Complottheorieën leidt tot verdeeldheid onder christenen: hoe nu verder?

Nieuws 23 november 2020 Marijn Burkunk
Marijn Burkunk

Feitelijk zit er achter de toenemende sociale onrust een complotachtig netwerk met het doel de EU en de VS te destabiliseren en krachteloos te maken. Met de juiste aanpak is dat net zo’n makkie als het snijden van een plakje cake. Je lanceert gewoon een tegendraads horror-achtig verhaal. Zo’n eng verhaal, dat best waar zou kunnen zijn en daarom ook waar is. Juist; een fantastische complottheorie. De complotterende geesten die van ouds her de liefde, vrede en blijdschap onder de mensen aantasten, verzinnen nu gewoon schrikaanjagende complotten als splijtzwammen, die dankzij het wwweb èn ontvankelijke misnoegde zielen snel op grote schaal verspreid worden. Als een pandemie.

Het is als een dikke steen in een vijver gooien. Er ontstaat een mini tsunami in de vijver en zelfs als je aan de kant zit word je nat. En het leuke is; het maakt helemaal niet uit of zo’n complottheorie wel of niet waar is. Als het maar een pakkende horrorstory is en twijfel zaait over de goede intenties van onze bestuurders, beleidsmakers en over andere toonaangevende lieden en hun acties, die niet in het gewenste plaatje passen.

De complotterende geesten die van ouds her de liefde, vrede en blijdschap onder de mensen aantasten, verzinnen nu gewoon schrikaanjagende complotten als splijtzwammen.

Tja, zo zit de wereld nu eenmaal in elkaar. Zo lopen de hazen, zou mijn buurman zeggen. En het is te begrijpen, dat vooral wakkere mensen met een rijk voorstellingsvermogen er blindelings in stinken en te goeder trouw mee helpen het desastreuze fake bericht te verspreiden en zo de mensen tegen elkaar op te stoken. Velen kennen immers het super leerzame verhaal niet, van dat gemene slangachtig wezen dat God bij die twee eerste mensjes verdacht maakte en ze verleidde om “verstandig” hun eigen weg te gaan; zelf wel uitmakend wat goed en fout is.
Maar van christenmensen mag toch verwacht worden dat ze dat verhaal wèl kennen? Zelfs dan is het tòch nog te begrijpen dat ze zich laten verleiden om op alles en iedereen goed- of fout-stickers te plakken en desnoods medemensen te demoniseren. Daar draait het in religie immers maar al te vaak om, blijkens de beschamende kerkgeschiedenis…

Toch geef ik de moed niet op, want die medegelovigen zullen toch ook wel eens gelezen hebben dat Jezus ons opdraagt elkaar niet de maat te nemen en niet verdeeldheid na te jagen, maar juist vrede te stichten en één te zijn? We hoeven die eenheid niet eens in grote synodes of concilies tot stand te brengen. Dat kunnen we immers niet zonder bijbedoelingen en zonder stiekem toch onwelgevallige zielen van die kunstmatige eenheid uit te sluiten. En bovendien, we ervaren vaak nog zo’n diepe verdeeldheid in onszelf.

Nee, geen doe-het-zelf-klus deze keer. Die eenheid is allang een feit. Een bestaande werkelijkheid, want Jezus heeft immers aan het kruis de tegenstelling opgeheven en de Goddelijke eenheid onder de mensen hersteld. We hoeven slechts in die eenheid te gaan staan, want zolang we dat niet doen blijft het hommeles. Het is een dimensie, die voor kleine kinderen vertrouwd is, maar die we met onze toenemende eigenwaan zwaar ontgroeid zijn.
Het vraagt slechts van ons, dat we ons die innige eenheid met de Eeuwige bewust worden en vanuit dat besef ons die horizontale eenheid als mensheid realiseren.

Het zou maar zo kunnen dat sommigen onbewust de diepe verdeeldheid binnen de christengemeenschap in stand houden; ieder zijn koninkrijkje…

Juist in deze tijd ligt er een grote uitdaging voor de serieuze gelovigen. Zoals de christengemeenschap eerst spreekwoordelijk was voor diepe verdeeldheid, zo zou die nu exemplarisch kunnen zijn voor de vanuit Goddelijke liefde voortvloeiende eenheid. Het is zaak dat de bruid zich gereed maakt voor de komst van de Bruidegom. Wat moet de Bruidegom echter met een dode bruid, omdat ze in stukken verdeeld een weerloze prooi is voor de gieren? Wat moet een hoofd met een lichaam waarvan de hand en de voet elkaar tegenstreven?

Dit is niet in de eerste plaats een oproep aan de leiders. Die hebben het vaak al druk genoeg met het bij elkaar houden van hun kuddeke of met zeer interessante theologische disputen. Het zou maar zo kunnen – of het waar is weet ik niet - dat sommigen onbewust de diepe verdeeldheid binnen de christengemeenschap in stand houden; ieder zijn koninkrijkje…

Het is in de eerste plaats een oproep aan jou, de anonieme en bescheiden gelovige achter je pc of tablet; die met dat ene talent. De uitdaging is om in de stilte van je binnenkamer je door Jezus verworven innige relatie met God te beseffen; afgesloten van het roerig rumoer van deze doldraaiende wereld. O ja, en net als Paulus besluiten dat je in feite niets weet, dan het verzoenend offer van Jezus de Christus.

Dan, wanneer je je die eenheid in en met de Eeuwige bewust bent, naar buiten treden en bekend maken, dat het vrederijk van Jezus slechts een keuze van ons verwijderd is. Je hoeft er niet eens voor van de bank af te komen. Gewoon die verdeeldheid zaaiende berichten op het wwweb consequent negeren en/of verwijderen en zoveel je kunt berichten van eenheid en verzoening plaatsen (dat moet ik trouwens ook wat beter gaan doen…). Het evangelie van Jezus de Christus is daarvoor een onuitputtelijke bron.

Bovenstaand artikel van CIP-lezer Marijn Burkunk is onderdeel van een drieluik over complottheorieën. Dit was het laatste deel.

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Grote Kerk Alkmaar
Nieuws

ChristenUnie wil opheldering over verbod op paasdienst in Alkmaarse kerk

Het besluit om de Grote Kerk van Alkmaar niet te verhuren aan de Protestantse Gemeente voor een paasdienst, heeft geleid tot Kamervragen van ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De weigering was gebase

Samuel Ketcham
Nieuws

Predikant uit Amerikaans-gereformeerde kerk afgezet na racistische leer

Een predikant van de Reformed Presbyterian Church of North America is uit zijn ambt gezet vanwege het verspreiden van een racistische leer. De kerk heeft besloten hem te excommuniceren omdat zijn opvattingen haaks staan op het Evangelie en de belijde

Kerk-onderzoek
Nieuws

Onderzoek plaatst kanttekeningen bij berichten over geloofsopleving onder Britse jongeren

Berichten over een heropleving van het christelijk geloof onder jongvolwassenen in het Verenigd Koninkrijk geven mogelijk een te rooskleurig beeld. Dat stelt het Pew Research Center volgens Christian Today in een nieuwe analyse over religieonderzoek.

worship
Video

Nieuwe hit Elevation Worship en Chandler Moore stevig in christelijke hitlijsten

De nieuwe worship-single 'God I'm Just Grateful' van Elevation Worship, met zang van Chandler Moore, behoudt begin 2026 zijn positie in de hitlijsten. Het nummer, dat eind 2025 verscheen, scoort sinds de release sterk in met name de Verenigde Staten.

christenvervolging
Nieuws

Geloofsvrijheid wereldwijd steeds meer onder druk

Wereldwijd staat de geloofsvrijheid onder druk, zo blijkt uit een nieuw rapport van het Internationale Instituut voor Godsdienstvrijheid (IIRF), met steun van International Christian Concern (ICC). Tussen juli 2024 en juni 2025 werden christenen op v

Ds. A. C. de Kruijf
Nieuws

Hervormde gemeente Putten brengt beroep uit op ds. A.C. de Kruijf

De hervormde gemeente te Putten (Wijk 1) hoopt op de komst van ds. A. C. de Kruijf (foto). Op de predikant werd afgelopen week een beroep uitgebracht. Kruijf is sinds 2018 verbonden aan de hervormde gemeente te Rijssen. In de Oude Kerk te Putten moet

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag wijst op listige handelswijze duivel: "Satan werkt net zoals Google"

"Satan werkt net zoals Google. De duivel weet waar uw verlangens naar uitgaan, hij volgt ons en bekijkt ons patroon. Hij weet daardoor maar al te goed waar onze zwakheden zitten", aldus ds. W. A. Zondag. In een recente preek over de Dordtse Leerregel

Päivi Räsänen
Nieuws

Finse politica Päivi Räsänen getuigt in Amerika over bedreigde vrijheid van meningsuiting

De Finse politica Päivi Räsänen zal deze week getuigen voor het Amerikaanse Congres. Ze spreekt over de toenemende beperkingen van de vrijheid van meningsuiting in Europa. Dat gebeurt terwijl zij zelf nog wacht op een uitspraak van het Finse Hooggere

Meerartikelen

Belder
Opinie

Zeven hoofdzonden: laat je niet meeslepen in een tijd van korte lontjes

De zeven hoofdzonden zijn vandaag de dag nog steeds actueel. In een columnreeks bespreekt dominee J. Belder ook de komende maanden elke maand één van deze hoofdzonden. In zijn eerste column van dit jaar  is 'woede' aan de beurt, iets waar we allemaal

Christelijke Hogeschool Ede
Persbericht

CHE organiseert 4 februari werkcongres ‘Maatschappelijke Weerbaarheid’

De term ‘weerbaarheid’ duikt overal op: in beleid, politiek en het publieke debat. De aanleiding is voelbaar: geopolitieke spanningen, oorlog op het Europese continent en de groeiende zorg dat een sterk leger alleen niet voldoende is. Een weerbare sa

Jeroen Bakker
Interview

Jeroen Bakker: “De kerk is de plek waar je leert leven uit genade”

“Geloven is geen puzzel die je oplost, maar een weg waarop je telkens opnieuw wordt verrast door God”, zegt predikant Jeroen Bakker (34). Liever luistert hij naar de verhalen van mensen dan dat hij al hun vragen probeert dicht te timmeren. Jeroen wil

Serve Asia-reis
Interview

Jesse ging op reis en ontdekte: Gods kerk is groter dan het Westen

“Ik ben God mijn leven schuldig”, vertelt Jesse, “en toen ik tot geloof kwam, ontstond ook gelijk het verlangen om mijn leven helemaal aan Hem over te geven.” Jesse is 21 jaar, heeft een jaar lang de bijbelschool gedaan en volgt nu een opleiding tot

stephen
Nieuws

Islamitische terreurgroep doodt christelijke leerkracht in Kenia bij gerichte aanval

In Garissa County, in het noordoosten van Kenia, is Stephen Musili, een 35-jarige christelijke leerkracht van de Halugho Primary School, om het leven gekomen bij een gerichte aanval van vermoedelijk islamitische terroristen va al-Shabaab. Het inciden

soedan
Nieuws

Pastor in Soedan beschuldigd van ontvoering na bekering 18-jarig moslimmeisje

Pastor Joseph Shawish van de Glory Baptist Church in het vluchtelingenkamp Ajoang Thok in Zuid-Soedan zit vast op beschuldiging van ontvoering, nadat een 18-jarige Soedanese vrouw het christendom aannam en door haar familie uit huis werd gezet. Hassa

Johan Schep
Video

Jezus in het Oude Testament: Johan Schep over geloof dat beproefd wordt

In deze nieuwe aflevering van de serie 'Jezus in het Oude Testament' verdiept evangelist Johan Schep zich verder in Genesis 12. Abram en Sara zijn aangekomen in het land dat God hun heeft beloofd, maar hun geloof wordt al snel op de proef gesteld. Wa

Stil maar wacht maar
Video

1700 mannen zingen in Katwijk 'Stil maar wacht maar'

In de Nieuwe Kerk van Katwijk aan Zee klonk onlangs een indrukwekkende samenzang. Zo’n 1700 mannen zongen samen het lied Stil maar wacht maar. Onder leiding van dirigent Bert Noteboom en met orgelbegeleiding van Marco den Toom werd de kerk gevuld met

Naomi Oosterhof
Podcast

Waarom is het belangrijk dat christenen samenkomen? Beluister deze podcast

Hoe blijf je staande in een wereld waarin geloof vaak wordt weggezet als iets vreemds of ouderwets? In de deze aflevering van De Geloofwaardige Podcast spreekt Naomi Oosterhof over het belang van gemeenschap: samen geloven, samen leren, samen volhoud

hulp asiel
Nieuws

ChristenUnie Utrecht waarschuwt voor morele grens bij asielwetten

ChristenUnie Utrecht maakt zich grote zorgen over de asielwetten die momenteel in de Eerste Kamer liggen. Volgens de partij raken deze voorstellen de kern van christelijk en menswaardig handelen. Een belangrijk onderdeel van de wetten is het strafbaa

Raymond Hausoul
Interview

Raymond Hausoul onthult de rode draad van de Bijbel: "Iedereen heeft een plek in Gods verhaal"

"De Bijbel is geen zak confetti met losse verhaaltjes, maar één groot bouwplan van God", zegt Raymond Hausoul. De bouwkundig theoloog beschrijft in zijn boek De rode draad van de Bijbel hoe lezers de Schrift opnieuw kunnen ontdekken als één doorlopen

Hans Reinders
Opinie

Plagiaat op de preekstoel begint vaak bij tijdgebrek

De recente schorsing van ds. W.M. van der Linden, predikant van de Hersteld Hervormde Gemeente in Ouderkerk aan den IJssel, heeft opnieuw een ongemakkelijk thema op tafel gelegd: plagiaat in preken. Zes weken werd hij geschorst omdat hij delen van pr