Complottheorieën leidt tot verdeeldheid onder christenen: hoe nu verder?

Nieuws 23 november 2020 Marijn Burkunk
Marijn Burkunk

Feitelijk zit er achter de toenemende sociale onrust een complotachtig netwerk met het doel de EU en de VS te destabiliseren en krachteloos te maken. Met de juiste aanpak is dat net zo’n makkie als het snijden van een plakje cake. Je lanceert gewoon een tegendraads horror-achtig verhaal. Zo’n eng verhaal, dat best waar zou kunnen zijn en daarom ook waar is. Juist; een fantastische complottheorie. De complotterende geesten die van ouds her de liefde, vrede en blijdschap onder de mensen aantasten, verzinnen nu gewoon schrikaanjagende complotten als splijtzwammen, die dankzij het wwweb èn ontvankelijke misnoegde zielen snel op grote schaal verspreid worden. Als een pandemie.

Het is als een dikke steen in een vijver gooien. Er ontstaat een mini tsunami in de vijver en zelfs als je aan de kant zit word je nat. En het leuke is; het maakt helemaal niet uit of zo’n complottheorie wel of niet waar is. Als het maar een pakkende horrorstory is en twijfel zaait over de goede intenties van onze bestuurders, beleidsmakers en over andere toonaangevende lieden en hun acties, die niet in het gewenste plaatje passen.

De complotterende geesten die van ouds her de liefde, vrede en blijdschap onder de mensen aantasten, verzinnen nu gewoon schrikaanjagende complotten als splijtzwammen.

Tja, zo zit de wereld nu eenmaal in elkaar. Zo lopen de hazen, zou mijn buurman zeggen. En het is te begrijpen, dat vooral wakkere mensen met een rijk voorstellingsvermogen er blindelings in stinken en te goeder trouw mee helpen het desastreuze fake bericht te verspreiden en zo de mensen tegen elkaar op te stoken. Velen kennen immers het super leerzame verhaal niet, van dat gemene slangachtig wezen dat God bij die twee eerste mensjes verdacht maakte en ze verleidde om “verstandig” hun eigen weg te gaan; zelf wel uitmakend wat goed en fout is.
Maar van christenmensen mag toch verwacht worden dat ze dat verhaal wèl kennen? Zelfs dan is het tòch nog te begrijpen dat ze zich laten verleiden om op alles en iedereen goed- of fout-stickers te plakken en desnoods medemensen te demoniseren. Daar draait het in religie immers maar al te vaak om, blijkens de beschamende kerkgeschiedenis…

Toch geef ik de moed niet op, want die medegelovigen zullen toch ook wel eens gelezen hebben dat Jezus ons opdraagt elkaar niet de maat te nemen en niet verdeeldheid na te jagen, maar juist vrede te stichten en één te zijn? We hoeven die eenheid niet eens in grote synodes of concilies tot stand te brengen. Dat kunnen we immers niet zonder bijbedoelingen en zonder stiekem toch onwelgevallige zielen van die kunstmatige eenheid uit te sluiten. En bovendien, we ervaren vaak nog zo’n diepe verdeeldheid in onszelf.

Nee, geen doe-het-zelf-klus deze keer. Die eenheid is allang een feit. Een bestaande werkelijkheid, want Jezus heeft immers aan het kruis de tegenstelling opgeheven en de Goddelijke eenheid onder de mensen hersteld. We hoeven slechts in die eenheid te gaan staan, want zolang we dat niet doen blijft het hommeles. Het is een dimensie, die voor kleine kinderen vertrouwd is, maar die we met onze toenemende eigenwaan zwaar ontgroeid zijn.
Het vraagt slechts van ons, dat we ons die innige eenheid met de Eeuwige bewust worden en vanuit dat besef ons die horizontale eenheid als mensheid realiseren.

Het zou maar zo kunnen dat sommigen onbewust de diepe verdeeldheid binnen de christengemeenschap in stand houden; ieder zijn koninkrijkje…

Juist in deze tijd ligt er een grote uitdaging voor de serieuze gelovigen. Zoals de christengemeenschap eerst spreekwoordelijk was voor diepe verdeeldheid, zo zou die nu exemplarisch kunnen zijn voor de vanuit Goddelijke liefde voortvloeiende eenheid. Het is zaak dat de bruid zich gereed maakt voor de komst van de Bruidegom. Wat moet de Bruidegom echter met een dode bruid, omdat ze in stukken verdeeld een weerloze prooi is voor de gieren? Wat moet een hoofd met een lichaam waarvan de hand en de voet elkaar tegenstreven?

Dit is niet in de eerste plaats een oproep aan de leiders. Die hebben het vaak al druk genoeg met het bij elkaar houden van hun kuddeke of met zeer interessante theologische disputen. Het zou maar zo kunnen – of het waar is weet ik niet - dat sommigen onbewust de diepe verdeeldheid binnen de christengemeenschap in stand houden; ieder zijn koninkrijkje…

Het is in de eerste plaats een oproep aan jou, de anonieme en bescheiden gelovige achter je pc of tablet; die met dat ene talent. De uitdaging is om in de stilte van je binnenkamer je door Jezus verworven innige relatie met God te beseffen; afgesloten van het roerig rumoer van deze doldraaiende wereld. O ja, en net als Paulus besluiten dat je in feite niets weet, dan het verzoenend offer van Jezus de Christus.

Dan, wanneer je je die eenheid in en met de Eeuwige bewust bent, naar buiten treden en bekend maken, dat het vrederijk van Jezus slechts een keuze van ons verwijderd is. Je hoeft er niet eens voor van de bank af te komen. Gewoon die verdeeldheid zaaiende berichten op het wwweb consequent negeren en/of verwijderen en zoveel je kunt berichten van eenheid en verzoening plaatsen (dat moet ik trouwens ook wat beter gaan doen…). Het evangelie van Jezus de Christus is daarvoor een onuitputtelijke bron.

Bovenstaand artikel van CIP-lezer Marijn Burkunk is onderdeel van een drieluik over complottheorieën. Dit was het laatste deel.

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Esther van Willigen
Interview

Esther van Willigen wil misbruik bespreekbaar maken in de kerk: “Het gebeurt ook hier”

Jarenlang droeg Esther van Willigen een werkelijkheid met zich mee die zij zelf niet volledig kon plaatsen. Angst, schaamte en lichamelijke klachten bepaalden haar leven, zonder dat zij wist waar die vandaan kwamen. Pas veel later ontdekte zij dat wa

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag wijst op listige handelswijze duivel: "Satan werkt net zoals Google"

"Satan werkt net zoals Google. De duivel weet waar uw verlangens naar uitgaan, hij volgt ons en bekijkt ons patroon. Hij weet daardoor maar al te goed waar onze zwakheden zitten", aldus ds. W. A. Zondag. In een recente preek over de Dordtse Leerregel

Psalm 13
Video

Luister naar deze prachtige pianobewerking van Psalm 13 door Gerrit Koele

'Neen, 't zal zich in Uw heil verblijden. Ik zal den HEER mijn lofzang wij - den, Die mij genadig bijstand biedt.' Deze woorden zijn afkomstig uit het vijfde vers van Psalm 13. Organist, pianist en componist Gerrit Koele deelde onlangs op zijn YouTub

Johan Schep
Video

Terugkijken: Johan Schep zoomt in op de drie stromen van profetie

In de tiende aflevering van de serie 'Jezus in het Oude Testament' behandelt Johan Schep Genesis 10 en 11. De evangelist zoomt daarbij in op de drie stromen van profetie: het Joodse volk, de overige volken en de gemeente van God. Daarnaast bespreekt

Carianne Ros
Preekverslag

Carianne Ros confronteert christenen: “Waar bouw jij eigenlijk je zekerheid op?”

Er zijn onderwerpen die we liever een beetje ontwijken in ons geloofsleven. Dingen waar we het niet zo graag over hebben, omdat ze te dichtbij komen. Onze tijd misschien, onze agenda, onze gezondheid. Maar voor veel van ons is er één terrein waar het

New Wine Zomerconferentie
Persbericht

New Wine Zomerconferentie 2026 staat in het teken van ‘voor de goede vrede’

De New Wine Zomerconferentie 2026 in Liempde krijgt als thema voor de goede vrede. Dat heeft New Wine-directeur Bart Visser bekendgemaakt. Met dit thema wil de organisatie inspelen op het groeiende verlangen naar vrede in een wereld die steeds vaker

Iran
Nieuws

Christenen Iran extra kwetsbaar tijdens rellen en protesten

De recente escalatie van rellen en protesten in Iran, de meest significante sinds de Islamitische Revolutie van 1979, heeft de christelijke gemeenschap in het land in verhoogde staat van paraatheid gebracht. Dat stelt International Christian Concern.

Formatie
Nieuws

Protestants Nederland doet oproep aan politieke leiders bij formatie

De vereniging Protestants Nederland heeft een dringend appel gedaan op politieke leiders die betrokken zijn bij de vorming van een nieuw kabinet. In een brief aan informateur Letschert en de partijleiders van VVD, D66 en CDA vraagt de organisatie aan

Meerartikelen

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden wijst in preek over tempelreiniging op troep in woonkamers

In zijn preek tijdens de eerste zondag van 2026, richtte ds. G. van Zanden zich allereerst tot de kinderen. De predikant van de hervormde gemeente te Katwijk aan Zee vertelde dat het in zijn huis, waar Van Zanden vijf kinderen heeft rondlopen, nog we

India
Nieuws

Huizen van christenen in India verwoest nadat ze weigeren geloof af te zweren

In het dorp Midapalli in de Indiase staat Maharashtra zijn de huizen van vier christelijke gezinnen verwoest. Dit gebeurde nadat zij weigerden hun geloof af te zweren, zo meldt Christian Solidarity Worldwide (CSW). De organisatie roept de autoriteite

Groot Nieuws Radio
Nieuws

Groot Nieuws Radio naar finale RadioRing met twee nominaties

Groot Nieuws Radio heeft de finale van de RadioRing bereikt. De christelijke zender is dit jaar twee keer genomineerd. Presentator Jorieke Eijlers behoort tot de vijf kanshebbers voor Beste Presentator. Het programma De Nieuwe Morgen staat in de top

Aaron Edwards
Nieuws

Theoloog vecht ontslag aan na tweet over Bijbelse visie op seksualiteit

De Britse theoloog Aaron Edwards is deze week opnieuw voor de rechter verschenen in zijn strijd tegen zijn ontslag bij een christelijk opleidingsinstituut. Edwards wil volgens Christian Today dat een eerdere uitspraak wordt teruggedraaid waarin zijn

Kerkdienst Minnesota
Nieuws

Amerikaanse justitie arresteert activisten na verstoring kerkdienst in Minnesota

De Amerikaanse justitie heeft drie activisten gearresteerd na de verstoring van een kerkdienst in de stad St. Paul in de staat Minnesota. De demonstranten onderbraken afgelopen zondag een samenkomst van Cities Church, een baptistengemeente, en dwonge

Tom de Wal
Opinie

Minister duikt weg bij 'misdaad van de eeuw': bidden zonder vergunning

De beelden waren schokkend. Een prediker, Tom de Wal van Frontrunners Ministries, gearresteerd tijdens een genezingsdienst in Tilburg. De politie viel binnen, de dienst werd beëindigd. Het schudde veel christenen wakker, en terecht. Want na de beantw

Adriënne Mendrik
Video

Trouwe kijker Adriënne Mendrik is zondag te gast in Hour of Power

Zondag is Adriënne Mendrik, een trouwe kijker van Hour of Power, te gast in het programma. Al jarenlang kijkt zij wekelijks mee en vertelt ze openhartig waarom de uitzendingen zo’n belangrijke plek in haar leven hebben gekregen. Dat Hour of Power inm

IKC-podcast
Video

Hoe praat je met jongeren over Israël in tijden van conflict? Nieuwe podcast biedt richting

Het Interkerkelijk Kenniscentrum (IKC) heeft een nieuwe podcast gelanceerd: 'Liefde voor Israël onder druk – met jongeren in gesprek in tijden van conflict'. In deze uitzending gaat IKC-bestuursvoorzitter Bert Kalkman in gesprek met ds. C. P. de Boer

Jurjen ten Brinke, kerkverbinder en voorganger
Interview

Kerkelijke eenheid in de stad is makkelijker, constateert Jurjen ten Brinke: "Maar het is geen hobby"

Het zoeken naar eenheid is niet alleen een mooi doel, zegt Jurjen ten Brinke (47), kerkverbinder en voorganger in de Week van gebed voor eenheid. “Het is niet alleen een hobby voor mensen die het leuk vinden om interkerkelijk te doen. Want als wij ee

Alister McGrath
Interview

Alister McGrath was een felle atheïst: “Iedereen gelooft, ook wie zegt van niet”

Ooit was Alister McGrath een jonge, felle atheïst in Noord-Ierland. Als tiener was hij ervan overtuigd dat je alles moet kunnen bewijzen en dat wetenschap en geloof elkaar uitsluiten. “Ik was behoorlijk agressief atheïstisch”, zegt hij. “Ik dacht: al

Don Lemon
Nieuws

Mediabekendheid vergelijkt verstoorde kerkdienst met tempelreiniging Jezus

Zondag legden activisten een kerkdienst van de Cities Church in St. Paul (Minnesota) plat. De actie was gericht tegen een van de voorgangers van de kerk, David Easterwood. Volgens de actievoerders vervult hij een leidinggevende rol bij de Amerikaanse

Jennifer Melle
Nieuws

Ziekenhuis laat zaak tegen christelijke verpleegkundige na maanden vallen

De christelijke verpleegkundige Jennifer Melle kan na maanden eindelijk weer aan het werk. Dat meldt Christian Today. Haar werkgever schorste Melle na een conflict over het aanspreken van een transgenderpatiënt. Melle weigerde namelijk een door de pa