De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #8 : Jafeth en Sifra Bekx over aanbidding als levensstijl
Of beluister op:

Meerartikelen

JD Vance
Nieuws

Christenen mogen hun geloof volgens JD Vance niet opsluiten in de kerk

De Amerikaanse vicepresident JD Vance vindt dat christenen hun geloof niet moeten beperken tot het privéleven. In dit interview zegt hij dat Jezus Christus ook richting geeft aan politieke en economische keuzes. "De duivel misleidt op intelligente wi

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons vertelt in preekfragment waar hij soms enorm onder lijdt

'Want zo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft.' Deze woorden uit Johannes 3 vers 16 vormen de kern van het christelijk geloof. Tegelij

Vietnam
Nieuws

119 christenen in Vietnam aangepakt wegens vermeende banden met verboden beweging

De Vietnamese autoriteiten hebben in de eerste helft van dit jaar 119 christenen gestraft vanwege vermeende banden met een verboden separatistische beweging. Het gaat onder meer om verhoren, administratieve sancties, arrestaties en strafrechtelijke v

kerk
Nieuws

Vrouw neergestoken tijdens gebed in Ierse kerk

Een vrouw van in de vijftig is dinsdag ernstig gewond geraakt nadat zij tijdens het bidden werd neergestoken in een katholieke kerk in het Ierse Tramore, in County Waterford. De vrouw verkeert niet in levensgevaar. De politie heeft een man van in de

HelloBible
Nieuws

Nieuwe AI-app wil christenen persoonlijk begeleiden bij Bijbellezen en gebed

De christelijke AI-app HelloBible is deze week officieel in Nederland gelanceerd. De app wil gebruikers niet alleen antwoord geven op geloofsvragen, maar hen ook persoonlijk begeleiden bij Bijbellezen, gebed en geloofsgroei. Volgens de initiatiefneme

ELIN - Delen
Video

ELIN brengt nieuw lied en videoclip uit: 'Geluk is wat we delen'

De christelijke band ELIN heeft een nieuw lied met videoclip uitgebracht. Het nummer Delen roept christenen op om Gods liefde niet voor zichzelf te houden, maar uit te delen aan de mensen om hen heen. In het lied staat de vraag centraal hoe gelovigen

Ron van der Spoel
Preekverslag

Ron van der Spoel: “Heb je mensen lief die het bloed onder je nagels vandaan halen?”

“Mijn vrede geef Ik jullie.” Voor dominee Ron van der Spoel vormen die woorden uit Johannes 14 de kern van Jezus’ boodschap. Tijdens de New Wine Zomerconferentie sprak hij over de vrede die Christus als erfenis nalaat. Die vrede betekent niet dat all

Arnold Huijgen
Interview

Arnold Huijgen over de hel: “Veel beelden die christenen hebben, staan niet in de Bijbel”

Vuur en pijniging: veel christenen hebben een uitgesproken beeld van de hel. Volgens theoloog Arnold Huijgen zijn sommige voorstellingen echter sterker gevormd door de kunst en kerkgeschiedenis dan door de Bijbel zelf. In zijn boek Inferno onderzoekt

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Vrouw en drie kinderen van Nigeriaanse predikant ontvoerd door islamitische extremisten

De vrouw en drie kinderen van een Nigeriaanse predikant zijn ontvoerd door vermoedelijk Boko Haram- of ISWAP-strijders. De ontvoering vond plaats op 19 juli op de weg tussen Maiduguri en Damasak in de noordoostelijke deelstaat Borno. Dat meldt Intern

Ilse
Levensverhaal

Ilse worstelde jarenlang met depressies en vond rust bij God

Jarenlang kampte Ilse met zware depressies. Een belangrijke verandering kwam toen ze besefte dat ze haar leven niet zelf in de hand hoefde te houden, maar mocht vertrouwen op God. In het KRO-NCRV-programma Petrus in het land vertelt ze hoe haar geloo

Mr. Lineke Blijdorp
Opinie

Bontenbal heeft ongelijk: De Bijbel zet genade altijd voorop

De discussie over de familie Babayants laat opnieuw zien hoe gevoelig het thema kinderpardon ligt. CDA-leider Henri Bontenbal stelde dat niet de politiek, maar de rechter hierover beslist. Volgens advocaat Lineke Blijdorp klopt dit niet. In de zaak v

Evert Adams
Opinie

Is Gods Koninkrijk de sluitpost op onze begroting geworden?

In deze periode verschijnen in kerkelijke dorpen de aankondigingen voor rommelmarkten en kerkpleinmarkten. Evert Adams begrijpt daar weinig van. Waarom zamelen christenen oud papier, afgedankte meubels en andere spullen in om daarmee jongerenwerk, ev

Fausto Tumolo
Opinie

De onvergeeflijke zonde: blus de Heilige Geest niet uit

Jezus sprak over één zonde die niet vergeven zal worden: de lastering tegen de Heilige Geest. Volgens Fausto Tumolo is die waarschuwing nog altijd actueel. Hij roept christenen op om het werk van de Heilige Geest niet te snel af te wijzen of als demo

Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Ds. K. H. Bogerd verzorgt zaterdag matineeconcert in Dorpskerk Ouddorp

Komende zaterdag verzorgt ds. K. H. Bogerd een matineeconcert in de hervormde Dorpskerk van Ouddorp. Tijdens het concert, dat zaterdagochtend vanaf 11:00 uur aanvangt, zal het thema 'Ruwe stormen mogen woeden' centraal staan. De toegang is vrij, wel

Ds. K. H. Bogerd & prof. dr. Marten van Willigen
Persbericht

De hoop van Gods Koninkrijk in de prediking: bekijk vijfde editie Preektocht terug

Wat gebeurt er wanneer een Bijbeltekst niet alleen historisch wordt uitgelegd of toegepast op het christelijke leven, maar ook wordt gelezen vanuit het perspectief van Gods komende Koninkrijk? Die vraag stond centraal tijdens de vijfde editie van de

Genève
Nieuws

Politici in Genève mogen niet zichtbaar religieuze symbolen dragen, christenen naar rechter

Drie christenen hebben een rechtszaak aangespannen tegen een nieuw verbod op zichtbare religieuze symbolen voor politici in het Zwitserse kanton Genève. Volgens hen beperkt de maatregel de godsdienstvrijheid en kan die gevolgen hebben voor alle geloo

Philip North
Nieuws

Bisschop waarschuwt voor "ontvlambaar document": "Antisemitisme wakkert verder aan"

De beslissing van de generale synode van de Church of England om het omstreden document Kairos Palestine II officieel te bespreken, zal het groeiende antisemitisme in Groot-Brittannië verder aanwakkeren. Daarvoor waarschuwt de Anglicaanse bisschop va

trouwen
Nieuws

Trouwen met z'n drieën? SGP eist uitleg na opvallende ceremonie

Het opvallende nieuws dat drie personen afgelopen week met elkaar in het huwelijk traden in Lopikerkapel leidt tot gefronste wenkbrauwen bij SGP-Kamerlid Diederik van Dijk. Hij stelt Kamervragen over de situatie omdat het tegen de Nederlandse wet ing

Ds. A. M. Clement
Nieuws

Nieuwe predikant voor NGK Lelystad: ds. A. M. Clement

De Nederlands gereformeerde kerk (NGK) te Lelystad (Lichtbron) beschikt binnenkort over een nieuwe predikant. Ds. A. M. Clement (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant volgt in de Lichtbron de in 2024 naar Ermelo vertrokken ds. C.

David
Interview

Voormalig drugverslaafde David Diaz de la Cruz kwam tot geloof: "De drugs vervreemdden me van God"

“Het voelde alsof God zelf aan de deur stond met open armen en zei: ‘Nu ben je bij Mij. Ik ga met jou aan de slag’”, zegt David Diaz de la Cruz. Afgelopen zondag was in de zomerherhaling van Hour of Power opnieuw zijn verhaal te horen over de transfo