Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #1: Daniël en Mirjam Krol over zoon Yoran
Of beluister op:

Meerartikelen

TUA
Nieuws

Twee studenten toegelaten tot predikantsopleiding Christelijke Gereformeerde Kerken

Het curatorium van de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA) van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK), heeft vrijdag twee studenten toegelaten tot de predikantsopleiding. Dat schrijft het Reformatorisch Dagblad. Het gaat om de 33-jarige A. T

Ds. H. Raveling
Nieuws

Nieuwe predikant voor CGK Winschoten: ds. H. Raveling uit Hilversum

De christelijke gereformeerde kerk te Winschoten (De Rank) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. H. Raveling (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep en zal ds. G. Huisman opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in 2023 naar

Gesprek in de kerk
Nieuws

CHE-docenten pleiten voor meer ruimte voor vrouwelijke theologen

De discussie over de plaats van vrouwen in de kerk krijgt een nieuw hoofdstuk. Twee docenten van de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) reageren kritisch op een recent opiniestuk van de hersteld hervormde dominee T.A. Bakker. 'Bepalen wie mee mogen doe

IDF-soldaten
Nieuws

Libanese christenen laten brief achter voor Israëlische soldaten: ‘Wij houden van jullie’

Israëlische militairen hebben tijdens een operatie in Zuid-Libanon een opmerkelijke brief gevonden van christelijke inwoners die hun dorp hadden verlaten vanwege de gevechten tussen Israël en Hezbollah. In de handgeschreven boodschap bedanken de bewo

Internationals Duitsland en Curaçao bidden na afloop WK-wedstrijd
Nieuws

Bijzondere beelden: voetballers Duitsland en Curaçao bidden gezamenlijk na WK-wedstrijd

Gisteren speelde Curaçao haar eerste WK-wedstrijd ooit. Hoewel de ploeg van bondscoach Dick Advocaat met liefst 7-1 van Duitsland verloor, overheerst er onder spelers en fans vooral trots. Na afloop van de wedstrijd baden verschillende Curaçaose en D

EastLake Community Church
Nieuws

Dode en tientallen gewonden na instorten tent tijdens kerkdienst in Verenigde Staten

Een feestelijke bijeenkomst van een Amerikaanse kerk is vrijdagavond geëindigd in een tragedie. Tijdens een openluchtdienst ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van EastLake Community Church in de staat Virginia kwam één persoon om het leven toen

Ds. M. Karens
Video

GerGem-predikant vertelt over catechisant die ooit aan Kohlbrugge vroeg of hij bekeerd was

"De catechisanten vroegen aan dominee Kohlbrugge: 'Bent u bekeerd?' Je zou denken: 'Waar bemoeien ze zich mee? Of je zou boos worden en zeggen: 'Bekeerd? Natuurlijk is een dominee bekeerd.' Weet je wat hij zei? Hij fronste zijn wenkbrauwen en zei: 'G

Pearl Jozefzoon
Persbericht

Pearl Jozefzoon trekt langs kerken met nieuwe ‘Ameezing Grace’-tour voor Rwanda

Zangeres Pearl Jozefzoon gaat dit najaar het land door met haar nieuwe concerttour Ameezing Grace. Tijdens vier avonden staan samenzang, gospelmuziek en verhalen uit Rwanda centraal. De tour wordt georganiseerd in samenwerking met ontwikkelingsorgani

Meerartikelen

Pieter van Rossum
Interview

Pieter van Rossum wil christenen wakker schudden: kiezen voor Jezus kan levensgevaarlijk zijn

Op 3600 meter hoogte, met duizend meter diepte aan weerszijden, dacht Pieter van Rossum dat zijn leven voorbij was. Het werd geen val, maar wel een kantelpunt. Jaren later koos hij ervoor om Jezus te volgen en liet hij veel zekerheden los. Die overtu

Discipelen maken discipelen
Boekfragment

Onverwachte vraag leidt tot geestelijke doorbraak in steakhouse

Hoe herken je iemand die door God is voorbereid om het evangelie te ontvangen? David en Paul Watson noemen zo iemand een ‘persoon van vrede’. In dit boekfragment vertellen zij het waargebeurde verhaal van een jonge medewerker in een steakhouse die ee

Bikker Stoffer
Nieuws

CU en SGP onderstrepen belang van collectieve rustdag na onderzoek

Uit onderzoek van Protestants Nederland en de Vereniging Zondagsrust blijkt dat steeds meer Nederlanders de waarde inzien van een gezamenlijke rustdag. En dat is en belangrijk signaal, zo concluderen de landelijke partijleiders van zowel de ChristenU

ambulance
Nieuws

Christelijke politicus en ondernemer (45) overleden na boom op auto

Gerrit ten Voorde, een 45-jarige christelijke politicus en ondernemer uit Ommeren, is dinsdagmiddag om het leven gekomen nadat er een boom op zijn auto viel. Dat meldt de Protestants Christelijke Groepering (PCG), de lokale politieke partij uit de ge

Ds. M. van Kooten
Video

Ds. Van Kooten vertelt hoe de opa van Spurgeon tijdens de preek het woord nam

"Spurgeon stond op de kansel. Hij oreerde dat niets ons zou kunnen scheiden van de liefde van Christus. De opa van Spurgeon, die vroeger ook predikant was, zei plots: 'Charles (Spurgeon, red.), ga eens opzij. Het is waar wat deze jongen zegt, maar he

Wycliffe
Persbericht

Ondanks jihadistisch geweld krijgt Noord-Togo straks een volledige Bijbel

Ondanks jihadistisch geweld in Noord-Togo werken Bijbelvertalers verder aan de eerste volledige Bijbel in de Moba taal. Volgens Wycliffe-directeur Marinus Lamper laat het project zien in welke nieuwe fase het wereldwijde Bijbelvertaalwerk zich bevind

Ganpat
Opinie

Ondermijnen UFO's en buitenaards leven het christelijke geloof?

Op 7 mei jl. publiceerde CVandaag een kort artikel getiteld “Amerikaanse pastors zouden briefing hebben gekregen over UFO’s en buitenaards leven”. Voorganger Perry Stone wijdde er een video aan, omdat een collega-voorganger hem had laten weten dat hi

MAF
Nieuws

Nieuwe MAF-serie toont geloof, avontuur en zendingswerk vanuit de lucht

MAF Nederland brengt samen met New Faith Network een nieuwe documentaireserie uit over het leven van zendingspiloten wereldwijd. In de zesdelige serie The Bush Pilots worden tien MAF-gezinnen een jaar lang gevolgd tijdens hun werk in afgelegen gebied

Ruth en Aurelio
Podcast

SDOK-podcast: Hoe kun je God prijzen in moeiten en pijn?

Wat doe je als bidden niet meer lijkt te helpen en je alleen nog pijn, angst en uitputting ervaart? In een aflevering van de podcast De Stem deelt SDOK een indringend verhaal over aanbidding te midden van vervolging en geestelijke strijd. De afleveri

Samen Jong Sabine van der Heijden
Interview

Kerk moet jongeren niet opsluiten in jeugdwerk: "Het gaat om de hele gemeente"

Wat als jongeren de kerk verlaten, niet omdat ze niet geloven, maar omdat ze niet gezien worden? Sabine van der Heijden, auteur van Samen Jong en al ruim dertig jaar actief in het onderwijs en jongerenwerk, pleit voor een kerk die jongeren ruimte en

Symphony of Praise
Persbericht

Symphony of Praise keert terug met drie avonden vol aanbidding

Het jaarlijkse concertproject Symphony of Praise keert deze zomer terug met drie avonden vol lofprijzing, samenzang en symfonische muziek. Na eerdere succesvolle samenwerkingen tijdens de Passion-concerten van Adrian Snell slaan The Choir Company en

Johan Schep
Video

Johan Schep: "In Gethsemane werd de strijd voor onze redding gestreden"

In een videoboodschap van het YouTube-kanaal Growing Faith staat Johan Schep stil bij de gebeurtenissen in de hof van Gethsemane. Volgens hem laat deze aangrijpende episode zien hoe Jezus zich volledig onderwierp aan de wil van Zijn Vader om de weg n