Nieuw onderzoek toont aan waarom predikanten soms voortijdig hun ambt neerleggen

Nieuws 19 september 2025 2 minuten Redactie
Amerikaanse kerk
Shutterstock

Een nieuwe studie van Lifeway Research laat zien welke factoren bepalen of predikanten in hun bediening blijven of juist voortijdig stoppen. Slechts 1,1 procent van de protestantse predikanten legt elk jaar hun ambt neer vanwege het bereiken van een pensioengerechtigde leeftijd. Toch zijn er duidelijke verschillen tussen predikanten die doorgaan en zij die afhaken.

Het onderzoek werd tijdens het voorjaar en de zomer van 2025 uitgevoerd onder 487 huidige predikanten en 397 oud-predikanten uit Amerika. Volgens onderzoeksdirecteur Scott McConnell is er sprake van een uniek onderzoek: “Experts kunnen theorieën bedenken, maar alleen een vergelijking tussen predikanten die hun ambt voortzetten en predikanten die gestopt zijn, laat zien welke redenen er echt toedoen.”

Het belang van het gezin
De rol van het gezin blijkt groot. Predikanten die hun gezin voorrang geven bij agenda-conflicten, zijn 1,7 keer vaker nog actief in de bediening. Maar spanning binnen het gezin werkt juist averechts: 41 procent van de oud-predikanten zegt dat hun gezin wrok koesterde of in ieder geval grote moeite had tegenover en met de hoge eisen van de gemeente, tegenover slechts 16 procent van de huidige predikanten.

Eerlijke verwachtingen
Ook duidelijkheid bij de start is belangrijk. 68 procent van de huidige predikanten kreeg een eerlijk beeld van de gemeente bij hun aanstelling, tegenover 49 procent van de oud-predikanten. Schriftelijke afspraken over verwachtingen maken een groot verschil: predikanten die vooraf duidelijkheid kregen over de situatie van de gemeente, bleven 2,7 keer vaker. 

McConnell: “Elke predikant realiseert zich dat het pastoraat veel tol eist, maar het wordt onmogelijk wanneer een gemeente onrealistische of onuitgesproken verwachtingen heeft.”

Conflicten en vrede in de gemeente

Conflicten vormen één van de sterkste negatieve factoren. Vooral politiek geladen spanningen leidden vaak tot een voortijdig vertrek van de dominee. Gemeenten met duidelijke tuchtprocessen hielden hun predikanten 2,5 keer vaker vast.

McConnell benadrukt het belang van het zoeken naar eenheid binnen een kerkelijke gemeente. "Verschillen van mening horen erbij en mogen er ook zijn, maar een gemeente moet resoluut kiezen voor eenheid. Anders lijdt niet alleen de gemeente, maar ook de predikant.”

Verbinding en nederigheid
Gevoelens van eenzaamheid speelden eveneens een grote rol waarom predikanten afhaken. Liefst zeventig procent van de oud-predikanten gaf te kennen zich geïsoleerd te voelen. Predikanten die openlijk hun worstelingen deelden in leiderschapsgroepen of bijbelstudies, bleven twee tot bijna vier keer vaker in hun bediening.

Ook nederigheid blijkt belangrijk. Predikanten die dachten dat alle vooruitgang alleen van henzelf afhing, stopten vaker. Degenen die leiding deelden en samenwerkten, bleven meestal.

Andere factoren
Sabbaticals verhoogden de kans om te blijven bijna met het dubbele. Oudere predikanten (55–64 jaar) stopten vaker. Predikanten van grote gemeenten (250+ bezoekers) hadden zelfs 7,3 keer meer kans om te vertrekken.

McConnell vat de bevindingen samen in twee kernwoorden: nederigheid en gemeentevrede. “Predikanten die blijven, weten doorgaans de aandacht voor hun gezin én ambt goed te verdelen. Daarnaast zijn ze open over hun worstelingen, volgen training in pastoraat en dienen in gemeenten waar een duidelijk én realistisch verwachtingspatroon gehanteerd wordt."

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #7: Arnold Huijgen over eeuwige straf en de hel
Of beluister op:

Meerartikelen

kerken
Nieuws

Eerste veroordeling voor verwoestende aanvallen op kerken in Pakistan

Een Pakistaanse rechter heeft voor het eerst een dader veroordeeld voor zijn rol bij de grootschalige aanvallen op christenen in de stad Jaranwala in 2023. De 34-jarige Irfan Yousaf kreeg tien jaar gevangenisstraf vanwege zijn betrokkenheid bij de ve

vance
Nieuws

JD Vance verdedigt wet over Tien Geboden op scholen in Texas

De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft zich uitgesproken voor een wet in de staat Texas die openbare scholen verplicht de Tien Geboden zichtbaar in elk klaslokaal op te hangen. Volgens Vance gaat het niet om het opleggen van een geloof, maar om

india
Nieuws

Kerken weggespoeld door verwoestende overstromingen in India

Zeker drie kerken zijn verwoest door zware overstromingen in de Indiase deelstaat Arunachal Pradesh. Door de plotselinge watermassa's raakte het afgelegen grensplaatsje Parsi Parlo afgesneden van de buitenwereld. Dat meldt The Christian Post. De over

Soedan
Verdieping

Soedan: de grootste crisis ter wereld “brengt ons dichter bij God”

De oorlog in Soedan (die het vierde jaar ingegaan is) wordt door internationale organisaties omschreven als de grootste humanitaire en vluchtelingencrisis ter wereld. Op dit moment hebben ruim 33,7 miljoen mensen dringend hulp nodig. Enorme groepen m

Ds. Joh Post
Video

Hoe weet ik zeker of ik Gods kind ben? HHK-predikant beantwoordt vraag in preekfragment

Hoe weet ik zeker of ik Gods kind ben en dat Hij mijn Vader is? Het is zijn vragen die veel christenen zullen herkennen én die ds. Joh. Post onlangs in een preek behandelde. De hersteld hervormde predikant wees in zijn preek op verschillende gedachte

Johan Schep
Video

Verloochening van Petrus: Johan Schep deelt belangrijke geloofsles

Evangelist Johan Schep heeft in een nieuwe videoboodschap stilgestaan bij de verloochening van Petrus. Volgens Schep laat het Bijbelgedeelte zien dat de Heere Jezus niet alleen zonden vergeeft, maar mensen ook wil herstellen en opnieuw inzetten in Zi

podcast Heilige Grond
Podcast

Hoe kunnen christenen omgaan met polarisatie? Beluister dit gesprek

Hoe kun je in een tijd van toenemende tegenstellingen toch zoeken naar wat mensen verbindt? Die vraag staat centraal in een aflevering van de podcast Heilige Grond, waarin filosoof Daniël Muller en sociaal regisseur Merlijn Slothouber met elkaar in g

Tijd met God
Podcast

Annet de Jonge: "Mijn beste vriend is de Heilige Geest"

In deze aflevering van podcastserie What Really Matters?! vertelt Annet de Jonge openhartig over haar geloofsreis en de bijzondere plaats die de Heilige Geest in haar leven inneemt. "Mijn beste vriend is de Heilige Geest", zegt ze. De Jonge uit Zwoll

Meerartikelen

vitaal leven
Persbericht

Bijeenkomsten 'Vitaal leven met de Bijbel' verbinden geloof en gezondheid

In Tholen en Halsteren vinden op vrijdag 24 en zaterdag 25 juli bijeenkomsten plaats rond het thema 'Vitaal leven met de Bijbel'. De bijeenkomsten zijn bedoeld voor iedereen die wil ontdekken hoe Bijbelse principes kunnen helpen bij een gezonde en ev

 Carianne Ros
Preekverslag

Carianne Ros over 'christelijk' ruziemaken: “God hoort midden in het conflict aanwezig te zijn”

“Ruzie maken, ik heb er echt een hekel aan”. Carianne Ros ontdekte desondanks dat ze een confrontatie soms juist nodig is om een relatie te herstellen. “Ruzie kan relaties afbreken, maar ook juist bijdragen aan herstel.” Volgens haar ligt het verschi

IPC
Nieuws

Christenen voor Israël getroffen door importverbod: IPC dreigt met kort geding

Het Israel Producten Centrum (IPC), dat nauw verbonden is aan Christenen voor Israël, heeft de Nederlandse Staat formeel gesommeerd af te zien van het voorgenomen import- en verkoopverbod voor producten uit Israëlische nederzettingen in Judea, Samari

bijbel
Persbericht

Bijbelverspreiding 2025: opnieuw wereldwijde groei digitaal Bijbellezen

Wereldwijd werden in 2025 bijna evenveel Bijbeledities verspreid als in 2024. Online bereikt de Bijbel steeds meer mensen, terwijl de verspreiding van gedrukte Bijbels iets afneemt en duurder geworden is. Aldus het jaarlijkse rapport van de United Bi

Ben Verboom
Opinie

Zijn er vier of vijf bedieningen volgens de Bijbel?

Zijn er vier of vijf bedieningen? Ben Verboom stelt dat er zonder twijfel sprake is van vijf bedieningen, maar andere stellen dat het er vier zijn omdat de bediening van herder en leraar dezelfde zijn. Onder meer Chris Verhagen sprak in het verleden

pakistan
Nieuws

Pakistaanse rechter spreekt daders vrij van moord op christelijk echtpaar

Het Pakistaanse Hooggerechtshof heeft de laatste drie mannen vrijgesproken die waren veroordeeld voor de moord op het christelijke echtpaar Shahzad Masih en Shama Bibi. Het echtpaar werd in 2014 door een woedende menigte mishandeld en levend verbrand

Pakistan
Nieuws

Europese politici roepen Pakistan op christelijke meisjes beter te beschermen

Leden van het Europees Parlement en mensenrechtenorganisaties roepen Pakistan op meer te doen om christelijke en hindoeïstische meisjes te beschermen tegen ontvoering, gedwongen bekering tot de islam en gedwongen huwelijken. Volgens hen blijven minde

 gebouw van de Nationale Vergadering
Nieuws

Franse christenen spreken van 'ethische breuk' na goedkeuring euthanasiewet

Christenen in Frankrijk reageren met grote teleurstelling op de goedkeuring van de nieuwe euthanasiewet. Volgens de Nationale Raad van Evangelicals in Frankrijk (CNEF) betekent de wet een ingrijpende ethische koerswijziging die kwetsbare mensen onder

Tawila-vluchtelingenkamp Soedan
Persbericht

Tearfund luidt noodklok om situatie in Soedan

Vorige week bezocht Tearfund-directeur Guido de Vries het Tawila-vluchtelingenkamp in het westen van Soedan. De gesprekken met de mensen daar schetsen een onthutsend beeld van de gruwelijkheden die de RSF (Rapid Support Forces, red) in het land uitvo

William Upham
Nieuws

Amerikaanse oud-marinier noemt Trump antichrist en roept op tot zijn dood

Het Amerikaanse Korps Mariniers heeft afstand genomen van uitspraken van William Upham. De voormalig marinier en kandidaat voor het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden noemt president Donald Trump de antichrist. Ook zei hij zelfs dat Trump gedood moe

ds. W.J. van den Brink
God

Waarom vielen sommige engelen wel en andere niet? Ds. Van den Brink geeft uitleg

Waarom konden engelen van God afvallen, maar lijken de goede engelen dat nu niet meer te kunnen? En waarom nam de duivel niet alle engelen mee in zijn opstand, terwijl de zonde van Adam wél gevolgen had voor de hele mensheid? Op die vragen gaat ds. W

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 94: God laat onrecht niet ongestraft

God is niet alleen Koning, maar ook Rechter. Die boodschap staat centraal in een gebedsvlog van de IZB, waarin Ron van der Spoel stilstaat bij Psalm 94. Volgens hem biedt deze psalm hoop aan mensen die worstelen met onrecht en zich afvragen waarom Go