De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

Amazon
Nieuws

Christelijke organisatie roept gelovigen op om minder bij Amazon te kopen

Een christelijke organisatie in het Verenigd Koninkrijk roept gelovigen op om minder aankopen te doen bij webwinkel Amazon. Volgens JustMoney Movement (JMM) moeten christenen bewuster nadenken over de gevolgen van hun aankopen. De organisatie maakt...

Friends of Zion Ambassador Summit
Nieuws

Christelijke leiders uit 123 landen komen in Israël bijeen om steun te betuigen aan Joodse volk

Ruim 1.200 christelijke voorgangers en leiders uit 123 landen zijn vorige week in Israël bijeengekomen om hun verbondenheid met het Joodse volk te tonen. Tijdens de internationale bijeenkomst van Friends of Zion stond de strijd tegen antisemitisme...

Ahmed Joktan
Nieuws

Ex-moslim werd verbannen én zwaar mishandeld nadat hij tot geloof in Jezus kwam

Ahmed Joktan groeide op in een streng islamitisch gezin in Saudi-Arabië. Op zijn dertiende kende hij de hele Koran uit zijn hoofd. Niemand verwachtte dat hij ooit christen zou worden. Maar tijdens een verblijf in Nieuw-Zeeland veranderde zijn leven...

Verwoeste Oekraïense kerk
Nieuws

Meer dan 40.000 mensen gedoopt tijdens oorlog in Oekraïne: "God is aan het werk"

Sinds het begin van de Oekraïne-oorlog zijn meer dan 40.000 mensen gedoopt. Ook zijn ongeveer 2.000 voorgangers en diakenen bevestigd in hun ambt. Dat vertelde de Oekraïense voorganger Igor Bandura tijdens een christelijke conferentie in Albanië....

Anita Meston
Nieuws

Christelijke docente ontslagen nadat ze in les vertelde dat ze tegen abortus is

Een christelijke docente in Engeland is ontslagen nadat ze tijdens een les vertelde dat ze tegen abortus is. Dat schrijft Premier Christian News. De ervaren lerares Anita Meston zegt dat ze alleen een vraag van een leerling beantwoordde. Toch besloot...

Devotional Deck
Persbericht

Truth Muse wil Bijbellezen vertalen naar dagelijks leven: "Discipelschap is geen informatie"

Niet alleen de Bijbel lezen, maar het geleerde ook daadwerkelijk in praktijk brengen. Met twee sets Bijbelkaarten wil de Antwerpse ondernemer Kimberley Schouten volwassenen én kinderen daarbij helpen. Haar christelijke lifestylemerk Truth Muse brengt...

Rosaline Ratering-McDonald
Persbericht

"Je bent mooi zoals je bent": nieuw boek waarschuwt voor risico's borstimplantaten

Vijf jaar na het overlijden van Jacqueline Roes (56), die jarenlang kampte met ernstige gezondheidsproblemen en lekkende siliconen borstimplantaten, krijgt haar verhaal internationale aandacht. Schrijfster Rosaline Ratering-McDonald heeft haar boek...

Dijk
Nieuws

Trouw verwijt SGP ‘goedkoop populisme’ en plaatst partij in ‘radicaal-rechtse hoek’

Dagblad Trouw verwijt SGP-Kamerlid Diederik van Dijk ‘goedkoop populisme’ vanwege zijn uitspraken over de regenboogvlag. In een redactioneel commentaar plaatst de krant de SGP bovendien in de ‘radicaal-rechtse hoek’. Volgens Trouw voerde de partij...

Meerartikelen

Anouk Schaap bij Hour of Power
Interview

Anouk zocht jarenlang naar succes, maar vond God op een stadsstrand

Ze maakte carrière in de financiële wereld, maar liep vast door een burn-out. Anouk Schaap zocht toen haar rust in yoga en New Age, totdat een onverwachte ontmoeting op een Amsterdams stadsstrand haar leven veranderde. “Ik was zo diep geraakt door de...

joel
Nieuws

Stichting De Deur Uit stopt: “Onze verhalen zijn gehoord”

Stichting De Deur Uit stopt met al haar activiteiten en wordt ontbonden. De stichting is opgericht om mensen samen te brengen die bij De Deur hetzelfde hebben meegemaakt, zodat hun verhalen gehoord zouden worden. Volgens het bestuur is dat doel nu...

blasfemie
Nieuws

Pakistaanse christen vrijgesproken, maar zijn broer blijft ter dood veroordeeld.

Het Pakistaanse Hooggerechtshof heeft de doodstraf van christen Qaiser Ayub gehandhaafd, terwijl zijn broer Amoon is vrijgesproken. Beide mannen zaten jarenlang vast vanwege een website met materiaal dat volgens de rechtbank beledigend was voor...

Nigeri
Nieuws

Kerk in brand gestoken en meisje ontvoerd bij dodelijke aanvallen op christelijke dorpen in Nigeria

Bij aanvallen op christelijke dorpen in het noordoosten van Nigeria zijn mensen gedood, kerken in brand gestoken en een meisje ontvoerd. Gewapende mannen vielen donderdag 8 oktober drie dorpen aan in de deelstaat Adamawa. Bewoners wijzen naar...

Jerke Setz
Opinie

God is groter dan zes banen gekleurde stof

In een opiniebijdrage op Cvandaag bekritiseerde ds. M. van Reenen de ChristenUnie omdat de partij instemde met het hijsen van de regenboogvlag bij de Tweede Kamer. Volgens de predikant dreigt een partij die haar beginselen verliest ook Gods gunst...

Arthur Alderliesten en Johannes de Jong
Opinie

Het abortusdebat verdient meer diepgang: weg uit de loopgraven

Hoe kunnen christenen op een overtuigende manier opkomen voor ongeboren leven? Arthur Alderliesten (links op de foto) en Johannes de Jong zoeken het antwoord niet allereerst in scherpere argumenten of confronterende campagnes. Volgens hen moet het...

Israëlcentrum
Nieuws

Rechter veroordeelt pro-Palestijnse activisten na bekladding Israëlcentrum

Twee pro-Palestijnse activisten zijn door de rechtbank veroordeeld tot (deels) voorwaardelijke geldboetes vanwege protestacties bij het Israëlcentrum van Christenen voor Israël in Nijkerk. De rechtbank benadrukt dat demonstreren een fundamenteel...

Tom de Wal
Nieuws

Tom de Wal en Frontrunners vechten ingetrokken vergunning aan

Mag Tom de Wal met zijn organisatie Frontrunners Ministries kerkdiensten en conferenties houden in een voormalig partycentrum in Dussen? Die vraag stond vrijdag centraal tijdens een rechtszaak in Breda. Hoewel de gemeente Altena inmiddels een...

Laurenskerk
Nieuws

Halloweenfeest in Rotterdamse kerk gaat voorlopig door ondanks duizenden handtekeningen

Het protest tegen het geplande Halloweenfeest in de Rotterdamse Laurenskerk groeit snel. Inmiddels hebben ruim 16.000 mensen de petitie tegen het evenement ondertekend, zo laat Robbert-Jan van de Werken van Protestants Nederland aan Cvandaag weten....

Aquaduct
Nieuws

Archeologen ontdekken 2.000 jaar oud aquaduct dat water naar Tempelberg bracht

Archeologen hebben ten zuiden van Jeruzalem een ongeveer 300 meter lang deel van een eeuwenoud aquaduct blootgelegd. Dat schrijft All Israel News. De waterleiding werd zo'n 2.000 jaar geleden aangelegd en bracht water naar de Tempelberg. Het water...

Kerstkaart
Nieuws

Schotse basisschool noemt kerstkaarten voortaan 'winterkaarten': "Zo voelt iedereen zich welkom"

Een Schotse basisschool gaat kerstkaarten voortaan 'winterkaarten' noemen. Dat meldt Premier Christian News. De school zegt dat het 'meer rekening' wil houden met leerlingen die een andere culturele of religieuze achtergrond hebben. Tegenstanders...

Yoido Full Gospel Church
Nieuws

Cyberaanvallen op twee megakerken: gegevens van bijna een miljoen leden mogelijk gelekt

Twee grote kerken in Zuid-Korea zijn mogelijk slachtoffer geworden van een cyberaanval. Daarbij kunnen de persoonlijke gegevens van liefst 939.000 kerkgangers zijn buitgemaakt. Een van de getroffen kerken is de Yoido Full Gospel Church in Seoul,...