Tussen Zwitserland en Ghana
Ik stond op een tweesprong", vertelt Eric Vis. Als jonge OK-assistent had hij de keuze: "Óf naar Zwitserland, waar ik een fors salaris kon verdienen. Óf naar Mercy Ships, waar ik mijn vliegticket en verblijf zelf moest betalen."

Hij koos voor Ghana. Voor de armen. En voor het diepe verlangen om zijn medische vak te verbinden met zijn geloof. "Wat me raakte in Mercy Ships was dat mijn geloof en mijn vak gewoon naadloos samenkwamen. Niet naast elkaar, maar verweven. Dat is bijzonder."

In 1995 kwam Eric aan boord van de Anastasia, het eerste schip van Mercy Ships, als vrijwillige OK-assistent. "We hadden toen twee kleine operatiekamers met oude apparatuur. Geen airco - behalve op de OK-afdeling en in de stuurhut -, een OK-lamp op wieltjes – maar wél passie. We deden grote, ingewikkelde operaties en veel kleinere ingrepen – met wat we hadden. En dat ‘wat we hadden’ was in Afrika vaak meer dan mensen ooit konden hopen."

Sinds 2012 is Eric opnieuw betrokken, nu in kort verband: jaarlijks gaat hij een paar weken aan boord als OK-assistent, naast zijn werk in de medische werving bij Mercy Ships Nederland.

Een zaadje dat bleef hangen
Voor Marieke van de Water, die momenteel in Madagaskar werkt als huisarts op de Africa Mercy, kwam de roeping langzaam tot bloei. "Ik weet eigenlijk niet precies wanneer ik voor het eerst van Mercy Ships hoorde", zegt ze. "Maar toen het schip in Rotterdam lag en ik er een keer ben gaan kijken, bleef het hangen."

Marieke koos voor een missie van drie maanden. Ze werkt aan boord als arts voor de bemanning, maar draait ook mee op de afdelingen en is betrokken bij medische veiligheid en crisisoverleggen. "Geen dag is hetzelfde", zegt ze. "En dat is misschien wel wat het zo bijzonder maakt."

Wat haar raakt, is dat alles aan boord doordrenkt is van een diep bewustzijn van het gezamenlijke doel. "Je werkt samen met mensen uit tientallen landen, uit allerlei disciplines – en iedereen is gelijkwaardig. Er is geen hiërarchie. Dat voel je echt."

De OK in beweging
Eric is inmiddels actief op het nieuwste schip, de Global Mercy, en zag de transformatie van de organisatie van dichtbij gebeuren. "In de jaren negentig had Mercy Ships nog iets van een pioniersbeweging. Alles was basaal, maar het hart klopte. Nu hebben we hightech OK’s met de nieuwste apparatuur, digitale beeldvorming, CT-scans – alles. De samenwerking met leveranciers is daarin heel bijzonder."

Toch zijn niet alleen de operatiekamers veranderd. Ook de manier van werken is aangepast. Eric: "Vroeger deden we massale screenings zodra we aanmeerden. Dat deden we in een gebouw dat door de overheid daarvoor werd aangewezen. Binnen twee dagen hadden we duizenden mensen gezien. Nu gaan we juist het binnenland in, waar de nood het hoogst is. Mercy Ships haalt patiënten op uit afgelegen dorpen, brengt ze aan boord en na de operatie weer terug – alles kosteloos. Want juist dáár zit de diepe armoede."

Wat nooit veranderde
Wat wél hetzelfde is gebleven, zeggen beiden, is de geest van Mercy Ships: dienstbaarheid, geloof, en gedeeld eigenaarschap. "Of je nu chirurg bent of schoonmaker: iedereen draagt bij aan de missie", zegt Eric. "En iedereen weet dat wat je doet, ertoe doet."

Die gelijkwaardigheid zit niet alleen in de rolverdeling, maar ook in het geloofsleven aan boord. "In Nederland heb ik op geen enkele OK meegemaakt dat je op dinsdagochtend begint met zingen, gebed en een Bijbeloverdenking", vertelt Eric. "Maar hier doen we dat wél – met het hele OK-team. Dat is zo krachtig. Je werkt niet alleen mét elkaar, maar ook vóór God."

Marieke herkent dat ook. "Tijdens Pasen hadden we hier aan boord prachtige diensten. Maar het is niet alleen in de momenten van liturgie – het zit in hoe je samenleeft. In vergeving, liefde, zorg voor elkaar. Dat is voor mij waar ik God zie: in het dagelijks leven. Misschien niet in het grote wonder, maar in de kleine trouw."

God op het dek
Toch zijn er van die momenten waarop je merkt dat God voorziet – precies op het juiste moment. Eric herinnert zich een situatie in zijn tijd als leidinggevende op de OK: "We hadden dringend operatielampen aan het plafond nodig. Het was praktisch ondoenlijk om goed te opereren met die gammele OK-lampen op wieltjes. Op een dag stonden er twee dames op kantoor met een grote donatie. Ik kreeg de vraag: ‘Heb jij nog een project?’ Binnen no time hadden we drie nieuwe OK-tafels én de lampen. Soms is één plus één gewoon drie."

Beiden geloven dat God aan het werk is – niet altijd zichtbaar, maar wel voelbaar. Marieke: "Misschien zie ik nu niet alle vruchten. Maar ik vertrouw dat ze er zijn. Misschien pas als ik terugkijk, over maanden of jaren."

Verrijkt – voor het leven
Wat Mercy Ships met je doet? Dat is moeilijk in woorden te vatten. "Het verandert je", zegt Marieke. "Het raakt iets in je. Je leert opnieuw wat belangrijk is. Je laat controle los en leert leven in vertrouwen." Eric vult aan: "Ik zeg altijd: je komt niet alleen om te geven, je ontvangt ook. Je wordt verrijkt – als mens, als professional, in je geloof. Dat draag je je leven lang met je mee. En vaak zie je: het smaakt naar meer."

Oproep aan een nieuwe generatie
Toch is er werk aan de winkel. "Vroeger hadden we genoeg personeel en te weinig middelen", zegt Eric. "Nu hebben we alles qua spullen – maar soms te weinig mensen. We hebben iedereen nodig. Dus als je voelt dat dit iets voor je is: meld je aan. Je hoeft niet perfect te zijn. Je hoeft alleen maar bereid te zijn."

Marieke sluit zich daarbij aan: "Iedereen heeft iets wat zijn of haar hart raakt. Misschien is dat Mercy Ships, misschien iets dichter bij huis. Maar doe er iets mee. Want zorg, gegeven uit liefde, maakt verschil. Overal."

Wat ze allebei merken: wie eenmaal is meegegaan, blijft vaak terugkomen. "Het kruipt onder je huid", zegt Eric. "Je zet je koffer neer en je weet: ik hoor hier. We hebben veel vrijwilligers die elk jaar opnieuw terugkeren. Omdat het niet alleen een ervaring is, maar een soort familie. Het laat je niet meer los."

Marieke glimlacht: “Als je het eenmaal hebt meegemaakt, blijft het aan je trekken. Niet als last, maar als roeping. Als verlangen om nog eens te gaan – en nóg eens. Omdat je ziet hoeveel verschil het maakt. En omdat het ook jóu verrijkt."