Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Rose Docherty
Nieuws

Schotse pro-life demonstrante vrijgesproken na arrestatie bij abortuskliniek

De aanklacht tegen de Schotse pro-life demonstrante Rose Docherty is geseponeerd. Dat meldt Christian Today. De 75-jarige oma werd aangeklaagd nadat ze in september 2023 gearresteerd werd vanwege het 'beïnvloeden' van personen binnen de 'bufferzone'

Ds. A. S. Middelkoop
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Oldebroek brengt beroep uit op ds. A. S. Middelkoop

De hersteld hervormde gemeente te Oldebroek (Oldebroek- 't Harde) heeft een beroep uitgebracht op ds. A. S. Middelkoop (foto). De predikant moet in de Veluwse plaats ds. M. van Reenen opvolgen. De predikant nam in juni 2022 afscheid van de gemeente n

Voorganger Jurgen Tholel
Video

Voorganger Rotterdamse kerk wijt verkiezingswinst D66 aan 'slapende kerken'

De Tweede Kamerverkiezingen van oktober vorig jaar werden uiteindelijk geworden door D66. Inmiddels heeft Nederland een minderheidskabinet, samengesteld uit D66, VVD en het CDA. Veel christenen hadden liever een ander kabinet gezien. Jurgen Tholel, v

Herman Haan
Interview

Misbruik, drugs, Parkinson én een ontmoeting met God: het levensverhaal van Herman Haan

In de christelijke wereld is Herman Haan bekend als liedjesschrijver, auteur, radio- en televisiemaker, theoloog én voorganger. Onlangs schoof hij aan in het tv-programma Hour of Power. Daarin deelde hij in gesprek met presentator Jan van den Bosch z

Theologische Universiteit Apeldoorn
Persbericht

TUA organiseert studiedag ‘Homoseksualiteit en kerk’

Op vrijdag 8 mei organiseert de Theologische Universiteit Apeldoorn samen met Hart van Homo's een studiedag over homoseksualiteit en kerk. De bijeenkomst is bedoeld voor ambtsdragers, pastoraal werkers, catecheten, bezoekzusters en anderen die binnen

Strandheem Festival
Persbericht

Strandheem Festival viert jubileum met ‘Kom naar huis’

Het Strandheem Festival viert dit jaar een bijzondere mijlpaal. Tijdens het Hemelvaartsweekend van 14 tot en met 17 mei vindt de tiende editie plaats. Onder het thema ‘Kom naar huis’ wil de organisatie opnieuw duizenden bezoekers welkom heten voor ee

pater Frans
Video

Gedood, maar niet vergeten: pater Frans leeft voort

Wat betekent het om trouw te blijven in een tijd van oorlog? In deze video vertelt KRO-NCRV het verhaal van pater Frans van der Lugt. De jezuïet bleef tijdens de Syrische burgeroorlog in Homs om mensen bij te staan, ongeacht hun achtergrond. Hij werd

Toer voor het Goede Doel
Persbericht

IZB en GZB organiseren Toer voor het Goede Doel

Op zaterdag 13 juni organiseren GZB en IZB de Toer voor het Goede Doel: een sponsortocht voor racefietsers die méér willen dan alleen kilometers maken. "Het is heel boeiend om pioniersplekken te bezoeken en inspiratie op te doen voor je eigen kerk."

Meerartikelen

Pastor Yuvraj uit India
Getuigenis

Geloven onder druk: Yuvraj uit India deelt Gods Woord ondanks vervolging

Van een leven zonder hoop, naar een roeping om Gods Woord te delen. In één van de gevaarlijkste regio’s voor christenen, op het platteland van India, worden voorgangers mishandeld, kerken vernield en leven gelovigen dagelijks onder druk van religieuz

Matthijn
Column

Mijn genezingsproces na kanker: wat God me leert is veel belangrijker dan beter worden

De diagnose kanker zette het leven van Matthijn Doekes op zijn kop. Hij werd geopereerd en kreeg vervolgens het goede nieuws dat de tumor was verwijderd en er geen uitzaaiingen werden gevonden. Het genezingsproces dat volgde ging echter langzaam, zo

Tim Thijs Ketting
Interview

De westerse geloofsbeleving is op zichzelf gericht: "Ons is geleerd dat alles fijn moet zijn"

Kies je voor jezelf of voor elkaar en God? Tim Thijs Ketting, auteur van het boek De reis naar minder ik merkte dat ook christenen in Nederland met die vraag worstelen. “Ik ben ervan overtuigd dat ik-gerichtheid niet van God komt.” “Eens kwam een Sri

Ds. A. C. de Kruijf
Nieuws

Protestantse gemeente Alblasserdam beroept ds. A. C. de Kruijf

Wijkgemeente Grote Kerk van de protestantse gemeente Alblasserdam (PGA) heeft een beroep uitgebracht op ds. A. C. de Kruijf (foto). De predikant moet ds. R. W. van Mourik opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam vorig jaar februari in verband met emeri

Pastor Stephen Clayden en gemeentelid
Nieuws

Petitie voor kerk Colchester tegen evangelisatieverbod levert 10.000 handtekeningen op

Een petitie ter ondersteuning van de Bread of Life Community Church in de Engelse stad Colchester is meer dan 10.000 keer ondertekend. De kerk mag van de gemeenteraad niet langer het evangelie in het stadscentrum verkondigen. De petitie roept het sta

Donald Trump
Nieuws

Dader mislukte moordaanslag op Trump begaf zich in christelijke kring

De man die zaterdagavond een aanslag probeerde te plegen tijdens een diner in Washington D.C. begaf zich in christelijke kring. Dat schrijven verschillende Amerikaanse media. In een persconferentie kort na het incident merkte de Amerikaanse president

Ds. Oscar Lohuis
Video

Oscar Lohuis over gedode Khamenei: "47 jaar lang riep hij op tot Israëls vernietiging"

Iemand die jaren uit was op de vernietiging van Israël, en daarmee ook constant dreigde, was voormalig Iran-leider Ali Khamenei. Diezelfde Khamenei werd uiteindelijk zelf gedood. Iedereen die Israël naar het leven staat, of dat nu individuele persone

Calum Miller
Podcast

Terugluisteren: Oxford-onderzoeker spreekt zich uit tegen abortus

Een nieuwe aflevering van De Podcast van je Leven! staat sinds kort online. In deze aflevering spreekt presentator Chris Develing met de Britse arts, ethicus en filosoof Calum Miller. Calum Miller begon zijn studie ooit als voorstander van abortusrec

Clive Johnston
Nieuws

Noord-Ierse predikant wacht op uitspraak na preek in bufferzone bij ziekenhuis

Een gepensioneerde predikant in Noord-Ierland wacht in spanning op de uitspraak van de rechter. Het gaat om Clive Johnston. Hij wordt vervolgd na een openluchtpreek binnen de bufferzone van een ziekenhuis waar abortussen plaatsvinden. Dat meldt The C

Bram Hofland
Video

Openbaring is volgens dominee Bram Hofland geen puzzelboek

Het Bijbelboek Openbaring roept bij veel christenen vragen op. Sommigen vinden het ingewikkeld en laten het liever liggen. Anderen proberen het te lezen als een soort puzzel over de toekomst. In deze video legt dominee Bram Hofland uit dat Openbaring

bhutan
Getuigenis

Christenen in Bhutan leren hun kruis te dragen

In Bhutan ben je vrij om te denken en te geloven wat je wilt. Althans, dat is wat de grondwet zegt van dit kleine en bergachtige land, grenzend aan China en India. Dezelfde grondwet stelt dat het boeddhisme het “spirituele erfgoed van Bhutan” is en v

Jennifer and Shane DeGross
Nieuws

Christelijk echtpaar botst met Amerikaanse staat over genderbeleid rond pleegkinderen

Een federale rechtbank in de Amerikaanse staat Washington heeft besloten dat een rechtszaak van een christelijk echtpaar door mag gaan. Het gaat om Jennifer en Shane DeGross. Zij zeggen dat ze geen volledige pleegzorglicentie kregen, omdat ze het nie