"Ook de psalmdichters schreven in eigentijdse taal"

God 26 januari 2015
"Wanneer we de psalmen zingen in de taal van nu, kunnen ze weer meer voor ons gaan leven. Ook de psalmdichters schreven hun liederen in de eigentijdse taal van toen," zegt Jan Pieter Kuyper. Eind vorig jaar lanceerde de stichting 'Dicht bij de Bijbel' de nieuwe website www.denieuwepsalmberijming.nl. "Eenmaal gemaakte berijmingen verouderen, omdat de taal verandert," vertelt het bestuurslid en initiatiefnemer van de stichting.

Heeft u een aantal voorbeelden van verouderde psalmwoorden die vandaag de dag niet te begrijpen zijn? 
"De meest gebruikte berijmingen zijn die van 1773 en van 1967 (Liedboek)," antwoordt Kuyper. "Uit beide berijmingen zijn genoeg passages te noemen die moeilijk te begrijpen zijn door de verouderde woordkeuze. We ontdekken er meteen al één in het eerste vers van Psalm 1: ‘Noch nederzit, daar zulken samenrotten’. Het woord samenrotten, wat ‘samenscholen met slechte bedoelingen’ betekent, gebruiken we niet meer. Of neem Psalm 68 vers 8:
Dat Bazans hemelhoge berg
Met al zijn heuv'len Sion terg'
En wane t' overtreffen;
Wat springt gij, bergen, trots omhoog?
Wat wilt g' u, in der volk'ren oog,
Bij Sions berg verheffen?

Hier buitelen de woordsamentrekkingen over elkaar heen, wat de begrijpelijkheid niet ten goede komt. De berijming van 1967 gebruikt ook nog de oude aanspreekvorm ‘Gij’ in plaats van ‘U’. We gebruiken deze vorm in ons normale taalgebruik niet meer, dus waarom wel in een berijming? Ook vinden we in deze berijming nog veel verouderde woorden terug. Neem Psalm 100 vers 3. Daar staat ‘Gebenedijd zijn grote naam’. Bedoeld wordt ‘gezegend’ of ‘geprezen’."

Wat is uw boodschap aan kerken die nog steeds van verouderde psalmen gebruik maken?
"Het is niet onze intentie om een bestaande berijming te verdringen. Ik ben zelf opgegroeid met de berijming van 1773 en ken veel verzen uit het hoofd. Dat koester ik en vind ik waardevol voor mijn geloofsleven. Het is ook niet voor niets dat men op onze website ook de oudere berijmingen als vergelijking terug kan vinden."

Met de vele berijmingen en bundels zien we soms door de bomen het bos niet meer. Begrijpt u die verwarring en vindt u het zelf nog overzichtelijk?
"Die onduidelijkheid valt erg mee vind ik. Naast de eerdere genoemde psalmberijmingen, wordt er binnen de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt de psalmberijming uit het Gereformeerd Kerkboek gebruikt, waarin een groot aantal berijmingen uit het Liedboek zijn opgenomen en verder hebben we de nog niet zo lang geleden uitgekomen psalmberijming van ds. Meeuwse. Deze laatste berijming leunt qua taalkleed erg aan tegen 1773. Een berijming is eigentijdse taal is er simpelweg niet. En in deze behoefte willen we graag voorzien."

"Overigens wordt het tegenwoordig steeds makkelijker om in één dienst te zingen uit diverse bundels c.q. psalmberijmingen. Steeds vaker wordt er gewerkt met liturgiebladen of met een beamer. Zo wordt De Nieuwe Psalmberijming nu al gebruikt en gezongen in diverse gemeenten binnen diverse kerkverbanden."

Welke psalm heeft positieve invloed gehad op uw geloofsleven?
"Bij elke berijming ontdek je nieuwe dingen en bij elke psalm ervaar ik de rijkdom van Gods Woord. Natuurlijk spreekt de één meer aan dan de ander. Psalm 51, waarin David om vergeving smeekt, heeft bijvoorbeeld voor mijn geloofsleven meer betekenis dan Psalm 101, waarin onder meer de oproep klinkt om verwaande mensen uit te roeien. 

Ik werd persoonlijk erg gegrepen door Psalm 8. In deze psalm wordt de grootheid van God en zijn schepping bezongen en de nietigheid van de mens. Het kwam recht uit mijn hart toen ik schreef:
Ik kan het, HEERE, bijna niet geloven
dat U de maan en sterren schiep daarboven.
Wat is een mens dan onbeduidend klein.
Hoe kan het dat U toch zijn God wilt zijn?

Ook de onberijmde tekst uit Psalm 103 en 139 zijn voor mij persoonlijk pareltjes. Zinnen als ‘De HEER wil ons met liefde overladen/Zijn hart stroomt altijd over van genade.’ komen als vanzelf op papier. De psalmen staan vol van de trouw en liefde van onze Heer voor kleine, zondige mensen!"

Ter illustratie hieronder de eerste drie verzen van Psalm 139 in de nieuwe psalmberijming:
1. U kent mij, HEERE, U ontwart
al de geheimen van mijn hart.
U ziet mij thuis en onderweg,
U mist geen woord van wat ik zeg.
Zelfs nog onuitgesproken zinnen
vangt U al op bij mij vanbinnen.

2. U, HEER, bent altijd om mij heen.
Geen ogenblik ben ik alleen.
U ondersteunt mij met uw hand;
uw trouw gaat boven mijn verstand.
Waar ik ook ga, ik zie U kijken.
Hoe kan ik ooit uw blik ontwijken?

3. Al klom ik naar de hemel, HEER,
al lag ik bij de doden neer,
al vloog ik met de vogels mee
voorbij de allerverste zee,
dan nog bleef U steeds aan mijn zijde;
Uw hand zou mij voortdurend leiden.

De Nieuwe Psalmberijming heeft nu iets minder dan 50 psalmen afgerond. Bezoek de website van De Nieuwe Psalmberijming.

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Libanon
Nieuws

Priester gedood in Libanon: “Christelijke minderheden betalen opnieuw de prijs”

De Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM) heeft de dood van de Libanees-Aramese Maronitische priester Pierre al-Rahi scherp veroordeeld. De priester kwam op maandag 9 maart om het leven in het dorp Qlayaa in Zuid-Libanon, nadat een woning door tan

Gerald Troost
Persbericht

Gerald Troost start Paastournee met boodschap van hoop

De christelijke singer-songwriter Gerald Troost gaat deze maand opnieuw op pad met een speciale paastournee. Onder de titel ‘U gaf 100%’ reist hij langs verschillende plaatsen in Nederland met concerten waarin muziek en bezinning rond het paasverhaal

Truus
Nieuws

Meesteroplichter van kerken Truus W. veroordeeld tot celstraf

Meesteroplichter Truus W. moet bijna een jaar de cel in. Daarnaast krijgt ze een jaar voorwaardelijke celstraf en moet ze sommige gedupeerde kerken geld terugbetalen. De 54-jarige vrouw lichtte tientallen kerken op. Omdat ze haar straf al in voorarre

Flach
Nieuws

SGP hekelt iftarschorsing in Tweede Kamer: 'Nederland heeft christelijke wortels en tradities'

Een commissiedebat in de Tweede Kamer werd dinsdag geschorst omdat een islamitisch Kamerlid van de partij DENK zijn vasten van de Ramadan wilde doorbreken. De voorzitter gaf hier toestemming voor, maar dat kon op de nodige kritiek rekenen van onder m

Iraanse kerk in Armenië
Nieuws

Armenië als toevluchtsoord voor Iraanse christenen: “Mijn droom is een vrij Iran”

Aan de grens tussen Armenië en Iran bereiden kerken en hulporganisaties zich voor op een mogelijke toestroom van duizenden Iraanse vluchtelingen. Terwijl de oorlog in Iran escaleert, maken christelijke organisaties noodplannen om mensen op te vangen

Ds. K. Hoefnagel
Video

Ds. Hoefnagel over huidige impasse binnen CGK: "Rebellie in onze kerken"

Hoewel er formeel nog geen definitieve breuk is, verkeren de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) al lange tijd in een diepe impasse. Zo overwegen tientallen plaatselijke gemeenten zich af te scheiden. Het verschil in visie ten aanzien van vrouwel

Indonesie
Nieuws

Groep moslims forceert stop kerkreparatie Indonesië

In het dorp Kulim Jaya, op Sumatra, is op 1 maart de reparatie van het dak van een protestantse kerk stilgelegd na protesten van tientallen moslimbewoners. De groep eiste voorafgaande goedkeuring van de lokale moslimgemeenschap voor de dakwerkzaamhed

DMM
Persbericht

DMM-conferentie wil kerken toerusten tot discipelschap en vermenigvuldiging

Op zaterdag 18 april 2026 vindt de tweede DMM-conferentie plaats. Tijdens deze dag staan toerusting en praktische handvatten centraal voor christenen die verlangen naar groei en vermenigvuldiging van gemeenten. Sprekers zijn Kevin Wiegelt uit Canada

Meerartikelen

Ceder
Nieuws

Tweede Kamer debatteert over christenvervolging ondanks tegenstand GroenLinks/PvdA

Even leek het erop dat het geplande debat over christenvervolging wereldwijd geannuleerd zou worden. Maar CU-Kamerlid Don Ceder overtuigde een meerderheid van de Tweede Kamer om het alsnog plaats te laten vinden. Onder meer GroenLinks/PvdA zag geen p

Preektocht
Persbericht

Vijfde Preektocht in IJsselstein staat in teken van Christus’ opdracht

In IJsselstein vindt D.V. woensdag 15 april 2026 de vijfde editie van de zogenoemde Preektocht plaats. Deze studiedag, die volledig in het teken staat van preekvoorbereiding, richt zich op predikanten, geestelijken, pastoraal werkers, theologiestuden

Dina-Perla Portnaar
Opinie

Blasfemiewetten beschermen geen geloof maar macht

Vrijheid van godsdienst is een fundament van de rechtsstaat. Het beschermt het diepste wat een mens heeft, namelijk geweten, overtuiging en identiteit. Maar diezelfde vrijheid wordt steeds vaker misbruikt om anderen het zwijgen op te leggen, of erger

Chris Verhagen
Opinie

Waarom postchristelijk Nederland het kwaad niet meer herkent

Onlangs vielen Israël en de Verenigde Staten het radicaal sjiitische leiderschap van Iran aan. Een regime dat al decennialang zijn eigen bevolking onderdrukt, christenen vervolgt en openlijk spreekt over de vernietiging van Israël en de Verenigde Sta

Mariët
Getuigenis

Mariët (22) deelt getuigenis: “Ik was zes toen ik God ontmoette”

Toen Mariët zes jaar oud was, bad ze een eenvoudig gebed: of Jezus in haar hart wilde komen wonen. Wat er daarna gebeurde, zou haar leven blijvend vormen. “Ik ervaarde echt dat God mij vulde, van top tot teen”, vertelt ze. “Voor mij was dat het momen

Eric van den Berg
Interview

Hoe maakt een kerk goed gebruik van AI? "Experimenteer, wees niet bang"

Kunnen kerken kunstmatige intelligentie gebruiken om te evangeliseren? “Er liggen grote kansen”, zegt communicatieadviseur voor kerken Eric van den Berg. Resoluut: “Maar AI is geen vervanging van de Heilige Geest.” “De rooms-katholieke visie op techn

SGP logo
Persbericht

SGP behaalt hoogste aantal leden ooit

De SGP heeft per 1 januari 2026 het hoogste aantal leden in haar ruim honderdjarige geschiedenis bereikt. De partij telt nu 31.426 leden, bijna duizend meer dan een jaar eerder. Daarmee zet de groei van de partij zich voort. Niet alleen het aantal le

Ds. J. R. van Vugt
Nieuws

HHK Soest hoopt op komst ds. J. R. van Vugt uit Waddinxveen

De hersteld hervormde kerk te Soest heeft een beroep uitgebracht op ds. J. R. van Vugt (foto). De predikant moet in de Ichthuskerk ds. R. C. Boogaard opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam eind 2025 afscheid van de gemeente en ontving toen ook de bev

 Oekraine
Nieuws

Rusland vernietigde honderden kerken sinds inval in Oekraïne

Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 zijn zeker 737 religieuze gebouwen beschadigd of vernietigd. Dit blijkt uit een recent rapport van Mission Eurasia, een christelijke hulporganisatie die zich richt op kerken in Oekraïne en omstreken. Ho

Pakistan
Nieuws

Christelijke twintiger in Pakistan doodgemarteld door werkgevers

Een 21-jarige christelijke landarbeider in Pakistan, Marcus Masih, is op woensdag 4 maart door zijn werkgevers gemarteld en gedood. De daders probeerden zijn dood vervolgens in scène te zetten als zelfmoord. Dat vertelt een broer van het slachtoffer

Deutekom
Nieuws

Evangelist vertrekt bij Nederlandse tak Charlie Kirk na onenigheid over arrestatie Tom de Wal

Evangelist Daniël van Deutekom is samen met nog een aantal vrijwilligers alweer vertrokken bij Turning Point Nederland. Dat laat hij weten door middel van een videoboodschap. De reden hiervoor is dat de organisatie weigerde op te komen voor godsdiens

Bijbel
Nieuws

Bijbelverkoop in Groot-Brittannië bereikt recordhoogte

De verkoop van Bijbels in Groot-Brittannië is reusachtig toegenomen. Vorig jaar werden meer Bijbels verkocht dan ooit sinds het begin van de metingen in 1998. Dat blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau NielsenIQ BookData. In 2025 nam het aantal Brit