"Ook de psalmdichters schreven in eigentijdse taal"

God 26 januari 2015
"Wanneer we de psalmen zingen in de taal van nu, kunnen ze weer meer voor ons gaan leven. Ook de psalmdichters schreven hun liederen in de eigentijdse taal van toen," zegt Jan Pieter Kuyper. Eind vorig jaar lanceerde de stichting 'Dicht bij de Bijbel' de nieuwe website www.denieuwepsalmberijming.nl. "Eenmaal gemaakte berijmingen verouderen, omdat de taal verandert," vertelt het bestuurslid en initiatiefnemer van de stichting.

Heeft u een aantal voorbeelden van verouderde psalmwoorden die vandaag de dag niet te begrijpen zijn? 
"De meest gebruikte berijmingen zijn die van 1773 en van 1967 (Liedboek)," antwoordt Kuyper. "Uit beide berijmingen zijn genoeg passages te noemen die moeilijk te begrijpen zijn door de verouderde woordkeuze. We ontdekken er meteen al één in het eerste vers van Psalm 1: ‘Noch nederzit, daar zulken samenrotten’. Het woord samenrotten, wat ‘samenscholen met slechte bedoelingen’ betekent, gebruiken we niet meer. Of neem Psalm 68 vers 8:
Dat Bazans hemelhoge berg
Met al zijn heuv'len Sion terg'
En wane t' overtreffen;
Wat springt gij, bergen, trots omhoog?
Wat wilt g' u, in der volk'ren oog,
Bij Sions berg verheffen?

Hier buitelen de woordsamentrekkingen over elkaar heen, wat de begrijpelijkheid niet ten goede komt. De berijming van 1967 gebruikt ook nog de oude aanspreekvorm ‘Gij’ in plaats van ‘U’. We gebruiken deze vorm in ons normale taalgebruik niet meer, dus waarom wel in een berijming? Ook vinden we in deze berijming nog veel verouderde woorden terug. Neem Psalm 100 vers 3. Daar staat ‘Gebenedijd zijn grote naam’. Bedoeld wordt ‘gezegend’ of ‘geprezen’."

Wat is uw boodschap aan kerken die nog steeds van verouderde psalmen gebruik maken?
"Het is niet onze intentie om een bestaande berijming te verdringen. Ik ben zelf opgegroeid met de berijming van 1773 en ken veel verzen uit het hoofd. Dat koester ik en vind ik waardevol voor mijn geloofsleven. Het is ook niet voor niets dat men op onze website ook de oudere berijmingen als vergelijking terug kan vinden."

Met de vele berijmingen en bundels zien we soms door de bomen het bos niet meer. Begrijpt u die verwarring en vindt u het zelf nog overzichtelijk?
"Die onduidelijkheid valt erg mee vind ik. Naast de eerdere genoemde psalmberijmingen, wordt er binnen de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt de psalmberijming uit het Gereformeerd Kerkboek gebruikt, waarin een groot aantal berijmingen uit het Liedboek zijn opgenomen en verder hebben we de nog niet zo lang geleden uitgekomen psalmberijming van ds. Meeuwse. Deze laatste berijming leunt qua taalkleed erg aan tegen 1773. Een berijming is eigentijdse taal is er simpelweg niet. En in deze behoefte willen we graag voorzien."

"Overigens wordt het tegenwoordig steeds makkelijker om in één dienst te zingen uit diverse bundels c.q. psalmberijmingen. Steeds vaker wordt er gewerkt met liturgiebladen of met een beamer. Zo wordt De Nieuwe Psalmberijming nu al gebruikt en gezongen in diverse gemeenten binnen diverse kerkverbanden."

Welke psalm heeft positieve invloed gehad op uw geloofsleven?
"Bij elke berijming ontdek je nieuwe dingen en bij elke psalm ervaar ik de rijkdom van Gods Woord. Natuurlijk spreekt de één meer aan dan de ander. Psalm 51, waarin David om vergeving smeekt, heeft bijvoorbeeld voor mijn geloofsleven meer betekenis dan Psalm 101, waarin onder meer de oproep klinkt om verwaande mensen uit te roeien. 

Ik werd persoonlijk erg gegrepen door Psalm 8. In deze psalm wordt de grootheid van God en zijn schepping bezongen en de nietigheid van de mens. Het kwam recht uit mijn hart toen ik schreef:
Ik kan het, HEERE, bijna niet geloven
dat U de maan en sterren schiep daarboven.
Wat is een mens dan onbeduidend klein.
Hoe kan het dat U toch zijn God wilt zijn?

Ook de onberijmde tekst uit Psalm 103 en 139 zijn voor mij persoonlijk pareltjes. Zinnen als ‘De HEER wil ons met liefde overladen/Zijn hart stroomt altijd over van genade.’ komen als vanzelf op papier. De psalmen staan vol van de trouw en liefde van onze Heer voor kleine, zondige mensen!"

Ter illustratie hieronder de eerste drie verzen van Psalm 139 in de nieuwe psalmberijming:
1. U kent mij, HEERE, U ontwart
al de geheimen van mijn hart.
U ziet mij thuis en onderweg,
U mist geen woord van wat ik zeg.
Zelfs nog onuitgesproken zinnen
vangt U al op bij mij vanbinnen.

2. U, HEER, bent altijd om mij heen.
Geen ogenblik ben ik alleen.
U ondersteunt mij met uw hand;
uw trouw gaat boven mijn verstand.
Waar ik ook ga, ik zie U kijken.
Hoe kan ik ooit uw blik ontwijken?

3. Al klom ik naar de hemel, HEER,
al lag ik bij de doden neer,
al vloog ik met de vogels mee
voorbij de allerverste zee,
dan nog bleef U steeds aan mijn zijde;
Uw hand zou mij voortdurend leiden.

De Nieuwe Psalmberijming heeft nu iets minder dan 50 psalmen afgerond. Bezoek de website van De Nieuwe Psalmberijming.

Praatmee

Beluister onze podcast

#394 Jeffrey & Erik Bakker over huiskerken en de Nederlandse kerkcultuur
Of beluister op:

Meerartikelen

India
Nieuws

India: christelijk gezin afgeslacht door eigen familie na bekering tot christendom

Drie leden van een christelijke familie, waaronder een 15-jarig meisje, zijn vorige maand gedood in de Indiase deelstaat Odisha. Familieleden geloofden dat hun bekering tot het christendom de oorzaak was van ziekte binnen de familie en pleegden de mo

Mexico onrust
Nieuws

Mexicaanse kerkleiders roepen op tot gebed na geweld en onrust

De Mexicaanse bisschoppenconferentie heeft gelovigen opgeroepen tot gebed, voorzichtigheid en onderlinge solidariteit na de recente geweldsgolf in verschillende delen van het land. Aanleiding is de militaire operatie waarbij drugsbaron Nemesio Osegue

Turkije
Nieuws

Kritiek op Turkije na uitzetten christenen zwelt aan

De christelijke mensenrechtenorganisatie ADF International heeft kritiek geuit op de reactie van Turkije, inzake een resolutie van het Europees Parlement over de uitzetting van buitenlandse christenen. Volgens critici betreft het Turkse beleid een "a

Ds. G. P. van Nieuw Amerongen
Nieuws

Ds. G. P. van Nieuw Amerongen (GerGem Nijkerk) aanvaardt beroep uit Canada 

Ds. G. P. van Nieuw Amerongen (foto) gaat de gereformeerde gemeente te Nijkerk verlaten. De predikant aanvaardde afgelopen week een beroep dat door de Netherlands Reformed Congregation (NRC) te Nobleford (Canada) op hem was uitgebracht. De predikant

Ds. A. A. Egas
Video

Ds. Egas vreest dat de christelijke gemeente gewend raakt aan seksuele zonden

'Raakt de christelijke gemeente niet gewend aan seksuele zonden?' Die indringende vraag stelde ds. J. A. W. Verhoeven in een recente lezing. Volgens hem heeft de kerk de strijd tegen de seksuele moraal van deze tijd mogelijk zelfs al 'half verloren'.

Anouk Dorfmann
Video

Anouk Dorfmann zingt het prachtige 'Met open armen'

In een recente uitzending van Petrus in het land op KRO-NCRV sloot zangeres Anouk Dorfmann af met het lied 'Met open armen'. Het lied, dat in 2013 werd uitgebracht door het christelijke gelegenheidscollectief Schrijvers Voor Gerechtigheid, nodigt je

Statenvertaling
Nieuws

Brief moderamen over SV27 leidt tot gefronste wenkbrauwen binnen GerGem

Binnen de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) woedt al geruime tijd een discussie over de toekomst van de Statenvertaling. De inzet is: hoe blijft de klassieke vertaling verstaanbaar voor jongeren? Maar achter de schermen is er ook sprake van kerkpoliti

Petrina Haak
Interview

Petrina Haak had van kinds af aan een trauma: “Ik dacht dat God nooit voor mij zou kiezen”

Jarenlang geloofde ze niet dat God haar zou kiezen. Het gevoel nooit goed genoeg te zijn wortelde in een jeugd zonder veiligheid, waarin ze te vroeg verantwoordelijkheid droeg. In 'Voorbij de schaduw van mijn jeugd' vertelt Petrina Haak over het opgr

Meerartikelen

Jan Pool
Boekfragment

Bezorgdheid is twijfelen aan het karakter van God

Bezorgdheid, wie kent het niet? Bezorgdheid is die stille innerlijke onrust. Het malen in je hoofd. De ‘wat als’-gedachten die als een molen blijven draaien. We piekeren over onze gezondheid, onze financiën, onze kinderen, onze toekomst. We zijn bezo

Timon
Getuigenis

Timon herkent zich in 'verloren zoon' en getuigt over zijn weg terug naar God

Op het YouTube-kanaal van Xpedition Glory deelt de jonge Timon zijn persoonlijke geloofsverhaal. Ondanks zijn jonge leeftijd zegt hij “een beetje te veel” te hebben meegemaakt in korte tijd. Zijn getuigenis gaat over weglopen, een heftige worsteling

pro life
Nieuws

Kies Leven vraagt uw hulp!

Het Europees burgerinitiatief “My Voice, My Choice” (MVMC) duwt de Europese Unie richting een “solidariteitsmechanisme” dat er in de praktijk op neerkomt dat lidstaten zouden worden gedwongen om abortus in het buitenland mee te financieren, zodat men

Lee Greenwood
Nieuws

Amerikaanse countryzanger onder vuur na promoten ‘Trump-bijbel’ tijdens tv-optreden

De Amerikaanse countryzanger Lee Greenwood ligt onder vuur na een recent optreden bij het programma Fox & Friends van Fox News. In de uitzending van 16 februari promootte hij tijdens een interview een speciale Bijbeluitgave die ook wel bekendstaat al

Eline
Video

Terugkijken: Zangeres ELINE vertelt over haar nieuwe theatervoorstelling 'Zielsgeluk'

Zielsgeluk, zo heet de nieuwe theatervoorstelling van de christelijke zangeres Eline, ook wel bekend als Eline van Dijk. De zangeres, onder meer bekend van het lied Jezus Overwinnaar, zingt in deze persoonlijke voorstelling betekenisvolle liedjes, af

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag wijst op films en muziek die niet tot Gods eer zijn: "Stop ermee"

"Terecht is er nu veel aandacht voor de streamingsdiensten. Laten we daarbij ook eerlijk naar onszelf en onze gezinnen kijken: hoe ver zijn we hier al in meegegaan en vinden we het normaal om naar films te kijken waarin seks voorkomt, God gelasterd w

NET Foundation
Persbericht

NET Foundation benoemt nieuwe directeur en voorzitter

NET Foundation heeft per 1 februari een wijziging doorgevoerd in de directie. Willem Baarssen is benoemd tot Algemeen Directeur en wordt daarmee eindverantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en bedrijfsvoering van de organisatie. Hij vervulde deze

Myanmar
Nieuws

Wereldraad van Kerken veroordeelt geweld tegen burgers in Myanmar

De Wereldraad van Kerken (WRK) heeft onlangs een scherpe veroordeling uitgesproken tegen het voortdurende geweld tegen burgers in Myanmar. Deze veroordeling volgt op een bomaanslag eerder deze maand op een overwegend mennonitisch dorp in het westen v

Bijbel in een jaar
Persbericht

'Bijbel in een jaar' trekt duizenden nieuwe lezers

Steeds meer christenen kiezen ervoor om de Bijbel van kaft tot kaft te lezen. Het initiatief Bijbel in een jaar zit duidelijk in de lift. Sinds 1 januari zijn duizenden mensen gestart met dit leesprogramma. Dat blijkt uit cijfers van het Nederlands-V

Martien Timmer
Interview

"Nieuwe christenen vallen snel van geloof af": 3xM directeur Martien Timmer

Na vier jaar bidden krijgt hij duidelijkheid over zijn weg naar 3xM. Martien Timmer, directeur-bestuurder van zendingsorganisatie 3xM: “Het geloof heeft mijn keuzes altijd bepaald.” Inmiddels is hij 37 jaar directeur en leert hij steeds weer opnieuw

Hans Reinders
Column

Wat Korinthe ons leert over zonde, tucht en genade

In de gemeente van Korinthe speelde er ook heel wat. Dat hoor je nogal eens zeggen. Deze uitspraak wordt dan gebruikt om een ontspoorde gemeente te legitimeren. Inderdaad speelde er in de gemeente van Korinthe veel. Korinthe was een havenstad. Dat ha

Roelof Ham
Preekverslag

Roelof Ham over spanningen Amerika en Iran: “Het past allemaal in Gods plan”

In een wereld vol geopolitieke spanningen en ontwikkelingen rijst de vraag: hoe moeten we dit alles duiden in het licht van Gods Woord? Roelof Ham staat stil bij de onrust in Iran en de veranderende rol van de Verenigde Staten op het wereldtoneel. Wa