Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#399 Jeffrey & Samuel Lee over de pinksterbeweging, leiderschap en het welvaartsevangelie
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. G. H. Vlijm
Nieuws

Hervormde gemeente Nijkerk hoopt op komst ds. G. H. Vlijm

De hervormde gemeente te Nijkerk (Wijk 3) hoopt op de komst van ds. G. H. Vlijm (foto). Op de predikant werd eerder deze week een beroep uitgebracht. In Nijkerk moet Vlijm ds. E. van den Noort opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam vorig jaar een ber

Kerk Israël
Nieuws

Rooms-Katholieke Kerk in Israël waarschuwt tegen nieuwe doodstraf-wet

De Rooms-Katholieke Kerk in Israël spreekt zich duidelijk uit tegen een nieuwe wet in Israël die de doodstraf mogelijk maakt voor Palestijnse gevangenen. Kerkleiders roepen op tot respect voor het leven en barmhartigheid. De Israëlische Knesset nam d

Päivi Räsänen
Nieuws

Päivi Räsänen roept na veroordeling op tot afschaffing ‘hate speech’-wetten

De Finse politica Päivi Räsänen heeft opgeroepen tot afschaffing van Europese ‘hate speech’-wetten, nadat zij onlangs door het Finse Hooggerechtshof werd veroordeeld. Volgens haar staat de vrijheid van meningsuiting in Europa onder druk en is er spra

nepal
Nieuws

Groep hindoes valt evangeliserende christenen aan in Nepal

Drie christenen zijn op 23 maart in het Rautahat-district van Nepal aangevallen door een groep hindoes en vervolgens overgedragen aan de politie. Dit gebeurde terwijl de christenen hun geloof deelden, zo meldt International Christian Concern, een waa

Demonstreren tegen conversietherapie
Nieuws

Hooggerechtshof VS: 'Verbod op conversietherapie in strijd met vrijheid van meningsuiting'

Het Amerikaans Hooggerechtshof heeft geoordeeld dat een wet uit de staat Colorado in strijd is met de vrijheid van meningsuiting. Het ging om een verbod op zogenoemde conversietherapie en vergelijkbare begeleiding voor minderjarigen. Daaronder vallen

Nigeria
Nieuws

Britse parlementsleden willen dat premier christenvervolging bespreekt met Nigeriaans president

De Nigeriaanse president Bola Tinubu bracht op 18 en 19 maart een staatsbezoek aan het Verenigd Koninkrijk, het eerste in bijna veertig jaar. Dit bezoek had als doel de economische en diplomatieke banden aan te halen. Britse christelijke organisaties

Kati Piri
Nieuws

Kati Piri (GroenLinks/PvdA) doet poging debat over christenvervolging andere kant op te sturen

GroenLinks/PvdA ziet weinig nut in een debat over de 388 miljoen vervolgde christenen in de wereld. Dat liet Kamerlid Kati Piri al meermaals duidelijk merken. Toch vindt dat debat vandaag plaats. Dinsdag deed Piri echter een opvallende poging om het

Robbert Morris
Nieuws

Oprichter Amerikaanse megakerk vrij na zes maanden celstraf voor misbruik

Robbert Morris, Amerikaans predikant en oprichter van de Amerikaanse megakerk Gateway Church, is eerder deze week vrijgelaten uit de gevangenis in Oklahoma. Hij zat daar een straf uit van zes maanden. Morris was veroordeeld voor seksueel misbruik van

Meerartikelen

Ds. A. T. Vergunst
Video

GerGem-predikant wijst op wonderlijke bekering van de moordenaar aan het kruis

Deze week gedenken we dat de Heere Jezus aan het kruishout van Golgotha de zonden van de wereld op Zich nam. Dit zodat zondige mensen niet voor eeuwig verloren gaan, maar juist eeuwig leven ontvangen. Iemand die eeuwig leven ontving, was de moordenaa

praktijkboek
Persbericht

Nieuw praktijkboek wil ambtsdragers toerusten voor leiderschap in de kerk

Op 4 februari promoveerde onderzoeker Dick Both op een studie naar ambtstheologie en leiderschap binnen reformatorische kerken. Op 22 april verschijnt een publieksversie van dit onderzoek in de vorm van een praktijkboek, bedoeld voor ambtsdragers en

Maryam Rostampour Keller
Getuigenis

Voormalig gevangene uit Iran is hoopvol: “Veel Iraniërs staan open voor Jezus”

Terwijl de spanningen rond Iran oplopen en militaire aanvallen het regime verzwakken, heeft Maryam Rostampour Keller, een voormalige gevangene en christen, hoop voor haar land. Ze gelooft dat veel Iraniërs zich zullen afkeren van opgelegde religie en

Erik-Jan Verbruggen
Column

Vergeten we als christenen de plegers van seksueel misbruik?

Het leed van slachtoffers van seksueel misbruik is enorm. Vaak hebben ze levenslang te maken met de gevolgen van het onrecht dat hen is aangedaan. Toch bekruipt me, bij alle terechte aandacht voor slachtoffers van seksueel misbruik, soms de vraag: ve

Dina-Perla Portnaar
Opinie

Blasfemie als machtsmiddel in het Westen: wie bepaalt wat beledigend is?

Er was een tijd waarin West-Europa dacht dat het de fase van blasfemiewetten definitief achter zich had gelaten. Religies konden worden bekritiseerd, bespot of tegengesproken, omdat vrijheid belangrijker was. De moderniteit berustte op een eenvoudig

Libanon in puin
Interview

Christelijke noodhulporganisaties in Libanon voelen spanning: "Miljoen ontheemden moeten geholpen worden"

Eén op de vijf inwoners op de vlucht. Dat is de schokkende realiteit voor de burgers in Libanon, nu ze door de bombardementen van Israël in de knel zitten. Het bieden van extra hulp is nu nodig, zeggen Arjan Lock (EO Metterdaad en Dorcas) en Kirollos

Marina de Haan
Interview

Marina de Haan leeft met chronische ziekte: “Jezus wijst mij nooit af”

“Als ik ’s morgens in de spiegel kijk, denk ik: ik ben eigenlijk te moe.” In Hour of Power vertelde verhalenverteller en journalist Marina de Haan afgelopen zondag openhartig over haar leven met chronische ziekte. Al vanaf haar vroegste jeugd leeft z

Trump
Nieuws

Franklin Graham in brief aan Trump: 'U kunt uzelf niet redden, alleen Jezus Christus redt u van de hel'

President Donald Trump heeft op Palmzondag een brief gedeeld van evangelist Franklin Graham. In deze brief, die op 15 oktober 2025 werd verstuurd, roept Graham Trump op om zijn eeuwige bestemming serieus te overwegen, Jezus Christus als zijn redder t

taybeh
Nieuws

Priester in christelijk dorp op Westelijke Jordaanoever uit zorgen over kolonistenaanvallen

De Latijns-Amerikaanse parochiepriester van Taybeh, het enige volledig christelijke dorp op de Westelijke Jordaanoever, heeft een oproep gedaan aan christenen wereldwijd om de lokale bevolking te steunen. Dit na berichten over gewelddadige aanvallen

Mars voor Jezus
Persbericht

Mars voor Jezus 2026 naar Rotterdam: “Krachtig getuigenis van geloof en eenheid”

Op zaterdag 27 juni 2026 zal Rotterdam het decor vormen van de Mars voor Jezus, een landelijke geloofsmanifestatie waarbij christenen uit heel Nederland samenkomen. De dag staat in het teken van aanbidding, gebed, evangelisatie en zichtbare eenheid.

Stoffer
Nieuws

SGP verbijsterd: miljoenensteun omstreden Gaza-organisatie tegen Kamermeerderheid in

Nederland gaat de financiële hulp aan de omstreden VN-hulporganisatie UNRWA hervatten jaarlijks 19 miljoen euro overmaken aan de organisatie in Gaza. Dat maakte minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking maandag be

Iran
Nieuws

Grote zorgen om gedetineerde christenen in Iran

De situatie voor christelijke gevangenen en andere gedetineerden in Iran is de afgelopen maand drastisch verslechterd. Dit volgt op de oorlog die het islamitische regime in het land voert met de Verenigde Staten en Israël. Mensenrechtenorganisaties m