Secularisatie zet door
Het volledige rapport verschijnt eind april, maar zondag werden alvast de belangrijkste conclusies gepubliceerd. Daaruit blijkt onder meer dat de ontkerkelijking in ons land doorzet. In 2015 gaf een kwart van de Nederlanders ouder dan 17 jaar nog aan tot een christelijke kerk te behoren. Tien jaar later is dat gedaald tot 19 procent. De onderzoekers melden dat die daling vooral de Rooms-Katholieke Kerk in de PKN treft en dat kleine orthodoxe kerken juist stabiel blijven. 

Ook het aantal Nederlanders dat zich als gelovig bestempelt daalt. ‘Steeds minder Nederlanders zien zichzelf als een gelovig mens en Nederlanders geloven ook steeds minder in God of een hogere macht’, stellen de onderzoekers. In 2015 geloofde 42 procent van de bevolking nog in God of een hogere macht. Dat is in 2024 gedaald naar 36 procent. ‘Deze recente daling wordt veroorzaakt door een toename van het aandeel ongelovigen, niet-kerkelijke Nederlanders onder de bevolking’, licht men toe. ‘Met andere woorden: het geloof buiten de kerken daalt.’

Ook de gelovige praktijk is afgenomen. Waar in 2015 nog 18 procent van de bevolking regelmatig of soms een kerkdienst bijwoonde, is dat tien jaar later gedaald naar 14 procent. Verder lezen minder Nederlanders de Bijbel en bidt men minder. 

Waardering voor kerken gestegen
Maar het onderzoek heeft niet alleen maar slecht nieuws te melden. Zo is het aantal Nederlanders dat religie van belang vindt voor het behoud van normen en waarden of voor de Nederlandse identiteit in de afgelopen tien jaar gestegen. 59 procent van de respondenten geeft aan religie belangrijk te vinden voor het behoud van normen en waarden en 43 procent vindt dat ook voor de Nederlandse identiteit. 

Ook is de waardering voor kerken als onderdeel van de samenleving gestegen. 61 procent van de Nederlandse bevolking geeft aan het geen goede zaak te vinden als de kerken zouden verdwijnen. Tien jaar geleden was dat nog 54 procent. Vooral onder niet-kerkelijken is de waardering voor de aanwezigheid van de kerk toegenomen. De onderzoekers spreken over een trendbreuk: ‘Generatie Z is positiever over kerk en geloof dan de voorgaande generatie.’ Met generatie Z wordt in dit geval gedoeld op jongeren tussen de 17 en de 27 jaar. 

Verder is met 59 procent een ruime meerderheid van Nederland voor het behoud van christelijke feestdagen als nationale feestdagen. Een ander deel wil dat aanvullen met niet-christelijke feestdagen. Slechts vijf procent is voorstander van het volledig afschaffen van christelijke feestdagen. 

In het onderzoek is ook aandacht voor morele kwesties zoals abortus, euthanasie en seksualiteit en relaties. Daaruit blijkt dat katholieken steeds liberaler worden op deze thema's en dat (orthodoxe) protestanten vasthouden aan conservatieve standpunten.