De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. W. L. van der Staaij
Video

CGK-predikant over Bevrijdingsdag: "De kerk heeft er 52 per jaar"

Vandaag viert Nederland Bevrijdingsdag. Op deze dag herdenken we hoe ons land 81 jaar geleden van de nazi's bevrijd werd. CGK-predikant W. L. van der Staaij besteedde afgelopen zondag in zijn preek aandacht aan Bevrijdingsdag. Daarin merkte hij op da

Man mishandelt non
Nieuws

Franse non mishandeld in Jeruzalem, verdachte opgepakt

Bij het Cenakel op de berg Sion in Jeruzalem is vorige week dinsdag een Franse non hardhandig aangevallen en mishandeld. Dat meldt The Times of Israel. De politie wist dezelfde dag nog een 36-jarige man aan te houden.  De aanval vond plaats aan het e

Christelijke bezoeken Israël
Nieuws

Israël wil banden met christenen versterken: duizenden jongeren uitgenodigd

De Israëlische overheid wil de relatie met christenen wereldwijd versterken. Daarom is een nieuw plan aangekondigd om duizenden jonge leiders en influencers uit te nodigen voor een bezoek aan Israël, zo laat All Israel News weten. Het doel van het pr

Joe Biden
Nieuws

Rapport van regering-Trump wijst op achterstelling van christenen onder Biden

Christelijke organisaties en pro-life activisten in de Verenigde Staten zijn mogelijk strenger aangepakt door de overheid dan andere groepen. Dat staat in een onlangs verschenen rapport dat door een werkgroep van de Amerikaanse president Donald Trump

Adriaan Melissant
Interview

Na een diepe crisis vond Adriaan Melissant God: “God is nog niet klaar met mij”

Wat begon als een leven vol succes, reizen en snelle kicks, eindigde voor Adriaan Melissant in een diepe crisis. In een interview bij Hour of Power vertelt hij hoe hij van een ogenschijnlijk perfect leven afgleed naar depressie en wanhoop. Eén gebed

Relatievorming
Persbericht

Avond over relatievorming: ‘Wat vraagt God van je in het zoeken naar een partner?’

Hoe geef je als christen vorm aan relaties in een tijd van datingapps, keuzestress en veranderende normen? Rond die vraag organiseert Bijbels Beraad M/V op 12 mei een thema-avond over relatievorming. Jongeren, ouders en opvoeders worden uitgenodigd o

Maarten A. de Jong
Opinie

Bevrijdingsdag: de vrede van Christus of de vrede van de wereld?

Een vrijheidsbijdrage, meer geld naar defensie, de NAVO-norm halen. Maxima en Amalia worden opgeleid tot reservist, misschien ook iets voor u? En zo dendert het maar door in de media, schrijft Maarten A. de Jong. Het lijkt wel of de Nederlandse bevol

Hendri Snetselaar en Jan-Dirk Liefting
Interview

Evangelisten: "Straatwerk is geen ouderwetse hobby, maar een Bijbelse opdracht"

"Ik heb zo’n gruwelijke hekel aan jullie soort gasten, maar nu heb ik voor het eerst normaal gehoord wat jullie boodschap is", vertelde een jonge vrouw aan Jan-Dirk Liefting (rechts op de foto) en Hendri Snetselaar (links op de foto) van Stichting Sj

Meerartikelen

Jonathan van der Vlist
Interview

Jonathan van der Vlist: “Mijn homoseksuele gevoelens waren weg”

Hij worstelde jarenlang in stilte met homoseksuele gevoelens, schaamte en verslaving. Als tiener voelde Jonathan van der Vlist* zich eenzaam en onbegrepen, ook in de kerk. Maar een diepgaande ontmoeting met Gods liefde bracht verandering. Cvandaag be

Reza Safa
Getuigenis

Voormalig aanhanger Iraanse regime vindt Jezus: "Mijn zonden zijn vergeven"

Een man die ooit de idealen van de Iraanse revolutie omarmde, getuigt nu wereldwijd van zijn geloof in Jezus Christus. De Iraans-Amerikaanse Reza Safa vertelt in een recent interview hoe een persoonlijke ontmoeting met Jezus zijn leven volledig veran

moestuin
Column

Wachten op God: Het Koninkrijk groeit, ook als jij het niet ziet

Ik wil al een tijd iets leren over een moestuin of pluktuin. De afgelopen jaren heb ik wat gezaaid, verschillende manieren geprobeerd, maar eerlijk is eerlijk: het wil niet echt lukken. Dit jaar besloot ik het anders te doen. Ik ben onlangs gestart m

Mark Buck en Arie Koornneef
Persbericht

KRO-NCRV en Verus bundelen krachten voor geloof in het onderwijs

KRO-NCRV en onderwijsvereniging Verus (voor protestants-christelijk en katholiek onderwijs in Nederland) hebben een convenant ondertekend om samen te werken aan projecten rond levensbeschouwing en maatschappelijke thema’s in het onderwijs. Hiermee wi

Ds. N. W. van den Houten
Nieuws

Hervormde gemeente Bruinisse mag nieuwe dominee verwelkomen: ds. N. W. van den Houten

De hervormde gemeente te Bruinisse (Zeeland) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. N. W. van den Houten (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant volgt in Bruinisse ds. A. L. Molenaar op. Laatstgenoemde predikant is s

Bekladding Dam
Nieuws

Christelijke politici fel over bekladding Dam: 'Weerzinwekkend'

Christelijke politici reageren fel op de bekladding van het Nationaal Monument op de Dam, vlak voor de Nationale Dodenherdenking. Op sociale media spreken zij hun afschuw uit over de actie, die volgens hen alle grenzen overschrijdt. Het monument werd

manuscript
Nieuws

Bijzondere ontdekking: verloren Bijbelpagina’s uit vroege kerk teruggevonden

Onderzoekers hebben 42 verloren pagina’s teruggevonden van een zeer oud Bijbelhandschrift uit de zesde eeuw. Het gaat om een manuscript met brieven van de apostel Paulus, dat belangrijk is voor het in kaart brengen van de vroege kerk, meldt All Israe

Hans van de Breevaart
Interview

Dordtse kerk zet streep door lezing FVD'er: "Kerk moet geen politiek strijdtoneel worden”

De geplande lezing van Hans van de Breevaart, lijsttrekker van de Dordtse FVD-fractie, in de Trinitatiskapel in Dordrecht gaat niet door. De kerkenraad van de Evangelisch-Lutherse Gemeente zag reden om de bijeenkomst te annuleren. In gesprek met Cvan

Egypte
Nieuws

Egyptische rechtbank weigert Pasen als nationale feestdag te erkennen

Een Egyptische rechtbank heeft een verzoek afgewezen om Pasen als nationale feestdag te erkennen. Deze uitspraak dwingt christenen in het land om een keuze te maken tussen de viering van hun belangrijkste religieuze dag en het risico op burgerlijke,

Brits
Nieuws

Schadevergoeding christelijke kandidaat die werd gediscrimineerd door Britse politieke partij

De Britse Liberaal-Democratische Partij heeft een schadevergoeding van minimaal 250.000 pond (ongeveer 295.000 euro) betaald aan voormalig BBC-journalist David Campanale. Dit gebeurde naar aanleiding van discriminatie op basis van zijn christelijke g

Kenia
Nieuws

Moslimherders vallen christenen in Kenia aan: 7 doden

Bij een gewelddadige aanval op een christelijke boerengemeenschap in Kenia zijn zeven mensen om het leven gekomen. Gewapende islamitische Somalische herders vielen de gemeenschappen binnen en lieten dood en verderf achter. Verschillende gebouwen ging

Indi
Nieuws

Pastor en familie zwaar toegetakeld in India

Een predikant in centraal-India is op 13 april samen met zijn familie aangevallen door twee mannen van een traditionele inheemse gemeenschap. De aanvallers probeerden de familie, die in de staat Chhattisgarh woont, van hun land te verdrijven vanwege