale eenheid als mensheid realiseren.

Het zou maar zo kunnen dat sommigen onbewust de diepe verdeeldheid binnen de christengemeenschap in stand houden; ieder zijn koninkrijkje…

Juist in deze tijd ligt er een grote uitdaging voor de serieuze gelovigen. Zoals de christengemeenschap eerst spreekwoordelijk was voor diepe verdeeldheid, zo zou die nu exemplarisch kunnen zijn voor de vanuit Goddelijke liefde voortvloeiende eenheid. Het is zaak dat de bruid zich gereed maakt voor de komst van de Bruidegom. Wat moet de Bruidegom echter met een dode bruid, omdat ze in stukken verdeeld een weerloze prooi is voor de gieren? Wat moet een hoofd met een lichaam waarvan de hand en de voet elkaar tegenstreven?

Dit is niet in de eerste plaats een oproep aan de leiders. Die hebben het vaak al druk genoeg met het bij elkaar houden van hun kuddeke of met zeer interessante theologische disputen. Het zou maar zo kunnen – of het waar is weet ik niet - dat sommigen onbewust de diepe verdeeldheid binnen de christengemeenschap in stand houden; ieder zijn koninkrijkje…

Het is in de eerste plaats een oproep aan jou, de anonieme en bescheiden gelovige achter je pc of tablet; die met dat ene talent. De uitdaging is om in de stilte van je binnenkamer je door Jezus verworven innige relatie met God te beseffen; afgesloten van het roerig rumoer van deze doldraaiende wereld. O ja, en net als Paulus besluiten dat je in feite niets weet, dan het verzoenend offer van Jezus de Christus.

Dan, wanneer je je die eenheid in en met de Eeuwige bewust bent, naar buiten treden en bekend maken, dat het vrederijk van Jezus slechts een keuze van ons verwijderd is. Je hoeft er niet eens voor van de bank af te komen. Gewoon die verdeeldheid zaaiende berichten op het wwweb consequent negeren en/of verwijderen en zoveel je kunt berichten van eenheid en verzoening plaatsen (dat moet ik trouwens ook wat beter gaan doen…). Het evangelie van Jezus de Christus is daarvoor een onuitputtelijke bron.

Bovenstaand artikel van CIP-lezer Marijn Burkunk is onderdeel van een drieluik over complottheorieën. Dit was het laatste deel.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #5: de dominee als alleskunner?
Of beluister op:

Meerartikelen

Bart Visser
Nieuws

Directeur Bart Visser vertrekt na 22 jaar bij New Wine

Na ruim 22 jaar betrokken te zijn geweest bij New Wine Nederland neemt directeur Bart Visser afscheid van de organisatie. Met ingang van het nieuwe schooljaar maakt hij de overstap naar de Christelijke Hogeschool Ede, waar hij aan de slag gaat als do

Zuid-Libanon
Nieuws

Netanyahu: Christelijke dorpen in Libanon vroegen Israël om bescherming

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zegt dat verschillende christelijke dorpen in Zuid-Libanon Israël hebben gevraagd om bescherming tegen Hezbollah. Volgens hem zouden sommige dorpen zelfs hebben gevraagd om bij Israël te worden gevoegd. Een b

Jennifer Melle
Nieuws

Christelijke verpleegkundige volledig vrijgepleit na weigering voornaamwoorden te gebruiken

De Britse toezichthouder voor verpleegkundigen heeft besloten geen maatregelen te nemen tegen de christelijke verpleegkundige Jennifer Melle. Zij kwam onder vuur te liggen nadat zij tijdens haar werk weigerde de vrouwelijke voornaamwoorden te gebruik

Bisschop
Nieuws

Tachtigjarige bisschop opgepakt tijdens nieuwe actie tegen kerk in Nicaragua

De 80-jarige rooms-katholieke bisschop Juan Abelardo Mata Guevara is in Nicaragua opgepakt door de politie. Dat meldt The Christian Post op basis van informatie van mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity Worldwide (CSW). De arrestatie past vol

Bijbel
Nieuws

Australische kloosterorde verdedigt opvang veroordeelde zedendelinquenten

De katholieke kloosterorde Christian Brothers in Australië verdedigt het besluit om negen veroordeelde plegers van seksueel misbruik van kinderen binnen de orde te houden. De leiding spreekt van een 'Bijbelse opdracht' om voor alle broeders te blijve

Ds. J. van Walsem
Nieuws

CGK Rijnsaterwoude krijgt voor het eerst sinds 1906 een eigen predikant: ds. J. van Walsem

De christelijke gereformeerde kerk te Rijnsaterwoude beschikt binnenkort voor het eerst sinds haar oprichting in 1906 over een eigen predikant. Ds. J. van Walsem (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. Van Walsem was voor het laatst als gemeen

Evangelisch Werkverband
Persbericht

Sandra Kooij nieuwe directeur van Evangelisch Werkverband

Het Evangelisch Werkverband (EW) heeft een nieuwe directeur. Per 1 juli neemt Sandra Kooij de leiding van de organisatie over van Janneke Plantinga, die de afgelopen jaren verantwoordelijk was voor de vernieuwde koers van het EW. Het bestuur laat wet

Richard Groenenboom
Interview

SDOK-woordvoerder ziet Chinese kerk groeien: “Xi Jinping is geestelijk gezien een zegen”

Voorgangers komen achter de tralies, huiskerken worden gesloten en kinderen mogen geen Bijbels onderwijs meer ontvangen. Wie dit op zich in laat werken, zou wellicht denken dat de kerk langzamerhand in China verdwijnt. Toch is het tegenovergestelde w

Meerartikelen

kartel
Getuigenis

Undercoveragent leidde kartellid tot Jezus: "Hij gaf zijn leven aan de Heer"

Bijna dertig jaar lang werkte de Amerikaanse voorganger Dale Sutherland als undercoveragent bij de narcoticabrigade in Washington D.C. Terwijl hij drugscriminelen opspoorde en arresteerde, deelde hij ook het Evangelie met collega's, arrestanten en ge

documentaire Kan ik dit nog geloven?
Analyse

Kan het christelijk geloof rationeel worden verdedigd? Docu zet argumenten op een rij

"Bewijs maar eens dat God bestaat." Veel christenen krijgen die vraag vroeg of laat voorgeschoteld. Op school, op de universiteit, op het werk of tijdens een gesprek met vrienden. Lange tijd leek het debat vooral in één richting te gaan: geloof hoord

Koert van Bekkum
Persbericht

Koert van Bekkum nieuwe rector van Theologische Universiteit Utrecht

De Raad van Toezicht van de Theologische Universiteit Utrecht heeft prof. dr. Koert van Bekkum benoemd tot nieuwe rector. Hij treedt op 8 december 2026 aan en volgt daarmee George Harinck op, die het rectoraat na vier jaar overdraagt tijdens de vieri

Henri Bontenbal
Nieuws

CDA-leider Bontenbal over kerkasiel: geen uitzondering voor gezin Babayants

CDA-leider Henri Bontenbal vindt dat er geen uitzondering moet worden gemaakt voor het gezin Babayants, dat al ruim anderhalf jaar verblijft in kerkelijke gemeente Open Hof in Kampen. Ook blijft het CDA tegen een nieuw kinderpardon voor gewortelde ki

Ds. K. J. Kaptein
Nieuws

Nieuwe predikant voor hersteld hervormde gemeente Urk: ds. K. J. Kaptein

De hersteld hervormde gemeente op Urk (Moria) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. K. J. Kaptein (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. Op Urk volgt Kaptein ds. M. van Reenen op. Laatstgenoemde predikant is sinds vorig jaar al

Seksueel misbruik
Video

Expert bespreekt onderzoek seksueel grensoverschrijdend gedrag in geloofsgemeenschappen

Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) heeft voor het eerst op grote schaal onderzoek gedaan naar seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen geloofsgemeenschappen. Uit het onderzoek blijkt dat er de afgelopen jaren meer aandacht is gek

Jin
Nieuws

Chinese voorganger na acht maanden cel herenigd met gezin in VS

De Chinese voorganger Ezra Jin Mingri is na acht maanden gevangenschap vrijgelaten en aangekomen in de Verenigde Staten. Dat meldt International Christian Concern (ICC). Jin, oprichter van de onafhankelijke Zion Church, werd in oktober 2025 gearreste

Aardbeving Venezuela
Nieuws

Christenen in Venezuela helpen na zware aardbevingen: "De kerk is overweldigd"

Kerken in Venezuela proberen slachtoffers van de zware aardbevingen te helpen, terwijl zij zelf ook hard zijn getroffen. Volgens hulporganisatie Open Doors komt de ramp boven op de moeilijke situatie waarin veel kerken al verkeerden door overheidsdru

kist
Nieuws

Priester die zich inzette voor vrede doodgeschoten in Centraal-Afrikaanse Republiek

De rooms-katholieke priester Crépin Martial Monga is doodgeschoten in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Volgens The Christian Post stond hij bekend om zijn inzet voor vrede en verzoening tussen strijdende groepen in het onrustige zuidoosten van het l

Ds. D. J. Budding
Video

Ds. Budding: "Bekering begint en eindigt als je je laatste adem uitblaast"

"Bekering begint en eindigt pas als je je laatste adem uitblaast. In de hemel ben je pas helemaal bekeerd. Daarom verlangt elk bekeerd mens naar Huis, naar de plaats waar ik nooit meer kan en hoef te zondigen", aldus ds. D. J. Budding. In een recente

Theoloog Wim Dekker
Interview

Theoloog Wim Dekker: “Wie zich vandaag apostel noemt, claimt een gezag dat hem niet toekomt”

Binnen delen van de evangelische en charismatische beweging klinkt de laatste jaren opnieuw de roep om apostolisch leiderschap. Sommige kerken spreken over moderne apostelen en beroepen zich op de zogenoemde vijfvoudige bediening uit Efeze 4. Theoloo

Mirjam van der Vegt
Column

Tot hier en niet verder: christelijke liefde heeft grenzen nodig

Als christenmeisje leerde ik mee te bewegen met mensen. Keer de ander je andere wang toe. Wees liefdevol, zachtmoedig en barmhartig. Over die zachte krachten werd erg veel gepreekt. Het was zachtheid tegenover hardheid. Natuurlijk, af en toe een nuan