Het transgender-dilemma: wat moeten we ermee?

Dagelijks leven 15 januari 2018 Piet Guijt, Promise Magazine
transgender

Genderneutraliteit en transgenders zijn zeer actuele thema’s. Eind juli 2017 kondigden zowel de NS als de gemeente Amsterdam aan dat zij niet meer spreken over ‘dames en heren’, maar overstappen naar zogenoemd genderneutraal taalgebruik.

Visies
Als gevolg van de zondeval is er een gebrokenheid van de schepping ontstaan, waardoor afwijkingen zijn ontstaan, maar dat betekent niet dat men Gods scheppingsorde moet ontkennen. De uitzondering moet niet tot regel of norm worden verheven. De problemen van transgenders en anderen los je niet op door aanpassing van het taalgebruik. En het houdt geen rekening met de transgender, want de meesten willen juist aangesproken worden als man of vrouw.

Als gevolg van de zondeval is er een gebrokenheid van de schepping ontstaan, waardoor afwijkingen zijn ontstaan, maar dat betekent niet dat men Gods scheppingsorde moet ontkennen.

Aan de andere kant de opvatting die afwijkingen wil aangrijpen om af te rekenen met de door God gegeven scheppingsorde. De genderrevolutie wil dat iedere seksuele gerichtheid gelijkwaardig is en dat ieder de vrijheid moet hebben zijn seksuele identiteit onafhankelijk van zijn biologische geslacht te kiezen. Het verschil tussen man en vrouw wordt als een politieke en sociale constructie beschouwd, als een uitvinding van het ‘onderdrukkend heteroseksuele patriarchaat’. In diepste wezen gaat het om een strijd tegen de christelijke normen en waarden.

Genderdysforie
Transgenders zijn mensen die genderdysforie ervaren, namelijk een gevoel van onbehagen omdat ze een vrouwenlichaam hebben maar zich man voelen, of omgekeerd. Zij verlangen naar het lichaam van de andere sekse en het daarbij behorende gedragspatroon. Het gaat om een geslachtsidentiteitsprobleem. Het aantal transgenders is gering: een studie in 2012 gaf aan dat 1.1% van de mannen en 0.8% van de vrouwen zegt transgender te zijn. In 2017 waren er 1960 mensen die met een ander geslacht geregistreerd staan dan in hun geboorteakte vermeld.

De meeste transgenders weten al rond hun vierde of vijfde levensjaar dat zij zich anders voelen dan het geslacht dat ze bij hun geboorte hebben meegekregen. Anderen (sommigen zijn zelfs al getrouwd en hebben kinderen) ontdekken het pas later, bijvoorbeeld door een tv-uitzending of via internet. Er is bij hen sprake van een grote nood (afwijzing, schaamte, eenzaamheid, zelfmoordpogingen).

Mogelijke oorzaken
Er bestaat onduidelijkheid over de (mogelijke) oorzaken van genderdysforie. Wel is er consensus over de multicausaliteit van de thematiek. Genoemd worden factoren zoals gebroken gezinnen, gebrek aan liefde, aandacht en bevestiging door de ouders; traumatische gebeurtenissen, diepe verwerping, inbeelding, vloek uit voorgeslacht, verwrongen zelfbeeld, psychische stoornissen etc. Anderen (bijvoorbeeld neurologen) wijzen op een biologische oorzaak, namelijk een verstoorde hormoonhuishouding tijdens kritische fasen (met name van de hypothalamus en de hypofyse) in de ontwikkeling van een foetus in de baarmoeder (soms ook door bepaalde medicijnen).

Mogelijke oplossingsrichtingen
Dat er sprake is van een (soms tragisch) probleem, daar lijkt iedereen het over eens te zijn. De grote vraag is hoe het probleem van de transgender kan worden opgelost. Daarbij is kennis van de concrete oorzaak noodzakelijk. Bij het zoeken van oplossingen kan men in twee richtingen denken. Aanpassing aan het lichaam óf aan het innerlijk, de geest. Dat is het grote dilemma!

Aanpassing van het lichaam
De procedure, die wordt gevolgd door het zogenoemde genderteam van de VU (die operaties uitvoert), bestaat uit: diagnosefase (psychologisch onderzoek en hersenscan), de zogenoemde ‘real-life test’ fase, en de fase met de operatieve ingrepen bij de geslachtsorganen en de secundaire geslachtskenmerken. Voor veel mensen met genderdysforie is deze zogenoemde geslacht-veranderende operatie hun enige hoop. Zij kunnen zich niet indenken ooit gelukkig te kunnen zijn in een niet-veranderd lichaam. Daarmee worden bij voorbaat wegen afgesloten die wellicht hoopvol zouden kunnen zijn, aldus ethicus Boer (ook andere ethici komen in het artikel aan het woord).

Het verschil tussen man en vrouw wordt als een politieke en sociale constructie beschouwd, als een uitvinding van het ‘onderdrukkend heteroseksuele patriarchaat’.

Het snijden in een gezond lichaam is nooit onomstreden geweest. Bedacht moet worden dat door een geslacht-veranderende operatie het biologisch geslacht niet gewijzigd wordt. Immers het menselijk genoom en de hormoonproductie worden niet veranderd. Slechts de uiterlijke kenmerken van het niet-gewenste geslacht worden weggenomen. Er volgt soms een weg vol levenslange zorgen (moeite met het verkrijgen van een baan of een relatie of gezin; verlies van familie, vrienden; echtscheiding; eenzaamheid, etc.). Ook moet rekening gehouden worden met pragmatische aspecten (stem, handen, lichaamsbouw, etc.). Vanwege eventuele medische complicaties, kan men ervoor kiezen van geslacht te veranderen zonder operatief ingrijpen bij de genitaliën.

Aanpassingen in de geest?
Omdat zowel aan het blijven leven met genderdysforie als aan het laten uitvoeren van een geslacht-veranderende operatie bezwaren (kunnen) kleven, dringt zich de vraag op of vanuit het christelijk geloof een alternatief kan worden aangeboden naast wat de psychologie en de medische techniek reeds aanbieden. De vraag is daarbij niet of een medische ingreep niet zou mogen worden overwogen, maar of er niet een betere oplossing is, namelijk een geestelijke oplossing die dieper gaat dan een psychologische benadering. Immers er kan misschien sprake zijn van een geestelijke oorzaak. In het artikel worden enkele voorbeelden gegeven van mensen die denken een alien, een zesjarig kind, een kat of vampier te zijn, of denken dat bepaalde ledematen niet bij hen horen (lichaamsidentiteitsstoornis). Zij leven in een leugen- of waanwereld, een zelfidentificatie die volkomen in strijd is met de realiteit. Er is mogelijk sprake van inspiratie vanuit het rijk der duisternis, die mede mogelijk zijn geworden door zonden van het voorgeslacht.

Dan rijst ook de vraag of het mogelijk is dat, als het christenen betreft die geloven in de kracht van de Heilige Geest, transgenders bevrijd kunnen worden, ook al kan dat een (soms zware) geestelijke strijd betekenen, dus een proces zijn en niet altijd een instantelijke oplossing. Welke oplossingsrichting zal worden gekozen is afhankelijk van de oorzaak en ernst van het probleem, en van iemands levensbeschouwing en geloof. Ieder is daar vrij in, maar van belang is ook rekening te houden met de geestelijke werkelijkheid.

In 2013 is een landelijke gespreks- en zelfhulpgroep voor christelijke transgenders opgericht, die voorziet in een behoefte. Sinds november 2017 is er een handreiking voor kerken over het omgaan met transgenders.

Deze samenvatting bevat enkele punten uit het uitgebreide artikel ‘Het transgender-dilemma’ in het januari-nummer 2018 van het Promise Magazine. Lees hier het volledige artikel en klik hier om het Promise Magazine te ontvangen.

ChristenvervolgingDuurzaamheidIsraëlGeloofszekerheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Of beluister op:

Meerartikelen

Hour of Power - Remco Bastiaansen
Interview

Remco Bastiaansen verloor na ongeluk zijn identiteit als topdanser: “Ik vroeg Jezus: wie ben ik nog?”

Remco Bastiaansen stond jarenlang aan de top van de danswereld. Hij werd vijfvoudig Nederlands kampioen, bereikte zeven keer de finale van het wereldkampioenschap en danste in Dancing with the Stars. Maar in 2010 veranderde een ernstig ongeluk zijn...

Eline Segers
Video

Eline Segers zingt Psalm 146 met bijzondere muzikale begeleiding

Zangeres Eline Segers heeft voor het KRO-NCRV-programma Petrus in het land een muzikale uitvoering van Psalm 146 opgenomen. Ze zingt verschillende verzen uit De Nieuwe Psalmberijming, begeleid door een ensemble onder leiding van musicus Frank van...

Cvandaag Explainer
Video

Worden christenen anders behandeld door de media?

Worden christenen in de media kritisch bevraagd of bewust in een kwaad daglicht gezet? Het gesprek tussen Eva Jinek en SGP-leider Chris Stoffer leidde tot felle reacties en zelfs een juryvertrek. Ook andere media-uitzendingen roepen vragen op over de...

Kees van der Staaij
Video

Hoe blijf je staande in roerige tijden? Kees van der Staaij over Bijbels leiderschap

Hoe geef je als christen leiding in een samenleving waarin tegenstellingen soms groot zijn? Voormalig SGP-leider Kees van der Staaij spreekt daarover in de podcast In His Company. Hij deelt persoonlijke en Bijbelse lijnen die hij in zijn politieke...

Belgie
Nieuws

Meer volwassen dopelingen in België, terwijl kerkbezoek verder daalt

De Rooms-Katholieke Kerk in België telt steeds meer volwassen dopelingen, terwijl het aantal kerkgangers verder afneemt. In 2025 lieten 534 volwassenen zich dopen, tegenover 362 een jaar eerder. Dat blijkt uit het negende jaarrapport van de Belgische...

Hongarije
Nieuws

Peiling: meerderheid Hongaren ziet geen positieve invloed katholieke kerk

De katholieke kerk heeft volgens 57 procent van de Hongaren geen wezenlijk positieve invloed op de samenleving. Ook denkt 71 procent dat politieke partijen haar handelen beïnvloeden. Dat blijkt uit onderzoek van Závecz Research, waarvan opdrachtgever...

Outback Explorers
Persbericht

Vaders en zonen op avontuur: Outback Explorers organiseert eerste Vader-Zoon Event

Hoe kun je als vader investeren in de relatie met je zoon? Die vraag staat centraal tijdens het eerste Vader-Zoon Event, dat zaterdag 21 november plaatsvindt in Harskamp. Met avontuurlijke activiteiten en de presentatie van het nieuwe magazine...

Kerstconferentie
Persbericht

HGJB nodigt jongeren uit voor Kerstconferentie 2026: geloof, ontmoeting en verdieping

De HGJB organiseert ook dit jaar haar Kerstconferentie voor jongeren van 17 tot en met 25 jaar. Eind december komen honderden jongeren samen voor Bijbeloverdenkingen, workshops, ontmoeting, sport en creativiteit. De organisatie trekt daarbij samen op...

Meerartikelen

Muziekgroep Laudate
Persbericht

Muziekgroep Laudate trekt met kersttour langs zeven plaatsen

De christelijke muziekgroep Laudate trekt in december door Nederland met de kersttour Reis door de kerstnacht. In zeven plaatsen verzorgt de band kerstconcerten waarbij samenzang centraal staat. Bezoekers kunnen meezingen met bekende kerstliederen,...

Steve
Nieuws

Pastor en zanger Steve Camp (71) overleden: ‘Hij heeft zijn wedloop volbracht’

De Amerikaanse pastor en zanger Steve Camp is woensdag op 71-jarige leeftijd overleden. Hij leed aan hartfalen, zo maakt zijn familie bekend. Camp was een zeer bekende gospelzanger die zich vaak uitsprak tegen de commercialisering van christelijke...

Joni Eareckson Tada en Jan van den Bosch
Column

Hebben mensen met een beperking in onze kerken en levens een echte plek?

In 1967 brak de zeventienjarige Joni Eareckson Tada haar nek bij een duik in ondiep water. Sindsdien zit ze in een rolstoel. We kunnen veel van de Amerikaanse christin leren, zegt Jan van den Bosch, bestuurslid van Joni and Friends. 'Hebben mensen...

Ceder
Opinie

Vaders doen ertoe. Zowel vóór als na de geboorte

Het is de Week van het Leven. Een week waarin we stilstaan bij de waarde en beschermwaardigheid van ieder mensenleven. Ook het leven dat nog niet geboren is. Want ieder mens is van waarde, vanaf het allereerste begin. Hoe klein en kwetsbaar ook. Maar...

Ds. Ron van der Spoel
Preekverslag

Ds. Ron van der Spoel over stille tijd: “God schreeuwt niet, Hij fluistert”

Je wilt vaker in de Bijbel lezen, maar de drukte van alledag zit steeds in de weg. En als je eindelijk tijd hebt gevonden, dwalen je gedachten af. Ds. Ron van der Spoel herkent die worsteling. Tijdens een bijeenkomst van Stichting Jij daar! in...

Jennifer Lycklama à Nijeholt
Column

Wie God liefheeft, kan zijn verstand niet buiten spel zetten

Filosofie is vaag, abstract en ontoegankelijk. Mogelijk zelfs gevaarlijk voor christenen. Of misschien een tikkeltje elitair. Vraag je mensen waaraan ze bij filosofie denken, dan hoor je soms een van deze reacties. Anderen benoemen juist heel wat...

Arnold Huijgen
Nieuws

Arnold Huijgen blijft jaar langer Theoloog der Nederlanden, jonge theologen nemen afscheid

Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen (foto) blijft een jaar langer in functie. Zijn termijn is verlengd tot november 2027. De twee Jonge Theologen der Nederlanden, Rozamaryn van den Broek-Orsel en Nathan Troost-van Diggelen, kiezen er...

Congo
Nieuws

Nieuwe aanvallen islamistische terroristen in Oost-Congo: tientallen doden

Islamistische terroristen hebben opnieuw dodelijke aanvallen uitgevoerd in Oost-Congo. In het gebied Mambasa vielen op 10 november volgens International Christian Concern (ICC) 26 doden. Op 12 november volgde een aanval op Mabalako, met vier doden....

Hour of Power - Remco Bastiaansen
Nieuws

Zondag is wedstrijddanser Remco Bastiaansen te gast in Hour of Power: "Mijn carrière leek na ongeluk voorbij"

In 2010 werd Remco Bastiaansen aangereden. "Mijn hele carriére als professioneel danser leek voorbij. Maar God was toen heel duidelijk aanwezig." Zondag om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7, zie je het bij Hour of Power.

Sjoel Brielle
Nieuws

Ophef rond 'Palestina-expositie' in sjoel Brielle, politie bezoekt criticus thuis

Een 'Palestina-expositie' in de voormalige synagoge van Brielle zorgt voor ophef. De tentoonstelling van vredesorganisatie Pax voor Vrede opent morgen in De Sjoel, tegenwoordig eigendom van de plaatselijke protestantse gemeente. Ondanks klachten en...

Conversietherapie
Nieuws

Bisschoppen vrezen dat Brits verbod op 'conversietherapie' ook gebed strafbaar maakt

De katholieke bisschoppen van Engeland en Wales maken zich ernstige zorgen over een Brits wetsvoorstel dat zogenoemde conversietherapie moet verbieden. Volgens de bisschoppen dreigt de wet ook gevolgen te krijgen voor gebed, pastorale gesprekken en...

Klooster Nieuw Sion
Persbericht

Tien jaar Klooster Nieuw Sion: springlevend kloosterleven in nieuwe vorm

Klooster Nieuw Sion bij Deventer bestaat tien jaar. Terwijl traditionele kloostergemeenschappen in Nederland kleiner worden, groeit de belangstelling voor stilte, gemeenschapsleven en monastieke spiritualiteit. Nieuw Sion verbindt oud en nieuw door...