"Ook de psalmdichters schreven in eigentijdse taal"

God 26 januari 2015
"Wanneer we de psalmen zingen in de taal van nu, kunnen ze weer meer voor ons gaan leven. Ook de psalmdichters schreven hun liederen in de eigentijdse taal van toen," zegt Jan Pieter Kuyper. Eind vorig jaar lanceerde de stichting 'Dicht bij de Bijbel' de nieuwe website www.denieuwepsalmberijming.nl. "Eenmaal gemaakte berijmingen verouderen, omdat de taal verandert," vertelt het bestuurslid en initiatiefnemer van de stichting.

Heeft u een aantal voorbeelden van verouderde psalmwoorden die vandaag de dag niet te begrijpen zijn? 
"De meest gebruikte berijmingen zijn die van 1773 en van 1967 (Liedboek)," antwoordt Kuyper. "Uit beide berijmingen zijn genoeg passages te noemen die moeilijk te begrijpen zijn door de verouderde woordkeuze. We ontdekken er meteen al één in het eerste vers van Psalm 1: ‘Noch nederzit, daar zulken samenrotten’. Het woord samenrotten, wat ‘samenscholen met slechte bedoelingen’ betekent, gebruiken we niet meer. Of neem Psalm 68 vers 8:
Dat Bazans hemelhoge berg
Met al zijn heuv'len Sion terg'
En wane t' overtreffen;
Wat springt gij, bergen, trots omhoog?
Wat wilt g' u, in der volk'ren oog,
Bij Sions berg verheffen?

Hier buitelen de woordsamentrekkingen over elkaar heen, wat de begrijpelijkheid niet ten goede komt. De berijming van 1967 gebruikt ook nog de oude aanspreekvorm ‘Gij’ in plaats van ‘U’. We gebruiken deze vorm in ons normale taalgebruik niet meer, dus waarom wel in een berijming? Ook vinden we in deze berijming nog veel verouderde woorden terug. Neem Psalm 100 vers 3. Daar staat ‘Gebenedijd zijn grote naam’. Bedoeld wordt ‘gezegend’ of ‘geprezen’."

Wat is uw boodschap aan kerken die nog steeds van verouderde psalmen gebruik maken?
"Het is niet onze intentie om een bestaande berijming te verdringen. Ik ben zelf opgegroeid met de berijming van 1773 en ken veel verzen uit het hoofd. Dat koester ik en vind ik waardevol voor mijn geloofsleven. Het is ook niet voor niets dat men op onze website ook de oudere berijmingen als vergelijking terug kan vinden."

Met de vele berijmingen en bundels zien we soms door de bomen het bos niet meer. Begrijpt u die verwarring en vindt u het zelf nog overzichtelijk?
"Die onduidelijkheid valt erg mee vind ik. Naast de eerdere genoemde psalmberijmingen, wordt er binnen de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt de psalmberijming uit het Gereformeerd Kerkboek gebruikt, waarin een groot aantal berijmingen uit het Liedboek zijn opgenomen en verder hebben we de nog niet zo lang geleden uitgekomen psalmberijming van ds. Meeuwse. Deze laatste berijming leunt qua taalkleed erg aan tegen 1773. Een berijming is eigentijdse taal is er simpelweg niet. En in deze behoefte willen we graag voorzien."

"Overigens wordt het tegenwoordig steeds makkelijker om in één dienst te zingen uit diverse bundels c.q. psalmberijmingen. Steeds vaker wordt er gewerkt met liturgiebladen of met een beamer. Zo wordt De Nieuwe Psalmberijming nu al gebruikt en gezongen in diverse gemeenten binnen diverse kerkverbanden."

Welke psalm heeft positieve invloed gehad op uw geloofsleven?
"Bij elke berijming ontdek je nieuwe dingen en bij elke psalm ervaar ik de rijkdom van Gods Woord. Natuurlijk spreekt de één meer aan dan de ander. Psalm 51, waarin David om vergeving smeekt, heeft bijvoorbeeld voor mijn geloofsleven meer betekenis dan Psalm 101, waarin onder meer de oproep klinkt om verwaande mensen uit te roeien. 

Ik werd persoonlijk erg gegrepen door Psalm 8. In deze psalm wordt de grootheid van God en zijn schepping bezongen en de nietigheid van de mens. Het kwam recht uit mijn hart toen ik schreef:
Ik kan het, HEERE, bijna niet geloven
dat U de maan en sterren schiep daarboven.
Wat is een mens dan onbeduidend klein.
Hoe kan het dat U toch zijn God wilt zijn?

Ook de onberijmde tekst uit Psalm 103 en 139 zijn voor mij persoonlijk pareltjes. Zinnen als ‘De HEER wil ons met liefde overladen/Zijn hart stroomt altijd over van genade.’ komen als vanzelf op papier. De psalmen staan vol van de trouw en liefde van onze Heer voor kleine, zondige mensen!"

Ter illustratie hieronder de eerste drie verzen van Psalm 139 in de nieuwe psalmberijming:
1. U kent mij, HEERE, U ontwart
al de geheimen van mijn hart.
U ziet mij thuis en onderweg,
U mist geen woord van wat ik zeg.
Zelfs nog onuitgesproken zinnen
vangt U al op bij mij vanbinnen.

2. U, HEER, bent altijd om mij heen.
Geen ogenblik ben ik alleen.
U ondersteunt mij met uw hand;
uw trouw gaat boven mijn verstand.
Waar ik ook ga, ik zie U kijken.
Hoe kan ik ooit uw blik ontwijken?

3. Al klom ik naar de hemel, HEER,
al lag ik bij de doden neer,
al vloog ik met de vogels mee
voorbij de allerverste zee,
dan nog bleef U steeds aan mijn zijde;
Uw hand zou mij voortdurend leiden.

De Nieuwe Psalmberijming heeft nu iets minder dan 50 psalmen afgerond. Bezoek de website van De Nieuwe Psalmberijming.

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

Resolutie SGP over terugkeer uitgezette zendelingen in Turkije aangenomen

Mede op initiatief van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen nam het Europees Parlement in Straatsburg donderdagmiddag een resolutie aan met de oproep aan Turkije om uitgezette christelijke zendelingen weer terug te laten keren. Turkije zette de af

Grote Kerk Alkmaar
Nieuws

Minister grijpt niet in na weigering paasdienst in Grote Kerk Alkmaar

Onlangs werd bekend dat de protestantse gemeente Alkmaar de Grote Kerk van Alkmaar niet mag huren voor een kerkdienst. De weigering leidde vervolgens zowel in de Alkmaarse gemeenteraad als de Tweede Kamer tot vragen. Minister Gouke Moes (Onderwijs, C

Gereformeerde Gemeente Gouda
Nieuws

GerGem stelt toetsingscommissie in bij behandeling klachten over seksueel misbruik

De generale synode van de Gereformeerde Gemeenten (GG) heeft woensdag in Gouda besloten een onafhankelijke toetsingscommissie in te stellen. Deze commissie moet zorgen voor extra zorgvuldigheid en meer onafhankelijkheid bij de behandeling van klachte

Oeganda
Nieuws

Moslimextremisten vallen pastors aan na kerkdienst in Oeganda

Twee pastors uit Oost-Oeganda zijn op 30 januari aangevallen door moslimextremisten. Ze raakten daarbij gewond en verbleven ruim een week in het ziekenhuis. De twee geestelijken van de New Life Church in Palilisa werden op de terugweg van een kerkdie

Ds. H. C. Bezemer
Nieuws

CGK Urk hoopt op komst ds. H. C. Bezemer

De christelijke gereformeerde kerk te Urk hoopt op de komst van ds. H. C. Bezemer (foto). In de Maranathakerk is één van de predikantsplaatsen vacant in verband met het emeritaat van ds. H. Korving. Laatstgenoemde predikant ging in 2021 met emeritaat

Psalm 139 - Open Doors
Video

Luister naar deze prachtige versie van Psalm 139: 'Heer die mij ziet zoals ik ben'

'Gij volgt mij waar ik zit of sta. Wat mij ten diepste houdt bewogen, 't ligt alles open voor Uw ogen.' Deze woorden zijn afkomstig uit het prachtige lied 'Heer die mij ziet zoals ik ben.' Het lied, gebaseerd op Psalm 139 en afkomstig van The Psalm P

Olympische spelen
Nieuws

Olympische Spelen: 192 deelnemers afkomstig uit landen die christenen vervolgen

De Olympische Winterspelen in Milaan zijn in volle gang. Sport verbroedert, zo is de algemene opvatting. Er zit echter een schaduwzijde aan deze Spelen. Maar liefst 192 atleten zijn afkomstig uit landen waar christenen vervolgd worden. Die informatie

Kerkganger
Dagelijks leven

Refoweb-vragensteller vindt autisme en kerkgang ingewikkelde combinatie

Een dertiger uit de Protestantse Kerk in Nederland heeft op Refoweb openhartig zijn worsteling gedeeld met gemeente-zijn. Hij is ongetrouwd, woont alleen en kreeg enkele jaren geleden de diagnose autisme. Vooral op sociaal gebied ervaart hij grote on

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

VS sturen 200 militairen naar Nigeria voor strijd tegen islamitisch terrorisme

De Verenigde Staten sturen 200 militairen naar Nigeria om het Nigeriaanse leger te trainen in de strijd tegen islamitische terreurgroepen. Deze inzet volgt op recente Amerikaanse luchtaanvallen en waarschuwingen van president Donald Trump over de aan

Stap voor stap dichter bij Jezus
Persbericht

NBG nodigt uit tot bezinning met nieuw veertigdagentijdproject

Wat houdt mij bezig? Hoe leef ik? Waar word ik geraakt als ik over Jezus lees? Voor wie in de Veertigdagentijd wil stilstaan bij zulke vragen, heeft het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap het leesplan Stap voor stap dichter bij Jezus. Daarmee laat j

Klint Kubiak
Nieuws

Coach Super Bowl-team getuigt van geloof: “Onze identiteit ligt in Christus"

In aanloop naar de Super Bowl, de finale van de Amerikaanse footballcompetitie en een van de grootste sportevenementen ter wereld, spraken coaches en begeleiders van de Seattle Seahawks open over hun christelijk geloof. Terwijl het team zich voorbere

Poetin
Nieuws

Mensenrechtenactivisten: Poetin zet Russisch-Orthodoxe Kerk in om religie te onderdrukken

Het regime van president Vladimir Poetin zet de Russisch-Orthodoxe Kerk in om andere geloofsovertuigingen te onderdrukken. Dat is de conclusie van verschillende geestelijken en mensenrechtenactivisten tijdens de Internationale Top over Godsdiensvrijh

Lin Button
Interview

Lin Button voelt zich de oudste zoon: "Een leugen waarvan God ons wil bevrijden"

“Veel christenen zijn erg plichtsgetrouw en doen goede dingen voor God. Maar een intieme relatie met Hem missen ze.” Auteur en counselor Lin Button leidt aanstaand weekend de TPZ-conferentie in Houten en worstelde er ook zelf mee. “Ik dacht dat ik he

Ds. W. M. Mulder
Nieuws

HHK Nieuwleusen beroept ds. W. M. Mulder uit Springford (Canada)

De hersteld hervormde gemeente te Nieuwleusen (Rehoboth) hoopt binnenkort weer over een eigen predikant te beschikken. Afgelopen week werd een beroep uitgebracht op ds. W. M. Mulder (foto). De predikant, die sinds 2021 verbonden is aan de Reformed Ch

Kort geding kerk
Nieuws

CGK Urk-Eben Haëzer roept alsnog classis bijeen: kort geding afgeblazen

De Christelijke Gereformeerde Kerk (CGK) Urk-Eben Haëzer zal alsnog een officiële classisvergadering beleggen voor de kerken in de regio Zwolle. Daarmee is het aangekondigde kort geding van de CGK Hasselt en de NCGK Lelystad van de baan. De rechtszaa

Paschal
Nieuws

Christenen in Nigeriaans dorp leven in constante angst: "We verliezen hoop"

Honderden christenen in een Nigeriaans dorp leven in constante angst en zijn getraumatiseerd door aanhoudend geweld, ontvoeringen en moorden. Hoewel een ontvoerde katholieke priester uit het dorp recent na 61 dagen ontvoering vrijkwam, leven de chris

Bikker
Nieuws

Coalitie halt toegeroepen onder leiding van CU: "Vorm van machtspolitiek"

Het was een klein zinnetje in het coalitieakkoord met mogelijk grote gevolgen voor de kleine christelijke partijen. VVD, CDA en D66 wilden onderzoeken of er een kiesdrempel ingevoerd kan worden. Maar daar stak de volledige oppositie, onder aanvoering

Nayib Bukele
Positief nieuws

President Bukele schrijft ommekeer El Salvador toe aan Gods werk

De president van El Salvador, Nayib Bukele, zegt dat de grote veranderingen in zijn land een geestelijke basis hebben. In een recente boodschap op Instagram schrijft hij dat de ommekeer niet alleen te verklaren is door politiek beleid. Volgens Bukele

Ds. M. Messemaker
Video

Ds. Messemaker vertelt waar hij zich in de kerk steeds meer zorgen om maakt

"Weet u dat ik daar steeds meer bezorgd over ben? Dat er in de kerk mensen zitten die ervan uitgaan dat ze God gevonden hebben, maar niet eens weten wat het betekent om Hem te missen", aldus ds. M. Messemaker. De hervormde predikant waarschuwde in ee

President Donald Trump
Nieuws

Christelijke politicus wil gebedsontbijt mijden zolang Trump president is

De Zwitserse parlementariër en theoloog Marc Jost wil het National Prayer Breakfast, een jaarlijks gebedsontbijt, in de Verenigde Staten niet meer bezoeken zolang Donald Trump president van Amerika is. Hij zegt dat na zijn ervaringen bij de bijeenkom