“Het verontrust ons in hoge mate dat de menselijkheid zo in het geding is”, zei Derk Stegeman namens de Raad van Kerken. De oproep komt op het moment dat de Senaat debatteert over ingrijpende wetsvoorstellen, waaronder de strafbaarstelling van illegaal verblijf.

Volgens de Raad raakt juist dat onderdeel aan de kern van het christelijk geloof. “Iemand die bad, bed of brood nodig heeft, die is zoals ik, zegt Jezus”, benadrukte algemeen secretaris Coen Wessel. “Ieder mens is van waarde.”

De kerken maken zich zorgen over een ontwikkeling waarin migranten steeds vaker worden beoordeeld op hun nut. Wessel trok daarbij een Bijbelse parallel: “We zien in heel Europa een proces waarin migranten ontmenselijkt worden. Dat zagen we ook in het Oude Egypte, toen het politieke klimaat omsloeg.”

Volgens hem biedt strafbaarstelling geen oplossing: “Geen enkel probleem wordt opgelost met het strafbaar stellen van illegaliteit. Iedere senator weet dat dit symboolpolitiek is.”

Petities en breed maatschappelijk appel
De oproep van de kerken staat niet op zichzelf. Vertegenwoordigers van de Raad van Kerken en het bredere bondgenootschap Stop de Asielwetten boden maandag petities aan aan de Eerste Kamercommissie voor Immigratie en Asiel.

In totaal werden meer dan 33.000 kaarten verzameld van burgers die oproepen om tegen de wetsvoorstellen te stemmen. Daarnaast schreven kerkgangers op Paaszondag nog eens 2400 kaarten met dezelfde boodschap: “Sta op voor medemenselijkheid.”

Stegeman noemde de mogelijke strafbaarstelling van mensen zonder papieren een ernstige aantasting van menselijke waardigheid. “Voor kerken gaat dit recht in tegen de waarden van barmhartigheid en rechtvaardigheid,” zei hij. “We roepen senatoren op om de moed te hebben hun hart te laten spreken.”

Gebed en betrokkenheid in kerken
In Utrecht zat de Domkerk zondagmiddag vol met christenen die samenkwamen om te bidden voor de behandeling van de asielwetten. Volgens initiatiefnemers gaat het om duizenden mensen in Nederland. “Het kan niet zo zijn dat Nederland hun menselijkheid afpakt”, zei Harmen Niemeijer, directeur van Micha Nederland. Tijdens de bijeenkomst werd gebeden om “medemenselijkheid, zachtmoedigheid en wijsheid” voor politici.

Voorgangers benadrukten dat het onderwerp niet alleen politiek is, maar ook geestelijk raakt. “Dit wetsvoorstel is zó gevaarlijk voor mijn kerkbroers en -zussen”, zei een van hen. Daarmee werd verwezen naar christenen zonder verblijfsstatus die mogelijk direct geraakt worden door de nieuwe regels.

Eerdere kritiek vanuit kerken
De oproep van de Raad van Kerken sluit aan bij eerdere waarschuwingen vanuit kerkelijk Nederland. In maart riepen vertegenwoordigers van de Rooms-Katholieke Kerk en de Protestantse Kerk in Nederland de Eerste Kamer al op om de strafbaarstelling van illegaal verblijf niet te steunen.

Volgens bisschop Gerard de Korte en scriba Kees van Ekris dreigt het beleid niet alleen vreemdelingen te schaden, maar ook de samenleving als geheel. “Wanneer we vreemdelingen als een bedreiging gaan zien, doen we niet alleen hen maar ook onszelf tekort”, schreven zij.