"Ook de psalmdichters schreven in eigentijdse taal"

God 26 januari 2015
"Wanneer we de psalmen zingen in de taal van nu, kunnen ze weer meer voor ons gaan leven. Ook de psalmdichters schreven hun liederen in de eigentijdse taal van toen," zegt Jan Pieter Kuyper. Eind vorig jaar lanceerde de stichting 'Dicht bij de Bijbel' de nieuwe website www.denieuwepsalmberijming.nl. "Eenmaal gemaakte berijmingen verouderen, omdat de taal verandert," vertelt het bestuurslid en initiatiefnemer van de stichting.

Heeft u een aantal voorbeelden van verouderde psalmwoorden die vandaag de dag niet te begrijpen zijn? 
"De meest gebruikte berijmingen zijn die van 1773 en van 1967 (Liedboek)," antwoordt Kuyper. "Uit beide berijmingen zijn genoeg passages te noemen die moeilijk te begrijpen zijn door de verouderde woordkeuze. We ontdekken er meteen al één in het eerste vers van Psalm 1: ‘Noch nederzit, daar zulken samenrotten’. Het woord samenrotten, wat ‘samenscholen met slechte bedoelingen’ betekent, gebruiken we niet meer. Of neem Psalm 68 vers 8:
Dat Bazans hemelhoge berg
Met al zijn heuv'len Sion terg'
En wane t' overtreffen;
Wat springt gij, bergen, trots omhoog?
Wat wilt g' u, in der volk'ren oog,
Bij Sions berg verheffen?

Hier buitelen de woordsamentrekkingen over elkaar heen, wat de begrijpelijkheid niet ten goede komt. De berijming van 1967 gebruikt ook nog de oude aanspreekvorm ‘Gij’ in plaats van ‘U’. We gebruiken deze vorm in ons normale taalgebruik niet meer, dus waarom wel in een berijming? Ook vinden we in deze berijming nog veel verouderde woorden terug. Neem Psalm 100 vers 3. Daar staat ‘Gebenedijd zijn grote naam’. Bedoeld wordt ‘gezegend’ of ‘geprezen’."

Wat is uw boodschap aan kerken die nog steeds van verouderde psalmen gebruik maken?
"Het is niet onze intentie om een bestaande berijming te verdringen. Ik ben zelf opgegroeid met de berijming van 1773 en ken veel verzen uit het hoofd. Dat koester ik en vind ik waardevol voor mijn geloofsleven. Het is ook niet voor niets dat men op onze website ook de oudere berijmingen als vergelijking terug kan vinden."

Met de vele berijmingen en bundels zien we soms door de bomen het bos niet meer. Begrijpt u die verwarring en vindt u het zelf nog overzichtelijk?
"Die onduidelijkheid valt erg mee vind ik. Naast de eerdere genoemde psalmberijmingen, wordt er binnen de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt de psalmberijming uit het Gereformeerd Kerkboek gebruikt, waarin een groot aantal berijmingen uit het Liedboek zijn opgenomen en verder hebben we de nog niet zo lang geleden uitgekomen psalmberijming van ds. Meeuwse. Deze laatste berijming leunt qua taalkleed erg aan tegen 1773. Een berijming is eigentijdse taal is er simpelweg niet. En in deze behoefte willen we graag voorzien."

"Overigens wordt het tegenwoordig steeds makkelijker om in één dienst te zingen uit diverse bundels c.q. psalmberijmingen. Steeds vaker wordt er gewerkt met liturgiebladen of met een beamer. Zo wordt De Nieuwe Psalmberijming nu al gebruikt en gezongen in diverse gemeenten binnen diverse kerkverbanden."

Welke psalm heeft positieve invloed gehad op uw geloofsleven?
"Bij elke berijming ontdek je nieuwe dingen en bij elke psalm ervaar ik de rijkdom van Gods Woord. Natuurlijk spreekt de één meer aan dan de ander. Psalm 51, waarin David om vergeving smeekt, heeft bijvoorbeeld voor mijn geloofsleven meer betekenis dan Psalm 101, waarin onder meer de oproep klinkt om verwaande mensen uit te roeien. 

Ik werd persoonlijk erg gegrepen door Psalm 8. In deze psalm wordt de grootheid van God en zijn schepping bezongen en de nietigheid van de mens. Het kwam recht uit mijn hart toen ik schreef:
Ik kan het, HEERE, bijna niet geloven
dat U de maan en sterren schiep daarboven.
Wat is een mens dan onbeduidend klein.
Hoe kan het dat U toch zijn God wilt zijn?

Ook de onberijmde tekst uit Psalm 103 en 139 zijn voor mij persoonlijk pareltjes. Zinnen als ‘De HEER wil ons met liefde overladen/Zijn hart stroomt altijd over van genade.’ komen als vanzelf op papier. De psalmen staan vol van de trouw en liefde van onze Heer voor kleine, zondige mensen!"

Ter illustratie hieronder de eerste drie verzen van Psalm 139 in de nieuwe psalmberijming:
1. U kent mij, HEERE, U ontwart
al de geheimen van mijn hart.
U ziet mij thuis en onderweg,
U mist geen woord van wat ik zeg.
Zelfs nog onuitgesproken zinnen
vangt U al op bij mij vanbinnen.

2. U, HEER, bent altijd om mij heen.
Geen ogenblik ben ik alleen.
U ondersteunt mij met uw hand;
uw trouw gaat boven mijn verstand.
Waar ik ook ga, ik zie U kijken.
Hoe kan ik ooit uw blik ontwijken?

3. Al klom ik naar de hemel, HEER,
al lag ik bij de doden neer,
al vloog ik met de vogels mee
voorbij de allerverste zee,
dan nog bleef U steeds aan mijn zijde;
Uw hand zou mij voortdurend leiden.

De Nieuwe Psalmberijming heeft nu iets minder dan 50 psalmen afgerond. Bezoek de website van De Nieuwe Psalmberijming.

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

zimbabwe
Nieuws

Zimbabwaanse christenen verzetten zich tegen nieuwe abortuswet

De christelijke gemeenschap in Zimbabwe verzet zich tegen een nieuw wetsvoorstel dat abortusbeperkingen aanzienlijk zou versoepelen. Het wetsvoorstel, genaamd de Medical Services Bill, is al door de Nationale Vergadering aangenomen en ligt nu ter goe

Nigeriaase pastor
Nieuws

7 christenen vermoord bij aanval op Nigeriaanse mijn

Zeven christelijke mannen zijn in de vroege uren van donderdag 22 januari om het leven gekomen bij een gecoördineerde aanval door vermoedelijke Fulani-milities in Nigeria. De aanval vond plaats bij een mijnlocatie in de Kuru-gemeenschap, gelegen in h

Paus Leo XIV
Nieuws

Paus Leo XIV waarschuwt voor ongecontroleerd gebruik kunstmatige intelligentie

Paus Leo XIV heeft opnieuw gewaarschuwd voor de risico’s van kunstmatige intelligentie. In een boodschap vanuit Vaticaanstad schrijft hij dat digitale technologie, wanneer zij niet goed wordt geleid, fundamentele pijlers van de menselijke samenleving

India
Nieuws

Indiase pastor gedwongen koeienmest te eten en rioolwater te drinken

In het Dhenkanal-district van Odisha, India, heeft een groep hindoenationalisten een pastor gedwongen koeienmest te eten en rioolwater te drinken. Dit gebeurde na beschuldigingen van gedwongen bekeringen van hindoes tot het christendom. Het incident,

CGK-situatie
Nieuws

CGK-regio Amersfoort zoekt uitweg uit impasse met tijdelijke herindeling van classes

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) in de regio Amersfoort hebben een opvallend voorstel gedaan om het vastgelopen kerkelijk leven weer op gang te brengen. Behoudende en meer progressieve gemeenten zouden tijdelijk van classis wisselen, zodat

minnea
Nieuws

Onrust in Minneapolis mogelijk catastrofaal voor kerken

Kerken in Minneapolis maken zich zorgen door de onrust die de stad al weken zijn greep heeft. Zo waarschuwde een Spaanse pastor deze week dat zijn kerk mogelijk gedwongen wordt te sluiten. Dit komt door de angst voor deportaties na recente invallen d

antisemitsme
Nieuws

SGP stelt Kamervragen over toenemend antisemitisme in klaslokalen

De SGP heeft schriftelijke Kamervragen gesteld over het toenemende antisemitisme in Europese en Nederlandse klaslokalen. Kamerleden Diederik van Dijk en Chris Stoffer vragen de ministers van Buitenlandse Zaken en Onderwijs om opheldering en actie, na

Coastal Family Church
Nieuws

Kerk in Florida vecht verbod op samenkomsten aan bij hoger beroep

Een kerk in de Amerikaanse staat Florida is in hoger beroep gegaan tegen een rechterlijk bevel dat haar verbiedt om samen te komen voor erediensten op het eigen terrein. Het gaat volgens CBN News om Coastal Family Church in Flagler Beach. Predikant R

Meerartikelen

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Waarom Iran voor christenen geen ver-van-ons-bed-show is

Alle schijnwerpers zouden op dit moment gericht moeten zijn op een land, waar een duivels regime regeert: Iran. De islamisten hebben daar vreedzame demonstranten de oorlog verklaard. Het resultaat: naar schatting 36.000 doden in twee dagen (8 en 9 ja

Bijbelstudie
Nieuws

Duizenden in Midden-Oosten zoeken Jezus maar begeleiding blijft achter

Christelijke leiders die werkzaam zijn in het Midden-Oosten zien een opvallende toename van geestelijke openheid. Duizenden mensen tonen interesse in het christelijk geloof en verkennen voor het eerst het leven met Jezus. Tegelijk klinkt er een dring

Gavin Ortlund
Boekfragment

Paulus als meester in overtuigingskracht: gelijk hebben is niet genoeg

Als luisteren het ontvankelijke aspect van conversatie en dialoog is, dan is overtuigen het actievere deel. Luisteren houdt in dat je iemand begrijpt. Overtuigen houdt in dat je iemand probeert te bewegen. In dit hoofdstuk gaan we op zoek naar prakti

Martin Koornstra
Column

In het Koninkrijk van God is geen concurrentie

Concurrentie en rivaliteit hebben diepe sporen getrokken in de kerkgeschiedenis. Martin Koornstra groeide op midden in een dynamische bedieningswereld, waarin leiders hun plek en achterban fel verdedigden. In dit persoonlijke artikel deelt hij hoe er

Egypte
Nieuws

Egypte introduceert betaald paasverlof voor christelijke werknemers, maar kan op kritiek rekenen

Een nieuw besluit in Egypte, dat christelijke werknemers in de privésector betaald verlof toekent tijdens Pasen, heeft geleid tot gemengde reacties. Terwijl de internationale juridische organisatie ADF International de maatregel als een stap voorwaar

Mahan en Mozhan Motahari
Nieuws

Iraanse christelijke zussen niet langer vast in Amerika, zaak duurt wel voort

Twee Iraanse christelijke zussen, Mahan (38) en Mozhan Motahari (31), zijn vrijgelaten uit federale detentie in de Verenigde Staten. De vrouwen waren vorige maand door Amerikaanse immigratieautoriteiten aangehouden: ze zouden het land niet rechtmatig

SGP-partijdag
Nieuws

Steeds meer vrouwen verkiesbaar voor SGP bij gemeenteraadsverkiezingen

Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart staan in zeker negen gemeenten voor het eerst vrouwen op de kandidatenlijst van de SGP. In totaal zijn in achttien gemeenten één of meer vrouwelijke kandidaten verkiesbaar namens de partij. Daarmee

Adriënne Mendrik
Interview

Wat betekent het om een neurodiverse christen te zijn? Adriënne vertelt

Van jongs af aan kijkt Adriënne Mendrik al naar Hour of Power. Het programma vormt een rode draad in haar geloofsleven, juist in de jaren waarin ze ontdekte dat ze leeft met kenmerken van ADHD, dyslexie en hoogsensitiviteit. Die combinatie brengt uit

Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie wil scherpere inzet tegen christenvervolging en voor geloofsvrijheid

De ChristenUnie presenteert vandaag een uitgebreide initiatiefnota waarin zij pleit voor een versterkte Nederlandse inzet tegen christenvervolging en voor de vrijheid van religie en levensovertuiging wereldwijd. Aanleiding is de zorgwekkende toename

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt hoe hij als puber het uitgaansleven van Rotterdam ontdekte

Ds. V. S. van der Meer is sinds 2021 predikant binnen de Hersteld Hervormde Kerk. Maar zijn weg naar het predikantschap was zeker niet zonder obstakels. In de serie Getuigend Gesprek vertelt hij hoe hij als puber het uitgaansleven van Rotterdam ontde

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over vriendin die een zwaar auto-ongeluk meemaakte

Soms lijkt het alsof God zwijgt en de hemel van koper is, terwijl we juist om een antwoord verlegen zijn. Dat wordt indringend zichtbaar in het verhaal van een vriendin van Wilkin van de Kamp die na een zwaar auto-ongeluk in shock lag en niet merkte

Shawn Bolz
Nieuws

Leiding Bethel Church erkent fouten rond 'profeet' Shawn Bolz

De leiding van Bethel Church in de Amerikaanse stad Redding heeft publiekelijk schuld bekend na nieuwe onthullingen over 'profeet' Shawn Bolz. Volgens de kerk hebben leiders te laat en te onduidelijk gehandeld bij ernstige signalen over misleiding en