De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#396 Jeffrey, Marloes & Liduin over leven met een onvervulde kinderwens
Of beluister op:

Meerartikelen

Europa
Nieuws

Toename van antichristelijke haatmisdrijven in Europa

In januari is het aantal antichristelijke haatmisdrijven in Europa toegenomen, zo blijkt uit gegevens van de Organisatie tegen Intolerantie en Discriminatie van Christenen in Europa (OIDAC). Deze maand registreerde de organisatie 39 incidenten. De ha

Donald Trump en Pete Hegseth
Nieuws

Amerikaanse minister bidt voor militairen die vechten in oorlog met Iran

De Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, zegt dat hij dagelijks bidt voor Amerikaanse militairen die betrokken zijn bij de oorlog met Iran. Hegseth benadrukt de cruciale rol van gebed bij de beslissingen die de regering Trump neemt ten aan

Japan
Nieuws

Japanse aartsbisschop waarschuwt voor 'beleefde vervolging' in zijn land

De katholieke aartsbisschop van Tokio, kardinaal Tarcisio Isao Kikuchi, waarschuwt voor wat hij noemt "beleefde vervolging". Hij maakt zich zorgen over de religieuze vrijheid in zijn land en stelt dat de scheiding tussen kerk en staat ervoor zorgt da

Groenland
Positief nieuws

Hoe de Bijbel uiteindelijk in het Groenlands verscheen

In Groenland wonen al ongeveer duizend jaar christenen. Toch kregen inwoners van het eiland pas in 1900 voor het eerst de volledige Bijbel in hun eigen taal. De geschiedenis van de Bijbel in Groenland laat zien hoe zendelingen, taalkundigen en Bijbel

Matthew Grech
Nieuws

Slepende rechtszaak voorbij: vrijspraak voor christen die op tv bekeringsverhaal deelde

Een rechtbank op Malta heeft Matthew Grech vrijgesproken. De 36-jarige christen werd jarenlang juridisch vervolgd nadat hij op televisie vertelde over zijn bekering tot het christendom en zijn breuk met een homoseksuele levensstijl. De rechtszaak teg

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vraagt of er nog zoekers in de kerk zijn: "Of hebt u het allemaal al?"

"Zitten er nog zoekers in de kerk of hebt u het allemaal al?", die vraag stelde ds. G. van Zanden in een recente preek aan zijn toehoorders. In zijn preek over Nicodemus, richtte de hervormde predikant uit Katwijk zich tot diegenen die Jezus nog niet

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp wijst op valkuilen van Nederlandse meningencultuur

"Het is niet voor niets dat de Schepper je twee oren en maar één mond gegeven hebt", aldus Wilkin van de Kamp. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' wijst de bekende spreker en schrijver op de Nederlandse meningencultuur. Van d

India
Nieuws

India: christelijke familie door honderden hindoes aangevallen omdat ze Jezus niet verloochenen

Een christelijke familie in centraal India is op 26 februari op brute wijze aangevallen door een groep hindoe-nationalisten. Dat gebeurde in het dorp Erramangi, gelegen in het Bijapur district van Chhattisgarh. De reden van de aanval was dat de famil

Meerartikelen

speelcafé
Persbericht

IZB stimuleert speelcafés in kerken

In Engeland openen wekelijks duizenden kerken hun deuren voor jonge ouders en peuters in zogeheten ‘moms and toddler groups’. De IZB verkent de mogelijkheden voor Nederlandse kerken en missionaire plekken in de nieuwe brochure ‘Speelcafé - Spelend di

Chris Verhagen
Opinie

Rechtse christenen zijn niet ongehoorzaam aan Jezus

Is links stemmen Bijbelser dan rechts? In het debat rond De Linkse Kerk klinkt steeds vaker de suggestie dat wie Mattheüs 25 serieus neemt, politiek links uitkomt. Maar daarmee wordt een cruciale stap gezet: van persoonlijke gehoorzaamheid naar overh

Drs. Jelte Alma
Column

De val van Khamenei: God vestigt Zijn troon in Elam

De dood van ayatollah Khamenei markeert een historisch moment voor Iran en het Midden-Oosten. Maar wie de Bijbel kent, ziet meer dan geopolitiek. In de Schrift wordt Iran Elam genoemd, een land dat zowel oordeel als herstel beloofd is. Oude profetieë

Europese Unie
Nieuws

Brussel denkt na over EU-verbod op ‘conversietherapie’

De Europese Commissie wil verder kijken naar een mogelijk verbod op zogenaamde 'conversietherapie' in de hele Europese Unie. Dat zijn behandelingen die bedoeld zijn om iemands seksuele oriëntatie of genderidentiteit te veranderen of te onderdrukken. 

Klaslokaal
Nieuws

Christelijke organisatie kritisch op idee dat jongens jurken mogen dragen op school

Een christelijke organisatie uit het Verenigd Koninkrijk spreekt zich uit tegen het idee dat jongens op de basisschool een jurk zouden moeten kunnen dragen. Deze uitspraak volgt kort na opmerkingen van minister van Onderwijs Bridget Phillipson. Phill

Koe
Nieuws

Deze Zwitserse kerk past tijdstip diensten aan op het werk van de boer

In het oosten van Zwitserland bestaat een bijzondere kerk die speciaal rekening houdt met het boerenbestaan. De zogeheten 'Boerenkerk', ontstaan in 2019, houdt haar diensten aan het einde van de zondagochtend waardoor meer boeren de dienst kunnen bij

Amerika-Iran-oorlog
Nieuws

Klachten over Bijbelse eindtijd-uitspraken van Amerikaanse legercommandanten

Binnen het Amerikaanse leger zijn zorgen ontstaan over religieuze uitspraken, met betrekking tot de Bijbelse eindtijd, van enkele commandanten in verband met de oorlog rond Iran. Volgens een organisatie die opkomt voor de rechten van militairen hebbe

Ds. L. A. den Butter
Video

CGK-predikant doet in preek oproep aan moeders: "Maak geen misbruik van uw kinderen"

"Moeders, u kunt ook misbruik maken van uw kinderen en een sta-in-de-weg zijn. Als dat het geval is onder moeders hier, dan heb ik dezelfde oproep: breek en stop daarmee", aldus ds. L. A. den Butter. De CGK-predikant uit Rijnsburg waarschuwde in een

Bijbel
God

20-jarige vrouw deelt worsteling met zonde en uitverkiezing via Refoweb

Een 20-jarige vrouw deelt op Refoweb haar indringende geloofsworsteling. Ze beschrijft hoe ze werd geconfronteerd met haar zonden, hoe angst voor de wederkomst haar drijft en hoe ze vastloopt in schuldgevoel, onwil en verwarring. “Wat moet je dan doe

D-Day in Almere
Nieuws

D-Day in Almere: dag vol toerusting en aanbidding rond discipelschap

Op zaterdag 14 maart staat Almere in het teken van discipelschap. Verschillende christelijke organisaties slaan de handen ineen voor een zogeheten D-Day (een Discipleship Day) waarin ontmoeting, toerusting en aanbidding centraal staan. De initiatiefn

Wietse van der Hoek
Column

Woelen in de nacht? Psalm 4 wijst de weg

‘Mama, ik kan niet slapen!’ Het is een herkenbaar zinnetje voor menig ouder als hun jonge kroost in pyjama voor de zoveelste keer onder aan de trap staat op een zomerse avond. De warmte, een mug of dorst zijn meestal de aanleiding voor onrustige nach

Oscar Lohuis
Preekverslag

Ds. Oscar Lohuis duidt aanval op Iran: "Alle Hamans zullen roemloos ten onder gaan"

Tijdens een recente samenkomst sprak dominee Oscar Lohuis over de Israëlisch-Amerikaanse aanval op Iran. Volgens hem zijn de gebeurtenissen van de afgelopen dagen niet los te zien van Bijbelse lijnen die al in Genesis beginnen. “Er zijn momenten”, ze