"Ook de psalmdichters schreven in eigentijdse taal"

God 26 januari 2015
"Wanneer we de psalmen zingen in de taal van nu, kunnen ze weer meer voor ons gaan leven. Ook de psalmdichters schreven hun liederen in de eigentijdse taal van toen," zegt Jan Pieter Kuyper. Eind vorig jaar lanceerde de stichting 'Dicht bij de Bijbel' de nieuwe website www.denieuwepsalmberijming.nl. "Eenmaal gemaakte berijmingen verouderen, omdat de taal verandert," vertelt het bestuurslid en initiatiefnemer van de stichting.

Heeft u een aantal voorbeelden van verouderde psalmwoorden die vandaag de dag niet te begrijpen zijn? 
"De meest gebruikte berijmingen zijn die van 1773 en van 1967 (Liedboek)," antwoordt Kuyper. "Uit beide berijmingen zijn genoeg passages te noemen die moeilijk te begrijpen zijn door de verouderde woordkeuze. We ontdekken er meteen al één in het eerste vers van Psalm 1: ‘Noch nederzit, daar zulken samenrotten’. Het woord samenrotten, wat ‘samenscholen met slechte bedoelingen’ betekent, gebruiken we niet meer. Of neem Psalm 68 vers 8:
Dat Bazans hemelhoge berg
Met al zijn heuv'len Sion terg'
En wane t' overtreffen;
Wat springt gij, bergen, trots omhoog?
Wat wilt g' u, in der volk'ren oog,
Bij Sions berg verheffen?

Hier buitelen de woordsamentrekkingen over elkaar heen, wat de begrijpelijkheid niet ten goede komt. De berijming van 1967 gebruikt ook nog de oude aanspreekvorm ‘Gij’ in plaats van ‘U’. We gebruiken deze vorm in ons normale taalgebruik niet meer, dus waarom wel in een berijming? Ook vinden we in deze berijming nog veel verouderde woorden terug. Neem Psalm 100 vers 3. Daar staat ‘Gebenedijd zijn grote naam’. Bedoeld wordt ‘gezegend’ of ‘geprezen’."

Wat is uw boodschap aan kerken die nog steeds van verouderde psalmen gebruik maken?
"Het is niet onze intentie om een bestaande berijming te verdringen. Ik ben zelf opgegroeid met de berijming van 1773 en ken veel verzen uit het hoofd. Dat koester ik en vind ik waardevol voor mijn geloofsleven. Het is ook niet voor niets dat men op onze website ook de oudere berijmingen als vergelijking terug kan vinden."

Met de vele berijmingen en bundels zien we soms door de bomen het bos niet meer. Begrijpt u die verwarring en vindt u het zelf nog overzichtelijk?
"Die onduidelijkheid valt erg mee vind ik. Naast de eerdere genoemde psalmberijmingen, wordt er binnen de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt de psalmberijming uit het Gereformeerd Kerkboek gebruikt, waarin een groot aantal berijmingen uit het Liedboek zijn opgenomen en verder hebben we de nog niet zo lang geleden uitgekomen psalmberijming van ds. Meeuwse. Deze laatste berijming leunt qua taalkleed erg aan tegen 1773. Een berijming is eigentijdse taal is er simpelweg niet. En in deze behoefte willen we graag voorzien."

"Overigens wordt het tegenwoordig steeds makkelijker om in één dienst te zingen uit diverse bundels c.q. psalmberijmingen. Steeds vaker wordt er gewerkt met liturgiebladen of met een beamer. Zo wordt De Nieuwe Psalmberijming nu al gebruikt en gezongen in diverse gemeenten binnen diverse kerkverbanden."

Welke psalm heeft positieve invloed gehad op uw geloofsleven?
"Bij elke berijming ontdek je nieuwe dingen en bij elke psalm ervaar ik de rijkdom van Gods Woord. Natuurlijk spreekt de één meer aan dan de ander. Psalm 51, waarin David om vergeving smeekt, heeft bijvoorbeeld voor mijn geloofsleven meer betekenis dan Psalm 101, waarin onder meer de oproep klinkt om verwaande mensen uit te roeien. 

Ik werd persoonlijk erg gegrepen door Psalm 8. In deze psalm wordt de grootheid van God en zijn schepping bezongen en de nietigheid van de mens. Het kwam recht uit mijn hart toen ik schreef:
Ik kan het, HEERE, bijna niet geloven
dat U de maan en sterren schiep daarboven.
Wat is een mens dan onbeduidend klein.
Hoe kan het dat U toch zijn God wilt zijn?

Ook de onberijmde tekst uit Psalm 103 en 139 zijn voor mij persoonlijk pareltjes. Zinnen als ‘De HEER wil ons met liefde overladen/Zijn hart stroomt altijd over van genade.’ komen als vanzelf op papier. De psalmen staan vol van de trouw en liefde van onze Heer voor kleine, zondige mensen!"

Ter illustratie hieronder de eerste drie verzen van Psalm 139 in de nieuwe psalmberijming:
1. U kent mij, HEERE, U ontwart
al de geheimen van mijn hart.
U ziet mij thuis en onderweg,
U mist geen woord van wat ik zeg.
Zelfs nog onuitgesproken zinnen
vangt U al op bij mij vanbinnen.

2. U, HEER, bent altijd om mij heen.
Geen ogenblik ben ik alleen.
U ondersteunt mij met uw hand;
uw trouw gaat boven mijn verstand.
Waar ik ook ga, ik zie U kijken.
Hoe kan ik ooit uw blik ontwijken?

3. Al klom ik naar de hemel, HEER,
al lag ik bij de doden neer,
al vloog ik met de vogels mee
voorbij de allerverste zee,
dan nog bleef U steeds aan mijn zijde;
Uw hand zou mij voortdurend leiden.

De Nieuwe Psalmberijming heeft nu iets minder dan 50 psalmen afgerond. Bezoek de website van De Nieuwe Psalmberijming.

Praatmee

Beluister onze podcast

#398 David ten Voorde & Jonathan Nolan over kerkgroei in onbereikte gebieden
Of beluister op:

Meerartikelen

Sarah Mullally
Nieuws

Eerste vrouwelijke aartsbisschop van Canterbury ingezegend

In de Canterbury Cathedral werd Sarah Mullally woensdag als aartsbisschop ingezegend. Daarmee is zij de eerste vrouw ooit die leiding geeft aan de Anglicaanse Kerk en de wereldwijde Anglicaanse Gemeenschap. Tijdens haar inzegening sprak de 64-jarige

Amerikaanse school
Nieuws

Christelijke docente geschorst na vieren Loofhuttenfeest, school draait besluit terug

Een docente in de Amerikaanse staat Ohio werd vorig jaar geschorst nadat zij zonder toestemming afwezig was om het Loofhuttenfeest te vieren. Shawnae Carlisle vroeg vooraf onbetaald verlof aan, maar zag haar verzoek door haar werkgever afgewezen word

Canterbury
Nieuws

Bible Society trekt rapport over stille opwekking onder Britse jongeren in

Het Bible Society heeft zijn veelbesproken rapport Quiet Revival ingetrokken. In dat rapport werd onder meer gesteld dat er onder Britse jongeren hernieuwde belangstelling is voor het christelijk geloof én kerkbezoek toeneemt. Volgens Christian Today

LHBTI-vlag
Nieuws

Kerkorgaan steunt verruiming medische zorg voor transgender jongeren

Een organisatie binnen de United Methodist Church heeft steun uitgesproken voor nieuwe wetgeving in de Verenigde Staten. Deze wet moet beperkingen op medische behandelingen voor transgender jongeren wegnemen. Het kerkorgaan stuit daarbij op felle kri

Wimco Ester
Video

Europese Unie stelt nieuwe gezant godsdienstvrijheid aan; Open Doors-medewerker reageert

De Europese Unie heeft Mairead McGuinness aangesteld als de nieuwe speciaal gezant voor godsdienstvrijheid. McGuiness volgt daarmee Frans van Daele op. Family7-programma Uitgelicht! meldde woensdag al tijdens haar uitzending dat de Europese Unie een

Stuurman Sjaac van der Plas
Video

Video: zendingsschip Logos Hope keert na 17 jaar terug in Nederland

Op 19 mei hoopt het zendingsschip de Logos Hope na zeventien jaar terug te keren in Nederland. Het immense schip van de organisatie Operatie Mobilisatie zal dan aanmeren in de havens van Scheveningen. In de eerste aflevering van het Logos Hope Journa

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag: "Laat je zaligheid niet afhangen van een bijzondere openbaring"

"Laat je zaligheid niet afhangen van een bijzondere openbaring", die oproep deed ds. W. A. Zondag in een recente preek aan zijn toehoorders. De predikant van de gereformeerde gemeente Dordrecht preekte over hoofdstuk 5 uit de Dordtse Leerregels. In z

Gemeente van God
Persbericht

Wat bedoelt God met de gemeente? Tiendelige Bijbelserie geeft uitleg

Bijbelleraar Dirk-Jan Jansen is gestart met een nieuwe tiendelige videoserie over de betekenis van de gemeente volgens de Bijbel. De serie, getiteld ‘De Gemeente van God’, wordt gemaakt in samenwerking met Stichting The Gospel Guardians. De eerste af

Meerartikelen

Rosanne van Dam
Persbericht

Verloskundige Rosanne van Dam spreekt openhartig over abortus en echo’s

In deze aflevering van De Podcast van je Leven! is verloskundige en arts Rosanne van Dam te gast. In een open gesprek komen thema’s als anticonceptie, prenatale screening en de waarde van nieuw leven aan bod. Van Dam runt een verloskundige praktijk i

Paasshows
Persbericht

Paasshows in Apeldoorn brengen paasverhaal dichtbij

In aanloop naar Pasen organiseert stichting Upstream opnieuw groots opgezette paasshows in Apeldoorn. De voorstellingen, die jaarlijks duizenden bezoekers trekken, worden dit jaar gehouden op 4 en 5 april in theaterzaal Gebouw 055. Volgens organisato

Bijbel in Iran
Boekfragment

Mensen van vrede: Jezus' vergeten strategie in Iran

Jezus’ instructie om uit te zien naar mensen van vrede vormt het hart van zijn strategie. Als je een snelle voortgang van het evangelie in je land wilt zien, moet je deze strategie goed begrijpen. Het idee dat niet gelovigen ons kunnen helpen om ande

vrije hervormde gemeente Driedorp
Nieuws

Juridische strijd in vrije hervormde gemeente Driedorp komt tot einde

De langdurige juridische strijd binnen de vrije hervormde gemeente in Driedorp is ten einde gekomen. Het hoger beroep dat nog liep bij het gerechtshof in Zwolle is ingetrokken, zo bevestigen betrokkenen en hun advocaat Teunis van Kooten volgens het R

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

Eurofractie SGP neemt initiatief voor debat over terroristische aanslagen op Joodse instellingen

Woorden zijn niet genoeg: er moet gehandeld worden! Daarom nam SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen eerder deze week in het Europees Parlement het initiatief voor een debat over de recente terroristische aanslagen op de Joodse gemeenschap in Europ

Voorganger met familieleden en gemeenteleden
Persbericht

Druk op baptistengemeente in Krasnodon neemt toe: voorganger dreigt te worden uitgezet

De niet-geregistreerde baptistengemeente in Krasnodon (Loehansk) staat onder groeiende druk van de lokale autoriteiten. Sinds begin 2024 wordt de gemeente geconfronteerd met invallen, ondervragingen en administratieve vervolging. Gewapende functionar

Iraanse vrouw
Persbericht

ZOA start noodhulp in Iran nu oorlog in alle hevigheid blijft voortduren

Terwijl de bombardementen voortduren en steeds meer mensen ontheemd raken, start ZOA met noodhulp in Iran. De hulp richt zich met name op gezinnen die door de oorlog nauwelijks kunnen overleven. Binnen Iran zijn inmiddels miljoenen mensen op de vluch

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse rechtbank bekrachtigt huwelijk van 13-jarige christenmeisje met ontvoerder

In Pakistan heeft de Federale Constitutionele Rechtbank (FCC) op woensdag 25 maart geoordeeld dat het veelbesproken huwelijk tussen een 13-jarige christelijke tiener en een moslimman in stand blijft. Dit besluit, dat diepe bezorgdheid wekt binnen de

Marina de Haan
Video

Verhalenverteller Marina de Haan is komende zondag te gast in Hour of Power.

Aanstaande zondag is verhalenverteller Marina de Haan te gast in Hour of Power. Ze kampt al jaren met een chronische aandoening en vertelt hoe dat haar leven beïnvloedt. Over haar pelgrimsreis schreef ze het boek 'De weg naar het licht'. “Het gaat ni

Kees van Helden
Video

Terugkijken: Kies Leven-coördinator Kees van Helden over Thuisabortus.nl

Sinds twee dagen biedt Thuisabortus.nl de mogelijkheid om abortuspillen online te bestellen. Prolife-organisaties spreken van een nieuw dieptepunt in de Nederlandse abortuspraktijk. Kees van Helden, coördinator van Kies Leven, besprak de kwestie eerd

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher krijgt lachers op zijn hand tijdens lezing over boek prof. dr. W. van Vlastuin

Bij een recente lezing over het onlangs verschenen boek in Christus gedoopt van prof. dr. W. van Vlastuin kreeg ds. W. Visscher de lachers op zijn hand. Tijdens zijn bijdrage merkte de GerGem-predikant op dat hij het boek van Van Vlastuin door het AI

Oeganda
Nieuws

Bekeerde christen zwaargewond na aanval door echtgenoot in Oeganda

Een Oegandese moslimman heeft deze maand zijn christelijke echtgenote ernstig verwond tijdens een Bijbelstudie. De aanval vond plaats nadat de man, Mukiibi Rajabu, volgens bronnen van Morning Star News, had vernomen dat zijn vrouw zich tot het christ