De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Elspeet
Positief nieuws

Chris Stoffer neemt D66-Kamerlid mee naar kerk: 'Dominee wees andere richting dan links of rechts'

D66-Kamerlid Mpanzu Bamenga heeft zondag samen met SGP-leider Chris Stoffer een kerkdienst in de Hervormde Gemeente van Elspeet bezocht. Dat was het gevolg van een gesprek tussen de twee politici nadat Stoffer in de Tweede Kamer uit de Bijbel...

Nigeri
Nieuws

Islamitische terroristen stellen christelijk dorp voor gruwelijke keuze: bekeren, betalen of vertrekken

Christenen in het Nigeriaanse dorp Ungwan Mato hebben een ultimatum gekregen van de islamitische terreurgroep Lakurawa. Ze moeten betalen om in hun dorp te mogen blijven, vertrekken of hun geloof afzweren en zich bekeren tot de islam. Kort daarvoor...

André van der Meer
Video

Nieuwe voorstelling André van der Meer geïnspireerd door verloren zoon

Theatermaker en voormalig jeugdwerker André van der Meer trekt dit najaar voor het eerst met een eigen voorstelling het theater in. In Het Huis van de Vader combineert hij persoonlijke verhalen, zelfgeschreven muziek en humor. De gelijkenis van de...

Zie de Bron van levend water
Video

Zingende Getuigen brengt evangelisatielied op melodie van ‘The Rose’

De evangelisatiegroep Zingende Getuigen heeft een nieuw evangelisatielied uitgebracht. Zie de Bron van levend water gebruikt de melodie van The Rose en heeft een nieuwe tekst van Elwin Beekman. Het nummer maakt deel uit van het project Zing het...

Roger van Oordt
Opinie

Om Sions wil zullen wij niet zwijgen

Aanstaande dinsdag 22 september 2026 treedt een maatregel van onze overheid in werking die Joden in Judea, Samaria en de Golan uitsluit. Niet langer sluipenderwijs, zoals bij de kortingen op pensioen en AOW van Nederlandse Joden die zijn gaan wonen...

Faeröer
Positief nieuws

Nieuwe Bijbelvertaling moet christenen op Faeröer dichter bij elkaar brengen

Voor het eerst sinds 1937 is er een nieuwe Faeröerse vertaling van het Nieuwe Testament verschenen. De vertaling is bedoeld om de Bijbel toegankelijker te maken voor een nieuwe generatie én christenen uit verschillende kerkelijke tradities dichter...

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

Als Jezus terugkomt, komt God Zelf

Wie is Jezus die aan het einde van de geschiedenis terugkomt? In Openbaring wordt Hij aangeduid als 'de eerste en de laatste' en 'de alfa en de ómega'. Prof. dr. Willem Ouweneel laat zien hoe deze woorden teruggrijpen op uitspraken over JHWH in het...

abortus
Persbericht

Recht op Leven Nederland: een nieuw platform

Het zal niemand ontgaan: het onderwerp ‘abortus’ staat volop in de belangstelling. Dolle Mina’s schreeuwen hun ‘baas in eigen buik’ leuzen. Het is een centraal thema bij acties van feministen. Recent zagen we initiatieven als ‘abortus is een...

Meerartikelen

doop
Nieuws

Aantal katholieke dopen in Ierland daalt met bijna 30 procent

Het aantal katholieke dopen op het eiland Ierland is in tien jaar tijd met bijna 30 procent afgenomen. Niet alleen de voortgaande secularisatie speelt daarbij een rol. Vooral het sterk gedaalde geboortecijfer heeft grote invloed, blijkt volgens...

Sefa
Video

Sefa geeft ‘Amazing Grace’ eigen muzikale vertolking

De bekende christelijke hymne Amazing Grace heeft een nieuwe uitvoering gekregen. Sefa Vlaarkamp brengt Genade, zo oneindig groot live in een eigen arrangement. De muziekvideo verscheen onlangs via het christelijke muziekplatform Als Alles Duister Is...

Wim Grandia
Video

Wim Grandia over Openbaring: ‘Mag het licht aan?’

Veel christenen ervaren Openbaring als een moeilijk en soms zelfs gesloten Bijbelboek. Wat moet je met de vele profetieën en apocalyptische beelden? En wat heeft dit laatste Bijbelboek christenen vandaag te zeggen? In de eerste aflevering van zijn...

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 100: "Noem eens tien mooie dingen van God"

Psalm 100 is een uitbundige oproep om God te danken en Hem met vreugde te dienen. In een videoboodschap van de IZB staat dominee  stil bij deze psalm en daagt hij christenen uit om bewust na te denken over redenen voor dankbaarheid. "Noem eens tien...

Mali
Nieuws

Militante moslimgroepen dwingen kerken in Mali belasting te betalen

Een recent veldrapport van partners van Open Doors laat zien dat de kerk in vooral het centrale en zuidelijke deel van Mali flink onder druk staat. Jihadistische groepen dwingen kerken speciale belasting – djizja – te betalen. Het alternatief is de...

Stoffer
Opinie

Een stille getuige in Utrecht

'Een dienaar is niet meer dan zijn heer. Als zij Mij vervolgd hebben, zullen zij ook u vervolgen.' Het zijn de woorden van de Heere Jezus in de kring van Zijn discipelen, kort voordat Hij gearresteerd en overgeleverd werd. 'Als zij Mijn woord in acht...

Floortje Boer
Preekverslag

Floortje Boer: “Wij kunnen de Heilige Geest niet in een hokje stoppen”

Kun je je hele leven in Jezus geloven en toch iets missen van het werk van de Heilige Geest? Floortje Boer groeide op in de kerk, deed belijdenis en zong als tiener over Jezus. Toch ontdekte de spreekster later een kant van het geloof die ze...

tansgenderzorg
Boekfragment

Hoe het Nederlandse behandelprotocol voor transgenderjongeren ontstond

Nederlandse zorgverleners begonnen begin jaren negentig met het toedienen van puberteitsremmers aan een kleine groep jongeren met genderdysforie. De aanpak zou later bekend worden als het Dutch Protocol en internationaal navolging krijgen. In dit...

Nijkerk
Nieuws

Activisten voor rechter na acties bij CvI: "God is geen grootgrondbezitter die zijn lievelingetjes land belooft"

Twee activisten stonden vrijdag voor de Arnhemse rechtbank vanwege het bekladden en beschadigen van onder meer het Israëlcentrum in Nijkerk en het CIDI-kantoor. Het Openbaar Ministerie eiste een geldboete van 800 euro tegen Marlisa H. (36) uit Arnhem...

Muskathlon
Persbericht

Muskathlon bestaat vijftien jaar: ruim 3.000 deelnemers kwamen in beweging tegen onrecht

Muskathlon bestaat vijftien jaar. Wat begon met één sportief avontuur, groeide uit tot een internationale beweging met 3.120 deelnemers in 25 landen. Samen haalden zij tientallen miljoenen euro’s op voor organisaties die zich inzetten tegen onder...

Jan van den Bosch en Xander van Loon
Nieuws

Meervoudig Europees kampioen taekwondo Xander van Loon zondag te gast bij Hour of Power

Hij heeft een indrukwekkende carrière achter de rug. Xander van Loon werd meermaals Europees kampioen maar uiteindelijk is het geloof voor hem doorslaggevend, vertelt hij zondag in Hour of Power. "Het geloof is het fundament onder mijn leven. Daar...

Kloens
Nieuws

Maassluis verbiedt omstreden genezingsdienst niet: ‘Wet biedt geen mogelijkheden’

De gemeente Maassluis grijpt niet in bij de omstreden genezingsdienst die evangelist Jelthe Kloens vrijdagavond organiseert. Burgemeester Jack de Vries begrijpt de zorgen over mogelijke misleiding van zieke en kwetsbare bezoekers, maar ziet geen...