"Ook de psalmdichters schreven in eigentijdse taal"

God 26 januari 2015
"Wanneer we de psalmen zingen in de taal van nu, kunnen ze weer meer voor ons gaan leven. Ook de psalmdichters schreven hun liederen in de eigentijdse taal van toen," zegt Jan Pieter Kuyper. Eind vorig jaar lanceerde de stichting 'Dicht bij de Bijbel' de nieuwe website www.denieuwepsalmberijming.nl. "Eenmaal gemaakte berijmingen verouderen, omdat de taal verandert," vertelt het bestuurslid en initiatiefnemer van de stichting.

Heeft u een aantal voorbeelden van verouderde psalmwoorden die vandaag de dag niet te begrijpen zijn? 
"De meest gebruikte berijmingen zijn die van 1773 en van 1967 (Liedboek)," antwoordt Kuyper. "Uit beide berijmingen zijn genoeg passages te noemen die moeilijk te begrijpen zijn door de verouderde woordkeuze. We ontdekken er meteen al één in het eerste vers van Psalm 1: ‘Noch nederzit, daar zulken samenrotten’. Het woord samenrotten, wat ‘samenscholen met slechte bedoelingen’ betekent, gebruiken we niet meer. Of neem Psalm 68 vers 8:
Dat Bazans hemelhoge berg
Met al zijn heuv'len Sion terg'
En wane t' overtreffen;
Wat springt gij, bergen, trots omhoog?
Wat wilt g' u, in der volk'ren oog,
Bij Sions berg verheffen?

Hier buitelen de woordsamentrekkingen over elkaar heen, wat de begrijpelijkheid niet ten goede komt. De berijming van 1967 gebruikt ook nog de oude aanspreekvorm ‘Gij’ in plaats van ‘U’. We gebruiken deze vorm in ons normale taalgebruik niet meer, dus waarom wel in een berijming? Ook vinden we in deze berijming nog veel verouderde woorden terug. Neem Psalm 100 vers 3. Daar staat ‘Gebenedijd zijn grote naam’. Bedoeld wordt ‘gezegend’ of ‘geprezen’."

Wat is uw boodschap aan kerken die nog steeds van verouderde psalmen gebruik maken?
"Het is niet onze intentie om een bestaande berijming te verdringen. Ik ben zelf opgegroeid met de berijming van 1773 en ken veel verzen uit het hoofd. Dat koester ik en vind ik waardevol voor mijn geloofsleven. Het is ook niet voor niets dat men op onze website ook de oudere berijmingen als vergelijking terug kan vinden."

Met de vele berijmingen en bundels zien we soms door de bomen het bos niet meer. Begrijpt u die verwarring en vindt u het zelf nog overzichtelijk?
"Die onduidelijkheid valt erg mee vind ik. Naast de eerdere genoemde psalmberijmingen, wordt er binnen de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt de psalmberijming uit het Gereformeerd Kerkboek gebruikt, waarin een groot aantal berijmingen uit het Liedboek zijn opgenomen en verder hebben we de nog niet zo lang geleden uitgekomen psalmberijming van ds. Meeuwse. Deze laatste berijming leunt qua taalkleed erg aan tegen 1773. Een berijming is eigentijdse taal is er simpelweg niet. En in deze behoefte willen we graag voorzien."

"Overigens wordt het tegenwoordig steeds makkelijker om in één dienst te zingen uit diverse bundels c.q. psalmberijmingen. Steeds vaker wordt er gewerkt met liturgiebladen of met een beamer. Zo wordt De Nieuwe Psalmberijming nu al gebruikt en gezongen in diverse gemeenten binnen diverse kerkverbanden."

Welke psalm heeft positieve invloed gehad op uw geloofsleven?
"Bij elke berijming ontdek je nieuwe dingen en bij elke psalm ervaar ik de rijkdom van Gods Woord. Natuurlijk spreekt de één meer aan dan de ander. Psalm 51, waarin David om vergeving smeekt, heeft bijvoorbeeld voor mijn geloofsleven meer betekenis dan Psalm 101, waarin onder meer de oproep klinkt om verwaande mensen uit te roeien. 

Ik werd persoonlijk erg gegrepen door Psalm 8. In deze psalm wordt de grootheid van God en zijn schepping bezongen en de nietigheid van de mens. Het kwam recht uit mijn hart toen ik schreef:
Ik kan het, HEERE, bijna niet geloven
dat U de maan en sterren schiep daarboven.
Wat is een mens dan onbeduidend klein.
Hoe kan het dat U toch zijn God wilt zijn?

Ook de onberijmde tekst uit Psalm 103 en 139 zijn voor mij persoonlijk pareltjes. Zinnen als ‘De HEER wil ons met liefde overladen/Zijn hart stroomt altijd over van genade.’ komen als vanzelf op papier. De psalmen staan vol van de trouw en liefde van onze Heer voor kleine, zondige mensen!"

Ter illustratie hieronder de eerste drie verzen van Psalm 139 in de nieuwe psalmberijming:
1. U kent mij, HEERE, U ontwart
al de geheimen van mijn hart.
U ziet mij thuis en onderweg,
U mist geen woord van wat ik zeg.
Zelfs nog onuitgesproken zinnen
vangt U al op bij mij vanbinnen.

2. U, HEER, bent altijd om mij heen.
Geen ogenblik ben ik alleen.
U ondersteunt mij met uw hand;
uw trouw gaat boven mijn verstand.
Waar ik ook ga, ik zie U kijken.
Hoe kan ik ooit uw blik ontwijken?

3. Al klom ik naar de hemel, HEER,
al lag ik bij de doden neer,
al vloog ik met de vogels mee
voorbij de allerverste zee,
dan nog bleef U steeds aan mijn zijde;
Uw hand zou mij voortdurend leiden.

De Nieuwe Psalmberijming heeft nu iets minder dan 50 psalmen afgerond. Bezoek de website van De Nieuwe Psalmberijming.

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

Franscesca Albanese``
Persbericht

Groep Europarlementariërs vraagt ontslag Francesca Albanese op initiatief van SGP

De roep om het vertrek van Franscesca Albanese, de speciale VN-rapporteur voor de Palestijnse gebieden, wordt steeds luider. Op initiatief van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen vraagt nu ook een groep Europarlementariërs om haar onmiddellijke o

Don Ceder
Persbericht

ChristenUnie presenteert manifest ‘Ruimte voor kerken’

De ChristenUnie heeft vandaag samen met lokale fracties het manifest ‘Ruimte voor kerken’ gepresenteerd. Met het document roept de partij kerken, gemeenten en de Rijksoverheid op om gezamenlijk werk te maken van voldoende ruimte voor kerkhuisvesting.

Roemenië
Nieuws

Ex-bewoners Roemeense kindertehuizen beschuldigen predikant van seksueel misbruik

Harvest Christian Fellowship, een grote evangelische gemeente in de Amerikaanse staat Californië, wil dat 22 rechtszaken over vermeend seksueel misbruik worden afgewezen. De zaken zijn aangespannen door voormalige bewoners van kindertehuizen in Roeme

Voorgangers Anglicaanse Kerk
Nieuws

Anglicaanse Kerk stopt gesprekken over zegenen homorelaties, verdeeldheid blijft

De Anglicaanse Kerk, ook wel bekend als de Kerk van Engeland, zet deze zomer een punt achter een meerjarig traject van gesprek en bezinning over relaties, seksualiteit en de zegen van paren van hetzelfde geslacht. Dat besloot de Generale Synode, het

Hugo de Jonge
Video

Hugo de Jonge is aankomende zondag te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag in Hour of Power is voormalig vicepremier Hugo de Jonge te gast. Hij spreekt openhartig over zijn geloofswortels en de invloed van zijn opvoeding in een domineesgezin op zijn leven en leiderschap. “Mijn vader was dominee. De kerk ho

Schoolbussen
Nieuws

Schooldistrict aangeklaagd vanwege mogelijke discriminatie van christelijke organisaties

Een schooldistrict in de Amerikaanse staat Illinois wordt aangeklaagd wegens mogelijke discriminatie van christelijke naschoolse clubs. Dat meldt The Christian Post. Volgens de aanklacht krijgen de zogeheten Good News Clubs minder ruimte dan seculier

Carlino Bus
Video

Video: deze maatregelen moeten urenlange files bij Pinksterconferentie voorkomen

Tijdens Pinksteren vind op het evenemententerrein van Walibi Holland in Biddinghuizen de 56e editie van de Opwekkingsconferentie plaats. Tijdens deze conferentie komen jaarlijks tienduizenden christenen samen om God één of meerdere dagen groot te mak

Piet Baarssen & Ds. K. H. Bogerd
Video

Ds. Bogerd en Piet Baarsen zingen het prachtige: 'Er komen stromen van zegen'

Ds. K. H. Bogerd (rechts op de foto) is als predikant van de hervormde gemeente Jaarsveld dagelijks met het Woord bezig, maar wanneer zijn drukke bestaan dat toelaat, zingt hij graag. En dan voornamelijk als bariton. In onderstaande video zingt hij s

Meerartikelen

Johan Schep
Video

Evangelist Johan Schep vertelt hoe Melchizedek vooruitwijst naar Christus

In Genesis 14 slaan Abram en Sarai hun tenten op bij de eiken van Mamre, in de buurt van Hebron. Lot woont ondertussen in Sodom. In die regio komen vijf stadskoningen in opstand tegen Kedor-Laomer, de koning van Elam, omdat zij weigeren nog langer be

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt over christelijke arrestant die om appels bad in Sovjet-gevangenis

Appels zijn voor de meeste mensen de normaalste zaak ter wereld. Maar wat als je opgesloten zit in een Sovjet-gevangenis? Dan is het eten van zoiets ogenschijnlijk normaals helemaal niet vanzelfsprekend. De christelijke evangelist Michael zat vanwege

Ds. B. L. P. Tramper
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Elspeet: ds. B. L. P. Tramper

De hervormde gemeente te Elspeet mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. B. L. P. Tramper (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het Veluwse dorp volgt Tramper ds. M. van Kooten op. Laatstgenoemde predikant ging in oktober vor

Colombia
Podcast

Rolo uit Colombia: Van rebel tot radicale volgeling van Jezus

Wat gebeurt er als iemand die ooit vocht met een geweer, zijn leven in handen legt van Christus? In deze aflevering van podcast De Stem vertelt Rolo uit Colombia zijn indrukwekkende verhaal. Hij was jarenlang actief als guerrillastrijder en stond fel

Clariska van Hoek
Opinie

Christelijke politiek begint niet bij het veroordelen van kiezers

Politiek vraagt om waakzaamheid aan alle kanten. Maar wanneer morele verontwaardiging selectief wordt ingezet, raakt het politieke en maatschappelijke kompas uit balans. Dat geldt des te meer wanneer die verontwaardiging zich richt op kiezers, terwij

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over de periode dat zijn vrouw ernstig ziek was

In deze aflevering van 'Begin je dag met God' vertelt Wilkin van de Kamp over een moeilijke periode uit zijn leven. Hij blikt terug op de tijd dat zijn vrouw Aukje ziek was en welke impact dit op hen had. Van de Kamp merkt op dat er grenzen zijn aan

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

Resolutie SGP over terugkeer uitgezette zendelingen in Turkije aangenomen

Mede op initiatief van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen nam het Europees Parlement in Straatsburg donderdagmiddag een resolutie aan met de oproep aan Turkije om uitgezette christelijke zendelingen weer terug te laten keren. Turkije zette de af

Grote Kerk Alkmaar
Nieuws

Minister grijpt niet in na weigering paasdienst in Grote Kerk Alkmaar

Onlangs werd bekend dat de protestantse gemeente Alkmaar de Grote Kerk van Alkmaar niet mag huren voor een kerkdienst. De weigering leidde vervolgens zowel in de Alkmaarse gemeenteraad als de Tweede Kamer tot vragen. Minister Gouke Moes (Onderwijs, C

Gereformeerde Gemeente Gouda
Nieuws

GerGem stelt toetsingscommissie in bij behandeling klachten over seksueel misbruik

De generale synode van de Gereformeerde Gemeenten (GG) heeft woensdag in Gouda besloten een onafhankelijke toetsingscommissie in te stellen. Deze commissie moet zorgen voor extra zorgvuldigheid en meer onafhankelijkheid bij de behandeling van klachte

Oeganda
Nieuws

Moslimextremisten vallen pastors aan na kerkdienst in Oeganda

Twee pastors uit Oost-Oeganda zijn op 30 januari aangevallen door moslimextremisten. Ze raakten daarbij gewond en verbleven ruim een week in het ziekenhuis. De twee geestelijken van de New Life Church in Palilisa werden op de terugweg van een kerkdie

Ds. H. C. Bezemer
Nieuws

CGK Urk hoopt op komst ds. H. C. Bezemer

De christelijke gereformeerde kerk te Urk hoopt op de komst van ds. H. C. Bezemer (foto). In de Maranathakerk is één van de predikantsplaatsen vacant in verband met het emeritaat van ds. H. Korving. Laatstgenoemde predikant ging in 2021 met emeritaat

Psalm 139 - Open Doors
Video

Luister naar deze prachtige versie van Psalm 139: 'Heer die mij ziet zoals ik ben'

'Gij volgt mij waar ik zit of sta. Wat mij ten diepste houdt bewogen, 't ligt alles open voor Uw ogen.' Deze woorden zijn afkomstig uit het prachtige lied 'Heer die mij ziet zoals ik ben.' Het lied, gebaseerd op Psalm 139 en afkomstig van The Psalm P