Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Oeganda
Nieuws

Moslimfamilie in Oeganda hakt handen van man af na bekering tot christendom

In Oeganda is een christelijke bekeerling zwaargewond geraakt nadat zijn islamitische familie hem aanviel. Daarbij werden de handen van de 40-jarige Kalegeya Faruku afgehakt. Morning Star News meldt dat de man zo is toegetakeld omdat hij zich enkele

ZERA worship
Persbericht

ZERA worship brengt live-EP ‘Alles mogelijk’ uit

Vandaag verschijnt de nieuwe EP Alles mogelijk van ZERA worship. De vijf liederen werden live opgenomen tijdens de ZERA Worship Conference op 7 februari, waar honderden zang- en aanbiddingsleiders uit kerken in heel Nederland samenkwamen voor aanbidd

Johann Sebastian Bach
Persbericht

Internationale conferentie verkent sterven in de muziek van Bach

Van 1 tot en met 3 juni organiseert de vakgroep Theologie & Muziek van de Theologische Universiteit Apeldoorn een internationale conferentie over de dood in de muziek van Johann Sebastian Bach. De conferentie draagt de titel “The Art of Dying accordi

Nigeria
Nieuws

Islamitische herders richten bloedbad aan in Nigeria: 13 doden waaronder drie zwangere vrouwen

In Plateau State, Nigeria, zijn op vrijdag 8 mei dertien christenen om het leven gekomen tijdens een aanval door islamitische Fulani-herders in de Ngbra Zongo-gemeenschap in Bassa County. De aanval vond plaats in de vroege uren van de ochtend. Joseph

gezin
Persbericht

SGP organiseert rondetafelgesprek over het gezin

Maandagmiddag 11 mei is er in de Tweede Kamer een bijeenkomst met experts en organisaties over het gezin. SGP-Kamerlid André Flach wil dat de politiek veel meer aandacht krijgt voor gezinsbeleid. “In Den Haag is het gezin een ondergeschoven kindje, t

Dineke
Column

De veborgen valkuil van vergeving

Veel ouders kennen het gevoel: je hebt iets gedaan of nagelaten in de opvoeding en je voelt dat je je (volwassen) kind iets verschuldigd bent. De automatische reflex is vaak: sorry zeggen en hopen op vergeving. Maar wat als dat de aandacht verkeerd l

Mart-Jan van der Maas
Column

We hebben méér geestelijke vaders en moeders nodig

“Mart-Jan”, zeiden ze, “we hebben méér geestelijke vaders en moeders nodig. Mensen die hun leven delen met een ander en er als aan goede vader, of een goede moeder zijn”. Voor mijn recent verschenen boek Doorleefd discipelschap zat ik het afgelopen j

Kerk Montevideo
Nieuws

Katholieke kerk verliest leden wereldwijd, groei zichtbaar bij protestanten

Een nieuw internationaal onderzoek laat zien dat veel mensen wereldwijd van kerk veranderen. Vooral de Rooms-Katholieke Kerk verliest in veel landen leden, terwijl protestantse kerken op sommige plekken juist groeien, zo blijkt uit onderzoek van Pew

Meerartikelen

Päivi Räsänen
Nieuws

Päivi Räsänen stapt naar Europees Hof na veroordeling om christelijk pamflet

De Finse politica Päivi Räsänen gaat haar veroordeling wegens een kerkelijk pamflet aanvechten bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Dat heeft belangenorganisatie ADF International bekendgemaakt. Volgens Räsänen staat met haar zaak

Egypte
Nieuws

Egyptische politie arresteert 16-jarige christelijke jongen uit Zuid-Soedan na kerkdienst

Een 16-jarige Zuid-Soedanese christelijke jongen, genaamd Matiok Santino Matiok, is op 12 april in Egypte opgepakt zonder aanklacht. Familieleden en christelijke belangenbehartigers melden dat dit onderdeel is van een grotere golf arrestaties van imm

Joni Lamb
Nieuws

Oprichter van christelijke televisiezender Daystar op 65-jarige leeftijd overleden

Joni Lamb, oprichter en president van de christelijke televisiezender Daystar, is overleden. Ze werd 65 jaar oud. Daystar maakte donderdag bekend dat Lamb in de vroege ochtend is gestorven. Volgens de televisiezender kampte zij al langere tijd met er

congo
Nieuws

Nieuwe geweldsgolf in Oost-Congo: 24 doden

In het oosten van de Democratische Republiek Congo zijn christenen opnieuw het doelwit geworden van aanvallen door de geallieerde democratische strijdkrachten (ADF). Op 5 mei vonden in Katerrain en Mangambo, dorpen op de grens van de provincies Noord

Clive Johnston
Nieuws

Gepensioneerde predikant schuldig bevonden na openluchtpreek in bufferzone bij ziekenhuis

Een gepensioneerde predikant in Noord-Ierland is schuldig bevonden nadat hij bijna twee jaar geleden bij een ziekenhuis een openluchtpreek hield over Johannes 3 vers 16. Dat meldt Christian Today. Volgens de rechter overtrad de predikant daarmee wetg

Merith Koedood
Video

Merith Koedood vertelt zondag in Hour of Power over haar onvervulde kinderwens

Moederdag is voor veel vrouwen een dag van dankbaarheid, bloemen en gezellig samenzijn. Maar voor vrouwen met een onvervulde kinderwens kan deze dag juist extra confronterend zijn. In Hour of Power vertelt Merith Koedood openhartig over het leven zon

ds. M. Klaassen
Persbericht

Ds. Klaassen wil met nieuw boekje richting geven aan christelijk huwelijk

Bijbels Beraad M/V en KOC presenteren D.V. 12 mei tijdens een thema-avond over relatievorming in het Van Lodenstein College in Barneveld een nieuw boekje over het huwelijk. De uitgave verschijnt als derde deel in de serie Scheppingsorde m/v Vandaag e

Paulien Vervoorn
Interview

Preektrainer Paulien Vervoorn over AI: “Het is een sparringpartner, geen vervanger”

Stel je voor: een preek met één klik gegenereerd door AI. Hoe blijf je dan als predikant nog authentiek? Cvandaag ging hierover in gesprek met Paulien Vervoorn, preektrainer en oprichter van Geloofwaardig Spreken. De preektrainer sprak zich in de Cva

Hans van de Breevaart
Opinie

Moralistische Raad van Kerken mist aansluiting met samenleving

In een uitgebreide reactie op een rapport van de Raad van Kerken zet historicus en godsdienstwetenschapper Hans van de Breevaart stevige vraagtekens bij de analyse van radicaalrechts, migratie en democratie. Volgens hem ontbreekt het in het rapport a

Willem van der Voet
Opinie

De diepe pijn van LHBTI-jongeren: raakt het ons nog?

De Kerk en LHBTI vormen van oudsher een explosief mengsel. Als er iets brandstof vormt voor hete hoofden en koude harten binnen de Kerk, dan is het, naast de vrouw in het ambt, de discussie over homoseksualiteit. Een 'vraagstuk' dat binnen christelij

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Is de reputatie van een GerGem-dominee belangrijker dan de waarheid?

Wat als een studie van een predikant publiekelijk onder vuur ligt? Het proefschrift van ds. G.W.S. Mulder over gereformeerde prediking ligt opnieuw onder een vergrootglas. Kerkhistoricus Kees de Wildt publiceerde een scherp recensieartikel, waarin hi

Perry Stone
Nieuws

Amerikaanse pastors zouden briefing hebben gekregen over UFO’s en buitenaards leven

De Amerikaanse evangelist Perry Stone zegt dat Amerikaanse overheidsfunctionarissen pastors zouden hebben voorbereid op ‘mogelijke onthullingen over UFO’s en buitenaards leven’. Dat vertelde hij in een YouTube-video, die eind april verscheen. Stone i