Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #6: Danny groeide op in 'Maasbachsekte'
Of beluister op:

Meerartikelen

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

Europees Parlement komt op initiatief van SGP'er in actie voor vervolgde christenen

Op initiatief van Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) heeft het Europees Parlement Pakistan opgeroepen een einde te maken aan het gedwongen uithuwelijken van christenmeisjes en hindoe-meisjes aan moslimmannen. De resolutie werd met grote meerde

Homohuwelijk
Nieuws

Kerkleiders Guatemala in verweer tegen poging homohuwelijk te legaliseren

Kerkleiders in Guatemala zijn in verweer gekomen tegen een poging om het homohuwelijk via de rechter te legaliseren. Leden van de LHBTI-gemeenschap hebben daarvoor een verzoek ingediend bij het Constitutionele Hof. De indieners willen dat een artikel

Ds. M. Messemaker
Video

Een leerling vroeg ds. Messemaker wanneer hij bekeerd is: dit was zijn antwoord

Ds. M. Messemaker kreeg ooit van een leerling twee diepgaande vragen gesteld: 'Wanneer zijn uw zonden vergeven?' en 'Wanneer bent u bekeerd?' In onderstaand preekfragment geeft de hervormde predikant, die sinds vorig jaar september geen gemeentepredi

LHBTI-vlag
Nieuws

Ophef binnen Anglicaanse Kerk over event waarin ex-homo's getuigenissen delen

Binnen de Anglicaanse Kerk is ophef ontstaan over een bijeenkomst tijdens de Algemene Synode waarin verschillende christenen zullen vertellen hoe zij hun homoseksuele levensstijl achter zich lieten. Dat schrijft Christian Today. Met name vanuit de pr

Dr. Bram Kunz
Persbericht

Dr. Bram Kunz benoemd tot bijzonder hoogleraar aan TUA

Bram Kunz is benoemd tot bijzonder hoogleraar aan de Theologische Universiteit Apeldoorn. Vanuit een nieuwe bijzondere leerstoel, ingesteld door Driestar educatief, gaat hij zich bezighouden met het thema Christelijke Vorming en Professioneel Handele

De ECHTe Meiden Podcast
Persbericht

TWR Nederland lanceert nieuwe vodcastserie voor tienermeiden: De ECHTe Meiden Podcast

TWR Nederland lanceert een nieuwe inspirerende podcastserie voor tienermeiden van 14 tot 18 jaar: De ECHTe Meiden Podcast. In deze wekelijkse serie neemt spreker en coach Marije van den Berg jonge meiden mee in thema’s die direct aansluiten op hun le

Elise van Hoek
Interview

Socioloog Elise van Hoek: “We zijn altijd man of vrouw geweest, maar dat staat nu ter discussie”

Waarom is het denken over gender de afgelopen jaren zo ingrijpend veranderd? Volgens socioloog Elise van Hoek zijn de wortels daarvan dieper dan veel mensen beseffen. In gesprek met Cvandaag legt ze, aan de hand van de Gendergids, uit waarom het biol

Jan van den Bosch
Opinie

Een hart aan beide kanten van de oceaan

Ik ben Nederlander, geboren en getogen, en toch heb ik mijn halve leven met één voet aan de overkant van de oceaan geleefd. Al tientallen jaren reis ik heen en weer. In die jaren is Amerika voor mij geen abstractie gebleven, maar een land van gezicht

Meerartikelen

First Baptist Church Arlington
Positief nieuws

Kerk in Texas verruilt eigen WK-feest voor samenwerking met Jordaniërs

Wat begon als een eigen buurtfeest rond het WK voetbal, groeide voor een baptistengemeente in de Amerikaanse staat Texas uit tot een bijzondere samenwerking met de Jordaanse WK-delegatie. De ontmoeting leidde niet alleen tot duizenden bezoekers, maar

 Aron de Kraker
Interview

Aron de Kraker ontdekte hoe slecht het ervoor staat met de kerk in Europa

Tijdens zijn stageperiode in de gereformeerde kerk ‘Sola Gratia’ in Graz werd Aron de Kraker geconfronteerd met “hoe slecht het er voor staat met de kerk in Europa”. Wat hem het trof, was niet alleen de massale ontkerkelijking of de invloed van liber

Zuid-Soedan
Persbericht

EO Metterdaad vraagt aandacht voor vergeten crisis in Zuid-Soedan

Terwijl Zuid-Soedan aanstaande donderdag vijftien jaar bestaat als onafhankelijke natie, staat het land volgens hulporganisatie ZOA bovenaan de 'Vergeten Lijst 2026'. Daarmee is Zuid-Soedan de grootste vergeten humanitaire crisis ter wereld. EO Mette

Mirjam Bikker
Persbericht

ChristenUnie wil af van tussentijdse Tweede Kamerverkiezingen: "Neem kiezersmandaat weer serieus"

De ChristenUnie wil af van de gewoonte dat een kabinetsval automatisch leidt tot nieuwe Tweede Kamerverkiezingen. In de initiatiefnota ‘Gekozen om te dienen’ met vier voorstellen voor staatsrechtelijke vernieuwing pleit de partij voor een vaste zitti

Indonesie
Nieuws

Indonesische militairen doden evangelist in onrustig Papoea

Een christelijke evangelist is in de Indonesische provincie Papoea doodgeschoten tijdens een militaire operatie. Dat meldt The Christian Post. Volgens lokale kerkleiders en mensenrechtenorganisaties gaat het om Esau Magai, die actief was als evangeli

Ds. P. de Vries
Nieuws

Dr. P. de Vries over aanbod van genade: 'Prediking is allereerst proclamatie van Christus'

De recente overeenstemming tussen de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) over het aanbod van genade blijft de gemoederen bezighouden. Na de kritische reactie van emeritus-predikant C. Harinck spreekt nu

Donald Trump
Nieuws

Trump verdiende ruim 200.000 dollar aan verkoop van eigen Bijbel

De Amerikaanse president Donald Trump heeft vorig jaar 208.000 dollar (182.146 euro) verdiend aan de verkoop van een Bijbel die onder zijn naam wordt verkocht. Dat blijkt volgens Premier Christian News uit nieuwe financiële documenten die zijn vrijge

Israëlisch vliegtuig
Video

Expert zoomt in op groeiend aandeel westerse Joden dat aliyah maakt

Steeds meer Joden die aliyah maken, zijn afkomstig uit westerse landen. Volgens de meest recente cijfers van het Israëlische ministerie van Aliyah en Integratie komt 38 procent van de nieuwe immigranten uit landen als de Verenigde Staten, het Verenig

Zwangere vrouw
Nieuws

Madrid eerste regio in Spanje die ongeboren kind als gezinslid erkent

De regio Madrid is de eerste regio in Spanje die een ongeboren kind tijdens de zwangerschap wettelijk erkent als gezinslid. Het regionale parlement nam onlangs een wet aan die gezinnen eerder toegang geeft tot verschillende overheidsregelingen. Volge

Hour of Power LIVE event
Dagelijks leven

Bobby Schuller: “De kerk van vandaag heeft dezelfde kracht als tweeduizend jaar geleden”

Afgelopen zondag ging de zomerprogrammering van Hour of Power van start met een feestelijke registratie van het Hour of Power LIVE-event dat eerder dit jaar in Nederland werd gehouden. Muziek, aanbidding en gebed vormden het decor voor een krachtige

Ds. J. M. Molenaar
Nieuws

Hervormde gemeente Apeldoorn brengt beroep uit op ds. J. M. Molenaar

De hervormde gemeente te Apeldoorn (Eben-Haëzerkerk) heeft een beroep uitgebracht op ds. J. M. Molenaar (foto). De predikant moet in Wijk Oost ds. H. I. Methorst opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam vorig jaar een beroep aan vanuit de hervormde gem

Awake & Revival Nederland
Nieuws

Awake & Revival Nederland gaat ondanks tegenslagen door

Ondanks internationale tegenslagen en persoonlijke beproevingen gaat Awake & Revival Nederland 2026 zaterdag 11 juli gewoon door. Volgens de organisatie is dat een getuigenis van Gods trouw en een bemoediging dat het Evangelie zich niet laat tegenhou