Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Louis Raphaël Sako
Nieuws

ChristenUnie stelt Kamervragen over bedreigingen kardinaal Sako in Irak

De ChristenUnie maakt zich grote zorgen over de veiligheid van kardinaal Louis Raphaël Sako, geestelijk leider van de Chaldeeuwse Kerk in Irak. Kamerlid Don Ceder heeft schriftelijke vragen gesteld aan de minister van Buitenlandse Zaken over de bedre

Philip Yancey
Nieuws

Philip Yancey bekent langdurige affaire en beëindigt zijn bediening

De bekende christelijke auteur Philip Yancey heeft bekend dat hij acht jaar lang een buitenechtelijke relatie had met een getrouwde vrouw. In een verklaring aan het Amerikaanse blad Christianity Today zegt hij dat hij zich hierdoor moreel en geesteli

Tom
Nieuws

Frontrunners organiseert genezingsdiensten in Van der Valk Eindhoven

Aankomend weekend start Frontrunners Ministries met diensten in Eindhoven. ‘Goed Nieuws Eindhoven’, zoals de nieuwe kerk van Tom van de Wal heet, organiseert genezingsdiensten in het Van der Valk Hotel van de stad. Bij een andere locatie werden ze ge

Maduro
Nieuws

Zelfverklaarde profeet bad voorafgaand aan arrestatie voor Maduro

Een bekende Keniaanse zelfverklaarde profeet ligt onder vuur na de val van de Venezolaanse president Nicolás Maduro. De man, David Edward Owuor, bad in november 2025 publiekelijk voor Maduro en voorspelde hem overwinning. Afgelopen weekend werd de pr

Raymond
Video

Van duisternis naar licht: achter de tralies vond Raymond God terug

Een aangrijpende nieuwe documentaire laat zien hoe diep duisternis kan zijn, maar ook hoe krachtig het licht van God daar kan doorbreken. In Licht in Duisternis, een korte YouTube-documentaire vertelt Raymond openhartig over zijn jarenlange strijd me

kerk
Nieuws

Bijbels verscheurd bij brute aanval op kerk in Pakistan

In de vroege ochtend van maandag 5 januari is een kerk in het plaatsje Raiwind, in de Pakistaanse provincie Punjab, het doelwit geworden van een gewelddadige aanval. Rond vier uur ’s nachts drong een man het kerkgebouw binnen en richtte daar grote ve

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden waarschuwt voor eigenwillige godsdienst en benadrukt belang kerkgang

"'Geloven doe ik op eigen manier. Dat betekent dat je me bijvoorbeeld nooit in de kerk zult zien. Ik doe mijn best en probeer een net mens te zijn.' Dat is eigenwillige godsdienst. De broeders van de kerkenraad krijgen het nog wel eens te horen als z

Canada
Nieuws

Zorgen over nieuwe Canadese wet: citeren uit de Bijbel wordt mogelijk strafbaar

Christelijke organisaties slaan alarm over plannen van de Canadese regering. Volgens hen kan het straks strafbaar worden om teksten uit de Bijbel te citeren. Dat meldt Christian Today. Non-profitorganisatie The Christian Institute waarschuwt dat wijz

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Pastor onder tientallen dodelijke slachtoffers bij bloedige aanval op markt in Nigeria

Bij een gewelddadige aanval op een drukbezochte markt in het noorden van Nigeria zijn dit weekend meer dan vijftig mensen om het leven gekomen. Onder de slachtoffers is ook dominee Ishaya Bamayi, een christelijke voorganger uit het Kwana-district. Oo

ZERA worship
Persbericht

Tweede editie ZERA worship festival met 50 uur non-stop aanbidding

Na de succesvolle eerste editie in 2025 keert het ZERA worship festival komende zomer terug. Van 21–23 augustus 2026 komen christenen uit heel Nederland bij elkaar voor 50 uur non-stop aanbidding. Stichting ZERA worship organiseert opnieuw een ontmoe

Chris Develing
Column

Zo kan het ook: een respectvol debat tussen een moslim en een christen

Onlangs was ik in Rotterdam als toeschouwer van een interreligieus debat tussen een moslim en een christen, georganiseerd door Christendom.nl. Het was geen oer-Hollands gesprek vanuit de luie stoel, waarin de beste onderbreker het voortouw neemt en j

Trudie van der Spek
Column

Twee blinde vlekken, één toekomst: het verschil tussen synagoge en kerk

Als christenen weten we allemaal dat de Bijbel, die we het geschreven Woord of de Heilige Schrift noemen, een Joods boek is. Beide delen, het Oude Testament en het Nieuwe Testament, zijn de twee woorden van de ene ware God. Het is de God van Israël,

Serve Asia-reis
Interview

Jesse ging op reis en ontdekte: Gods kerk is groter dan het Westen

“Ik ben God mijn leven schuldig”, vertelt Jesse, “en toen ik tot geloof kwam, ontstond ook gelijk het verlangen om mijn leven helemaal aan Hem over te geven.” Jesse is 21 jaar, heeft een jaar lang de bijbelschool gedaan en volgt nu een opleiding tot

Stichting Friedensstimme
Persbericht

Russische baptistengemeente mag na zeven maanden weer samenkomen in eigen kerk

Na ruim zeven maanden van samenkomsten in de open lucht en bij gemeenteleden thuis, kan de niet-geregistreerde baptistengemeente in Koerganinsk zich sinds eind december weer verzamelen in haar eigen gebedshuis. Het gebouw was sinds 16 mei verzegeld d

Groot Nieuws Radio
Nieuws

Groot Nieuws Radio kiest voor gedeeld leiderschap en voltooit directieteam

Groot Nieuws Radio heeft haar directieteam afgerond met de benoeming van Marco van der Straten als directielid redactie. Samen met Marcel Kuckelkorn en Carina Koerting Hooijer vormt hij nu het driekoppige leiderschapsteam van de christelijke radiozen

 Big Church Festival
Nieuws

Internationaal christelijk muziekfestival strijkt neer in Limburg

In 2027 komt het Big Church Festival naar ons land. Daarmee krijgt Nederland voor het eerst sinds het stoppen van het Flevo Festival weer een meerdaags christelijk muziekfestival van formaat, meldt Groot Nieuws Radio. Grootste christelijke festival u

Ds. A. J. R. Treur
Nieuws

Twee beroepen voor ds. A. J. R. Treur uit Bodegraven

Ds. A. J. R. Treur (foto) mag de komende periode nadenken over een eventuele verhuizing. De predikant ontving eerder deze week twee beroepen. Zowel de hervormde gemeente Aalsmeer (Wijk Dorp) als de hervormde gemeente te Ermelo (Nieuwe Kerk) hopen op

Benjamin Netanyahu
Nieuws

Netanyahu belooft dat Israël opkomt voor vervolgde christenen wereldwijd

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft beloofd dat Israël zich actief zal inzetten voor de bescherming van vervolgde christenen wereldwijd. Dat zei hij vorige week tijdens een ontmoeting met zeventig evangelicale leiders in de Amerikaanse st

Ruben Flach
Interview

Jongeren zoeken massaal naar God, ziet Ruben Flach: “Dit is in decennia niet gebeurd”

“Massaal zoeken jongeren naar God. Dat is in decennia niet gebeurd.” In de eerste Hour of Power-uitzending van het nieuwe jaar schoof voormalig Opwekking-directeur Ruben Flach aan om te vertellen over christelijke jongerenbeweging THE SEND. Ook Shaye

Ds. W. J. C. van Blijderveen
Video

HHK-predikant legt uit waarom christenen niet voor de preek naar de kerk komen

"U komt niet naar de kerk voor de preek, maar voor de eredienst. Dat is iets anders. Ja, tijdens de eredienst wordt het Woord gelezen en uitgelegd, maar de eredienst is ook het gebed én de lofprijzing", aldus ds. W. J. C. van Blijderveen. De HHK-pred