De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.
ChristenvervolgingGeloofszekerheidOpvoedenDuurzaamheidIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Prof. dr. Myriam Klinker-de Klerck
Video

Myriam Klinker-de Klerck geïnstalleerd als hoogleraar Nieuwe Testament: bekijk haar inauguratie terug

Prof. dr. Myriam Klinker-de Klerck is op vrijdag 30 oktober officieel geïnaugureerd als hoogleraar Nieuwe Testament aan de Theologische Universiteit Utrecht (TUU). Tijdens de bijeenkomst hield ze haar inaugurele rede. Wie de plechtigheid heeft...

Soedan
Nieuws

Kerk met driehonderd leden in Soedan vreest sloop: "We worden doelbewust aangepakt"

Een kerkgemeente in de Soedanese stad Omdurman vreest haar gebouw kwijt te raken. Volgens de autoriteiten staat de kerk illegaal op openbare grond. De gemeente zegt juist eigendomspapieren te hebben die tientallen jaren teruggaan. Toch blijft een...

embryo
Nieuws

ChristenUnie en SGP fel tegen embryokweek, CDA worstelt met keuze

ChristenUnie en SGP hebben dinsdag in de Eerste Kamer hun verzet tegen het kweken van embryo’s voor onderzoek herhaald. Volgens beide partijen rechtvaardigen mogelijke medische doorbraken niet dat menselijk leven speciaal wordt gemaakt om het...

Jetten
Nieuws

ChristenUnie ziet belastingplan zitten, SGP houdt vast aan eisen rond abortus

De ChristenUnie reageert positief op het aangepaste belastingplan dat het kabinet dinsdag presenteerde. SGP, JA21 en BBB vinden de tegemoetkomingen nog onvoldoende en willen verder onderhandelen, onder meer over abortus en draagmoederschap....

Jerke
Column

Hoe we van Gods schepping een afgod maken

Diep in gedachten loop ik door het Asserbos als iets mijn aandacht trekt. De dichte mist maakt langzaam plaats voor een steeds feller wordende zon. Tussen de takken door tekent zich een schouwspel af: de lichtstralen worden gevat door de dauwdruppels...

Sarina Kriek
Column

We willen kinderen beschermen, maar maken we ouders vooral bang?

We willen kinderen beschermen en geen enkel signaal van onveiligheid missen. Maar wat gebeurt er als die zorg omslaat in angst en controle? Sarina Kriek ziet hoe ouders en professionals daardoor soms tegenover elkaar komen te staan, terwijl juist...

Johan Schep
Video

Johan Schep over Emmaüsgangers: "Je krijgt een nieuwe Bijbel als je Jezus ontdekt"

Wie Jezus Christus ontdekt in de Bijbel, gaat de Schriften met andere ogen lezen. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Aan de hand van de geschiedenis van de Emmaüsgangers uit Lukas 24 laat hij zien hoe...

Annelijn de Gier
Opinie

Een bestuurskundige blik op de CGK-crisis

Zoals algemeen bekend, verkeren de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) al geruime tijd in een ongemakkelijke situatie. Zo werd er aan het begin van mei dit jaar voor het eerst hardop gesproken over de voorkeur voor een harde of zachte...

Meerartikelen

Diederik
Interview

Diederik van Dijk openhartig over zijn geloof: "Ik ben op weg naar het Vaderhuis"

Hij ging naar de kerk en zag zichzelf als gelovige. Toch speelde Christus naar eigen zeggen nauwelijks een rol in zijn leven. In het Cvandaag-programma Van Hart tot Hart vertelt SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over de worsteling die daarop volgde,...

Nienk
Interview

Directeur Compassion Nederland reageert op ophef: hoe veilig is het contact tussen sponsor en kind?

Compassion Nederland heeft in de afgelopen elf jaar twee sponsorrelaties beëindigd vanwege grooming. Dat vertelt directeur Nienke Westerbeek in antwoord op vragen van Cvandaag, naar aanleiding van de berichtgeving over duizenden signalen van...

N.T. Wright
Nieuws

Moderne staat Israël zien als vervulling van profetieën is volgens N.T. Wright onbijbels

De Britse theoloog N.T. Wright heeft scherpe kritiek geuit op christenen die de stichting van de moderne staat Israël beschouwen als een vervulling van Bijbelse profetieën. Tijdens een conferentie in de Verenigde Staten noemde hij die overtuiging...

Pal
Nieuws

Indiase voorganger gedood door man voor wie hij aan het bidden was

De Indiase voorganger Balwinder Pal is in zijn woning in Batala gedood nadat een bezoeker hem om gebed vroeg. Volgens een vriend viel de man hem aan toen hij zijn ogen sloot om te bidden. Pal leidde de verdachte eerder tot het christelijk geloof,...

Vliegtuigcrash Florida
Nieuws

Vlak voor fatale vliegtuigcrash in Florida klinkt Onze Vader in cockpit

Vlak voordat een privévliegtuig zondag neerstortte in de Amerikaanse staat Florida, was op een geluidsopname vermoedelijk het Onze Vader te horen. Terwijl de 20-jarige copiloot Nathalia Gadelha Filgueiras in paniek waarschuwde voor de naderende...

‘Tijd voor andere woorden’
Persbericht

Bond tegen Vloeken start campagne voor minder vloeken en schelden

De Bond tegen Vloeken start met een nieuwe campagne ‘Tijd voor andere woorden’. De campagne is vanaf 2 november zichtbaar op stations, langs snelwegen, online en via verschillende mediakanalen. Met de campagne wil de stichting mensen bewust maken van...

Westminster
Nieuws

Wie lag er in de Romeinse grafkist bij Westminster Abbey? Onderzoek wijst op abt

Een naam op de grafkist, maar de verkeerde man erin. Een eeuwenoud graf bij Westminster Abbey in Londen stelt onderzoekers al ruim anderhalve eeuw voor een raadsel. Nieuw onderzoek wijst erop dat het skelet van een middeleeuwse abt is. Waarschijnlijk...

Jetten
Nieuws

Kabinet onderling eens over belastingplan, steun SGP en ChristenUnie nog onzeker

D66, VVD en CDA hebben maandagavond onderling afspraken gemaakt over aanpassingen aan het belastingplan. Een akkoord met de oppositie ontbreekt nog. SGP en ChristenUnie volgen in de onderhandelingen verschillende routes. De SGP vraagt concessies rond...

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk
Nieuws

SGP bezorgd over schrappen christelijke feestdagen als vrije dagen bij politie

De SGP maakt zich zorgen over het schrappen van Tweede Paasdag, Hemelvaartsdag en Tweede Pinksterdag als vanzelfsprekende collectieve vrije dagen bij de politie. Kamerlid Diederik van Dijk wijst erop dat deze feestdagen diep geworteld zijn in de...

Poolse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Politieke machtsstrijd in Polen raakt ook abortuswetgeving: kerk roept op tot gebed

In Polen is een politieke machtsstrijd uitgebroken rond het Constitutionele Tribunaal, dat eerder een belangrijke uitspraak deed over abortus. Terwijl regering en oppositie elkaar beschuldigen van het ondermijnen van de rechtsstaat, roepen katholieke...

Brits Parlement
Nieuws

‘Jezus wordt weer interessant’: christelijke organisatie merkt omslag bij Britse politici

Britse politici lijken weer meer belangstelling te krijgen voor het christelijk geloof. Dat zegt Andrea Williams, directeur van de christelijke organisatie Christian Concern, tegen nieuwssite Christian Today. Volgens haar werd de organisatie...

Ds. H. Roelofsen
Nieuws

Nieuwe predikant voor hersteld hervormde gemeente Nieuw-Lekkerland: ds. H. Roelofsen

De hersteld hervormde gemeente te Nieuw-Lekkerland mag een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. H. Roelofsen nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In Nieuw-Lekkerland volgt Roelofsen ds. A. J. Britstra op. Laatstgenoemde predikant is sinds januari dit...