Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.
ChristenvervolgingOpvoedenIsraëlGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Jordaanse stad Karak
Nieuws

Schutters openen vuur in kerk Jordanië: zeker zeven doden en tien gewonden

Bij een schietpartij in een kerk in de Jordaanse stad Karak zijn zeker zeven mensen om het leven gekomen en raakten tien anderen gewond. Dat meldt de Jordaanse televisiezender Al-Mamlaka. Twee gewapende mannen zouden tijdens een uitvaart het vuur...

Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Mattheüsevangelie uitgelegd en toegepast tijdens Winter Bijbeluren in Jaarsveld

Schatgraven in het Bijbelboek Mattheüs. Dat is de insteek van de Winter Bijbeluren in Jaarsveld. Ds. K. H. (Karel) Bogerd verzorgt opnieuw een aantal Winter Bijbeluren. Ds. Bogerd kreeg in de Friese Wouden bekendheid als Bijbeluitlegger tijdens...

Gereformeerde Gemeente Elspeet
Nieuws

Ouderlingen GerGem Elspeet reageren op misbruikzaak: 'Willen niets onder het kleed vegen'

Twee ouderlingen van de Gereformeerde Gemeente in Elspeet hebben voor het eerst gereageerd op de misbruikzaak rond een dochter van de plaatselijke predikant. De vrouw, die dirigente was van het jongerenkoor, wordt verdacht van seksueel misbruik. De...

De band Abrupt Demise, die ook optreedt
Nieuws

SGP ontstemd over 'godslasterend' metalfestival in jongerencentrum: “Dit doet pijn”

Het metalfestival Disciples of Blasphemy zorgt voor discussie in Bodegraven. De plaatselijke SGP heeft bezwaar tegen het evenement, dat op 7 november wordt gehouden in jongerencentrum De Zon. Fractievoorzitter Jacob Biemond vindt het ongepast dat een...

Geld
Nieuws

Man berooft bank 'in de naam van Jezus' en belt daarna zijn voorganger op

Een 37-jarige man uit de Amerikaanse staat Alaska heeft schuld bekend aan een opmerkelijke bankoverval. Dat schrijft The Christian Post. Deshalon Bosha Jelks beroofde in februari dit jaar een bank in Anchorage. Daarbij overhandigde hij een briefje...

Vrouw in bed met arts
Nieuws

Tienduizenden Nederlanders steunen voorstel voor ruimere euthanasiewet: Tweede Kamer gaat in debat

Moet iemand zelf kunnen bepalen wanneer zijn leven eindigt, ook als hij volgens de wet niet in aanmerking komt voor euthanasie? Die vraag komt opnieuw op tafel in de Tweede Kamer. Tienduizenden Nederlanders tekenden een burgerinitiatief dat hiertoe...

Pro-abortusdemonstranten in Krakau
Nieuws

Pools parlement stemt voor versoepeling abortuswet, bisschop waarschuwt voor gevolgen

Het Poolse parlement heeft ingestemd met twee voorstellen om de abortuswet te versoepelen. Dat schrijven diverse media. Als het aan een kleine meerderheid ligt, moet abortus weer mogelijk worden als een ongeboren kind ernstige afwijkingen heeft....

Amin Ismail
Nieuws

Soedanese christen vrijgelaten uit beruchte gevangenis, maar loopt nog gevaar

De Soedanese christen Amin Ismail is na ruim een jaar gevangenschap vrijgelaten uit de beruchte Kobar-gevangenis in Khartoem. Dat meldt mensenrechtenorganisatie International Christian Concern (ICC). Hoewel Ismail inmiddels op een veilige plek in...

Meerartikelen

Tiktok
Nieuws

Zes jonge christenen vast in Egypte na TikTok-parodie op biddende moslimgevangenen

Zes jonge christenen zitten in Egypte vast vanwege een video op TikTok. Dat schrijft Alliance Defending Freedom (ADF). De jongeren, van wie er één minderjarig is, speelden een scène na uit de Egyptische komediefilm Khalawis. Daarin proberen...

Ds. C. R. van der Toorn
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Rotterdam (Kralingse Veer) beroept ds. C. R. van der Toorn

De hersteld hervormde gemeente te Rotterdam (Kralingse Veer) heeft een beroep uitgebracht op ds. C. R. van der Toorn (foto). De predikant moet in de Laankerk ds. F. van Binsbergen opvolgen. Laatstgenoemde predikant is sinds september 2025 predikant...

Drs. Marjolein de Bruin
Interview

Christelijke arts over levenseinde: "Als christen houd je in het sterven ook hoop"

In de medische wereld is steeds meer mogelijk. Betekent dat ook dat we alles moeten doen? Drs. Marjolein de Bruin, specialist ouderengeneeskunde bij de christelijke zorgorganisatie Accolade Zorg, spreekt met patiënten over behandelkeuzes, angst...

Duitse soldaten
Nieuws

Tot Jezus bekeerde Jood hielp honderden volksgenoten ontsnappen aan naziterreur

De jonge Arnold Frank komt in Hamburg tot geloof in Jezus. Jarenlang zet hij zich daar in voor zijn Joodse volksgenoten. Wanneer de nazi’s aan de macht komen, blijft hij hen helpen, ook als dat steeds gevaarlijker wordt. Frank werd geboren op 6 maart...

Trouwringen
Nieuws

Onderzoek: getrouwde moeders gelukkiger dan ongetrouwde moeders

Getrouwde moeders blijken gemiddeld gelukkiger te zijn dan niet-getrouwde moeders. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Britse organisatie Marriage Foundation. Vooral vrouwen die getrouwd zijn en bij hun partner blijven, geven aan meer tevreden te...

Israëlische vlag
Persbericht

Online Opbodevent voor Israël op 28 oktober: bied mee voor verschillende actiedoelen

Op woensdagavond 28 oktober organiseren het Landelijk Contact Jeugdwerk (LCJ) en het Centrum voor Israëlstudies (CIS) het Online Opbodevent Israël vanuit de Botterschuur op Urk. Deelnemers kunnen vanaf 19.30 uur via de livestream op YouTube of via de...

Martin Edens
Persbericht

Martin Edens lanceert eerste solo single en kondigt album aan

Na vijftien jaar muziek te hebben gemaakt als artiest in hiphopformatie Damascus, brengt Martin Edens nu voor het eerst eigen muziek uit. De single ‘Tegen Beter Weten In’ is vanaf 23 oktober 2026, 9:00 uur voor iedereen te beluisteren. Een oproep...

Hans Reinders
Opinie

De verzengende hitte van de zon: klimaatcrisis of Gods oordeel?

Hittegolven, droogte en opwarmende oceanen: de gevolgen van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder. Maar hoe moeten christenen deze ontwikkelingen duiden? Columnist Hans Reinders onderzoekt wat de Bijbel over de zon zegt. De zomer van 2026...

Een protest tegen ICE
Nieuws

Opgepakt tijdens kerkbezoek? Amerikaanse kerken winnen hoger beroep tegen immigratiecontroles

Amerikaanse kerken en Joodse organisaties hebben een juridische overwinning behaald in hun strijd tegen immigratiecontroles in gebedshuizen. De regering Trump schrapte vorig jaar de beperkingen op immigratieacties bij onder meer kerken, synagogen...

Bijbel
Nieuws

Britse evangelist: 'Kerken besteden veel te weinig geld en tijd aan evangelisatie'

Kerken besteden veel tijd en geld aan hun eigen gemeenteleden, maar nauwelijks aan het bereiken van mensen buiten de kerk. Dat stelt de Britse evangelist J. John. Volgens hem gaat meer dan 95 procent van de beschikbare middelen naar erediensten en...

Stephen Hubbard vrijgelaten
Nieuws

Vader van Amerikaanse priester na vier jaar vrijgelaten door Poetin: 'Geschenk van genade'

De 74-jarige Amerikaan Stephen Hubbard is na ruim vier jaar gevangenschap in Rusland vrijgelaten. Zijn zoon, de orthodoxe priester Joseph Coleman, is diep dankbaar. Hij spreekt van 'een geschenk van genade'. De vrijlating kwam mede door inmenging van...

*Musa
Persbericht

Christenvervolging in Nigeria komt dichtbij tijdens HVC Regiotour 2026

Musa* uit Nigeria komt naar de Regiotour 2026 van Stichting Hulp Vervolgde Christenen (HVC). In november vertelt hij op verschillende locaties over de vervolgde Kerk in Nigeria. Van dichtbij ziet Musa wat er gebeurt wanneer christenen in Nigeria...