Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #4: Ds. Egas over roeping, predikantschap en emeritaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Nelleke Rebel
Video

Missionair speelcafé brengt kerk en jonge gezinnen bij elkaar: Nelleke Rebel vertelt

Veel kerken beschikken over ruimtes voor jonge kinderen die vooral op zondag worden gebruikt. Waarom zouden die doordeweeks leegstaan? Vanuit die gedachte ontwikkelde Nelleke Rebel, coördinator bij IZB-Impact, het concept van het Missionair...

GIDSnetwerk
Persbericht

GIDSnetwerk brengt christelijke investeerders samen

Hoe verandert de manier waarop ondernemers en investeerders met geld omgaan wanneer het zoeken naar Gods Koninkrijk vooropstaat? Die vraag staat centraal tijdens de Investeerdersdag 2026 van GIDSnetwerk. Op maandag 5 oktober komen christelijke...

Wim Grandia
Interview

Wim Grandia: "Mijn eindtijdvisie moet zich aanpassen aan de Bijbel, niet andersom"

"Iedere christen leest de Bijbel vanuit een bepaalde bril", zegt Wim Grandia. De vraag is niet óf je een bril draagt, maar of je bereid bent die bij te stellen wanneer Gods Woord daarom vraagt. In het slot van dit drieluik spreekt de auteur van De...

ds. J.M.D. de Heer
Opinie

GerGem-predikant zaait twijfel: Waarom zoveel argwaan bij geloofsweg Sefa?

Met stijgende verbazing las Martijn Lindhout de bijdrage van ds. J.M.D. de Heer over Sefa in De Saambinder. De kritische vragen over Sefa Vlaarkamp en de massale samenzang roepen bij hem op hun beurt de nodige vragen op. Waarom klinkt er zo weinig...

ING-campagne Micha Nederland
Nieuws

Christelijke organisaties roepen kerken op tot actie tegen financieringsbeleid ING

Micha Nederland roept kerken op een open brief aan ING te ondertekenen waarin de bank wordt gevraagd geen nieuwe olie- en gasvelden meer te financieren. De christelijke organisatie voert de actie samen met Laudato Si’ Alliantie Nederland, A Rocha...

rice
Nieuws

Voorzitter grootste protestantse kerkverband VS wil scherpere belijdenis: "Er zijn maar twee geslachten"

De voorzitter van de Southern Baptist Convention (SBC) wil dat het grootste protestantse kerkverband van de Verenigde Staten zijn belijdenis uitbreidt met een afzonderlijk artikel over gender en seksualiteit. Daarin moet onder meer duidelijker...

flynn
Nieuws

Voormalig worshipleader in Verenigde Staten voor rechter om moord op vrouw

De Amerikaanse worshipleader en voormalig American Idol-deelnemer Caleb Flynn (40) staat terecht voor de moord op zijn vrouw Ashley. De aanklager stelt dat hij haar in februari in hun woning in Tipp City, Ohio, doodschoot en daarna deed alsof er...

Stoffer
Nieuws

SGP steunt begroting niet als kabinet doorgaat met late abortussen

SGP-leider Chris Stoffer wil de begroting van het kabinet niet steunen als de plannen voor abortussen bij 22 en 23 weken zwangerschap in ziekenhuizen doorgaan. Het stoppen van die ontwikkeling is voor hem een breekpunt in de onderhandelingen met...

Meerartikelen

Paus Leo XIV
Nieuws

Paus Leo spreekt twee uur met Franse misbruikslachtoffers

Paus Leo XIV heeft tijdens zijn bezoek aan Frankrijk uitgebreid gesproken met zeven slachtoffers van seksueel misbruik binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Tijdens de twee uur durende ontmoeting in Lourdes sprak hij ieder van hen afzonderlijk. De paus...

Vliegenthart
Nieuws

ChristenUnie en SGP fel tegen plan Pro om abortus uit strafrecht te halen

Oppositiepartij Pro dient maandag een wetsvoorstel in om abortus uit het Wetboek van Strafrecht te halen. Het voorstel is niet nieuw: ook voormalig GroenLinks-Kamerlid Corinne Ellemeet probeerde dit enkele jaren geleden al. CU-leider Mirjam Bikker en...

Ds. A. I. Kazen
Video

Ds. Kazen gebruikt bijzonder levensverhaal William Colgate bij bevestiging ds. Van Vugt

Ds. A. I. Kazen gebruikte tijdens de bevestiging van ds. J. R. van Vugt als predikant van de hersteld hervormde gemeente te Soest het bijzondere levensverhaal van William Colgate. Kazen vertelde hoe Colgate een deel van zijn inkomsten bestemde voor...

Verpleegkundige
Nieuws

Verpleegkundige klaagt vakbond aan na conflict over transgenderarts in vrouwenkleedkamer

De Schotse verpleegkundige Sandie Peggie heeft haar eigen vakbond aangeklaagd. Volgens haar weigerde de Royal College of Nursing (RCN) juridische hulp te bieden nadat zij bezwaar had gemaakt tegen de aanwezigheid van een transgenderarts in de...

MemberCare-dag
Persbericht

MemberCare-dag richt zich op missionair werk in complexe gebieden

Hoe kunnen missionair werkers goed worden voorbereid op uitzending naar gebieden met politieke spanningen, conflicten of beperkingen rond het delen van het christelijk geloof? Die vraag staat centraal tijdens de jaarlijkse MemberCare-dag, die op...

Walk of Hope
Nieuws

Honderden christenen lopen in Utrecht Walk of Hope voor vervolgde kerk

Honderden christenen hebben zaterdag deelgenomen aan de Walk of Hope in Utrecht. De stille tocht, gevolgd door een podiumprogramma op het Moreelsepark, werd georganiseerd om aandacht te vragen voor de 388 miljoen christenen die wereldwijd vervolgd...

Ruth’s Choice
Interview

Ruth’s Choice wil naast Joden staan: “Voor één persoon kan het een wereld van verschil maken”

Een handgeschreven kaart, een pakket voor Joodse scholieren of financiële steun voor traumahulp in Israël. Stichting Ruth’s Choice probeert haar verbondenheid met het Joodse volk vooral praktisch zichtbaar te maken. Initiatiefnemer Tini Hazenoot...

Marijn Burkunk
Column

De Heilige Geest is geen plaatsvervanger van Jezus

Spreken of schrijven over God is een gewaagde onderneming. Vooral als het gaat over de Heilige Geest. Hoe kun je als simpel mens iets waarachtigs brengen over een onderwerp dat je beperkte verstand oneindig ver te boven gaat? Vierdelige serie over de...

Bijbel in Iran
Levensverhaal

Hij opende de Bijbel om de verkeerde reden, maar zijn hele gezin veranderde

Jarenlang zocht Siroos naar de waarheid. Hij groeide op in een toegewijd islamitisch gezin in Iran, maar kon zich nooit verzoenen met het beeld van God dat hij binnen de islam had leren kennen. Zelfs als kind verzette hij zich op school tegen het uit...

David ten Voorde
Interview

David ten Voorde: “De kerk groeit als gewone mensen doen wat Jezus zegt”

In Iran, India en delen van Afrika groeit de kerk sneller dan ooit, ondanks vervolging en maatschappelijke druk. Niet door grote campagnes of indrukwekkende gebouwen, maar door eenvoudige gelovigen die anderen leren Jezus te volgen. Tegenover...

Ds. A. van Duijn
Video

HHK-predikant over beladen begrip ‘aannemen’: ‘Laten we niet gelijk in een kramp schieten’

Het woord 'aannemen' ligt in een deel van de reformatorische gezindte gevoelig. Ds. A. van Duijn waarschuwt ervoor de zaligheid afhankelijk te maken van de mens die Christus 'maar moet aannemen' maar benadrukt tegelijk dat aannemen voluit Bijbelse...

Mozaiek Worship
Nieuws

Mozaiek Worship trekt door Nederland met ‘Jezus Messias Tour’

Mozaiek Worship gaat dit najaar op tournee door Nederland. Na de verschijning van het album Jezus Messias brengt de worshipformatie de nieuwe liederen tijdens acht avonden op verschillende plaatsen in het land. De tour begint op 1 oktober in...