De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #3: Dominee David bezocht Nigeria
Of beluister op:

Meerartikelen

Donald Trump in een speech
Nieuws

Trump haalt in speech over geloof uit naar 'goddeloze' Democraten

De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een speech deze week verklaard dat de Verenigde Staten altijd een "natie onder God" zullen blijven. Hij waarschuwde ook voor de dreiging van Democraten, "goddeloze communisten", voor de toekomst van het

oegandese vlag
Nieuws

Oegandese evangelist toegetakeld na evangelisatie

In de Oost-Oegandese plaats Mayuge is twee weken geleden een christen zwaar toegetakeld nadat ze meededen met een evangelisatieactiviteit. De 37-jarige David Musobya, die er samen met zijn echtgenote was, wordt nog steeds medisch behandeld voor zijn

De aanval in Sadrapal op 31 mei
Nieuws

Aangevallen Indiase christenen komen thuis en treffen het geplunderd aan

Negen mensen in India zijn twee weken na een vergrijp op borgtocht vrijgelaten. Ze verwondden dertien christenen zozeer dat ze naar het ziekenhuis moesten. De christelijke families durfden pas na de vrijlating terug te keren naar hun huizen in het do

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt waar echte zekerheid te vinden is als we zalig willen worden

"Onze tekst wil zeggen dat in die ene Naam onder de hemel gegeven, door welke wij zalig moeten worden, volkomen zekerheid ligt voor een ieder die Hem aanroept", aldus ds. V. S. van der Meer. De hersteld hervormde predikant vertelde tijdens een recent

vluchtelingenkamp
Persbericht

ZOA: miljoenen vluchtelingen blijven buiten beeld in Nederlandse media

Terwijl de oorlog in Oekraïne dagelijks het nieuws haalt, krijgen andere grote vluchtelingencrises nauwelijks aandacht in Nederlandse media. Dat blijkt uit de nieuwe editie van De Vergeten Lijst van christelijke hulporganisatie ZOA. Volgens het onder

Internationaal Orgelfestival Haarlem
Persbericht

Blinde oud-organist van Notre-Dame hoofdgast op Internationaal Orgelfestival Haarlem

De wereldberoemde Franse organist Jean-Pierre Leguay komt deze zomer naar Nederland als een van de hoofdgasten van het Internationaal Orgelfestival Haarlem. De 87-jarige musicus, voormalig organist van de Notre-Dame in Parijs, verzorgt tijdens het fe

Centraal-Java
Nieuws

Opnieuw protest tegen bouw van kerk in Indonesië: vrees voor evangelisatie

In de Indonesische provincie Centraal-Java is opnieuw protest ontstaan tegen de geplande bouw van een christelijke kerk. Een groep moslims demonstreerde op 11 juni in het dorp Banyuanyar, nabij de stad Solo, uit onvrede over de plannen van de Java Ch

Prof. dr. W.A. Zondag
Persbericht

Prof. W.A. Zondag benoemd tot hoogleraar Kerkrecht aan TUA

Prof. dr. W.A. Zondag is per 1 september benoemd tot hoogleraar Kerkrecht aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA). Met de aanstelling bereidt de universiteit zich voor op het toekomstige emeritaat van prof. dr. H.J. Selderhuis en wordt tegel

Meerartikelen

Reddingswerkers in Venezuela
Nieuws

ZOA in actie voor slachtoffers aardbeving Venezuela

Venezuela is getroffen door twee zware aardbevingen kort na elkaar. Vooral de hoofdstad Caracas is zwaar geraakt. Gebouwen zijn ingestort, wegen beschadigd en de stroomvoorziening is op veel plaatsen uitgevallen. Hulpdiensten zoeken naar overlevenden

Ghana voetbalteam
Verdieping

Van gebed tot Bijbelteksten: WK-spelers Ghana maken hun geloof zichtbaar

Wanneer Ghana vandaag op het WK tegenover Kroatië staat, gaat het niet alleen om voetbal. De Black Stars vertegenwoordigen een land waar het christelijk geloof diep verweven is met het dagelijks leven. In Ghana komt het geloofsleven tot uiting op str

Bidden voor de overheid
Opinie

Bidden voor de overheid, doen we dat ook echt?

We worden opgeroepen om te bidden voor de overheid, maar doen we dat ook echt? HGJB-jongerenwerker Bert, bibliotheekvrijwilliger Jolanda en gepensioneerd leraar Albert geven hun mening over de volgende stelling: We worden opgeroepen om te bidden voor

Arnold Huijgen
Video

Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen komende zondag te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag is theoloog der Nederlanden en predikant Arnold Huijgen te gast in Hour of Power. Hij wil mensen vooral met elkaar in gesprek brengen over de grote vragen van het leven. "Dat mensen het gaan hebben over waar ze hun hoop vandaan hale

Don Ceder
Nieuws

Don Ceder fel over Utrechts prostitutiebeleid: 'Moderne slavernij wordt gefaciliteerd'

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder heeft scherpe kritiek geuit op het nieuwe coalitieakkoord van de gemeente Utrecht. Volgens hem presenteert het stadsbestuur prostitutie als een normale vorm van werk en wordt sekswerk zelfs behandeld als een basisvoorz

Besmeurde Israël-vlag
Nieuws

OM eist boete na bekladden Israëlische vlag tijdens Chanoekaviering

Tijdens een Chanoekamanifestatie op de Dam werden in december 2025 Israëlische vlaggen met rode verf besmeurd. De 27-jarige Al-B, die voor het bekladden terechtstaat, ontkent dat hij de verf gooide. Camerabeelden en verklaringen van agenten lijken ec

aardbeving Venezuela
Nieuws

Kerken roepen op tot gebed na zware aardbevingen in Venezuela

Twee zware aardbevingen hebben woensdag grote delen van Venezuela getroffen. Volgens de laatste officiële cijfers zijn minstens 180 mensen omgekomen en raakten meer dan 1.500 mensen gewond. Deskundigen vrezen dat het uiteindelijke dodental kan oplope

ZERA Worship
Persbericht

ZERA worship festival verhuist naar Zeewolde

Het ZERA Worship Festival verhuist deze zomer van Renswoude naar Zeewolde. Dat heeft de organisatie bekendgemaakt. Het festival blijft plaatsvinden van 21 tot en met 23 augustus en alle reeds gekochte tickets blijven geldig. Volgens de organisatie ka

kinderkamer
Nieuws

Zweedse zaak rond christelijk gezin leidt tot internationale ophef

De zaak van de Roemeense zussen Sara en Tiana Samson zorgt voor groeiende spanningen tussen Roemenië en Zweden. De twee meisjes werden ruim drieënhalf jaar geleden door de Zweedse jeugdzorg uit huis geplaatst. Ondanks het intrekken van de oorspronkel

abortus
Nieuws

Evangelische Alliantie Duitsland waarschuwt voor versoepeling abortuswet

De Evangelische Alliantie in Duitsland waarschuwt dat plannen om abortus uit het Duitse strafrecht te halen ten koste kunnen gaan van de bescherming van zowel ongeboren kinderen als zwangere vrouwen. Volgens directeur Reinhardt Schink staat de mensel

Nigeria
Nieuws

Fulani-herders slaan weer toe in Nigeria: 28 christenen gedood

Bij een nachtelijke aanval van Fulani-extremisten op een christelijk dorp in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn 28 christenen om het leven gekomen. Onder de slachtoffers is ook predikant Markus Nyam van de Church of Christ in Nations (COCIN). Volg

Pakistan rechter
Nieuws

Blinde christen in Pakistan vrijgesproken van godslastering na tien maanden cel

Een rechtbank in Pakistan heeft de blinde katholieke christen Nadeem Masih vrijgesproken van godslastering. De 49-jarige man zat bijna tien maanden vast op beschuldiging van het beledigen van de profeet Mohammed, een misdrijf waarop in Pakistan de ve