De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#396 Jeffrey, Marloes & Liduin over leven met een onvervulde kinderwens
Of beluister op:

Meerartikelen

cel
Nieuws

Arrestaties treffen de ondergrondse kerk in Jemen

De druk op christenen in Jemen is de afgelopen maanden opnieuw toegenomen. Sinds eind 2025 worden in gebieden die onder controle staan van de Houthi’s – een gewapende beweging die grote delen van het land beheerst – met regelmaat gelovigen opgepakt.

merwede
Nieuws

In water gevonden schoen met stoffelijk overschot is van vermiste christelijke tiener Yoran Krol

In de Beneden-Merwede is maandag een schoen aangetroffen die van de vermiste christelijk tiener Yoran Krol is. Dat blijkt uit politieonderzoek. Yoran wordt sinds december 2023 vermist. De destijds 16-jarige tiener kwam op zaterdagavond na een bezoek

Doekes
Column

Hoe ik steeds bozer werd op God en me moest bekeren

Het herstel na de verwijdering van de tumor (zie eerdere column) gaat verre van vlekkeloos. Ik heb veel rust nodig gehad en heb meerdere bezoekjes aan de spoedpost moeten doen, omdat er complicaties waren. Het vele in bed liggen zorgt er mede voor da

Kerkgebouw in Amerika
Nieuws

Onderzoek: slechts 4 procent van de Amerikanen leeft volledig volgens Bijbelse principes

Uit een nieuw onderzoek blijkt dat maar weinig Amerikanen hun leven volledig baseren op Bijbelse principes. Vooral onder jongeren zijn de cijfers zeer laag. Dat schrijft The Christian Post. Het onderzoek werd in januari uitgevoerd door de Arizona Chr

Amerikaanse christenen zat dagen lang vast in Israël
Nieuws

Amerikaanse christenen zaten dagen vast in Israël na uitbreken oorlog met Iran

Een groep van 41 leden van een kerk uit de Amerikaanse staat South Carolina is veilig teruggekeerd naar de Verenigde Staten. De groep zat dagenlang in Israël vast vanwege de uitgebroken oorlog met Iran. Dat meldt The Christian Post. De 41 Amerikanen

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons zag bedenkelijke en sombere gezichten tijdens de samenzang

"Tijdens het zingen keek ik even naar uw gezicht. De een pakte een zakdoek, de ander keek somber en weer een ander bedenkelijk. Met geld of prestaties kunt u het niet goedmaken, maar u kunt wél opgebeurd worden door het Woord. Ik hoop dat u er allema

Zangeres Eline Segers
Video

Eline Segers zingt het prachtige 'Mijn Jezus, mijn Redder' in video Open Doors

'Juich voor de Heer, heel de aarde wees blij. Zingt van de Koning, en Zijn heerschappij. Bergen aanbidden, de zee juicht mee bij het horen van Uw naam', deze woorden zijn afkomstig uit het lied 'Mijn Jezus, mijn Redder.' Het voor veel christenen beke

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel behandelt Psalm 92: 'Een lied voor de zondag'

'Laat ons den rustdag wijden, met psalmen tot Gods eer. t Is goed, o Opperheer, dat w' ons in U verblijden', zo luiden de eerste vier regels van Psalm 92 vers 1 (berijmd). De psalm, die ook wel bekend staat als 'een lied voor zondag', stond onlangs c

Meerartikelen

Studiedag autisme
Persbericht

Studiedag over autisme, geloof en kerk in Veenendaal

Hoe geef je als christen met autisme vorm aan je geloof? En hoe kan de kerk een plek zijn waar iedereen werkelijk mee kan doen? Rond deze vragen organiseert Platform Autisme in de kerk op D.V. zaterdag 28 maart 2026 een studiedag in Veenendaal. De bi

Tony Gonzales
Nieuws

Amerikaanse politicus: 'God vergaf mij voor affaire met medewerkster'

De Amerikaanse politicus Tony Gonzales heeft gezegd dat God hem vergeven heeft voor een affaire met een medewerkster uit zijn kantoor. Dat vertelde hij in een uitzending van het Amerikaanse radioprogramma The Joe Pags Show. De vrouw met wie Gonzales

Salomé
Boekfragment

Salomé: de vrouw die Jezus volgde tot onder het kruis

Drie jaar lang trekt Jezus door steden en dorpen. Zijn woorden en wonderen wakkeren de hoop aan op de nieuwe tijd die komen zou. Nu, op weg naar Jeruzalem voor het Pesachfeest, voelt de lucht zwaar van verwachting. Voor zijn discipelen, onder wie Sal

Kees van Ekris
Nieuws

PKN-scriba reageert op kritiek Palestijnse predikant: 'Onvruchtbare discussies helpen niet'

De kritiek van de Palestijnse predikant Munther Isaac op westerse kerken heeft, is niet onopgemerkt gebleven. Isaac stelde onlangs dat delegaties uit Europese kerken wel op bezoek komen, maar uiteindelijk niet werkelijk luisteren naar Palestijnse chr

XR
Nieuws

Christelijke partijen verbijsterd over actie klimaatactivisten: "Doelbewust land ontwrichten"

ChristenUnie en SGP zijn uiterst kritisch op een actie van de radicale klimaatgroep Extinction Rebellion. De klimaatactivisten besloten donderdag de ingang van tientallen middelbare scholen in Amsterdam te blokkeren. CU-leider Mirjam Bikker spreekt v

Ali Khamenei
Nieuws

Twee moskeeën in Amerika herdenken gedode Iraanse leider Khamenei

Twee moskeeën in de Verenigde Staten hebben bijeenkomsten gehouden ter nagedachtenis aan de Iraanse leider Ali Khamenei. Dat meldt The American Spectator. De herdenkingsbijeenkomsten vonden begin deze week plaats. De Iraanse leider werd afgelopen wee

Iran
Nieuws

Iraanse christelijke leider: "Alleen dood Khamenei brengt Iran geen vrijheid"

De dood van de Iraanse ayatollah Khamenei biedt volgens Lana Silk, president van de christelijke organisatie Transform Iran, geen garantie voor onmiddellijke vrijheid voor de Iraanse bevolking. Silk, zelf geboren in Iran, roept wereldwijd op tot gebe

CGK-situatie
Nieuws

CGK-plan om classes te herschikken strandt na staking van stemmen

Een voorstel binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) om behoudende en meer progressieve gemeenten in de regio’s Amersfoort en Apeldoorn tijdelijk van classis te laten wisselen, is gestrand. In de classis Apeldoorn staakten woensdagavond de

Joram Kaat
Video

EO-presentator Joram Kaat is aanstaande zondag te gast in Hour of Power

Altijd bezig, altijd bereikbaar, altijd op zoek naar de volgende kans. In Hour of Power vertelt EO-presentator Joram Kaat hoe hij vastliep in een leven dat voortdurend ‘aan’ stond. “Ik stond altijd aan en durfde geen nee te zeggen, bang om een kans t

Ds. W. Pieters
Video

HHK-dominee wijst op uitgestrektheid Jezus' offer: "Hij stierf niet alleen voor Israël"

Hoewel we er misschien nauwelijks bij stilstaan, is het Gods grote genade dat we met Israël mogen delen in het heil dat God door Jezus' offer heeft weggelegd voor degenen die in Hem geloven. Ds. W. Pieters, hersteld hervormd emerituspredikant, merkte

Peter van der Weerd
Video

'Waarom openbaart God Zich gewoon niet aan mij?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse voorgangers bidden voor president Trump in het Witte Huis

Een groep Amerikaanse voorgangers heeft donderdag in het Witte Huis gebeden voor de Amerikaanse president Donald Trump. Dat schrijven verschillende Amerikaanse media. De gebedsbijeenkomst vond plaats in de Oval Office, het kantoor van de president.