Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Jacobs
Column

Na een verblijf in Israël dacht ik in het vliegtuig naar Nederland: Wil ik nog wel landen?

Opperrabbijn Jacobs was even in Israël en toen zijn vliegtuig bijna terugkeerde in Amsterdam dacht hij: Wil ik wel landen? Hij droomde immers al vanaf zijn tienerjaren ervan om later in Israël te gaan wonen en toen was er van antisemitisme nog geen s

AI
Nieuws

Grote meerderheid voorgangers bezorgd dat AI de Bijbel verkeerd uitlegt

Bijna alle protestantse voorgangers in de Verenigde Staten maken zich zorgen over het risico dat kunstmatige intelligentie (AI) de Bijbel verkeerd interpreteert. Ook onder belijdende christenen en de Amerikaanse bevolking als geheel leeft die zorg br

St James' Church
Nieuws

Duizend jaar oude kerk krijgt voor het eerst stromend water

Een eeuwenoude kerk in het Engelse graafschap Cumbria krijgt voor het eerst in haar ongeveer duizendjarige geschiedenis stromend water binnen. De verbetering moet ervoor zorgen dat de kerk niet alleen voor kerkgangers, maar ook voor bezoekers en de p

Gert-Jan Segers
Nieuws

Gert-Jan Segers voorgedragen als nieuwe voorzitter Nederlandse ziekenhuizen

Voormalig ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers is voorgedragen als nieuwe voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ). Als de leden woensdag 9 september met zijn benoeming instemmen, neemt hij op 1 december het voorzitterschap over

Reni en Elisa
Persbericht

Reni en Elisa vieren 25 jaar muziek met jubileumconcerten

Reni en Elisa vieren dit najaar hun 25-jarig jubileum met een reeks concerten door Nederland. Onder de titel Juist op die momenten... staan de christelijke artiesten in september, oktober en november op het podium in Winschoten, Vriezenveen, Zwijndre

Helden
Opinie

Inspectie Gezondheidszorg lost mogelijkheid frauderen met de abortuspil niet op

Sinds 23 maart dit jaar is het mogelijk om een recept voor abortuspillen aan te vragen via een website. Huisarts Peter Leusink startte deze site op omdat slechts 4,2% van de Nederlandse huisartsen wilde meewerken aan het verstrekken van de abortuspil

Matthijs de Jong
Interview

Matthijs de Jong was 20 jaar Bijbelvertaler: "Er waren in de Bijbel altijd dingen anders dan ik dacht"

Matthijs de Jong neemt na twintig jaar vertaalwerk afscheid van het NBG om hoogleraar Oude Testament te worden. Bij een groot publiek werd hij bekend van de Bijbel in Gewone Taal en de NBV21. Hoe kijkt hij terug op zijn tijd bij het NBG? En kijkt hij

Willem Ouweneel en Jeroen Koornstra
Briefwisseling

Slotbrief Jeroen Koornstra: 'De nieuwe hemel en aarde zijn gekomen'

'De wederkomst van Christus kan nog helemaal niet hebben plaatsgevonden', stelde prof. dr. Willem Ouweneel in zijn vorige brief. In deze derde en laatste bijdrage reageert Jeroen Koornstra op Ouweneels bezwaren tegen het preterisme. Hij gaat onder me

Meerartikelen

Daan Damsteeg
Nieuws

Maak de God van Israël niet los van Israël

In kerkelijke discussies over Israël dreigt volgens Daan Damsteeg iets wezenlijks verloren te gaan: God heeft Zich in de Bijbel blijvend bekendgemaakt als de God van Abraham, Izak en Jakob, de God van Israël. De predikant uit Werkhoven waarschuwt dat

Schuller
Interview

Bobby Schuller: "De meeste christenen roeien, maar God wil dat wij zeilen"

Bobby Schuller heeft een groot deel van zijn leven als christen en voorganger geprobeerd om God in eigen kracht te dienen. Dat vertelt hij samen met zijn vrouw Hannah in een gesprek met Jan van den Bosch in Hour of Power. Inmiddels is de Amerikaanse

Hoornbeeck College Amersfoort
Nieuws

Pastorale Questions & Answers-avond in Amersfoort brengt opnieuw vier predikanten samen

Op D.V. donderdag 17 september vindt in de kapel van het Hoornbeeck College in Amersfoort opnieuw een pastorale Questions & Answers-avond plaats. Een eerste, gezegende en wijdverspreide avond heeft ertoe geleid dat inmiddels een tweede en zelfs derde

Oscar Lohuis
Nieuws

Oscar Lohuis roept op tot kopen Israëlische producten uit protest tegen handelsverbod

Predikant en Bijbelleraar Oscar Lohuis roept christenen op om uit protest tegen het aangekondigde Nederlandse handelsverbod producten uit Judea en Samaria te kopen. Hij reageert daarmee op het kabinetsbesluit om vanaf 22 september handel in goederen

Pakistaanse premier en christelijke verpleegkundige
Nieuws

Pakistaanse premier eert christelijke verpleegkundige die baby uit vuurzee redde

De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif heeft een christelijke verpleegkundige geëerd die haar eigen leven riskeerde om een baby uit een brandend ziekenhuis te redden. Dat schrijft Christian Daily International. Bij de brand kwamen veertien pasgeboren

Kerk Gaza
Nieuws

Aantal christenen in Gaza gehalveerd sinds begin oorlog

Het aantal christenen in de Gazastrook is sinds het uitbreken van de oorlog sterk gekrompen. Kort na de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023 woonden er naar schatting nog ongeveer duizend christenen in Gaza. Inmiddels zijn dat er nog 541, mel

Kruis
Nieuws

Chinese politie beëindigt kerkdienst en zet kerkleider zeven dagen vast

Meer dan dertig Chinese politieagenten en andere overheidsfunctionarissen zijn een dienst van een niet-geregistreerde kerk in Shanghai binnengevallen. De aanwezigen moesten het gebouw verlaten en kerkleider Hu Yile werd zeven dagen vastgezet. De inva

india
Nieuws

VS dreigen in heel 2026 geen enkele vervolgde christelijke vluchteling toe te laten

De Verenigde Staten dreigen dit fiscale jaar geen enkele christelijke vluchteling toe te laten uit de vijftig landen waar christenen het zwaarst worden vervolgd. Dat zou voor het eerst zijn sinds het Amerikaanse hervestigingsprogramma voor vluchtelin

kirill
Nieuws

Tienduizenden gelovigen trekken door Moskou tijdens grote orthodoxe processie

Tienduizenden orthodoxe gelovigen zijn zondag door het centrum van Moskou getrokken. De processie werd geleid door patriarch Kirill, het hoofd van de Russisch-Orthodoxe Kerk en een uitgesproken medestander van president Vladimir Poetin. De deelnemers

Bijbelstudie met moslim
Persbericht

Nieuwe e-cursus wil christenen toerusten voor contact met moslims

Stichting Arbeiders in de Oogst start op 14 september met een nieuwe online cursus die christenen wil helpen om in gesprek te gaan met moslims over het geloof. Voor de e-cursus Iedere Moslim voor Christus hebben zich vóór de officiële start al ongeve

Opwekking 917
Video

Opwekking 917: ‘God regeert, Uw Koninkrijk triomfeert’

Gods koningschap staat centraal in God regeert, het nieuwe Opwekkingslied met nummer 917. Het krachtige aanbiddingslied bezingt Gods heiligheid en koningschap en roept hemel en aarde op om Hem te eren. Het lied opent met een lofzang op Gods heilighei

Georges Assadourian
Interview

Bisschop vreest voor toekomst christenen in Syrië: “Laat ons niet verdwijnen”

Wat is de toekomst van christenen in Syrië na Assad? Die vraag staat dinsdag 8 september centraal tijdens een conferentie in het Europees Parlement. De Armeens-katholieke bisschop Georges Assadourian van Damascus ziet christenen vertrekken, jongeren