De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#400 Jeffrey & Paulien Vervoorn over preekstress, kunstmatige intelligentie en plagiaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Doop
Nieuws

Britse man overlijdt tijdens doop in tuin: predikant aangeklaagd voor doodslag

In het Verenigd Koninkrijk is een 48-jarige predikant aangeklaagd voor doodslag door grove nalatigheid na de verdrinking van een man tijdens een doopceremonie. Het slachtoffer, de 61-jarige Robert Smith, kwam op 8 oktober 2023 om het leven in de Enge

Restanten van Sussita/Hippos
Nieuws

Archeologen stuiten op 1400 jaar oud christelijk voorwerp bij Meer van Galilea

Archeologen hebben een bijzondere ontdekking gedaan bij het Meer van Galilea. In de oude stad Hippos vonden zij een christelijk voorwerp van ongeveer 1.400 jaar oud. Het gaat om een rechthoekig blok van marmer. De vondst werpt nieuw licht op hoe chri

ICE-agenten
Nieuws

Christenen in Amerika vrezen deportatie én voor leven bij terugkeer in Iran

Twee Iraanse mannen die zich hebben bekeerd tot het christendom dreigen Amerika uitgezet te worden. Momenteel worden zij vastgehouden door de omstreden immigratiedienst ICE. Volgens hun voorganger lopen de twee mannen groot gevaar als zij worden teru

Vietnam
Nieuws

Oudere vrouwelijke gelovigen in Vietnam mishandeld door familie

Enkele jaren geleden vonden drie oudere vrouwen, Sy*, Thu* en Chau*, vrede toen zij tot geloof in de Here Jezus kwamen. Die innerlijke vrede staat in scherp contrast met hun omstandigheden. Thuis hebben ze met veel lijden te maken. De beslissing van

Ds. A. van der Zwan
Video

CGK-dominee vertelt hoe collega-predikant een dronken man in zijn tuin zag liggen

"Deze man was onder de indruk van de ootmoed waarmee die dominee hem benaderde. Die dominee voelde zich niet te goed om in net zo'n soort situatie terecht te komen als deze man", aldus ds. A. van der Zwan. De christelijke gereformeerde predikant uit

congo
Nieuws

Tientallen christenen omgekomen bij aanval in Congo

In de Democratische Republiek Congo (DRC), in het dorp Bafwakao in het Mambasa-gebied, zijn op Witte Donderdag 2 april ten minste 43 christenen om het leven gekomen bij een aanval door de Allied Democratic Forces (ADF). De gebeurtenis vond plaats op

Nicaragua
Nieuws

Nieuw rapport: onderdrukking van christenen in Nicaragua flink toegenomen

Nicaraguaanse christenen zijn in 2025 geconfronteerd met toenemende onderdrukking. Een recent rapport documenteerde in dat jaar 309 overtredingen van de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging in het Midden-Amerikaanse land. Van de 309 geregistr

Dina-Perla Portnaar
Column

Nieuwe roman stelt vragen over waarheid en identiteit

De Nederlandse auteur Dina-Perla Portnaar lanceert op vandaag haar nieuwe filosofische roman Memos from the Edge. In het boek onderzoekt zij thema’s als identiteit, waarheid en morele moed in een samenleving die volgens haar steeds sterker onder druk

Meerartikelen

En voort wentelen de eeuwen
Persbericht

Heruitgave klassieker over Openbaring centraal op symposium in Apeldoorn

Uitgeverij De Banier organiseert op 16 april een symposium rond de heruitgave van het boek En voort wentelen de eeuwen van theoloog J.H. Bavinck. De bijeenkomst vindt plaats in de Apeldoornse Victorkerk en staat in het teken van de betekenis van het

missiereis CAMA
Persbericht

Jongvolwassenen op missiereis naar Barcelona: ‘God aan het werk zien in de stad’

CAMA Zending organiseert dit voorjaar opnieuw een short-term mission trip naar Barcelona voor jongvolwassenen. Na de impactvolle reis van vorig jaar krijgen jongeren opnieuw de kans om hun geloof in praktijk te brengen in een van de meest seculiere s

Scheele
Interview

Volgens deze predikant weten veel kerkgangers niet meer precies wat ze geloven

"Mijn ervaring is dat zelfs veel trouwe kerkgangers niet zo goed weten wat ze nu eigenlijk geloven," zegt predikant Jan Scheele-Goedhart. Hij schreef het boek  'Nieuw mens worden -  waar christelijk geloven om draait'. Als predikant van de protestant

Bijbel in het Marokkaans-Arabisch
Positief nieuws

Historische mijlpaal: de eerste complete Bijbel in het Marokkaans-Arabisch

Marokkanen hebben voor het eerst een complete Bijbel in hun eigen taal. De Bijbel in het Marokkaans-Arabisch werd op 17 en 24 januari gelanceerd. Aan de vertaling is bijna drie decennia gewerkt. De lancering was de bekroning van bijna drie decennia l

Annemieke van Bochove
Boekfragment

De Heer van de legermachten: God zelf voert de strijd

Wij zien koninkrijken opstaan en vallen. We zien oorlogen, honger, onderdrukking. We zien machtigen die hun wil opleggen aan de zwakken. Maar achter alles woedt een strijd die ouder is dan de geschiedenis. Een strijd die niet alleen gaat om macht op

Operatie Mobilisatie
Positief nieuws

Hoe God één man gebruikt voor explosieve groei

“Wat wij in zes maanden tijd zagen gebeuren; het was een wonder. De levens van volwassenen en kinderen worden voor de eeuwigheid veranderd.” Twee OM’ers*, werkzaam in het Nabije Oosten, willen niets liever dan het Evangelie delen met mensen die Jezus

SGP-jongerendag
Persbericht

SGP-jongeren organiseren tweejaarlijkse SGP-jongerendag in Barneveld

Op D.V. zaterdag 11 april 2026 organiseert SGP-jongeren haar tweejaarlijkse SGP-jongerendag in Barneveld. Het belooft een dag te worden vol interessante sprekers, interactie en gezelligheid met honderden jongeren uit het hele land. Het programma is a

Crew The Chosen
Nieuws

Nieuw seizoen The Chosen start in november, slot krijgt wereldwijde bioscooprelease

De populaire serie The Chosen, waarin Jezus' leven en bediening getoond worden, krijgt een zesde seizoen. Prime Video en 5&2 Studios maken bekend dat het zesde seizoen vanaf 15 november in première gaat. Opvallend is dat de laatste aflevering niet di

Maanfoto
Nieuws

CU-Kamerlid enthousiast over maanfoto’s Artemis II: ‘Wees zuinig op dat blauwige bolletje’

Tweede Kamerlid Pieter Grinwis heeft met verwondering gereageerd op nieuwe beelden van de aarde en de maan, gedeeld door NASA. De foto’s zijn gemaakt tijdens de historische Artemis II-missie, waarbij astronauten voor het eerst in ruim vijftig jaar we

ChatGPT
Nieuws

Onderzoek: meerderheid Amerikaanse predikanten gebruikt AI bij preekvoorbereiding

Een meerderheid van Amerikaanse predikanten maakt gebruik van kunstmatige intelligentie (AI). Dat blijkt uit onderzoek van onderzoeksbureau Barna en technologiebedrijf Pushpay. Tegelijkertijd zijn er ook zorgen over de invloed van kunstmatige intelli

Kanye West
Nieuws

ChristenUnie en CDA willen optreden tegen komst Kanye West

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker heeft schriftelijke vragen gesteld aan de minister van Justitie en Veiligheid over de mogelijke komst van rapper Kanye West naar Nederland. Aanleiding is het besluit van het Verenigd Koninkrijk om de artiest de toega

Ds. W. Visscher
Video

GerGem-predikant wijst in catechismuspreek op de sterke eigen wil van mensen

'Uw wil geschiede, gelijk in den hemel, alzo ook op de aarde', zo luidt de derde bede uit het onder vele christenen bekende Onze Vader. Ds. W. Visscher, predikant van de gereformeerde gemeente Amersfoort, stond in een recente preek bij de derde bede