Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

Ezra Jin
Nieuws

Voorganger Ezra Jin verwacht ‘enorme opwekking’ in China ondanks hevige vervolging

De Chinese voorganger Ezra Jin verwacht dat zijn land een grote geestelijke opwekking zal meemaken. Dat vertelt hij aan The Christian Post. Volgens Jin heeft jarenlange vervolging de kerk niet kunnen uitroeien. Integendeel: onder druk is het geloof...

Virginia State University
Nieuws

Christelijke studenten klagen Amerikaanse universiteit aan om toezicht op geloofsactiviteiten

Twee christelijke studentenorganisaties hebben de Virginia State University (VSU) aangeklaagd. Dat schrijft The Christian Post. De studenten zijn niet te spreken over nieuw beleid van de universiteit. Voortaan mogen christelijke studentenorganisaties...

Jeruzalem
Nieuws

Christelijke jongen van negen met pepperspray bespoten in Jeruzalem

Een negenjarige christelijke jongen is in Jeruzalem met pepperspray bespoten. Dat schrijft The Christian Post. Het Armeense kind fietste tijdens Jom Kipoer door de stad en luisterde naar muziek. Volgens de jongen sprak een man hem daarop aan en...

Ds. B. J. van Assen
Nieuws

Drie hervormde gemeenten brengen beroep uit op ds. B. J. van Assen

Ds. B. J. van Assen (foto) mag de komende tijd nadenken over een eventuele verhuizing. De predikant ontving afgelopen week namelijk van drie hervormde gemeenten een beroep: Ermelo, Putten en Ridderkerk. Van Assen is sinds juli 2021 predikant van de...

Bijbel
Persbericht

Voor ruim 125 miljoen christenen is de Bijbel buiten bereik

Hoewel Bijbels wereldwijd steeds beter beschikbaar zijn, hebben meer dan 500 miljoen christenen te maken met beperkingen die de toegang tot de Bijbel bemoeilijken. Ruim 125 miljoen christenen hebben geen toegang tot de Bijbel, terwijl ze dat wel...

Sem Pruijs bij Hour of Power
Levensverhaal

Sem Pruijs zondag in Hour of Power: "Jezus is mijn Vriend, maar ook mijn Held en God"

Sem Pruijs heeft een visuele beperking, die ervoor zorgt dat hij het midden van zijn zicht wegvalt. Belangrijker, vertelt hij zondag in Hour of Power, is dat hij ontdekte waar hij voor leeft. "Jezus is de vriend die altijd met mij mee is. Niet alleen...

Ds. A. Schot
Nieuws

GerGem-predikant komt met 95 stellingen over doop

Ds. A. Schot heeft 95 stellingen over de doop opgesteld. De predikant van de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) wil daarmee het gesprek over de betekenis van de doop voeren vanuit de Bijbel. Hij maakt zich zorgen dat in discussies over de doop het werk...

Laurentine van Landeghem
Persbericht

Nieuwe catecheseles rond Hervormingsdag verbindt Luther met influencer

Stichting IRS heeft samen met NET Foundation een nieuwe catecheseles ontwikkeld voor Hervormingsdag 2026. Onder het thema Op zoek naar rust maken jongeren kennis met het gedachtegoed van de Reformatie. Daarbij worden de zoektocht van Maarten Luther...

Meerartikelen

Kerkganger
Nieuws

Helft jonge Amerikaanse kerkgangers vindt sommige Bijbelse waarheden achterhaald

Meer dan de helft van de jonge protestantse kerkgangers in de Verenigde Staten vindt dat sommige Bijbelse waarheden achterhaald raken als de cultuur verandert. Ook zegt een meerderheid in deze leeftijdsgroep bepaalde Bijbelse leerstellingen af te...

politie
Nieuws

Chinese kerk moet gebouw verlaten na uitdelen waaiers met Bijbelteksten

Een Chinese huiskerk in Guangzhou moest binnen enkele uren haar gehuurde ruimte verlaten nadat drie christenen waaiers met evangelisatieteksten uitdeelden. De politie nam materiaal in beslag en verhoorde de betrokkenen. Dat meldt ChinaAid.  De...

Duncan Postma
Opinie

Waarom Thierry Baudet geen Abraham Kuyper is

In het politieke discours wordt Thierry Baudet te vaak vergeleken met Abraham Kuyper. Daar is op het eerste gezicht ook wel enige aanleiding toe. Baudet heeft met de Renaissanceschool een eigen school gesticht, naar het voorbeeld van Kuyper, die iets...

Willemijn Fokker
Podcast

Terugkijken: Willemijn wilde na jarenlange depressie euthanasie

Acht jaar lang kampte Willemijn Fokker met een zware depressie. Vrijwel dagelijks dacht ze aan de dood, deed meerdere suïcidepogingen en overwoog uiteindelijk euthanasie. Toen dat traject vertraging opliep, kwam er onverwacht verandering. In De...

Jacobs
Column

Schoenmaker, houd je bij je Joodse leest!

Tussen de Joodse Feestdagen in besloot opperrabbijn Jacobs met zijn kleinkinderen op stap te gaan. Maar niet naar een attractiepark, zoals veel andere Joden op deze zogeheten tussendagen. Ook reflecteert de opperrabbijn op zijn eigen uitlatingen....

wales
Nieuws

Kerk in Wales stelt invoering homohuwelijk uit

De Anglicaanse Kerk in Wales neemt meer tijd voordat zij kerkelijke homohuwelijken mogelijk maakt. De bisschoppen zouden in april volgend jaar voorstellen voorleggen, maar willen eerst een theologisch gesprek over het huwelijk. Een nieuwe datum...

bijbel
Nieuws

Bijbel nu volledig vertaald in meer dan 800 talen

De volledige Bijbel is inmiddels beschikbaar in 807 talen. Daarmee kunnen ongeveer 6,2 miljard mensen Gods Woord in hun eigen taal lezen. Het afgelopen jaar kregen 101 miljoen mensen die mogelijkheid voor het eerst. Wycliffe Bible Translators...

Loofhuttenfeest
Nieuws

Christenen uit tientallen landen vieren Loofhuttenfeest in Jeruzalem

Christenen uit tientallen landen zijn deze week in Jeruzalem samengekomen voor de jaarlijkse viering van het Bijbelse Loofhuttenfeest door de International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ). De bijeenkomst staat dit jaar in het teken van Joël...

Stoffer
Nieuws

Volkskrant-hoofdredacteur zet vraagtekens bij invloed SGP, Stoffer verdedigt minderheden

“Een overgrote meerderheid van Nederland is voor het huidige abortusbeleid. Het is heel raar dat zo'n minderheidsstandpunt ineens dominant wordt.” Dat zei Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Klok woensdagavond bij de talkshow Pauw & De Wit tegen Chris...

Ds. D. J. W. Kok
Nieuws

Ds. D. J. W. Kok neemt beroep naar hervormd Oud-Beijerland aan en verlaat Stolwijk

De hervormde gemeente te Oud-Beijerland (Wijk Oost) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. D. J. W. Kok (foto) uit Stolwijk nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het dorp uit de Hoeksche Waard volgt ds. Kok ds. J. J. ten Brinke op....

André van der Meer
Video

Nieuwe voorstelling André van der Meer geïnspireerd door verloren zoon

Theatermaker en voormalig jeugdwerker André van der Meer trekt dit najaar voor het eerst met een eigen voorstelling het theater in. In Het Huis van de Vader combineert hij persoonlijke verhalen, zelfgeschreven muziek en humor. De gelijkenis van de...

kerkasiel
Nieuws

Kerk in Kampen dacht aan einde kerkasiel: "Je kunt niet tot sint-juttemis doorgaan"

De Open Hof in Kampen heeft deze zomer overwogen het kerkasiel van de familie Babayants na ruim 670 dagen te stoppen. Dat zegt voorganger en initiatiefnemer Kasper Jager in het EO-programma Dit is de kwestie. 'Hoe naar het ook is, als er geen...