De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. A. Simons
Nieuws

Ds. Simons gaat als pastor bij Refoweb aan de slag

Ds. A. Simons gaat aan de slag als pastor voor Refoweb. De reformatorische jongerensite en de hervormde predikant zelf maakten dat gisteren bekend. In zijn nieuwe rol gaat Simons pastorale gesprekken voeren met mensen die met geestelijke vragen...

machete
Nieuws

Moslim bedreigt kerkgangers in Indonesië met machete

Een kerkdienst in Indonesië is verstoord door een moslim die met een machete zwaaide en met bloedvergieten dreigde. De ongeveer veertig kerkgangers verlieten daarop hun gebedsruimte. Hoewel de man later zijn excuses aanbood, sloot het lokale...

Ruben Flach ingezegend
Nieuws

Ruben Flach ingezegend als interim-voorganger De Schuilplaats in Ede

Ruben Flach is ingezegend als interim-voorganger van evangelische gemeente De Schuilplaats in Ede. Hij gaat de gemeente de komende twee jaar parttime dienen. De benoeming volgt op een periode van een half jaar waarin Flach als adviseur optrok met het...

Moeder en dochter
Nieuws

Christelijke moeder en dochter omgekomen bij Israëlische luchtaanval in Gaza

Twee Palestijnse christenen zijn zaterdag omgekomen bij een Israëlische luchtaanval op Gaza-Stad. Het gaat om een moeder en haar dochter. Zij hielpen eerder kerkgangers en ontheemden. Israël zegt dat de aanval gericht was op een hoge leider van...

Nigeria
Nieuws

Twee christenen gedood bij nachtelijke aanval op Nigeriaans dorp

Bij een nachtelijke aanval op het overwegend christelijke dorp Angwan Tsarki in Nigeria zijn zondag twee christenen gedood. Drie anderen raakten gewond. Volgens inwoners vielen gewapende Fulani-herders het dorp rond tien uur ’s avonds binnen, terwijl...

LHBTI
Nieuws

Megakerk biedt excuses aan na omstreden preek over gendertransitie

Een grote Amerikaanse kerk heeft excuses aangeboden na een omstreden preek over genderidentiteit en medische behandelingen bij transgender jongeren. De preek van gastpreker David Mahan leidde tot protesten. Binnen de kerk ontstond vervolgens...

Ds. A. Baars
Video

Merk je het altijd als je wedergeboren wordt? CGK-predikant antwoordt

Kun je altijd weten dat je wedergeboren bent? En hoe weet je eigenlijk óf je wedergeboren bent? Die vragen behandelde CGK-emerituspredikant ds. A. Baars in een recente preek over Zondag 13 van de Heidelbergse Catechismus. Bekijk zijn antwoord terug...

Geneve
Nieuws

Moeder ontvoerd christelijk meisje in Pakistan smeekt om hulp

De moeder van het in Pakistan ontvoerde christelijke meisje Maria Shahbaz heeft tijdens een bijeenkomst in Genève dringend om hulp gevraagd. Haar dochter verdween ruim een jaar geleden en verblijft nog altijd bij de man die wordt beschuldigd van haar...

Meerartikelen

Ds. H. Polinder
Nieuws

CGK Damwoude brengt beroep uit op ds. H. Polinder uit Urk

De christelijke gereformeerde kerk te Damwoude heeft een beroep uitgebracht op ds. H. Polinder (foto). De predikant moet in de Friese plaats ds. A. A. Egas opvolgen. Laatstgenoemde predikant ging begin dit jaar met emeritaat. Polinder is sinds 1999...

Devotional Deck
Persbericht

Truth Muse wil Bijbellezen vertalen naar dagelijks leven: "Discipelschap is geen informatie"

Niet alleen de Bijbel lezen, maar het geleerde ook daadwerkelijk in praktijk brengen. Met twee sets Bijbelkaarten wil de Antwerpse ondernemer Kimberley Schouten volwassenen én kinderen daarbij helpen. Haar christelijke lifestylemerk Truth Muse brengt...

Memunatu
Video

Leven van baby Memunatu: "God liet mij deel zijn van Zijn wonder"

Een grote tumor in haar kaak bracht het leven van de tien maanden oude Memunatu in gevaar. Zonder medische behandeling dreigden verstikking, ondervoeding en ernstige misvorming. Een ontmoeting met een vrijwilliger van Mercy Ships bracht uitkomst. Aan...

Sem Pruijs bij Hour of Power
Nieuws

Toen Sem Pruijs blind werd, bracht zijn zoektocht hem bij Jezus

Als kind stelde Sem Pruijs al grote vragen over God en het leven. Hij verloor zijn geloof en zag uiteindelijk geen reden meer om te leven. Juist nadat hij op zijn zestiende vrijwel blind werd, begon een zoektocht die hem terugbracht bij Jezus....

Gerrit Jan en Shannon Dekker
Column

Kun je van de Kerk houden en toch een tijd thuisblijven?

De zondagen na ons afscheid waren stiller dan ik gewend was. Achtentwintig jaar lang waren Shannon en ik actief betrokken geweest bij dezelfde kerkelijke gemeente. Onze kinderen groeiden er op. We vonden er vriendschap, onderwijs en ruimte om te...

CGK-situatie
Nieuws

CGK-synode nodigt afwezige kerken uit: ‘We missen u en willen u graag betrekken’

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) doet een nadrukkelijke poging om ook de kerken die zich niet naar de huidige synode hebben laten afvaardigen bij het vervolg te betrekken. In een brief aan alle kerkenraden schrijft...

Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Mattheüsevangelie uitgelegd en toegepast tijdens Winter Bijbeluren in Jaarsveld

Schatgraven in het Bijbelboek Mattheüs. Dat is de insteek van de Winter Bijbeluren in Jaarsveld. Ds. K. H. (Karel) Bogerd verzorgt opnieuw een aantal Winter Bijbeluren. Ds. Bogerd kreeg in de Friese Wouden bekendheid als Bijbeluitlegger tijdens...

Pakistan
Nieuws

Nieuwe hoop voor familie ontvoerd christelijk meisje in Pakistan: zaak tegen verdachte heropend

De familie van het christelijke meisje Maria Shahbaz krijgt opnieuw de kans om haar vermeende ontvoerder strafrechtelijk te laten vervolgen. Het gerechtshof in Lahore heeft donderdag bevolen de eerder geschrapte politiezaak te herstellen. De...

Jetten
Nieuws

Telegraaf-columnist haalt uit naar premier Jetten: 'Christenen treiteren'

Telegraaf-columnist Nausicaa Marbe heeft hard uitgehaald naar minister-president Rob Jetten. Volgens haar is er een duidelijk verschil in de wijze waarop de premier met christenen en met moslims omgaat, zo betoogt ze in haar meest recente column....

Havana
Nieuws

Christelijke influencer op Cuba veroordeeld na filmen veiligheidsagent

De 21-jarige christelijke influencer Anna Sofía Benítez Silvente is samen met haar moeder veroordeeld door een rechtbank in Havana. De twee filmden een Cubaanse veiligheidsagent die bij hun woning langskwam en plaatsten de beelden online. Dat meldt...

BIsschop
Nieuws

Activisten melden oud-SGP-Kamerlid Bisschop bij opsporingsdienst na aankoop Israëlische wijn

Activisten die oproepen tot een boycot van Israël hebben oud-SGP-Kamerlid Roelof Bisschop gemeld bij de fiscale opsporingsdienst. Hij kocht bewust Israëlische wijn uit protest tegen het nieuwe handelsverbod. De wijn komt volgens de producent echter...

Franklin Graham
Nieuws

Franklin Graham roept duizenden mensen op tot bekering: "Kom nu het nog kan"

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham heeft zaterdagavond duizenden mensen in Manchester opgeroepen zich tot Jezus Christus te bekeren. Aan de hand van het Bijbelse verhaal over Lot en Sodom sprak hij over zonde, bekering en Gods naderend...