Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over christelijke WK-spelers, een veilige kerk en 'De Vergeten Lijst'
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. C. J. Rijsdijk
Nieuws

Hervormde gemeente Serooskerke brengt beroep uit op ds. C. J. Rijsdijk

De hervormde gemeente te Serooskerke (Het Kruispunt) heeft een beroep uitgebracht op ds. C. J. Rijsdijk (foto). De predikant zou, mocht hij het beroep aannemen, de eerste gemeentepredikant van de in oktober 2020 opgerichte wijkgemeente kunnen worden.

Turks consulaat Jeruzalem
Nieuws

Rapport: 'Turks consulaat in Jeruzalem gevestigd op terrein Syrisch-Orthodoxe Kerk'

Het Turkse consulaat in Jeruzalem is gevestigd op grond van de Syrisch-Orthodoxe Kerk. Dat blijkt uit een rapport van het Jerusalem Center for Applied Policy (JCAP). Volgens de onderzoekers is dat opvallend, omdat veel leden van deze kerk ruim honder

Venezuela noodhulp
Nieuws

Kerken in Venezuela helpen duizenden na verwoestende aardbevingen

Kerken in Venezuela zetten alles op alles om slachtoffers van de zware aardbevingen van 24 juni te helpen. Volgens kerkelijke bronnen zijn mogelijk wel 250.000 mensen dakloos geworden. Het officiële dodental is inmiddels opgelopen tot bijna 2.000, te

Ds. A. T. Vergunst
Video

Ds. Vergunst waarschuwt: "Levensgevaarlijk om gewetensprikken Heilige Geest te negeren"

"Een gewetensprik is niet zaligmakend. Maar als je een gewetensprik negeert, dan ga je de volgende prik al wat minder voelen. Als je dat dan blijft doen, dan stopt de Heilige Geest met het prikken van uw hart en dat is levensgevaarlijk", aldus ds. A.

Agente dreigt boete te geven aan straatpredikers
Nieuws

Agent dreigt christelijke straatpredikers met boete tijdens Pride-evenement

De politie in de Amerikaanse stad Fort Worth onderzoekt een incident tijdens een Pride-evenement. Een agente dreigde daar christelijke straatpredikers met een boete als bezoekers zich beledigd zouden voelen door hun boodschap. Een van de straatpredik

Heilige Grond
Podcast

Is er nog iets heiligs? Theologen in gesprek

Is het heilige verdwenen uit onze tijd, of zoeken we het simpelweg niet meer op de juiste plek? In de podcast Heilige Grond gaat Koos Tamminga in gesprek over de betekenis van het heilige in een moderne samenleving. Wat doet het heilige met mensen, e

soedan
Nieuws

Voormalig moslim mishandeld in kerk vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Een Soedanese christen die zich vanuit de islam tot het christendom bekeerde, is mishandeld in een kerk in een vluchtelingenkamp in Zuid-Soedan. Dat melden Christian Daily en International Christian Concern (ICC). De daders drongen de kerk binnen en

Nigeria
Nieuws

Moslims ontvoeren tientallen scholieren in Nigeria tijdens examen

Gewapende islamitische extremisten hebben maandag tientallen scholieren ontvoerd van een middelbare school in de Nigeriaanse deelstaat Borno. Volgens International Christian Concern (ICC) vielen de daders de school binnen terwijl leerlingen examens m

Meerartikelen

pakistan
Nieuws

Christen sterft in Pakistaanse cel na beschuldiging van godslastering

Een 61-jarige christen is in Pakistan overleden nadat hij bijna een jaar in de gevangenis had gezeten op beschuldiging van godslastering. Volgens Morning Star News leed Peter Masih aan vergevorderde dementie en ging zijn gezondheid tijdens zijn gevan

Jannica
Persbericht

Jannica van Barneveld nieuwe voorganger Mozaiek010 Rotterdam

Spreker en aanbiddingsleider Jannica van Barneveld treedt per 1 september 2026 in dienst als voorganger bij Mozaiek010 in Rotterdam. Met haar komst versterkt de kerk haar lokale leiderschapsteam en zet zij een volgende stap in de geestelijke opbouw v

Alie Swillens
Video

Alie Swillens vertelt over dementie en geloof: “Ik laat mijn man niet alleen”

Na vijftien jaar intensieve mantelzorg voor haar moeder kreeg Alie Swillens opnieuw een zware zorgtaak toen haar man begon te dementeren. In het programma Petrus in het land vertelt ze openhartig over de kracht die ze vindt in haar geloof. Alie zorgd

Jaap Bönker
Boekfragment

Pesach vormt het hart van Gods verlossingsplan

Waarom neemt Pesach zo'n centrale plaats in binnen de Bijbel? In dit boekfragment uit Torah of Wet?! laat Jaap Bönker zien dat Pesach veel meer is dan de herinnering aan de uittocht uit Egypte. Volgens hem vormt het feest de rode draad van Gods verbo

Steef de Bruijn
Nieuws

Steef de Bruijn kondigt vertrek aan als hoofdredacteur Reformatorisch Dagblad

Steef de Bruijn legt later dit jaar zijn functie als hoofdredacteur van het Reformatorisch Dagblad (RD) neer. Dat heeft de Erdee Media Groep (EMG) bekendgemaakt. Een sollicitatiecommissie is inmiddels gestart met de zoektocht naar een opvolger. De Br

Grinwis
Nieuws

CU "pissig" over stikstofplannen: "Jesse Klaver is toch niet de dictator van Den Haag?"

SGP en ChristenUnie zijn zeer kritisch op het stikstofplan dat het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA vrijdag presenteerde. Ze komen woensdag samen met andere oppositiepartijen met voorstellen om het plan aan te passen, zo meldt De Telegraaf. Daa

LHBTI-vlag
Nieuws

Amerikaans Hooggerechtshof: staten mogen transgender vrouwen weren uit vrouwensport

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft bepaald dat staten transgender vrouwen, die biologisch gezien nog man zijn, mogen uitsluiten van sportwedstrijden voor meisjes en vrouwen. Dat meldt The Christian Post.   De uitspraak gaat over wetten in de state

Indonesie
Nieuws

Moslims vallen kerk Indonesië binnen en eisen einde aan kerkdiensten

Een groep moslims is op 24 juni een christelijke kerk in het Indonesische Hegarmanah Indah (West-Java) binnengevallen. Ze eisten dat de christelijke gemeente haar bijeenkomsten zou beëindigen. Dat meldt International Christian Concern (ICC), een waak

Kirgizie
Nieuws

Invallen en arrestaties bij huiskerken in Kirgizië

Vijf christenen van de True and Free Reform Seventh-day Adventist Church in Kirgizië zitten sinds 15 juni gevangen, meldt Forum 18. De politie vervolgt de zevendedagsadventisten wegens “productie en distributie van extremistisch materiaal”. De rechtb

Pakistan
Nieuws

Pakistan: ontvoerd christelijk meisje moet bewijzen dat ze 13 jaar is

Een rechter in de Pakistaanse stad Faisalabad heeft opdracht gegeven tot een medisch leeftijdsonderzoek van de 13-jarige Amber Nadeem. Het christelijke meisje werd volgens Morning Star News ontvoerd, gedwongen zich tot de islam te bekeren en uitgehuw

Koning Charles
Nieuws

Voormalig hofpredikant uit stevige kritiek op koning Charles: 'Hij verraadt zijn christelijk geloof'

De voormalige hofpredikant Gavin Ashenden heeft stevige kritiek geuit op de Britse koning Charles. Volgens hem verraadt de koning zijn christelijk geloof, zijn ambt en zijn onderdanen door een nieuwe omschrijving van zijn taak als staatshoofd. Dat sc

Bnei Menashe
Nieuws

Netanyahu: hele 'verloren stam' uit India mag terugkeren naar Israël

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft aangekondigd dat de volledige Bnei Menashe-gemeenschap uit India de komende vier jaar naar Israël mag emigreren. Het gaat om ongeveer 6.000 mensen die zeggen af te stammen van de stam Manasse, een van d