De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.
ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Palestijnse vlag
Nieuws

Pauluskerk Rotterdam organiseert solidariteitsavond voor Palestijnen met boekpresentatie

De Pauluskerk in Rotterdam houdt donderdag 29 oktober een solidariteitsavond voor de Palestijnse bevolking. Tijdens de bijeenkomst wordt een nieuw boek van een schrijver uit Gaza gepresenteerd en vertellen verschillende betrokkenen over hun werk in...

Resten kerk
Nieuws

Archeologen vinden sporen van kerk die Hiëronymus 1600 jaar geleden beschreef

Archeologen hebben bij Venetië de resten gevonden van een vroegchristelijke kerk die vermoedelijk al in het jaar 396 werd beschreven door kerkvader Hiëronymus. Volgens de Universiteit Ca' Foscari, die de vondst op 15 oktober bekendmaakte, komt het...

Rellen Parijs
Nieuws

Duitse christenen opgeroepen om bij stadhuizen te bidden uit vrees voor rellen bij protesten

Terwijl jongeren in tientallen Duitse steden zich voorbereiden op grootschalige protesten, roepen christelijke organisaties op tot gebed. Op zaterdag 31 oktober, Hervormingsdag, worden christenen gevraagd om met hun Bijbel naar het plaatselijke...

Hervormd Rijssen
Nieuws

Ds. Elsman legt werkzaamheden neer na conflict binnen hervormde gemeente Rijssen

Binnen de hervormde gemeente Rijssen is onrust ontstaan door een conflict tussen ds. D.M. (Domus) Elsman en de kerkenraad van wijkgemeente 6. De 65-jarige predikant heeft zijn werkzaamheden neergelegd, omdat hij naar eigen zeggen onder de huidige...

Erika Kirk
Nieuws

Erika Kirk waarschuwt voor namaakchristendom: 'Ook het kwaad citeert de Bijbel'

Je kunt elke zondag naar de kerk gaan, de Bijbel uit je hoofd kennen en jezelf een overtuigd christen noemen. Toch betekent dat niet automatisch dat je leeft zoals Jezus het bedoeld heeft. Die waarschuwing gaf Erika Kirk tijdens haar speech op de...

Pastor Israel Ford
Nieuws

Amerikaanse voorganger heeft al drie jaar twee vrouwen: 'Eén vrouw hebben is onbijbels'

Een Amerikaanse voorganger verraste zijn gemeente zondag met een opmerkelijke bekendmaking. Pastor Israel Ford uit Cleveland, Ohio, vertelde namelijk dat hij al drie jaar lang met twee vrouwen samenleeft. Volgens hem staat de Bijbel dat toe....

Iran
Nieuws

Ernstig zieke christen mag Iraanse cel tien dagen verlaten: Mahshar dreigt blind te worden

De ernstig zieke Iraanse christen Mahshar Parandin heeft tien dagen medisch verlof gekregen uit de Evin-gevangenis in Teheran. Ze kampt met lymfeklierkanker en andere gezondheidsproblemen, maar kreeg lange tijd niet de behandeling die ze nodig had....

Kerstboom
Nieuws

Almere haalt kerstboom terug naar stadscentrum: verrassing verklapt tijdens raadsdebat

Na jaren van afwezigheid keert de kerstboom terug in het centrum van Almere. Dat liet wethouder Jan-Bert Vroege tijdens een raadsdebat doorschemeren, meldt de lokale nieuwssite 1Almere. Vooral het CDA drong aan op de terugkeer van de boom. Vorige...

Meerartikelen

southwell
Nieuws

Eeuwenoude Engelse kathedraal dreigt te sluiten door financiële problemen

De ruim 900 jaar oude kathedraal van Southwell in Engeland dreigt haar deuren te sluiten. Het kerkgebouw kampt met een enorme onderhoudsachterstand en het geld raakt op. “We hebben geen 20 miljoen pond”, zegt deken Stephen Evans, die leiding geeft...

Wilfred Kols bij Hour of Power
Interview

Van zware crimineel tot gevangenisevangelist: “Vier woorden veranderden mijn leven”

Drugsdeals, inbraken en geweld: Wilfred Kols had naar eigen zeggen 110 delicten op zijn naam staan en bracht zes jaar in de gevangenis door. In een donkere isoleercel veranderde zijn leven door vier eenvoudige woorden: “Ik hou van jou.” Inmiddels...

piano
Nieuws

Ruzie over pianospel in Spaanse kerk eindigt met dodelijke steekpartij: 32 jaar cel geëist

In de Spaanse stad Valencia is maandag het proces begonnen tegen een pianist van een evangelische kerk en twee van zijn familieleden. Zij staan terecht voor een dodelijke steekpartij in de kerk. Volgens de aanklacht ontstond de ruzie nadat een...

kerk
Nieuws

Vijf kerken in Leipzig beschadigd: politie onderzoekt mogelijk verband

In de Duitse stad Leipzig zijn binnen enkele dagen vijf kerken beschadigd. Onbekenden vernielden ramen en beschadigden deuren en gevels. De politie onderzoekt de zaken en zoekt getuigen. De beschadigingen vonden plaats tussen woensdag 21 oktober en...

N.T. Wright
Persbericht

Theoloog N.T. Wright spreekt op conferentie over interculturele kerk in Veenendaal

Hoe kunnen christenen met verschillende culturele achtergronden samen één geloofsgemeenschap vormen? Die vraag staat centraal tijdens de One Church Conference, die op vrijdag 20 november plaatsvindt in Veenendaal. De Britse theoloog N.T. Wright...

Prof. W. H. Th. (Wim) Moehn
Persbericht

Hoe las Luther de Bijbel? Hoogleraar legt het uit in Apeldoorn

Welke betekenis had de Bijbel voor Maarten Luther? Welk gezag kende hij daaraan toe? Die vragen zijn het startpunt voor de Reformatieherdenking in Apeldoorn op vrijdag 30 oktober. "Maarten Luther heeft het volk de Bijbel teruggegeven.” Dat leren...

bikker
Nieuws

CU-leider haalt fel uit: "Wie met Hamasvlaggen zwaait, is een vijand van de vrijheid"

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker wil dat de overheid harder optreedt tegen antisemitisme en demonstraties waarbij met Hamasvlaggen wordt gezwaaid. Ook moeten scholen die geen lesgeven over de Holocaust volgens haar worden aangepakt. Dat zei ze...

bus
Nieuws

Begrafenis bisschop eindigt in nieuwe tragedie: 24 doden bij ongeluk met kerkbus in Kenia

Een bus met kerkgangers is zondag in Kenia betrokken geraakt bij een ernstig ongeluk. De groep keerde terug van de begrafenis van een bisschop toen de bus op een vrachtwagen botste. Zeker 24 mensen kwamen om het leven, onder wie meerdere voorgangers....

India
Nieuws

Juridisch gevecht om godsdienstvrijheid in Indiase deelstaat Chhattisgarh

In maart 2026 wijzigde de regering van de Indiase deelstaat Chhattisgarh de wet op godsdienstvrijheid van de deelstaat. Sinds de wijzigingen van kracht zijn geworden, worden christenen in Chhattisgarh geconfronteerd met toenemend heftige tegenstand...

Ethiopie
Nieuws

Kerk luidt noodklok na nieuw bloedbad Ethiopië: 60 christenen omgekomen

Bij twee gewelddadige aanvallen in de Ethiopische regio Oromia zijn zeker zestig christenen om het leven gekomen. Dat maakte de Ethiopisch-Orthodoxe Kerk maandag bekend. Onder de slachtoffers zijn volgens een ooggetuige vijf kinderen. “Ze omsingelden...

Dr. C. A. van der Sluijs
Column

Waarom zetten christenen hun leiders zo graag op een voetstuk?

Een paus die honderdduizenden mensen trekt. Een populaire dominee voor wie gelovigen massaal samenkomen. Maar draait het in de kerk nog om Gods Woord of steeds meer om de persoon die het verkondigt? Dr. C. A. van der Sluijs waarschuwt voor de...

Prof. dr. Maarten Kater
Boekfragment

Kunnen we onze verlangens veranderen zonder ze te onderdrukken?

Hoe ga je als pastor in gesprek met iemand die worstelt met genderidentiteit en tegenstrijdige verlangens? Volgens prof. dr. Maarten Kater vraagt dat om meer dan een gesprek over gevoelens of lichamelijkheid. In dit boekfragment verkent hij hoe de...