Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Adriaan Melissant
Video

Komende zondag is Adriaan Melissant te gast in Hour of Power

Komend weekend is Adriaan Melissant te gast in Hour of Power. Melissant leefde voorheen volop zijn droom: sales, reizen en feesten. Elke nieuwe dag begon hij met een jointje of sigaret. Echter voelde hij zich van binnen leeg en was hij onzeker. Melis

Caleb Roberts
Nieuws

Zoon van voorganger Amerikaanse kerk wilde met minderjarig meisje afspreken, ouders treden af

In de Victory Church in East Palatka (Amerika) is grote onrust ontstaan. De voorganger en zijn vrouw zijn per direct opgestapt. Dit omdat hun zoon, die als jeugdpastor binnen de gemeente werkte, in een video bekende dat hij plannen had om een minderj

Ds. G. van Zanden
Video

Een goede vriend vroeg ds. Van Zanden of hij mee wilde naar het casino

Ds. G. van Zanden, hervormd predikant te Katwijk, kreeg onlangs van een goede vriend de vraag of hij mee zou willen naar het casino. De predikant had zijn besluit snel gemaakt en bedankte voor het aanbod. Van Zanden antwoordde zijn vriend dat dit nie

Week van het Gezin
Persbericht

Week van het Gezin 2026 roept op tot aandacht ‘Voor Elkaar’

Van 9 tot en met 16 mei vindt de vierde editie van de Week van het Gezin plaats. Met het thema ‘Voor Elkaar’ wil GezinsPlatform.NL het belang van onderlinge aandacht, zorg en verbondenheid binnen gezinnen onderstrepen. Volgens de organisatie staat he

Vincent Scheurwater
Video

Wat betekent ‘Gij zult niet stelen’ vandaag? Politieagent legt uit

Wat betekent het achtste gebod, ‘Gij zult niet stelen’, in een tijd van AI, social media en online gedrag? In een nieuwe video van Daniël Online gaat presentator Sophie in gesprek met politieagent Vincent Scheurwater over de praktische betekenis van

Kerk Boedapest
Nieuws

Christelijke organisatie stelt dat geweld tegen christenen in Europa te weinig aandacht krijgt

De European Centre for Law and Justice (ECLJ) uit kritiek op een rapport van de Parliamentary Assembly of the Council of Europe (PACE). Volgens de organisatie wordt geweld tegen christenen in Europa te weinig genoemd. Het rapport van PACE gaat over g

bijbel
Verdieping

Van roeping naar impact: hoe Bijbels hun weg vinden naar kleine taalgroepen

In veel delen van de wereld wordt al generaties lang gebeden om een Bijbel in de eigen taal. Vertalers werken soms tien tot twintig jaar aan een Nieuwe Testament, terwijl gemeenschappen het proces meedragen in gebed. Woorden worden zorgvuldig gewogen

Johan Schep
Video

De wijzen uit het Oosten: God voorziet door geschenken wijzen

In een video-overdenking benadrukt evangelist Johan Schep de diepe betekenis van het bezoek van de wijzen uit het Oosten aan Jezus. Volgens Schep laat dit Bijbelgedeelte zien hoe God zowel Joden als heidenen tot Zich trekt en hoe een ontmoeting met C

Meerartikelen

kerk
Nieuws

Raad van Kerken waarschuwt: 'Radicaalrechts gedachtegoed bedreigt christelijk geloof'

De Raad van Kerken maakt zich zorgen over radicaalrechts gedachtegoed dat volgens hen de kerk binnensluipt. Dat schrijft men in een nieuw verschenen rapport waarin men onder meer stelt dat dit gedachtegoed de kerk binnensluipt en een bedreiging is vo

ethiopie
Nieuws

Zamzam (18) verloor bijna alles: "Maar ik kan Christus niet verloochenen"

Een 18-jarige vrouw in Haroji Wado, Ethiopië, ondervindt zware gevolgen van haar bekering tot het christendom. Zamzam Addaamaa, geboren in een vrome moslimfamilie in deze grensplaats met Soedan, wordt sinds ze tot geloof kwam in Jezus geconfronteerd

 Deborah de Meijer
Interview

Deborah overleefde kanker en vond Gods liefde: "Er was ineens een warmte die ik nooit kende"

Hoe kun je een ziekte liefhebben die je lichaam sloopt? Voor Deborah de Meijer werd die onmogelijke vraag werkelijkheid toen ze op 21-jarige leeftijd lymfeklierkanker kreeg. Haar gevecht, dat haar uiteindelijk naar God leidde, deelt ze in haar boek H

pakistan
Nieuws

Pakistaanse provincie Punjab verbiedt kindhuwelijken: "Historische mijlpaal"

In de Pakistaanse provincie Punjab is maandag een wet aangenomen die kindhuwelijken verbiedt. De wet betekent goed nieuws voor meisjes die afkomstig zijn uit minderheden en vaak slachtoffer zijn van gedwongen huwelijken. Ook veel christelijke meisjes

Dader steekpartij aangehouden
Nieuws

Bisschop geschokt door steekpartij op Joodse mannen in Londen

In het noorden van Londen zijn twee Joodse mannen neergestoken. Dat gebeurde in de wijk Golders Green. De slachtoffers zijn 34 en 76 jaar oud. Zij liggen in het ziekenhuis, maar hun toestand is stabiel. De politie spreekt van een terroristische daad.

kampen
Nieuws

Honderden kerken luiden klokken voor asielkinderen

In heel Nederland hebben woensdag honderden kerken hun klokken geluid voor asielkinderen die al lange tijd in onzekerheid leven. Volgens de initiatiefnemers deden meer dan 800 kerken mee aan de actie. De klokken werden om 16.20 uur geluid als gezamen

Stuurman Sjaac van der Plas
Video

Video: zendingsschip Logos Hope keert na 17 jaar terug in Nederland

Op 19 mei hoopt het zendingsschip de Logos Hope na zeventien jaar terug te keren in Nederland. Het immense schip van de organisatie Operatie Mobilisatie zal dan aanmeren in de havens van Scheveningen. In de eerste aflevering van het Logos Hope Journa

Knevel
Persbericht

Apologie Congres brengt geloof, wetenschap en actuele vragen samen

Op zaterdag 26 september 2026 organiseert SHARE apologetics de tweede editie van het NL Apologie Congres. In een tijd waarin vragen rond geloof, wetenschap en zingeving opnieuw volop in de belangstelling staan, wil het congres een platform bieden voo

Ds. C. Brouwer
Nieuws

CGK Mussel, Zierikzee en Middelburg beroepen ds. C. Brouwer

Ds. C. Brouwer (foto) mag de komende periode nadenken over een eventuele verhuizing. De predikant ontving liefst drie beroepen. De christelijke gereformeerde kerken (CGK) te Mussel, Zierikzee en Middelburg brachten allemaal een beroep uit op de predi

Indi
Nieuws

Wereldwijde kerk groeit maar Europa en VS blijven achter

Het aantal christenen wereldwijd blijft toenemen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Center for the Study of Global Christianity in de Verenigde Staten, die recent werden gepubliceerd. Het epicentrum van het christendom verdwijnt echter uit Europe

Studiedag
Persbericht

Studiedag over ‘therapeutisch evangelie’: ‘Alleen het ware Evangelie bevrijdt’

Op donderdag 29 mei organiseert Hart voor de Gemeente een studiedag rond het thema ‘Het nieuwe opium voor de kerk’. Tijdens deze dag staat de invloed van de zogeheten therapeutische cultuur op het christelijk geloof en de kerk centraal. Volgens de or

Voorganger Steve Maile
Nieuws

Politie onderzoekt uitspraken van gearresteerde Britse straatprediker over islam en LHBTI

Voorganger Steve Maile werd vorige maand door de politie in Watford opgepakt. Op beelden was te zien hoe drie agenten de voorganger in de boeien sloegen terwijl hij preekte. De voorganger, verbonden aan de Oasis City Church in Watford, werd er onder