Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Of beluister op:

Meerartikelen

Vicky López
Getuigenis

Voetbalster Vicky López getuigt: “God betekent alles voor mij”

De Spaanse voetbalster Vicky López spreekt openlijk over haar christelijke geloof. De 19-jarige middenveldster van FC Barcelona Femení zegt dat haar relatie met God haar leven heeft veranderd. “God betekent alles voor mij”, vertelt López in een inter

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden over de zondeval: "Adam en Eva gaven God de schuld"

Het is een van de meest verdrietige en ingrijpende gebeurtenissen die we in de Bijbel vinden: de zondeval. Nadat Adam en Eva een vrucht van de verboden boom aten, moesten ze het paradijs uit. Tegelijkertijd kwam met hun daad de zonde de wereld binnen

Preekstoel
Nieuws

CGK Leeuwarden mag nieuwe dominee verwelkomen: evangelist D. van Beek

De christelijke gereformeerde kerk te Leeuwarden (Friesland) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Evangelist D. van Beek (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In de Bethelkerk krijgt Van Beek ds. M. B. Visser als zijn directe col

Jacobs
Column

Waarom ik blijf strijden tegen antisemitisme al lijkt het weinig nut te hebben

In zijn nieuwe dagboek twijfelt opperrabbijn Jacobs over zijn strijd tegen antisemitisme en hoe nutteloos die soms lijkt. Hij waarschuwt immers al vele jaren en die waarschuwingen lijken nauwelijks nut te hebben. En toch blijft hij strijdbaar, zo ben

Discipelen maken discipelen
Boekfragment

Een persoon van vrede herkennen: wat bedoelt de Bijbel daarmee?

Hoe bereik je mensen met het evangelie? Volgens David en Paul Watson begint dat vaak bij een ‘persoon van vrede’: iemand die door God is voorbereid om het evangelie te ontvangen en door te geven binnen zijn of haar gemeenschap. In dit fragment uit Di

Anne Borkent
Column

De verborgen statusladder in de kerk staat haaks op Gods koninkrijk

Zeventien jaar lang was ik voorganger van een kerk in Arnhem. In die jaren heb ik veel geleerd over leiderschap. In deze serie columns kijk ik eerlijk in de spiegel. Vandaag kijk ik niet zozeer naar mijzelf als persoon, maar naar de cultuur die we al

Trouw en Historische Jezus
Nieuws

VU-professor haalt uit naar Trouw om boek ‘historische Jezus’: 'Dit kan écht niet'

Bert Jan Lietaert Peerbolte, hoogleraar Nieuwe Testament aan de Vrije Universiteit Amsterdam, heeft fel uitgehaald naar dagblad Trouw vanwege aandacht voor het boek De historische Jezus - De vergoddelijking van een filosoof van Jos Stollman. Vooral d

Pakistan
Nieuws

Christelijke leiders Pakistan willen wijziging Grondwet en gelijke rechten

Christelijke leiders en belangenorganisaties in Pakistan dringen aan op grondwetswijzigingen om religieuze minderheden beter te beschermen. Zij vragen specifieke aanpassingen om discriminatie te bestrijden en gelijke vertegenwoordiging in te voeren.

Meerartikelen

Rose Docherty
Nieuws

Schotse grootmoeder vrijgesproken na vervolging om stilteprotest bij abortuskliniek

De Schotse pro-life demonstrante Rose Docherty is opgelucht dat justitie geen hoger beroep instelt tegen haar vrijspraak. De 75-jarige oma werd aangeklaagd nadat ze in september 2023 gearresteerd werd vanwege het ‘beïnvloeden’ van personen binnen de

Kerk beschadigd door Russische raketaanval
Nieuws

Evangelische kerk in Oekraïne zwaar getroffen door Russische luchtaanval

Een evangelische kerk in de Oekraïense stad Balakliya is zwaar beschadigd geraakt door een Russische luchtaanval. Dat schrijft Evangelical Focus. Bij de aanval vloog het kerkgebouw in brand en werd het dak volledig verwoest. Balakliya ligt ten zuiden

Ds. W. M. Mulder
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Urk brengt beroep uit op ds. W. M. Mulder

De hersteld hervormde gemeente te Urk (Elim) heeft een beroep uitgebracht op ds. W. M. Mulder (foto). Ds. Mulder moet op Urk ds. P. J. T. van den Herik opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok begin dit jaar naar Garderen. Mulder is op zijn beurt s

Bijbelgenootschappen 80 jaar
Persbericht

Bijbelgenootschappen vieren 80 jaar wereldwijde samenwerking

De United Bible Societies (UBS), het wereldwijde samenwerkingsverband van Bijbelgenootschappen, bestaat deze maand tachtig jaar. Het jubileum wordt vandaag gevierd in Jakarta, Indonesië. Volgens het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) laat de g

Henk Jochemsen en Willien van Wieringen
Briefwisseling

Slotbrief Henk Jochemsen: 'Queertheologie heeft een duidelijke agenda'

Queertheologie draait niet om winnen of verliezen, maar om emancipatie en ruimte voor meerdere interpretaties van Bijbelteksten, zo stelde dr. Willien van Wieringen in haar vorige brief. In deze slotbrief reageert prof. dr. Henk Jochemsen op haar vis

Draagmoederschap en christenen
Analyse

Draagmoederschap en christenen: vijf belangrijke vragen en antwoorden

Met een nieuw wetsvoorstel wil het kabinet draagmoederschap juridisch beter regelen. Onder christenen roept dat fundamentele vragen op. Want wat gebeurt er wanneer zwangerschap, ouderschap en technologie steeds meer georganiseerd kunnen worden? Dreig

Rick
Getuigenis

Rick deelde Jezus' boodschap in bergdorpen Azië: “God is eigenaar van mijn leven”

Rick groeide op in een kerkelijke omgeving, maar geloof stond lange tijd niet op de eerste plaats. In de podcast van Ichthus Alive vertelt hij hoe een DTS-traject van Jeugd met een Opdracht zijn leven veranderde en hem uiteindelijk naar Centraal-Azië

Dina-Perla Portnaar
Column

Lopen op eieren: de pijnlijke gevolgen van een narcistische opvoeding

In het tweede deel van haar serie over opgroeien in een narcistisch gezinssysteem gaat Dina-Perla Portnaar dieper in op de blijvende gevolgen van emotionele aanpassing en onveiligheid. Ze beschrijft hoe perfectionisme, hyperalertheid, verstrengeling

Tineke Huizinga
Nieuws

ChristenUnie verdeeld over asielkoers: senaat stemt tegen strengere migratieregels

Binnen de ChristenUnie is opnieuw verdeeldheid ontstaan over het asielbeleid. Waar de Tweede Kamerfractie eerder instemde met de invoering van het Europese migratiepact, stemde de senaatsfractie dinsdag tegen het bijbehorende wetsvoorstel. Volgens Ch

Demonstratie kindhuwelijken Pakistan
Nieuws

Demonstratie in Groningen vanwege gedwongen bekeringen christenmeisjes in Pakistan

Op zaterdag 30 mei organiseert de Pakistaans-Nederlandse Christelijke Gemeenschap een demonstratie op de Grote Markt in Groningen tegen gedwongen bekeringen en kindhuwelijken in Pakistan. De bijeenkomst vindt plaats van 14.00 tot 16.00 uur en roept N

Logos Hope
Nieuws

ChristenUnie en SGP bezoeken zendingsschip Logos Hope in Scheveningen

Politieke aandacht voor het zendingsschip Logos Hope in Scheveningen. Zowel ChristenUnie-fractievoorzitter Mirjam Bikker als SGP-leider Chris Stoffer brachten dinsdag een bezoek aan het schip van Operatie Mobilisatie, dat sinds 24 mei in de haven van

Rechtszaak Zwartboek Lentekriebels
Nieuws

Hof: ‘Zwartboek Lentekriebels’ blijft verboden na ‘pedofiliestempel’ op Rutgers

Het omstreden Zwartboek Lentekriebels van stichting Civitas Christiana blijft verboden. Dat bepaalde het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden dinsdag. Volgens het hof ging de stichting veel te ver door Rutgers in verband te brengen met pedofilie, kinderporn