"Ook de psalmdichters schreven in eigentijdse taal"

God 26 januari 2015
"Wanneer we de psalmen zingen in de taal van nu, kunnen ze weer meer voor ons gaan leven. Ook de psalmdichters schreven hun liederen in de eigentijdse taal van toen," zegt Jan Pieter Kuyper. Eind vorig jaar lanceerde de stichting 'Dicht bij de Bijbel' de nieuwe website www.denieuwepsalmberijming.nl. "Eenmaal gemaakte berijmingen verouderen, omdat de taal verandert," vertelt het bestuurslid en initiatiefnemer van de stichting.

Heeft u een aantal voorbeelden van verouderde psalmwoorden die vandaag de dag niet te begrijpen zijn? 
"De meest gebruikte berijmingen zijn die van 1773 en van 1967 (Liedboek)," antwoordt Kuyper. "Uit beide berijmingen zijn genoeg passages te noemen die moeilijk te begrijpen zijn door de verouderde woordkeuze. We ontdekken er meteen al één in het eerste vers van Psalm 1: ‘Noch nederzit, daar zulken samenrotten’. Het woord samenrotten, wat ‘samenscholen met slechte bedoelingen’ betekent, gebruiken we niet meer. Of neem Psalm 68 vers 8:
Dat Bazans hemelhoge berg
Met al zijn heuv'len Sion terg'
En wane t' overtreffen;
Wat springt gij, bergen, trots omhoog?
Wat wilt g' u, in der volk'ren oog,
Bij Sions berg verheffen?

Hier buitelen de woordsamentrekkingen over elkaar heen, wat de begrijpelijkheid niet ten goede komt. De berijming van 1967 gebruikt ook nog de oude aanspreekvorm ‘Gij’ in plaats van ‘U’. We gebruiken deze vorm in ons normale taalgebruik niet meer, dus waarom wel in een berijming? Ook vinden we in deze berijming nog veel verouderde woorden terug. Neem Psalm 100 vers 3. Daar staat ‘Gebenedijd zijn grote naam’. Bedoeld wordt ‘gezegend’ of ‘geprezen’."

Wat is uw boodschap aan kerken die nog steeds van verouderde psalmen gebruik maken?
"Het is niet onze intentie om een bestaande berijming te verdringen. Ik ben zelf opgegroeid met de berijming van 1773 en ken veel verzen uit het hoofd. Dat koester ik en vind ik waardevol voor mijn geloofsleven. Het is ook niet voor niets dat men op onze website ook de oudere berijmingen als vergelijking terug kan vinden."

Met de vele berijmingen en bundels zien we soms door de bomen het bos niet meer. Begrijpt u die verwarring en vindt u het zelf nog overzichtelijk?
"Die onduidelijkheid valt erg mee vind ik. Naast de eerdere genoemde psalmberijmingen, wordt er binnen de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt de psalmberijming uit het Gereformeerd Kerkboek gebruikt, waarin een groot aantal berijmingen uit het Liedboek zijn opgenomen en verder hebben we de nog niet zo lang geleden uitgekomen psalmberijming van ds. Meeuwse. Deze laatste berijming leunt qua taalkleed erg aan tegen 1773. Een berijming is eigentijdse taal is er simpelweg niet. En in deze behoefte willen we graag voorzien."

"Overigens wordt het tegenwoordig steeds makkelijker om in één dienst te zingen uit diverse bundels c.q. psalmberijmingen. Steeds vaker wordt er gewerkt met liturgiebladen of met een beamer. Zo wordt De Nieuwe Psalmberijming nu al gebruikt en gezongen in diverse gemeenten binnen diverse kerkverbanden."

Welke psalm heeft positieve invloed gehad op uw geloofsleven?
"Bij elke berijming ontdek je nieuwe dingen en bij elke psalm ervaar ik de rijkdom van Gods Woord. Natuurlijk spreekt de één meer aan dan de ander. Psalm 51, waarin David om vergeving smeekt, heeft bijvoorbeeld voor mijn geloofsleven meer betekenis dan Psalm 101, waarin onder meer de oproep klinkt om verwaande mensen uit te roeien. 

Ik werd persoonlijk erg gegrepen door Psalm 8. In deze psalm wordt de grootheid van God en zijn schepping bezongen en de nietigheid van de mens. Het kwam recht uit mijn hart toen ik schreef:
Ik kan het, HEERE, bijna niet geloven
dat U de maan en sterren schiep daarboven.
Wat is een mens dan onbeduidend klein.
Hoe kan het dat U toch zijn God wilt zijn?

Ook de onberijmde tekst uit Psalm 103 en 139 zijn voor mij persoonlijk pareltjes. Zinnen als ‘De HEER wil ons met liefde overladen/Zijn hart stroomt altijd over van genade.’ komen als vanzelf op papier. De psalmen staan vol van de trouw en liefde van onze Heer voor kleine, zondige mensen!"

Ter illustratie hieronder de eerste drie verzen van Psalm 139 in de nieuwe psalmberijming:
1. U kent mij, HEERE, U ontwart
al de geheimen van mijn hart.
U ziet mij thuis en onderweg,
U mist geen woord van wat ik zeg.
Zelfs nog onuitgesproken zinnen
vangt U al op bij mij vanbinnen.

2. U, HEER, bent altijd om mij heen.
Geen ogenblik ben ik alleen.
U ondersteunt mij met uw hand;
uw trouw gaat boven mijn verstand.
Waar ik ook ga, ik zie U kijken.
Hoe kan ik ooit uw blik ontwijken?

3. Al klom ik naar de hemel, HEER,
al lag ik bij de doden neer,
al vloog ik met de vogels mee
voorbij de allerverste zee,
dan nog bleef U steeds aan mijn zijde;
Uw hand zou mij voortdurend leiden.

De Nieuwe Psalmberijming heeft nu iets minder dan 50 psalmen afgerond. Bezoek de website van De Nieuwe Psalmberijming.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

ethiopie
Nieuws

Zamzam (18) verloor bijna alles: "Maar ik kan Christus niet verloochenen"

Een 18-jarige vrouw in Haroji Wado, Ethiopië, ondervindt zware gevolgen van haar bekering tot het christendom. Zamzam Addaamaa, geboren in een vrome moslimfamilie in deze grensplaats met Soedan, wordt sinds ze tot geloof kwam in Jezus geconfronteerd

Opperrabbijn
Column

De Jood heeft het maar te accepteren

In zijn nieuwe dagboek geeft opperrabbijn Jacobs enkele schokkende voorbeelden van antisemitisme waar een gast van hem mee te maken kreeg toen hij op bezoek kwam. En het meest zorgwekkende daarbij is misschien nog wel dat er niemand ingreep. 'De Jood

Glashouwer
Interview

Volgens Marianne Glashouwer is er hoop voor Joden: "Zij hebben de God van Israël"

"Ik vind het beangstigend hoe wereldwijd de Jodenhaat toeneemt," zegt Marianne Glashouwer met een zucht. Maar direct daarna klinkt haar stem hoopvol: "Gelukkig is er hoop, want de Heere God staat aan hun kant. Zij hebben de God van Israël." De voorma

pakistan
Nieuws

Pakistaanse provincie Punjab verbiedt kindhuwelijken: "Historische mijlpaal"

In de Pakistaanse provincie Punjab is maandag een wet aangenomen die kindhuwelijken verbiedt. De wet betekent goed nieuws voor meisjes die afkomstig zijn uit minderheden en vaak slachtoffer zijn van gedwongen huwelijken. Ook veel christelijke meisjes

Dader steekpartij aangehouden
Nieuws

Bisschop geschokt door steekpartij op Joodse mannen in Londen

In het noorden van Londen zijn twee Joodse mannen neergestoken. Dat gebeurde in de wijk Golders Green. De slachtoffers zijn 34 en 76 jaar oud. Zij liggen in het ziekenhuis, maar hun toestand is stabiel. De politie spreekt van een terroristische daad.

kampen
Nieuws

Honderden kerken luiden klokken voor asielkinderen

In heel Nederland hebben woensdag honderden kerken hun klokken geluid voor asielkinderen die al lange tijd in onzekerheid leven. Volgens de initiatiefnemers deden meer dan 800 kerken mee aan de actie. De klokken werden om 16.20 uur geluid als gezamen

Stuurman Sjaac van der Plas
Video

Video: zendingsschip Logos Hope keert na 17 jaar terug in Nederland

Op 19 mei hoopt het zendingsschip de Logos Hope na zeventien jaar terug te keren in Nederland. Het immense schip van de organisatie Operatie Mobilisatie zal dan aanmeren in de havens van Scheveningen. In de eerste aflevering van het Logos Hope Journa

Knevel
Persbericht

Apologie Congres brengt geloof, wetenschap en actuele vragen samen

Op zaterdag 26 september 2026 organiseert SHARE apologetics de tweede editie van het NL Apologie Congres. In een tijd waarin vragen rond geloof, wetenschap en zingeving opnieuw volop in de belangstelling staan, wil het congres een platform bieden voo

Meerartikelen

Ds. C. Brouwer
Nieuws

CGK Mussel, Zierikzee en Middelburg beroepen ds. C. Brouwer

Ds. C. Brouwer (foto) mag de komende periode nadenken over een eventuele verhuizing. De predikant ontving liefst drie beroepen. De christelijke gereformeerde kerken (CGK) te Mussel, Zierikzee en Middelburg brachten allemaal een beroep uit op de predi

Indi
Nieuws

Wereldwijde kerk groeit maar Europa en VS blijven achter

Het aantal christenen wereldwijd blijft toenemen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Center for the Study of Global Christianity in de Verenigde Staten, die recent werden gepubliceerd. Het epicentrum van het christendom verdwijnt echter uit Europe

Studiedag
Persbericht

Studiedag over ‘therapeutisch evangelie’: ‘Alleen het ware Evangelie bevrijdt’

Op donderdag 29 mei organiseert Hart voor de Gemeente een studiedag rond het thema ‘Het nieuwe opium voor de kerk’. Tijdens deze dag staat de invloed van de zogeheten therapeutische cultuur op het christelijk geloof en de kerk centraal. Volgens de or

Voorganger Steve Maile
Nieuws

Politie onderzoekt uitspraken van gearresteerde Britse straatprediker over islam en LHBTI

Voorganger Steve Maile werd vorige maand door de politie in Watford opgepakt. Op beelden was te zien hoe drie agenten de voorganger in de boeien sloegen terwijl hij preekte. De voorganger, verbonden aan de Oasis City Church in Watford, werd er onder

Cairo
Nieuws

Egypte discrimineert religieuze minderheden ondanks tekenen van vooruitgang

Volgens een recent rapport van de Amerikaanse Commissie voor Internationale Religieuze Vrijheid (USCIRF) worden christenen en andere religieuze minderheden in Egypte nog steeds systematisch gediscrimineerd. Hoewel er enige vooruitgang is geboekt, bli

Herman
Column

Christelijke homo's missen vaak een ondersteunende omgeving

Christelijke homo's kunnen voor de kerk een wake-up call zijn, zo stelt Herman van Wijngaarden in onderstaande column. Hij zet daarin uiteen dat christelijke homo's die voor een celibatair leven kiezen, vaak een ondersteunende omgeving missen. En jui

Enoch Burke
Nieuws

Hoorzitting rond christelijke leraar loopt uit de hand en wordt stilgelegd

De hoorzitting van de geschorste christelijke leraar Enoch Burke, over zijn ontslag bij Wilson’s Hospital School, is op vrijdag onverwacht stopgezet. De zitting liep uit de hand toen Burke herhaaldelijk de procedure onderbrak. Hij verzette zich fel t

Lotte Faber
Interview

Lotte hield zich bezig met occulte spiritualiteit: “God heeft mij van de leugen bevrijd”

Spiritualiteit was iets waar Lotte Faber (36) mee opgroeide. Toch gaf het haar nooit echte voldoening en vond ze er niet wat ze zocht. Na een lange zoektocht kwam ze terecht bij Jezus. Haar bekering had grote gevolgen, op allerlei vlakken. Ze besefte

Hans Reinders
Opinie

Honderd jaar strijd om de sprekende slang: beeldspraak of werkelijkheid?

Honderd jaar na de synode van Assen blijft de kwestie rond de sprekende slang verrassend actueel. In 1926 werd dr. J.G. Geelkerken afgezet omdat hij vragen stelde bij de letterlijke betekenis van Genesis 2 en 3. Was dat een achterhaalde discussie, of

The Shelter/Voordewind
Interview

Joël Voordewind liep als jongetje rond bij The Shelter: "Knipoog van boven dat we nu opengaan"

Na zes jaar gesloten te zijn geweest opent hostel The Shelter weer haar deuren. THDV-directeur Joël Voordewind liep er als klein jongetje al rond. “Het is een knipoog van boven dat we nu weer opengaan.” Bijzonder, vindt hij het dat hij betrokken is b

3xm
Persbericht

3xM bereikte in 2025 ruim 95 miljoen mensen online met het Evangelie

Zendingspionier 3xM bereikte in 2025 online ruim 95 miljoen mensen met het Evangelie van Jezus Christus, voornamelijk onder onbereikte volken in landen als Pakistan, Afghanistan, Bangladesh en Somalië. Het aantal volgers op de social media-kanalen st

Rose Docherty
Nieuws

Schotse pro-life demonstrante vrijgesproken na arrestatie bij abortuskliniek

De aanklacht tegen de Schotse pro-life demonstrante Rose Docherty is geseponeerd. Dat meldt Christian Today. De 75-jarige oma werd aangeklaagd nadat ze in september 2023 gearresteerd werd vanwege het 'beïnvloeden' van personen binnen de 'bufferzone'