De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Muskathlon
Persbericht

Muskathlon bestaat vijftien jaar: ruim 3.000 deelnemers kwamen in beweging tegen onrecht

Muskathlon bestaat vijftien jaar. Wat begon met één sportief avontuur, groeide uit tot een internationale beweging met 3.120 deelnemers in 25 landen. Samen haalden zij tientallen miljoenen euro’s op voor organisaties die zich inzetten tegen onder...

Jan van den Bosch en Xander van Loon
Nieuws

Meervoudig Europees kampioen taekwondo Xander van Loon zondag te gast bij Hour of Power

Hij heeft een indrukwekkende carrière achter de rug. Xander van Loon werd meermaals Europees kampioen maar uiteindelijk is het geloof voor hem doorslaggevend, vertelt hij zondag in Hour of Power. "Het geloof is het fundament onder mijn leven. Daar...

Kloens
Nieuws

Maassluis verbiedt omstreden genezingsdienst niet: ‘Wet biedt geen mogelijkheden’

De gemeente Maassluis grijpt niet in bij de omstreden genezingsdienst die evangelist Jelthe Kloens vrijdagavond organiseert. Burgemeester Jack de Vries begrijpt de zorgen over mogelijke misleiding van zieke en kwetsbare bezoekers, maar ziet geen...

Derksen
Nieuws

Johan Derksen wil SGP verbieden: "Pure vrouwendiscriminatie"

De populaire talkshowhost Johan Derksen wil het liefst dat de SGP verboden wordt. Hij haalde in de talkshow Vandaag Inside, niet voor het eerst, hard uit naar de partij. Directe aanleiding was het feit dat fractievoorzitter Chris Stoffer tijdens de...

Chris Landau
Nieuws

Amerikaanse topdiplomaat uit zorgen over stierenbeeld vanwege Bijbelse associatie met afgoderij

Een hoge Amerikaanse regeringsfunctionaris heeft bezwaar gemaakt tegen een stierenbeeld dat bedoeld was voor het Amerikaanse paviljoen op Expo 2027 in Belgrado. Onderminister van Buitenlandse Zaken Chris Landau (foto) vreesde dat het ontwerp te...

Sarah Mullally
Nieuws

Aartsbisschop trekt onderscheiding Pakistaanse imam in na uitspraken over Bin Laden

De aartsbisschop van Canterbury, Sarah Mullally (foto), heeft een onderscheiding voor de Pakistaanse imam Hafiz Muhammad Tahir Mehmood Ashrafi ingetrokken. Aanleiding zijn oude uitspraken waarin hij zich positief uitliet over Osama bin Laden....

Syrie
Nieuws

Kinderen ontsnappen aan bomaanslag bij Syrische kathedraal

Kinderen die op het terrein van een Syrische kathedraal speelden, zijn ongedeerd gebleven nadat vlak buiten de kerk een explosief afging. Ook andere aanwezigen raakten niet gewond. De aanslag veroorzaakte wel schade aan het kerkgebouw en de directe...

Pakistan
Nieuws

Christelijke jongen (15) in Pakistan verdwijnt na vermeende gedwongen bekering tot islam

De christelijke ouders van de 15-jarige Sagar Masih vragen de Pakistaanse autoriteiten om hun zoon veilig naar huis te laten terugkeren. Zij zeggen dat de jongen op zijn werk in een fabriek onder druk is gezet om het christelijke geloof te verlaten...

Meerartikelen

Ds. A. T. Vergunst
Video

Ds. Vergunst over rechtvaardigmaking: stumperds die vrijgesproken worden

Hoe kan God een mens die dagelijks zondigt toch rechtvaardigen? Ds. A. T. Vergunst (GerGem) stond daar in een preek over Handelingen 13 uitvoerig bij stil. Daarbij maakte hij onderscheid tussen rechtvaardigmaking en heiligmaking. Aan de hand van...

GZB-echtparen
Persbericht

Twee echtparen bereiden zich via GZB voor op uitzending naar Zimbabwe en Colombia

Twee Nederlandse echtparen zijn deze maand bij de GZB begonnen met de voorbereiding op hun uitzending naar het buitenland. Bart en Pauline Visser hopen in het voorjaar van 2027 naar Zimbabwe te vertrekken, terwijl Marnix en Ariëtte Hogendoorn zich...

werkvloer
Nieuws

Kerken opgeroepen aandacht te besteden aan ‘christen-zijn op je werk’

Kerken en gemeenten in Nederland worden opgeroepen om zondag 8 november stil te staan bij de betekenis van het christelijk geloof voor het dagelijks werk. Tijdens de landelijke themazondag ‘Christen-zijn op je werk’ kunnen voorgangers in hun preek...

Btv
Persbericht

Bond tegen Vloeken kiest met nieuwe huisstijl nadrukkelijk vóór respectvolle taal

Bond tegen Vloeken lanceerde op 17 september een nieuwe huisstijl en legt daarbij nadrukkelijker de focus op respectvolle taal. De Bond tegen Vloeken verbindt haar naam voortaan nadrukkelijk aan de woorden ‘voor respectvolle taal’. Met het frisse,...

Stoffer
Nieuws

Deal met het kabinet voor gezinnen en middeninkomens

Er komt een startbonus bij de geboorte van ieder kind, een extra investering van 150 miljoen euro in de kindregelingen én er gaat een streep door de bezuiniging van 330 miljoen euro op het kindgebonden budget. Een motie van SGP-voorman Chris...

Paul Kingsnorth
Interview

Paul Kingsnorth waarschuwt christenen: “De Machine put ons uit en beschadigt onze ziel”

De Britse schrijver en essayist Paul Kingsnorth geldt als een van de bekendste critici van de moderne technologische samenleving. Sinds hij christen werd, kijkt hij zowel vanuit cultureel als vanuit geestelijk perspectief naar de invloed van...

Adonis & ouders
Nieuws

Extreem vroeggeboren baby mag na bijna een jaar naar huis: "Het was Gods plan"

De Amerikaanse baby Adonis werd geboren na een zwangerschap van slechts 24 weken en vijf dagen. Hij woog nog geen 900 gram en zijn overlevingskansen waren klein. Na bijna een jaar in het ziekenhuis mocht hij afgelopen vrijdag eindelijk met zijn...

Natalie
Nieuws

Christelijke vader zit al anderhalf jaar vast in Syrië, dochter blijft moedig: "God beschermt hem"

De Syrische christen Suleiman Khalil zit al ruim anderhalf jaar gevangen. Zijn dochter Natalie strijdt voor zijn vrijlating. Ondanks alles zegt ze dat de gevangenschap van haar vader haar geloof in God juist heeft versterkt. "Dit heeft mij meer in...

Dam Amsterdam
Nieuws

Duizenden christenen tonen op Dam steun aan Israël: "We zijn jullie niet vergeten"

Duizenden christenen kwamen donderdagavond naar de Dam in Amsterdam om hun verbondenheid met Israël en de Joodse gemeenschap te tonen. Tijdens de landelijke Israëlmanifestatie klonken gebeden, Bijbelwoorden en liederen en werd een grote Israëlische...

Bijbel
Nieuws

Onderzoek: praktiserende christenen hebben minder moeite met vergeven

Praktiserende christenen hebben minder moeite om anderen én zichzelf te vergeven dan christenen die minder betrokken zijn bij hun geloof. Dat blijkt uit nieuw Amerikaans onderzoek. Vooral bij het vergeven van anderen zijn de verschillen groot. Van de...

indi
Nieuws

Rechtszaak tegen Indiase wet die evangelisatie en gebedsgenezing bedreigt

De nieuwe anti-bekeringswet in de Indiase deelstaat Maharashtra is voor de rechter aangevochten. Volgens de indiener zijn verschillende bepalingen zo ruim geformuleerd dat ook evangelisatie, christelijk hulpwerk en spreken over goddelijke genezing...

Ds. J. Koppelaar
Video

Ds. Koppelaar over bekering: "Loop je bij Hem weg of loop je naar Hem toe?"

Wat betekent de Bijbelse oproep tot bekering? Ds. J. Koppelaar (HHK) preekte onlangs vanuit Lukas 13 over Gods oordelen, de genadetijd en de noodzaak om tot Christus te gaan. Daarbij stond hij ook stil bij vragen rond geloof als gave van God,...