De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #10: Christian Verwoerd over Israël en Gods Koninkrijk
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher vertelt over rabbijn die gevraagd werd hoe hij na de shoah nog kon geloven

De nazi's vermoordden tijdens de Tweede Wereldoorlog liefst zes miljoen Joden in de concentratiekampen en daarbuiten. Nogal eens wordt door mensen de vraag gesteld: 'Als God bestaat, waarom liet Hij dit dan toe?' In een recente preek vertelde ds. W.

Zomerfair 2026
Video

Terdege blikt terug op Zomerfair 2026: bekijk de video

Terdege heeft een aftermovie gepubliceerd van de Zomerfair 2026. In de video wordt teruggeblikt op vier dagen vol workshops, samenzang en activiteiten voor jong en oud. Bezoekers spreken enthousiast over de sfeer op het evenement en kijken terug op e

podcast Heilige Grond
Podcast

Is kerkelijke samenwerking meer dan een antwoord op krimp? Beluister dit gesprek

Zijn fusies en samenwerking tussen kerkelijke gemeenten vooral een noodzaak vanwege teruglopende ledentallen of bieden ze juist een kans om de eenheid van christenen zichtbaar te maken? Die vraag staat centraal in deze aflevering van de podcast Heili

Will Ballantyne
Video

Timmerman vindt bijzondere roeping op ziekenhuisschip: bekijk de video

Toen Will Ballantyne timmerman werd, had hij nooit gedacht dat hij ooit op een ziekenhuisschip zou werken. Toch is hij inmiddels een onmisbare schakel aan boord van de Global Mercy, het grootste particuliere ziekenhuisschip ter wereld. "Het is een dr

Migranten
Nieuws

Migranten overspoelen Spaanse enclave Ceuta, evangelische kerk schiet te hulp

Een evangelische gemeente in de Spaanse enclave Ceuta biedt hulp aan migranten die de afgelopen dagen massaal vanuit Marokko de grens overstaken. Volgens voorganger Javier Santolaria staat de stad onder grote druk. In een gesprek met Evangelical Focu

Saudi
Nieuws

Anglicaanse bisschoppen vragen Saudische kroonprins executie Ethiopische christenen te stoppen

Drie bisschoppen van de Church of England hebben de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman opgeroepen de executie van tientallen Ethiopische christenen tegen te houden. Volgens hen dreigen minstens 58 Ethiopiërs in de Khamis Mushait-gevangenis ter

kathedraal
Nieuws

Kerkbezoek aan Engelse kathedralen stijgt voor vijfde jaar op rij

De Church of England ziet het aantal bezoekers en kerkgangers in haar kathedralen opnieuw toenemen. Uit de nieuwste jaarcijfers blijkt dat de opgaande lijn, die na de coronapandemie werd ingezet, zich voor het vijfde achtereenvolgende jaar heeft voor

vlag
Nieuws

Brandweer in Amerikaanse plaats haalt christelijke vlag weg na klacht atheïstische organisatie

Een brandweerkazerne in de Amerikaanse plaats Diamond (Missouri) heeft een christelijke vlag verwijderd nadat een atheïstische belangenorganisatie had geklaagd over de vlag bij het overheidsgebouw. Volgens de brandweer gebeurde dat 'in overeenstemmin

Meerartikelen

Iran
Nieuws

Mensenrechtenorganisatie roept VN op in te grijpen na nieuwe maatregelen tegen christenen in Iran

Een internationale mensenrechtenorganisatie heeft de Verenigde Naties opgeroepen in actie te komen tegen een nieuwe golf van maatregelen die zich richt op christenen in Iran. Volgens het European Centre for Law and Justice (ECLJ) neemt de druk op pro

Javier Salcido
Preekverslag

Javier Salcido over migratie: “Jezus stak de grens over ten dienste van de ander”

Migratie verdeelt de samenleving én roept ook onder christenen veel vragen op. Tijdens een preek in de Gereformeerde Kerk Postwijck in Baambrugge zocht Javier Salcido niet naar een politiek antwoord, maar naar een Bijbels perspectief. Vanuit zijn eig

Stone Paper Bible/Inzet: Cees Scholten
Interview

Steenpapieren Bijbel lag 24 uur in bad en is nog steeds niet kapot: "Iedereen moet er toegang toe krijgen"

Een bijbel 24 uur in een bad leggen. Het was een van de ultieme proeven voor de Stone Paper Bible die Cees Scholten van Drukcase ontwikkelde. De eerste in zijn soort. “Want miljoenen bijbels worden gebruikt op plekken waar gewoon papier niet lang mee

klas
Nieuws

Onderwijsinspectie kritisch over bestuur reformatorische schoolvereniging Kootwijkerbroek

De Inspectie van het Onderwijs heeft het bestuur van de Vereniging Basisonderwijs op Reformatorische Grondslag in Kootwijkerbroek op alle onderzochte onderdelen als onvoldoende beoordeeld. Volgens de inspectie schiet het bestuur tekort in de manier w

record
Nieuws

Nigeriaanse vrouw leest 144 uur onafgebroken uit de Bijbel

De Nigeriaanse Habibat Salawudeen Ihiovi-Jack heeft zes dagen lang onafgebroken uit de Bijbel voorgelezen in een poging een Guinness World Record te vestigen. De 27-jarige christen begon op 22 juni aan de marathon en sloot de uitdaging 144 uur later

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden doet indringende oproep: "Zorg ervoor dat u God kan ontmoeten"

"Maak uzelf klaar. Als het gebeurt dat je God ontmoeten moet, zorg ervoor dat het kan. Maak u gereed", aldus ds. G. van Zanden. In een recente preek over Amos 4 deed de hervormde predikant uit Katwijk aan Zee deze indringende oproep. "Amos zegt niet:

Robbie
Video

Zondag is Robbie van Veen te gast in de zomerherhaling van Hour of Power

Zondag in de zomerherhaling van Hour of Power schuift Robbie van Veen aan bij Jan van den Bosch. Hij wilde ooit profvoetballer worden, maar het leven liep anders. Robbie had een aantal geloofscrises en vertelt heel openhartig wat dat met zijn geloofs

Doop
Positief nieuws

Bijzondere doopdienst in Centraal-Azië

Kortgeleden vond er een doopdienst plaats in een Centraal-Aziatisch land. Een van de dopelingen was Elnur*. Hij kwam tot geloof in Jezus Christus vanuit de islam. Hij was jarenlang verslaafd aan alcohol. Via een familielid sloot hij zich aan bij een

Roemenië vlag
Nieuws

Pride-mars: Roemeense kerken spreken zich uit over het Bijbelse huwelijk

Leiders van zes grote christelijke kerkgenootschappen in de Roemeense regio Bihor hebben gezamenlijk een verklaring gepubliceerd over menselijke waardigheid en het Bijbelse huwelijk. De verklaring verscheen volgens Christian Daily International een d

Soedan
Nieuws

Nieuwe details over ontvoering Soedanese predikant en zijn gezin

Er is meer bekend over de ontvoering van een Soedanese predikant en zijn gezin. Dat gebeurde tijdens een gewelddadige aanval van een islamitische rebellengroep in Nuba Mountains. Morning Star News meldt dat de predikant met zijn vrouw, zoon, dochter

Hans Alblas
Podcast

Hans Alblas over vergeving en genezing door Jezus: beluister de podcast

Wat gebeurt er wanneer Jezus een verlamde man ontmoet? In een deze podcast van het Evangelisch College legt bijbelleraar Hans Alblas dit bekende Bijbelverhaal uit. De vrienden van de man hopen op genezing. De religieuze leiders reageren boos wanneer

India
Nieuws

Indiase christenen spreken steun uit voor landelijke studentenprotesten

Voor het eerst hebben christelijke organisaties in India zich openlijk aangesloten bij een landelijke studentenbeweging die protesteert tegen vermeende misstanden binnen het onderwijssysteem. Volgens de initiatiefnemers is het protest niet politiek v