De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

koffer
Nieuws

Dorcas over plannen kabinet: Waardevolle stap in de juiste richting

Dinsdag presenteerde kabinet-Jetten de Miljoenennota. De christelijke hulporganisatie Dorcas is blij met de plannen. 'Er staat goed nieuws in voor mensen die wereldwijd geraakt worden door extreme armoede, uitsluiting en geweld', schrijft men in...

Oeganda
Nieuws

Moslimvader probeert christelijke dochters levend te verbranden na hun bekering

Twee christelijke zussen in Oeganda zijn ternauwernood ontsnapt uit hun brandende woning. Hun islamitische vader zou het huis in brand hebben gestoken omdat zij zich tot het christendom hadden bekeerd. Dat meldt International Christian Concern, een...

Ds. M. Messemaker
Video

Ds. Messemaker: "Wie Gods belofte serieus neemt, wacht niet passief af"

Rebekka is onvruchtbaar, terwijl zij en haar man Izak er zeer naar verlangen ouders te worden. Toch draait hun nood niet alleen om hun kinderloosheid: God heeft ook een belofte gegeven. In zijn preek staat ds. M. Messemaker stil bij de manier...

China
Nieuws

Chinese voorganger vrijgelaten na jarenlange vervolging en gevangenschap

De Chinese voorganger Lian Xuliang is vrijgelaten en naar huis teruggekeerd. Hij werd vervolgd vanwege zijn betrokkenheid bij een niet-geregistreerde huiskerk en zou tijdens zijn gevangenschap ernstig zijn mishandeld. Lian is voorganger van de Church...

Nigeri
Nieuws

Zeven christenen en zes agenten gedood bij aanvallen in Nigeria

Zeven christenen en zes politieagenten zijn binnen enkele dagen gedood bij twee aanvallen rond de gemeenschap Ayilamo in de Nigeriaanse staat Benue. Volgens lokale bewoners zijn de daders islamitische Fulani-herders. Een ooggetuige zegt dat de...

stadsmuur
Nieuws

Man krijgt voorwaardelijke celstraf na intimiderende boodschap aan christelijk parlementslid

Een 55-jarige man uit het Engelse York heeft een voorwaardelijke gevangenisstraf gekregen nadat hij een vlag had opgehangen met een boodschap gericht aan Labour-parlementslid Rachael Maskell. De christelijke politica verklaarde dat het incident...

Kirk
Nieuws

Standbeeld Charlie Kirk beklad: naam van Jezus doorgestreept en ‘Satan’ aangebracht

Een pas onthuld standbeeld van de vermoorde christelijke activist Charlie Kirk is met rode verf beklad. Ook werd op een herdenkingsbord de naam van Jezus doorgestreept en het woord ‘Satan’ aangebracht. Het ruim twee meter hoge bronzen beeld staat bij...

Oscar Lohuis
Nieuws

Oscar Lohuis roept christenen op naar Israëlmanifestatie te komen

Predikant Oscar Lohuis roept christenen op om donderdagavond naar de Dam in Amsterdam te komen voor een landelijke Israëlmanifestatie. Hij maakt zich grote zorgen over de toename van antisemitisme in Nederland en vindt dat christenen daar niet over...

Meerartikelen

Machiel Karels
Recensie

Hoe ver reikt Christus’ overwinning? Waardering en vragen na het lezen van Inferno

Wie over de hel nadenkt, denkt niet alleen over een leerstuk. Het gaat over mensen, over geliefden, over onszelf en uiteindelijk over de vraag wie God is. Juist daarom heb ik Inferno. De ontdekking van de hel van Arnold Huijgen met grote...

Andries Knevel
Opinie

De tien plagen van Israël

Een jaar geleden was Andries Knevel nog gematigd positief over de positie van Israël. Inmiddels is zijn optimisme verdwenen. De machtsverhoudingen in het Midden-Oosten zijn veranderd, de internationale steun voor Israël brokkelt af en ook binnen de...

Samuël Visser
Video

Samuël worstelde met geloof en wetenschap: "Ik werd steeds meer anti-God"

Samuël Visser vertelt hoe zijn zoektocht naar logica en wetenschap hem eerst steeds verder van het christelijk geloof verwijderde. Hij begon te twijfelen aan God, raakte beïnvloed door atheïstische denkers en ontwikkelde naar eigen zeggen zelfs een...

CU-leider Mirjam Bikker
Nieuws

CU-leider Bikker na Troonrede: "Kabinet zet goede stappen, maar zet nog geen koers"

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker ziet in de plannen van het kabinet een aantal goede stappen, onder meer op het gebied van zorg en woningbouw. Toch mist ze na de Troonrede nog een duidelijke koers. Volgens haar blijft de fundamentele vraag voor...

Henk Poot en Bert Noteboom
Persbericht

Henk Poot en Bert Noteboom duiken voor nieuwe Family7-serie in de Psalmen

Ds. Henk Poot en Bert Noteboom gaan in een nieuwe Bijbelstudieserie van Family7 samen op zoek naar de betekenis van de Psalmen. In de dertiendelige serie De schatkamer behandelen ze zestien psalmen en bespreken ze wat deze zeggen over Israël, God...

Chris Stoffer
Persbericht

SGP ontevreden over koers kabinet: ‘Uitstelgedrag en verkeerde keuzes’

“Er zijn meer deadlines verschoven dan keuzes gemaakt", zo vat SGP-voorman Stoffer de afgelopen tijd samen. “En op belangrijke punten waar de SGP zich de afgelopen tijd voor heeft ingezet, zie ik verkeerde keuzes. Dit is niet goed voor Nederland.”...

LHBTI-vlag
Nieuws

Australische schooldirecteur neemt ontslag na conflict over LHBTI-dag op basisschool

Een Australische schooldirecteur heeft ontslag genomen na een conflict over de Wear It Purple Day, een jaarlijkse actiedag rond LHBTI-acceptatie. Janelle Rowe wilde haar basisschool niet aan de dag laten deelnemen. Ze vond dat onderwerpen rond...

Evangelist H. Bor
Video

CGK-evangelist waarschuwt voor seksuele zonden: "Bewaar je ziel én je lichaam"

Wie lichamelijk niet over de schreef gaat, kan toch in gedachten en begeerten ontrouw zijn. Daarvoor waarschuwde CGK-evangelist H. Bor onlangs. Zoals Eva al terrein prijsgaf toen ze naar de slang luisterde, kan seksuele zonde beginnen met...

Indi
Nieuws

Christelijk gezin India gedwongen tot hindoeïstische uitvaart en ‘reinigingsritueel’

Een christelijk gezin in India heeft onder druk van dorpsgenoten een overleden familielid volgens hindoeïstisch gebruik moeten cremeren. Daarna moest de familie bij een tempel een reinigingsritueel ondergaan dat haar moest terugbrengen tot de...

Jacobs
Column

Het nieuwe Joodse jaar is begonnen!

Het nieuwe Joodse jaar is ingegaan en opperrabbijn Jacobs blikt in zijn onderstaande nieuwe dagboek terug op de afgelopen dagen. Ook was hij aanwezig bij de jaarlijkse herdenking van de eerste razzia in Twente en daar voelde hij zich even schuldig...

Kloens
Nieuws

Politieke onrust over komst gebedsgenezer naar kerk in Maassluis

De komst van evangelist en gebedsgenezer Jelthe Kloens naar Maassluis leidt tot politieke onrust. D66 en Pro Maassluis vrezen dat zieke en kwetsbare mensen tijdens de aangekondigde genezingsdienst valse hoop wordt geboden. Beide partijen hebben...

Kerstboom
Nieuws

Gemeente vervangt kerstboom: "Willen openstaan voor alle religies”

De traditionele kerstboom bij het gemeentehuis in Groesbeek maakt op termijn plaats voor een lichtsculptuur. De gemeente Berg en Dal wil daarmee feestelijke verlichting die niet aan één godsdienst of traditie is verbonden, zo stelt men.  "Een...