Nieuw onderzoek toont aan waarom predikanten soms voortijdig hun ambt neerleggen

Nieuws 19 september 2025 2 minuten Redactie
Amerikaanse kerk
Shutterstock

Een nieuwe studie van Lifeway Research laat zien welke factoren bepalen of predikanten in hun bediening blijven of juist voortijdig stoppen. Slechts 1,1 procent van de protestantse predikanten legt elk jaar hun ambt neer vanwege het bereiken van een pensioengerechtigde leeftijd. Toch zijn er duidelijke verschillen tussen predikanten die doorgaan en zij die afhaken.

Het onderzoek werd tijdens het voorjaar en de zomer van 2025 uitgevoerd onder 487 huidige predikanten en 397 oud-predikanten uit Amerika. Volgens onderzoeksdirecteur Scott McConnell is er sprake van een uniek onderzoek: “Experts kunnen theorieën bedenken, maar alleen een vergelijking tussen predikanten die hun ambt voortzetten en predikanten die gestopt zijn, laat zien welke redenen er echt toedoen.”

Het belang van het gezin
De rol van het gezin blijkt groot. Predikanten die hun gezin voorrang geven bij agenda-conflicten, zijn 1,7 keer vaker nog actief in de bediening. Maar spanning binnen het gezin werkt juist averechts: 41 procent van de oud-predikanten zegt dat hun gezin wrok koesterde of in ieder geval grote moeite had tegenover en met de hoge eisen van de gemeente, tegenover slechts 16 procent van de huidige predikanten.

Eerlijke verwachtingen
Ook duidelijkheid bij de start is belangrijk. 68 procent van de huidige predikanten kreeg een eerlijk beeld van de gemeente bij hun aanstelling, tegenover 49 procent van de oud-predikanten. Schriftelijke afspraken over verwachtingen maken een groot verschil: predikanten die vooraf duidelijkheid kregen over de situatie van de gemeente, bleven 2,7 keer vaker. 

McConnell: “Elke predikant realiseert zich dat het pastoraat veel tol eist, maar het wordt onmogelijk wanneer een gemeente onrealistische of onuitgesproken verwachtingen heeft.”

Conflicten en vrede in de gemeente

Conflicten vormen één van de sterkste negatieve factoren. Vooral politiek geladen spanningen leidden vaak tot een voortijdig vertrek van de dominee. Gemeenten met duidelijke tuchtprocessen hielden hun predikanten 2,5 keer vaker vast.

McConnell benadrukt het belang van het zoeken naar eenheid binnen een kerkelijke gemeente. "Verschillen van mening horen erbij en mogen er ook zijn, maar een gemeente moet resoluut kiezen voor eenheid. Anders lijdt niet alleen de gemeente, maar ook de predikant.”

Verbinding en nederigheid
Gevoelens van eenzaamheid speelden eveneens een grote rol waarom predikanten afhaken. Liefst zeventig procent van de oud-predikanten gaf te kennen zich geïsoleerd te voelen. Predikanten die openlijk hun worstelingen deelden in leiderschapsgroepen of bijbelstudies, bleven twee tot bijna vier keer vaker in hun bediening.

Ook nederigheid blijkt belangrijk. Predikanten die dachten dat alle vooruitgang alleen van henzelf afhing, stopten vaker. Degenen die leiding deelden en samenwerkten, bleven meestal.

Andere factoren
Sabbaticals verhoogden de kans om te blijven bijna met het dubbele. Oudere predikanten (55–64 jaar) stopten vaker. Predikanten van grote gemeenten (250+ bezoekers) hadden zelfs 7,3 keer meer kans om te vertrekken.

McConnell vat de bevindingen samen in twee kernwoorden: nederigheid en gemeentevrede. “Predikanten die blijven, weten doorgaans de aandacht voor hun gezin én ambt goed te verdelen. Daarnaast zijn ze open over hun worstelingen, volgen training in pastoraat en dienen in gemeenten waar een duidelijk én realistisch verwachtingspatroon gehanteerd wordt."

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

Laurenskerk
Nieuws

Halloweenfeest in Rotterdamse kerk gaat voorlopig door ondanks duizenden handtekeningen

Het protest tegen het geplande Halloweenfeest in de Rotterdamse Laurenskerk groeit. Afgelopen zaterdag stond de teller van een petitie tegen het evenement al op ongeveer 7.500 handtekeningen, meldde omroep Rijnmond. Ook 67 kerkelijke gemeenten en...

Aquaduct
Nieuws

Archeologen ontdekken 2.000 jaar oud aquaduct dat water naar Tempelberg bracht

Archeologen hebben ten zuiden van Jeruzalem een ongeveer 300 meter lang deel van een eeuwenoud aquaduct blootgelegd. Dat schrijft All Israel News. De waterleiding werd zo'n 2.000 jaar geleden aangelegd en bracht water naar de Tempelberg. Het water...

Kerstkaart
Nieuws

Schotse basisschool noemt kerstkaarten voortaan 'winterkaarten': "Zo voelt iedereen zich welkom"

Een Schotse basisschool gaat kerstkaarten voortaan 'winterkaarten' noemen. Dat meldt Premier Christian News. De school zegt dat het 'meer rekening' wil houden met leerlingen die een andere culturele of religieuze achtergrond hebben. Tegenstanders...

Ds. D. H. J. Folkers
Video

HHK-dominee wijst in preekfragment op lagere opkomst tijdens avonddienst

Hoe afhankelijk zijn gemeenten in de praktijk van de Heere en van het werk van Zijn Geest? Die vraag stelde ds. D. H. J. Folkers zijn hoorders tijdens een recente preek. Daarbij wees de HHK-predikant onder meer op het belang van gebed en trouwe...

Yoido Full Gospel Church
Nieuws

Cyberaanvallen op twee megakerken: gegevens van bijna een miljoen leden mogelijk gelekt

Twee grote kerken in Zuid-Korea zijn mogelijk slachtoffer geworden van een cyberaanval. Daarbij kunnen de persoonlijke gegevens van liefst 939.000 kerkgangers zijn buitgemaakt. Een van de getroffen kerken is de Yoido Full Gospel Church in Seoul,...

Maria en Jozef en het baby'tje Jezus
Nieuws

Steeds minder Amerikanen geloven dat Jezus uit de maagd Maria werd geboren

Voor het eerst gelooft minder dan de helft van de Amerikanen dat Jezus uit de maagd Maria is geboren. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het American Bible Society (ABS). Hoewel het geloof in de heilsfeiten onder de Amerikaanse bevolking afneemt,...

Wang Yi
Nieuws

Zorgen om gevangen Chinese voorganger Wang Yi: mogelijk vergevorderde leverkanker

De Chinese voorganger Wang Yi heeft mogelijk leverkanker in een vergevorderd stadium. Mensenrechtenorganisatie ChinaAid ontving daarover berichten uit China en vraagt dringend om medisch onderzoek en toegang voor zijn familie. De voorganger van de...

protest
Nieuws

Amerikaanse predikant gearresteerd bij gebedsprotest voor vervolgde christenen in China

De Amerikaanse predikant Patrick Mahoney moet voor de rechter verschijnen na zijn arrestatie bij een gebedsprotest buiten de Chinese ambassade in Washington. Hij bad daar christen die in China vervolgd worden. Toen agenten hem opdroegen te...

Meerartikelen

Graham
Nieuws

Franklin Graham wijst op Hollywood na ophef over openbare executie

Evangelist Franklin Graham vindt de verontwaardiging over een live uitgezonden executie moeilijk te rijmen met het geweld dat mensen in films accepteren. De Amerikaanse baptistenpredikant Robert Jeffress steunt openlijk het plan om de terechtstelling...

oldebroek
Nieuws

Regenboogvlag bij kerk in Oldebroek verdwenen, ook vlaggen bij inwoners gestolen en vernield

In de gemeente Oldebroek zijn afgelopen weekend meerdere regenboogvlaggen gestolen of vernield. Ook de vlag bij de Kruiskerk in Wezep verdween zaterdagavond, enkele uren nadat ds. Han Wilmink die in aanwezigheid van ongeveer tweehonderd mensen...

Paus
Nieuws

Paus moet geopereerd worden na ontdekking knobbeltje in long

Paus Leo XIV (71) ondergaat deze week een operatie om een knobbeltje in zijn long te verwijderen. Artsen ontdekten het tijdens recent medisch onderzoek. De paus maakte dat zondag zelf bekend na het Angelusgebed op het Sint-Pietersplein. Volgens Leo...

Oostenrijk
Nieuws

Jongeren verstoren kerkdienst in Wenen met ‘Allahu akbar’-kreten

Jongeren hebben een kerkdienst in het westen van Wenen verstoord door vanaf de ingang luid ‘Allahu akbar’ te roepen. De pastoor is geschrokken van het incident, maar benadrukt dat de kerkgangers geen gevaar liepen. Hij houdt de naam van zijn kerk...

kerk
Nieuws

Man in Duitsland voor rechter na fatale aanval op koster tijdens kerstpreek over Oekraïne

Een zestigjarige man staat woensdag in Hamburg terecht na een fatale aanval op een koster tijdens een kerstnachtdienst. Volgens de aanklacht ergerde de kerkbezoeker zich aan een preek over de oorlog in Oekraïne. Toen de koster hem probeerde te...

Wim Verkerk
Interview

Volgens Wim Verkerk zou iedere christen een discipelmaker moeten zijn

“Het gaat niet om kennis of programma’s, maar om gehoorzaamheid aan Jezus. Daar waar mensen Zijn woorden serieus nemen, daar werkt de Geest”, zegt Wim Verkerk. Volgens de ondernemer en kerkvernieuwer is het tijd voor een omslag in de kerk: iedere...

Alexani
Nieuws

Vrouw van gevangengenomen Iraanse voorganger moet nu zelf acht jaar de cel in

De Iraanse christen Lida Alexani (58) moet zich melden om acht jaar gevangenisstraf uit te zitten. Haar man, voorganger Joseph Shahbazian, zit sinds februari 2025 vast vanwege zijn betrokkenheid bij een huiskerk. Nu dreigt ook zij jarenlang van...

Jacobs
Column

Ik vertrek niet, ik blijf!

Opperrabbijn Jacobs voelt zich steeds vaker een reisbureau.  Hij krijgt namelijk voortdurend de vraag of voor Joden nog wel veilig is om in Nederland te blijven. Sterker nog: in onderstaand nieuw dagboek vertelt hij dat hij wordt bestookt met...

Sarina Kriek
Column

Wat een pruimenboom mij leerde over opvoeden

We leven in een tijd waarin iedereen op de piek van zijn kunnen moet presteren. Hulpinstanties lopen over en we proberen elk ‘probleem’ meteen op te lossen met praten en verwachtingen. Na de oogst van mijn pruimenboom had ik een voorbeeld van snel...

azerbeidzjan
Nieuws

Advocaat: Armeense christenen krijgen geen Bijbel en worden gedwongen Koran te lezen

Armeense christenen in Azerbeidzjaanse gevangenissen krijgen geen Bijbel en worden in sommige gevallen gedwongen de Koran te lezen. Dat zegt mensenrechtenadvocaat Siranush Sahakyan, die gevangenen vertegenwoordigt bij het Europees Hof voor de Rechten...

bran
Nieuws

Huis en apotheek van christen in brand gestoken: tientallen gezinnen slaan op de vlucht

Een groep moslims heeft vrijdag in het Pakistaanse dorp Gharial Kalan het huis en de apotheek van christen Kamran Masih in brand gestoken. Meer dan 35 christelijke gezinnen vluchtten uit angst voor geweld. De veertigjarige vader van drie kinderen zat...

nigeria
Nieuws

Zwangere vrouw en moeder met baby ontvoerd bij aanval op christenen in Nigeria

Een zwangere vrouw en een moeder met haar baby van zes maanden zijn ontvoerd bij een aanval op een woonwijk bij de Nigeriaanse stad Kaduna. Gewapende mannen drongen op 6 oktober woningen binnen en namen verschillende christelijke bewoners mee. Dat...