"Ook de psalmdichters schreven in eigentijdse taal"

God 26 januari 2015
"Wanneer we de psalmen zingen in de taal van nu, kunnen ze weer meer voor ons gaan leven. Ook de psalmdichters schreven hun liederen in de eigentijdse taal van toen," zegt Jan Pieter Kuyper. Eind vorig jaar lanceerde de stichting 'Dicht bij de Bijbel' de nieuwe website www.denieuwepsalmberijming.nl. "Eenmaal gemaakte berijmingen verouderen, omdat de taal verandert," vertelt het bestuurslid en initiatiefnemer van de stichting.

Heeft u een aantal voorbeelden van verouderde psalmwoorden die vandaag de dag niet te begrijpen zijn? 
"De meest gebruikte berijmingen zijn die van 1773 en van 1967 (Liedboek)," antwoordt Kuyper. "Uit beide berijmingen zijn genoeg passages te noemen die moeilijk te begrijpen zijn door de verouderde woordkeuze. We ontdekken er meteen al één in het eerste vers van Psalm 1: ‘Noch nederzit, daar zulken samenrotten’. Het woord samenrotten, wat ‘samenscholen met slechte bedoelingen’ betekent, gebruiken we niet meer. Of neem Psalm 68 vers 8:
Dat Bazans hemelhoge berg
Met al zijn heuv'len Sion terg'
En wane t' overtreffen;
Wat springt gij, bergen, trots omhoog?
Wat wilt g' u, in der volk'ren oog,
Bij Sions berg verheffen?

Hier buitelen de woordsamentrekkingen over elkaar heen, wat de begrijpelijkheid niet ten goede komt. De berijming van 1967 gebruikt ook nog de oude aanspreekvorm ‘Gij’ in plaats van ‘U’. We gebruiken deze vorm in ons normale taalgebruik niet meer, dus waarom wel in een berijming? Ook vinden we in deze berijming nog veel verouderde woorden terug. Neem Psalm 100 vers 3. Daar staat ‘Gebenedijd zijn grote naam’. Bedoeld wordt ‘gezegend’ of ‘geprezen’."

Wat is uw boodschap aan kerken die nog steeds van verouderde psalmen gebruik maken?
"Het is niet onze intentie om een bestaande berijming te verdringen. Ik ben zelf opgegroeid met de berijming van 1773 en ken veel verzen uit het hoofd. Dat koester ik en vind ik waardevol voor mijn geloofsleven. Het is ook niet voor niets dat men op onze website ook de oudere berijmingen als vergelijking terug kan vinden."

Met de vele berijmingen en bundels zien we soms door de bomen het bos niet meer. Begrijpt u die verwarring en vindt u het zelf nog overzichtelijk?
"Die onduidelijkheid valt erg mee vind ik. Naast de eerdere genoemde psalmberijmingen, wordt er binnen de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt de psalmberijming uit het Gereformeerd Kerkboek gebruikt, waarin een groot aantal berijmingen uit het Liedboek zijn opgenomen en verder hebben we de nog niet zo lang geleden uitgekomen psalmberijming van ds. Meeuwse. Deze laatste berijming leunt qua taalkleed erg aan tegen 1773. Een berijming is eigentijdse taal is er simpelweg niet. En in deze behoefte willen we graag voorzien."

"Overigens wordt het tegenwoordig steeds makkelijker om in één dienst te zingen uit diverse bundels c.q. psalmberijmingen. Steeds vaker wordt er gewerkt met liturgiebladen of met een beamer. Zo wordt De Nieuwe Psalmberijming nu al gebruikt en gezongen in diverse gemeenten binnen diverse kerkverbanden."

Welke psalm heeft positieve invloed gehad op uw geloofsleven?
"Bij elke berijming ontdek je nieuwe dingen en bij elke psalm ervaar ik de rijkdom van Gods Woord. Natuurlijk spreekt de één meer aan dan de ander. Psalm 51, waarin David om vergeving smeekt, heeft bijvoorbeeld voor mijn geloofsleven meer betekenis dan Psalm 101, waarin onder meer de oproep klinkt om verwaande mensen uit te roeien. 

Ik werd persoonlijk erg gegrepen door Psalm 8. In deze psalm wordt de grootheid van God en zijn schepping bezongen en de nietigheid van de mens. Het kwam recht uit mijn hart toen ik schreef:
Ik kan het, HEERE, bijna niet geloven
dat U de maan en sterren schiep daarboven.
Wat is een mens dan onbeduidend klein.
Hoe kan het dat U toch zijn God wilt zijn?

Ook de onberijmde tekst uit Psalm 103 en 139 zijn voor mij persoonlijk pareltjes. Zinnen als ‘De HEER wil ons met liefde overladen/Zijn hart stroomt altijd over van genade.’ komen als vanzelf op papier. De psalmen staan vol van de trouw en liefde van onze Heer voor kleine, zondige mensen!"

Ter illustratie hieronder de eerste drie verzen van Psalm 139 in de nieuwe psalmberijming:
1. U kent mij, HEERE, U ontwart
al de geheimen van mijn hart.
U ziet mij thuis en onderweg,
U mist geen woord van wat ik zeg.
Zelfs nog onuitgesproken zinnen
vangt U al op bij mij vanbinnen.

2. U, HEER, bent altijd om mij heen.
Geen ogenblik ben ik alleen.
U ondersteunt mij met uw hand;
uw trouw gaat boven mijn verstand.
Waar ik ook ga, ik zie U kijken.
Hoe kan ik ooit uw blik ontwijken?

3. Al klom ik naar de hemel, HEER,
al lag ik bij de doden neer,
al vloog ik met de vogels mee
voorbij de allerverste zee,
dan nog bleef U steeds aan mijn zijde;
Uw hand zou mij voortdurend leiden.

De Nieuwe Psalmberijming heeft nu iets minder dan 50 psalmen afgerond. Bezoek de website van De Nieuwe Psalmberijming.

Praatmee

Beluister onze podcast

#399 Jeffrey & Samuel Lee over de pinksterbeweging, leiderschap en het welvaartsevangelie
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. G. H. Vlijm
Nieuws

Hervormde gemeente Nijkerk hoopt op komst ds. G. H. Vlijm

De hervormde gemeente te Nijkerk (Wijk 3) hoopt op de komst van ds. G. H. Vlijm (foto). Op de predikant werd eerder deze week een beroep uitgebracht. In Nijkerk moet hij ds. E. van den Noort opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam vorig jaar een beroe

Kerk Israël
Nieuws

Rooms-Katholieke Kerk in Israël waarschuwt tegen nieuwe doodstraf-wet

De Rooms-Katholieke Kerk in Israël spreekt zich duidelijk uit tegen een nieuwe wet in Israël die de doodstraf mogelijk maakt voor Palestijnse gevangenen. Kerkleiders roepen op tot respect voor het leven en barmhartigheid. De Israëlische Knesset nam d

Päivi Räsänen
Nieuws

Päivi Räsänen roept na veroordeling op tot afschaffing ‘hate speech’-wetten

De Finse politica Päivi Räsänen heeft opgeroepen tot afschaffing van Europese ‘hate speech’-wetten, nadat zij onlangs door het Finse Hooggerechtshof werd veroordeeld. Volgens haar staat de vrijheid van meningsuiting in Europa onder druk en is er spra

nepal
Nieuws

Groep hindoes valt evangeliserende christenen aan in Nepal

Drie christenen zijn op 23 maart in het Rautahat-district van Nepal aangevallen door een groep hindoes en vervolgens overgedragen aan de politie. Dit gebeurde terwijl de christenen hun geloof deelden, zo meldt International Christian Concern, een waa

Demonstreren tegen conversietherapie
Nieuws

Hooggerechtshof VS: 'Verbod op conversietherapie in strijd met vrijheid van meningsuiting'

Het Amerikaans Hooggerechtshof heeft geoordeeld dat een wet uit de staat Colorado in strijd is met de vrijheid van meningsuiting. Het ging om een verbod op zogenoemde conversietherapie en vergelijkbare begeleiding voor minderjarigen. Daaronder vallen

Nigeria
Nieuws

Britse parlementsleden willen dat premier christenvervolging bespreekt met Nigeriaans president

De Nigeriaanse president Bola Tinubu bracht op 18 en 19 maart een staatsbezoek aan het Verenigd Koninkrijk, het eerste in bijna veertig jaar. Dit bezoek had als doel de economische en diplomatieke banden aan te halen. Britse christelijke organisaties

Kati Piri
Nieuws

Kati Piri (GroenLinks/PvdA) doet poging debat over christenvervolging andere kant op te sturen

GroenLinks/PvdA ziet weinig nut in een debat over de 388 miljoen vervolgde christenen in de wereld. Dat liet Kamerlid Kati Piri al meermaals duidelijk merken. Toch vindt dat debat vandaag plaats. Dinsdag deed Piri echter een opvallende poging om het

Robbert Morris
Nieuws

Oprichter Amerikaanse megakerk vrij na zes maanden celstraf voor misbruik

Robbert Morris, Amerikaans predikant en oprichter van de Amerikaanse megakerk Gateway Church, is eerder deze week vrijgelaten uit de gevangenis in Oklahoma. Hij zat daar een straf uit van zes maanden. Morris was veroordeeld voor seksueel misbruik van

Meerartikelen

Ds. A. T. Vergunst
Video

GerGem-predikant wijst op wonderlijke bekering van de moordenaar aan het kruis

Deze week gedenken we dat de Heere Jezus aan het kruishout van Golgotha de zonden van de wereld op Zich nam. Dit zodat zondige mensen niet voor eeuwig verloren gaan, maar juist eeuwig leven ontvangen. Iemand die eeuwig leven ontving, was de moordenaa

praktijkboek
Persbericht

Nieuw praktijkboek wil ambtsdragers toerusten voor leiderschap in de kerk

Op 4 februari promoveerde onderzoeker Dick Both op een studie naar ambtstheologie en leiderschap binnen reformatorische kerken. Op 22 april verschijnt een publieksversie van dit onderzoek in de vorm van een praktijkboek, bedoeld voor ambtsdragers en

Maryam Rostampour Keller
Getuigenis

Voormalig gevangene uit Iran is hoopvol: “Veel Iraniërs staan open voor Jezus”

Terwijl de spanningen rond Iran oplopen en militaire aanvallen het regime verzwakken, heeft Maryam Rostampour Keller, een voormalige gevangene en christen, hoop voor haar land. Ze gelooft dat veel Iraniërs zich zullen afkeren van opgelegde religie en

Erik-Jan Verbruggen
Column

Vergeten we als christenen de plegers van seksueel misbruik?

Het leed van slachtoffers van seksueel misbruik is enorm. Vaak hebben ze levenslang te maken met de gevolgen van het onrecht dat hen is aangedaan. Toch bekruipt me, bij alle terechte aandacht voor slachtoffers van seksueel misbruik, soms de vraag: ve

Dina-Perla Portnaar
Opinie

Blasfemie als machtsmiddel in het Westen: wie bepaalt wat beledigend is?

Er was een tijd waarin West-Europa dacht dat het de fase van blasfemiewetten definitief achter zich had gelaten. Religies konden worden bekritiseerd, bespot of tegengesproken, omdat vrijheid belangrijker was. De moderniteit berustte op een eenvoudig

Libanon in puin
Interview

Christelijke noodhulporganisaties in Libanon voelen spanning: "Miljoen ontheemden moeten geholpen worden"

Eén op de vijf inwoners op de vlucht. Dat is de schokkende realiteit voor de burgers in Libanon, nu ze door de bombardementen van Israël in de knel zitten. Het bieden van extra hulp is nu nodig, zeggen Arjan Lock (EO Metterdaad en Dorcas) en Kirollos

Marina de Haan
Interview

Marina de Haan leeft met chronische ziekte: “Jezus wijst mij nooit af”

“Als ik ’s morgens in de spiegel kijk, denk ik: ik ben eigenlijk te moe.” In Hour of Power vertelde verhalenverteller en journalist Marina de Haan afgelopen zondag openhartig over haar leven met chronische ziekte. Al vanaf haar vroegste jeugd leeft z

Trump
Nieuws

Franklin Graham in brief aan Trump: 'U kunt uzelf niet redden, alleen Jezus Christus redt u van de hel'

President Donald Trump heeft op Palmzondag een brief gedeeld van evangelist Franklin Graham. In deze brief, die op 15 oktober 2025 werd verstuurd, roept Graham Trump op om zijn eeuwige bestemming serieus te overwegen, Jezus Christus als zijn redder t

taybeh
Nieuws

Priester in christelijk dorp op Westelijke Jordaanoever uit zorgen over kolonistenaanvallen

De Latijns-Amerikaanse parochiepriester van Taybeh, het enige volledig christelijke dorp op de Westelijke Jordaanoever, heeft een oproep gedaan aan christenen wereldwijd om de lokale bevolking te steunen. Dit na berichten over gewelddadige aanvallen

Mars voor Jezus
Persbericht

Mars voor Jezus 2026 naar Rotterdam: “Krachtig getuigenis van geloof en eenheid”

Op zaterdag 27 juni 2026 zal Rotterdam het decor vormen van de Mars voor Jezus, een landelijke geloofsmanifestatie waarbij christenen uit heel Nederland samenkomen. De dag staat in het teken van aanbidding, gebed, evangelisatie en zichtbare eenheid.

Stoffer
Nieuws

SGP verbijsterd: miljoenensteun omstreden Gaza-organisatie tegen Kamermeerderheid in

Nederland gaat de financiële hulp aan de omstreden VN-hulporganisatie UNRWA hervatten jaarlijks 19 miljoen euro overmaken aan de organisatie in Gaza. Dat maakte minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking maandag be

Iran
Nieuws

Grote zorgen om gedetineerde christenen in Iran

De situatie voor christelijke gevangenen en andere gedetineerden in Iran is de afgelopen maand drastisch verslechterd. Dit volgt op de oorlog die het islamitische regime in het land voert met de Verenigde Staten en Israël. Mensenrechtenorganisaties m