Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #4: Ds. Egas over roeping, predikantschap en emeritaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vraagt tijdens preek hoe het met de avondmaalsgang in Uddel gesteld is

Ds. G. van Zanden deed eind augustus intrede in de hervormde gemeente te Uddel. De predikant kwam over vanuit Katwijk aan Zee en volgde in de Veluwse plaats de eerder naar Putten ds. A. Vonk Noordegraaf op. Tijdens de voorbereidingsdienst op het...

Mars tegen vrouwengeweld
Nieuws

Kerken Zuid-Afrika komen in actie na dood negen vrouwen: ‘Meer nodig dan woorden’

Kerken en christelijke leiders in Zuid-Afrika komen in actie tegen geweld tegen vrouwen. Aanleiding is de vondst van negen dode vrouwen in Ekurhuleni, in de provincie Gauteng. Sinds juli werden hun lichamen op verschillende plaatsen aangetroffen. Dat...

schilderijenexpositie BibleBeeld
Nieuws

Schilderijenexpositie over Bijbelse thema’s in Zaltbommel verlengd na succes

De schilderijenexpositie BibleBeeld van kunstenaar Paul Boer in de Grote-Sint-Maartenskerk in Zaltbommel is vanwege de belangstelling verlengd tot 1 november. Met kleurrijke en expressieve doeken verbeeldt Boer verschillende verhalen en thema’s uit...

Jan van den Bosch en Annelies van Walsum
Nieuws

God bevrijdde Annelies van beklemming: zondag deelt ze haar verhaal in Hour of Power

Annelies van Walsum koos er in haar jeugd voor haar hart op slot te doen. Nu loopt ze door de straten van grote steden om mensen over Jezus te vertellen. Waarom die verandering? "Als God je hart weer opent, en je bevrijdt van beklemming, dan wordt je...

Dokes
Column

Waarom we bij onbegrepen gedrag naar de hele mens moeten kijken

Mensen met ‘onbegrepen gedrag’ worden volgens ervaringsdeskundige Matthijn Doekes te vaak beoordeeld op wat aan de buitenkant zichtbaar is. Wie werkelijk wil helpen, moet volgens hem naar de hele mens kijken: naar lichamelijke en psychische...

Willie Zeldenrust-ten Harkel
Persbericht

Nieuw boek geeft stem aan veertien moeders die hun kindje verloren

Schrijfster en spreker Willie Zeldenrust-ten Harkel presenteert vandaag (vrijdag 25 september) haar nieuwe boek Niet van voorbij. Daarin vertellen veertien moeders over het verlies van hun kindje en de weg die zij daarna gingen. Geloof, rouw,...

Trump
Nieuws

Trump ontmoet Xi: dringende oproep om vrijlating gevangen christenen klinkt

De Amerikaanse president Donald Trump ontvangt de Chinese president Xi Jinping deze week in het Witte Huis. Handel, Taiwan en kunstmatige intelligentie zullen waarschijnlijk veel aandacht krijgen, maar mensenrechtenorganisaties en tien Amerikaanse...

kerk in moslimland
Verdieping

Zo ziet de islamitische onderdrukking van christenen er in de praktijk uit

Hoe ziet islamitische onderdrukking van christenen er in de praktijk uit? Cvandaag spreekt daarover met Michael Bosch (schuilnaam), onderzoeker en analist bij World Watch Research, en Wimco Ester, politiek adviseur en woordvoerder van Open Doors...

Meerartikelen

Ds. D. J. W. Kok
Nieuws

Hervormde gemeente Oud-Beijerland beroept voor de tweede keer ds. D. J. W. Kok

De hervormde gemeente te Oud-Beijerland (Wijk Oost) heeft opnieuw een beroep uitgebracht op ds. D. J. W. Kok (foto). De predikant uit Stolwijk moet in het dorp uit de Hoeksche Waard de opvolger worden van ds. J. J. ten Brinke, die sinds september...

Ds. H. Peet
Video

CGK-predikant vertelt waarom hij tijdens de afkondigingen de slappe lach kreeg

Ds. H. Peet, predikant van de CGK (Eben-Haëzergemeente) te Sliedrecht, ging drie jaar geleden plotseling viraal nadat hij tijdens de afkondigingen in de lach schoot. De predikant moest afkondigen dat de ouderen van CGK Vlaardingen zich konden...

Andy Beshear
Nieuws

Amerikaanse gouverneur haalt uit naar Trump en JD Vance: ‘Gebruiken geloof als politiek wapen’

De Amerikaanse gouverneur Andy Beshear heeft scherpe kritiek geuit op vicepresident JD Vance en president Donald Trump. Volgens de Democraat gebruiken zij het christelijk geloof om politieke keuzes te rechtvaardigen die kwetsbare mensen raken. Zelf...

monument militairen
Nieuws

Israël krijgt eerste monument voor gesneuvelde christelijke militairen

In het noorden van Israël komt voor het eerst een monument dat speciaal is gewijd aan christelijke militairen die tijdens hun dienst in het Israëlische leger (IDF) zijn omgekomen. Premier Benjamin Netanyahu woonde op 16 september de...

sri lanka
Nieuws

Vijftien moslims krijgen ieder 220 jaar cel voor bloedige aanslagen op kerken tijdens Pasen

Een rechtbank in Sri Lanka heeft vijftien islamitische mannen veroordeeld voor hun betrokkenheid bij de bloedige aanslagen op Eerste Paasdag 2019. Zij krijgen ieder 220 jaar gevangenisstraf. Bij de aanslagen op drie kerken en drie hotels kwamen 279...

Andrea IJsselstein
Video

Andrea IJsselstein wil miljoen mensen bereiken met ‘Jij bent waardevol’

Wat begon met 250 kaartjes met de boodschap ‘Jij bent waardevol’, is uitgegroeid tot een landelijke evangelisatieactie. Via stichting Yes and Amen zijn inmiddels ruim 300.000 exemplaren aangevraagd om te worden verspreid. Initiatiefnemer Andrea...

Trump
Nieuws

Trump spreekt bij VN over vervolgde christenen en noemt Mensenrechtenraad "laffe huichelaars"

De Amerikaanse president Donald Trump heeft tijdens zijn toespraak bij de Verenigde Naties (VN) aandacht gevraagd voor de vervolging van christenen. Volgens hem is de VN-Mensenrechtenraad daar veel te stil over terwijl ze zich wel voortdurend...

Reenen
Opinie

Het lijkt alsof we niets geleerd hebben van de coronacrisis

Twee weken geleden was de laatste verhoorweek van de Parlementaire enquêtecommissie Corona. Afgelopen vrijdag blikte Groot Nieuws Radio terug met enkele bestuurders over vragen rondom kerken. Mijn gevoel zegt dat er maar weinig geleerd is. Laat ik...

Jafeth Bekx
Interview

Jafeth Bekx: “God vraagt niet of wij alles begrijpen, maar of wij Hem vertrouwen”

Na achttien jaar InSalvation voelde Jafeth Bekx dat het tijd was voor een nieuw seizoen. De overstap naar ZERA worship bracht ook onzekerheid en lastige vragen met zich mee. In gesprek met Cvandaag vertelt hij wat de lente, zomer, herfst en winter...

jongere
Boekfragment

Waarom identiteitsvorming voor jongeren steeds ingewikkelder wordt

Jongeren staan tijdens de puberteit voor een belangrijke opgave: ontdekken wie ze zijn en welke plaats ze innemen in de wereld. Volgens Roelien den Ouden is die zoektocht ingewikkelder geworden door sociale media, de overvloed aan keuzes en...

Prof. dr. Arnold Huijgen
Opinie

Knielen wij allang voor de digitale afgod?

In de Grote Kerk van Enschede staat momenteel een kunstinstallatie die ook christenen te denken geeft. Kunstenaar Floris Schreuder maakte een beeld van drie meter hoog met acht robotarmen en zes aanbidders ervoor, met witte lakens eroverheen. De...

Matt Willis
Opinie

Is pornogebruik binnen het huwelijk een reden voor echtscheiding?

Is pornogebruik binnen het huwelijk een Bijbelse reden voor echtscheiding? Volgens Matt Willis gaat achter die theologische vraag vaak een veel diepere nood schuil. Zelf raakte hij op jonge leeftijd verstrikt in porno. Zijn huwelijk kwam uiteindelijk...