Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

China vlag
Nieuws

Zes christenen in China opgepakt wegens zondagsschool en kinderwerk

In de Chinese provincie Guizhou zijn zes christenen gearresteerd vanwege hun betrokkenheid bij gewone kerkelijke activiteiten. Volgens mensenrechtenorganisatie Weiquanwang worden zij beschuldigd van fraude en het 'organiseren van minderjarigen voor a

SGP'er Diederik van Dijk
Video

SGP'er Diederik van Dijk ziet paralellen tussen sciencefictionroman en onze wereld

SGP'er Diederik van Dijk ziet zorgwekkende overeenkomsten tussen de huidige ontwikkelingen rond embryotechnologie en de wereld uit Brave New World. In die sciencefictionwereld worden baby’s gecreëerd met behulp van genetische manipulatie, biotechnolo

vluchtelingen en asiel
Nieuws

Moslims bedreigen Syrische christenen in Zeeuws azc na doop

Enkele Syrische bekeerlingen in een asielzoekerscentrum (azc) in Vlissingen zouden ernstig zijn bedreigd door moslims nadat zij zondag werden gedoopt. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. Volgens betrokkenen gaat het om intimidatie, fysieke bedreigi

Kerk in Actie
Nieuws

CIDI kritisch op steun Kerk in Actie aan omstreden organisaties

Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) bekritiseert de financiële steun die Kerk in Actie de afgelopen jaren gaf aan Israëlische en Palestijnse organisaties. In een nieuw rapport stelt CIDI dat sommige van deze organisaties bijdragen aa

Kerkbank
Nieuws

Onderzoek: bij kerk aangesloten gelovigen hebben vaak betere mentale gezondheid

Mensen die actief betrokken zijn bij een kerk of geloofsgemeenschap hebben vaker een betere mentale gezondheid dan mensen zonder geloofsovertuiging. Dat blijkt uit een groot onderzoek van het Amerikaanse Wheatley Institute. Onderzoekers bekeken meer

Hans Maat
Video

Komende zondag is Hans Maat te gast in Hour of Power

Met Pinksteren in zicht staat zondag bij Hour of Power het werk van de Heilige Geest centraal. Theoloog en tekstschrijver Hans Maat vertelt hoe het bekende lied ‘Ik zal er zijn’ ontstond nadat hij hoorde dat zangeres Kinga Bán ongeneeslijk ziek was.

Daan Lensink
Video

Moet thuisonderwijs vanwege geloof verdwijnen? Vereniging voor Thuisonderwijs reageert

De staatssecretaris van Onderwijs wil de uitzondering voor thuisonderwijs vanwege geloofs- en levensovertuiging schrappen. In Nederland krijgen bijna 2.500 kinderen thuis les omdat hun ouders niet tevreden zijn over de identiteit van scholen in de bu

Ds. C. P. de Boer
Video

Ds. De Boer vertelt over stervende man die niet voor God kon verschijnen

"'Dominee, mijn zonden. Ik moet sterven. Vanaf mijn trouwen ben ik niet meer in de kerk geweest. Over enkele uren sta ik voor God", aldus ds. C. P. de Boer. De CGK-predikant uit Renswoude deelde in een preek tijdens Goede Vrijdag (2023) een aangrijpe

Meerartikelen

World Servants
Persbericht

World Servants lanceert twintig nieuwe projecten voor 2027

De christelijke organisatie World Servants presenteerde deze maand het nieuwe projectseizoen voor 2027. Komend jaar zullen naar verwachting zo’n 620 jongeren zich inzetten voor projecten in ontwikkelingslanden, verspreid over elf landen in Latijns-Am

Mercy Ships
Nieuws

Mercy Ships investeert fors in medische opleidingen voor lokale zorgprofessionals

Medische opleidingen zijn de sleutel om het nijpend tekort aan gespecialiseerde gezondheidsprofessionals in Afrika aan te pakken. Dat is waarom Mercy Ships investeert in langdurige opleidingstrajecten van medische studenten en zorgverleners, blijkt u

Silvan Bruinstroop
Opinie

Zondagse kerkdiensten worden veel te weinig gewaardeerd

Elke zondag opnieuw gebeurt er iets heel bijzonders. In heel Nederland gaan de kerkdeuren open, nemen honderdduizenden mensen hun plek in de kerkbanken in en klinkt het eeuwenoude evangelie opnieuw in al haar kracht. Het lijkt soms alsof we daar tege

Andrea en Cristina Ferrari
Interview

Kerkplanter Andrea Ferrari: “In Italië moet je geduld hebben om mensen te bereiken”

“Hier moet je geduld hebben om mensen te bereiken.” Acht jaar geleden stichtte Andrea Ferrari in het Italiaanse Perugia een kerk. Hij heeft met heel wat uitdagingen te maken gekregen. Toch ziet hij telkens weer mogelijkheden om mensen te bereiken met

Prof. dr. Arnold Huijgen
Column

Wat doet de Theoloog der Nederlanden eigenlijk? Een inkijkje

‘Wat is een theoloog eigenlijk?’ Dat was de ontwapenende vraag van een jongeman met wie ik al zeker twintig minuten in gesprek was bij een glas bier. We hadden het over het christelijk geloof gehad, over het gebed (waar hij mee was begonnen in een mo

Pakistan
Nieuws

Gedwongen bekering en huwelijk: 14-jarig christelijk meisje slachtoffer in Pakistan

Een 14-jarig christelijk meisje in Pakistan is ontvoerd, gedwongen bekeerd tot de islam en uitgehuwelijkt aan een getrouwde moslimman. Dit ondanks dat het meisje kampt met gezondheidsproblemen. Haar vader en advocaat beweren dat zij seksueel is misbr

Jacobs
Column

Burgemeester in oorlogstijd

Opperrabbijn Jacobs maakt zich flinke zorgen over de groeienden spanningen rondom antisemitisme en schrijft in zijn nieuwe dagobek onder meer over de verantwoordelijkheid van bestuurders en de noodzaak om bruggen te bouwen. Toch blijft hij vertrouwen

Mirjam Bikker
Video

CU-leider pleit voor leeftijdsverhoging prostitutie: "Jonge meiden verdienen een andere toekomst"

De ChristenUnie wil dat de minimumleeftijd voor prostitutie snel omhooggaat. Volgens partijleider Mirjam Bikker liggen er al jarenlang plannen klaar, maar blijft actie uit. Tijdens een uitzending van Goedemorgen Nederland op 20 mei zei Bikker dat zij

Ozan Türkdogan
Nieuws

Amsterdamse moslimpoliticus: "Moslims kunnen niet bevriend zijn met christenen"

Ozan Türkdogan, lijsttrekker van de Anti-Racistische Moslimpartij (ARMP) in Amsterdam, heeft opnieuw voor ophef gezorgd met uitspraken over christenen, islam en de toekomst van Europa. In de podcast deanderekantnl stelde hij onder meer dat "moslims v

Abortuskliniek
Nieuws

Iers parlement verwerpt voorstel voor ruimere abortuswetgeving

Het Ierse parlement heeft een voorstel voor verruiming van de abortuswet afgewezen. Dat meldt Evangelical Focus. Een meerderheid van het parlement stemde tegen het wetsvoorstel. 85 parlementsleden stemden tegen, dertig voor. Daarnaast onthielden 36 p

ebola
Nieuws

Wereldraad van Kerken roept op tot gebed en hulp na dodelijke ebola-uitbraak in Congo

De Wereldraad van Kerken heeft zijn grote bezorgdheid uitgesproken over de ernstige ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo. Volgens officiële cijfers zijn inmiddels zeker 131 mensen overleden. Daarnaast zijn er meer dan 500 vermoedelijke

Standbeeld Jezus
Nieuws

Grootste Jezus-beeld ter wereld in aanbouw in Armenië

In Armenië wordt gewerkt aan wat het grootste standbeeld van Jezus Christus ter wereld moet worden. Dat meldt The Christian Post. Volgens de initiatiefnemers moet het project in 2027 afgerond zijn. De bouw liep de afgelopen jaren vertraging op door d