De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.
ChristenvervolgingIsraëlOpvoedenDuurzaamheidGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #17: Voormalig politieman Erik over de zware stormen in zijn leven
Of beluister op:

Meerartikelen

Peter en Guido
Video

‘Geloven is toch alleen voor zwakke mensen?’ Peter en Guido in gesprek

Waarom zou je in God geloven als je leven eigenlijk prima verloopt? Kun je niet gewoon gelukkig zijn zonder geloof? En is het christendom vooral bedoeld voor mensen die het moeilijk hebben? Die vragen staan centraal in de vijfde aflevering van de...

AI
Nieuws

Bijbel van kardinaal zorgt drie keer voor alarm op luchthaven Wenen

De Oostenrijkse kardinaal Christoph Schönborn kreeg bij de veiligheidscontrole op de luchthaven van Wenen tot drie keer toe te maken met alarm vanwege zijn Bijbel. Volgens het personeel sloeg het controlesysteem daarop aan. Een medewerker grapte...

Nieuwe Krk
Nieuws

Predikanten uit zeven kerkgenootschappen vormen samen koor voor Reformatieavond in Delft

Predikanten uit zeven kerkgenootschappen zingen vrijdag 23 oktober samen in de Nieuwe Kerk in Delft. Het eenmalige mannenkoor werkt mee aan een Reformatieherdenking onder leiding van dirigente Ria van den Noort. Daarmee willen de deelnemers hun...

Johan Schep
Video

Johan Schep over de opstanding: "Wij hebben een levende Heiland"

De opstanding van Jezus Christus geeft christenen een levende hoop. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Aan de hand van Johannes 20 staat hij stil bij het lege graf en de reactie van Petrus en Johannes. In...

Michael Egnor
Persbericht

Amerikaanse hersenchirurg spreekt op congres in Apeldoorn over bestaan van de ziel

Is het menselijk bewustzijn volledig te verklaren door processen in onze hersenen, of is er meer aan de hand? Die vraag staat centraal tijdens het congres 'De Mens en zijn Maker 2', dat Stichting Creaton op zaterdag 21 november organiseert in...

NET Foundation
Persbericht

NET Foundation bestaat 20 jaar: pionier Raymond Warnaar neemt afscheid als directeur

NET Foundation viert dit najaar haar twintigjarig bestaan. Tegelijkertijd breekt voor de christelijke organisatie een nieuwe periode aan. Raymond Warnaar, die vanaf de oprichting betrokken was bij het toerusten van voorgangers en kerkleiders...

Hermans
Nieuws

Minister en VVD-jongeren halen uit naar SGP om late abortussen: 'Terug naar de middeleeuwen'

Zorgminister Sophie Hermans en de VVD-jongerenorganisatie JOVD halen uit naar de SGP na haar motie van afkeuring over late abortussen. “Partijen beuken in op abortusrecht, ik blijf voor dat recht staan”, zegt Hermans tegen het Algemeen Dagblad. De...

Reformatie
Persbericht

Stichting IRS brengt meditatieboekje uit in aanloop naar Hervormingsdag

Stichting IRS heeft in aanloop naar Hervormingsdag een nieuw meditatieboekje uitgebracht. In Onderweg naar Hervormingsdag staan citaten van kerkhervormer Maarten Luther centraal. De uitgave wil christenen helpen om stil te staan bij de betekenis...

Meerartikelen

Afrika
Nieuws

Afrika telt nu meer katholieken dan Europa, aantal Europese priesters daalt verder

Afrika telt inmiddels meer rooms-katholieken dan Europa. Nieuwe cijfers van de kerkelijke nieuwsdienst Fides laten zien dat het Afrikaanse continent 288,3 miljoen katholieken telt, tegenover 287,2 miljoen in Europa. Ook bij de opleiding van nieuwe...

soedan
Nieuws

Voorgangers met de dood bedreigd in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan: “We vrezen voor ons leven”

Twee Soedanese voorgangers ontvangen doodsbedreigingen van islamitische extremisten in een vluchtelingenkamp in Zuid-Soedan. Een van hen raakte eerder dit jaar al gewond bij een aanval. De arrestatie van een man bij zijn woning heeft de angst onder...

kerk
Nieuws

82 kerken en organisaties in drie maanden: evangelische christenen winnen terrein in Chili

In Chili komen er in hoog tempo protestantse kerken en christelijke organisaties bij. In drie maanden zijn er volgens officiele cijfers maar liefst 82 nieuwe kerken en organisaties opgericht. Inmiddels noemt ongeveer een op de zes inwoners van 15...

EO
Nieuws

EO vraagt om donaties nu publieke financiering onder druk staat

De EO doet een beroep op kijkers en luisteraars om de omroep financieel te steunen. Door de bezuinigingen binnen de publieke omroep groeit het belang van giften, schrijft de EO op zijn eigen steunpagina. Ondertussen verdwijnen vanaf volgend jaar...

Sander Faas
Column

Ongeboren kind telt mee bij de rechter: waarom niet in het abortusdebat?

Op de dag dat een rechter een automobilist veroordeelde voor een ongeval waarbij een zwangere vrouw en haar ongeboren kind omkwamen, werd een wetsvoorstel ingediend om abortus uit het strafrecht te halen. Sander Faas, actief bij de SGP-jongeren,...

Kees Postma
Opinie

Jezus doorbrak grenzen: waarom trekken wij ze opnieuw?

Wanneer ben je een echte christen? Volgens schrijver en spreker Kees Postma lijkt het antwoord op die vraag steeds ingewikkelder te worden. Waar ooit het geloof in de gekruisigde en opgestane Jezus centraal stond, bepalen tegenwoordig ook allerlei...

Dorcas Jemen
Persbericht

Dorcas start noodhulp aan gevluchte gezinnen in Jemen

Noodhulp- en ontwikkelingsorganisatie Dorcas start met het geven van noodhulp aan mensen die op de vlucht zijn geslagen voor het toenemende geweld in Jemen. De situatie in het land is geëscaleerd door aanhoudende militaire spanningen, beschietingen...

Eritrea
Nieuws

Christelijke vrouw sterft in militaire gevangenis Eritrea

Een christelijke Eritrese vrouw is na bijna drie jaar gevangenschap overleden. Lokale partners van Open Doors in de Hoorn van Afrika vertellen dat zij gevangen zat in een van de beruchte militaire gevangenissen van Eritrea. Het land staat op de...

Bijbel
Nieuws

Driekwart van Urker scholieren leest elke dag in de Bijbel

Zelf de Bijbel openslaan is voor veel scholieren op Urk een dagelijkse gewoonte. Van de 665 leerlingen die meededen aan een onderzoek van Het Urkerland zeggen er 507 minstens één keer per dag zelfstandig in de Bijbel te lezen. Tegelijk geeft ruim een...

Bisschop
Nieuws

Aangifte tegen voormalig SGP-Kamerlid Roelof Bisschop vanwege aankoop Israëlische wijn

Activisten die oproepen tot een boycot van Israël hebben aangifte gedaan tegen oud-SGP-Kamerlid Roelof Bisschop. Ze willen dat het Openbaar Ministerie zijn aankoop van twee flessen Israëlische wijn onderzoekt. Bisschop kocht de wijn uit protest tegen...

Maria en Jozef en het baby'tje Jezus
Nieuws

Steeds minder Amerikanen geloven dat Jezus uit de maagd Maria werd geboren

Voor het eerst gelooft minder dan de helft van de Amerikanen dat Jezus uit de maagd Maria is geboren. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de American Bible Society (ABS). Hoewel het geloof in de heilsfeiten onder de Amerikaanse bevolking afneemt,...

Johan Schep
Video

Johan Schep over Jezus aan het kruis: "Tot het einde toe de grote Redder"

De zeven kruiswoorden van Jezus laten zien hoe Hij zelfs tijdens Zijn zwaarste lijden gericht bleef op vergeving, redding en zorg voor anderen. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Hij staat stil bij de...