De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Louis Raphaël Sako
Nieuws

ChristenUnie stelt Kamervragen over bedreigingen kardinaal Sako in Irak

De ChristenUnie maakt zich grote zorgen over de veiligheid van kardinaal Louis Raphaël Sako, geestelijk leider van de Chaldeeuwse Kerk in Irak. Kamerlid Don Ceder heeft schriftelijke vragen gesteld aan de minister van Buitenlandse Zaken over de bedre

Philip Yancey
Nieuws

Philip Yancey bekent langdurige affaire en beëindigt zijn bediening

De bekende christelijke auteur Philip Yancey heeft bekend dat hij acht jaar lang een buitenechtelijke relatie had met een getrouwde vrouw. In een verklaring aan het Amerikaanse blad Christianity Today zegt hij dat hij zich hierdoor moreel en geesteli

Tom
Nieuws

Frontrunners organiseert genezingsdiensten in Van der Valk Eindhoven

Aankomend weekend start Frontrunners Ministries met diensten in Eindhoven. ‘Goed Nieuws Eindhoven’, zoals de nieuwe kerk van Tom van de Wal heet, organiseert genezingsdiensten in het Van der Valk Hotel van de stad. Bij een andere locatie werden ze ge

Maduro
Nieuws

Zelfverklaarde profeet bad voorafgaand aan arrestatie voor Maduro

Een bekende Keniaanse zelfverklaarde profeet ligt onder vuur na de val van de Venezolaanse president Nicolás Maduro. De man, David Edward Owuor, bad in november 2025 publiekelijk voor Maduro en voorspelde hem overwinning. Afgelopen weekend werd de pr

Raymond
Video

Van duisternis naar licht: achter de tralies vond Raymond God terug

Een aangrijpende nieuwe documentaire laat zien hoe diep duisternis kan zijn, maar ook hoe krachtig het licht van God daar kan doorbreken. In Licht in Duisternis, een korte YouTube-documentaire vertelt Raymond openhartig over zijn jarenlange strijd me

kerk
Nieuws

Bijbels verscheurd bij brute aanval op kerk in Pakistan

In de vroege ochtend van maandag 5 januari is een kerk in het plaatsje Raiwind, in de Pakistaanse provincie Punjab, het doelwit geworden van een gewelddadige aanval. Rond vier uur ’s nachts drong een man het kerkgebouw binnen en richtte daar grote ve

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden waarschuwt voor eigenwillige godsdienst en benadrukt belang kerkgang

"'Geloven doe ik op eigen manier. Dat betekent dat je me bijvoorbeeld nooit in de kerk zult zien. Ik doe mijn best en probeer een net mens te zijn.' Dat is eigenwillige godsdienst. De broeders van de kerkenraad krijgen het nog wel eens te horen als z

Canada
Nieuws

Zorgen over nieuwe Canadese wet: citeren uit de Bijbel wordt mogelijk strafbaar

Christelijke organisaties slaan alarm over plannen van de Canadese regering. Volgens hen kan het straks strafbaar worden om teksten uit de Bijbel te citeren. Dat meldt Christian Today. Non-profitorganisatie The Christian Institute waarschuwt dat wijz

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Pastor onder tientallen dodelijke slachtoffers bij bloedige aanval op markt in Nigeria

Bij een gewelddadige aanval op een drukbezochte markt in het noorden van Nigeria zijn dit weekend meer dan vijftig mensen om het leven gekomen. Onder de slachtoffers is ook dominee Ishaya Bamayi, een christelijke voorganger uit het Kwana-district. Oo

ZERA worship
Persbericht

Tweede editie ZERA worship festival met 50 uur non-stop aanbidding

Na de succesvolle eerste editie in 2025 keert het ZERA worship festival komende zomer terug. Van 21–23 augustus 2026 komen christenen uit heel Nederland bij elkaar voor 50 uur non-stop aanbidding. Stichting ZERA worship organiseert opnieuw een ontmoe

Chris Develing
Column

Zo kan het ook: een respectvol debat tussen een moslim en een christen

Onlangs was ik in Rotterdam als toeschouwer van een interreligieus debat tussen een moslim en een christen, georganiseerd door Christendom.nl. Het was geen oer-Hollands gesprek vanuit de luie stoel, waarin de beste onderbreker het voortouw neemt en j

Trudie van der Spek
Column

Twee blinde vlekken, één toekomst: het verschil tussen synagoge en kerk

Als christenen weten we allemaal dat de Bijbel, die we het geschreven Woord of de Heilige Schrift noemen, een Joods boek is. Beide delen, het Oude Testament en het Nieuwe Testament, zijn de twee woorden van de ene ware God. Het is de God van Israël,

Serve Asia-reis
Interview

Jesse ging op reis en ontdekte: Gods kerk is groter dan het Westen

“Ik ben God mijn leven schuldig”, vertelt Jesse, “en toen ik tot geloof kwam, ontstond ook gelijk het verlangen om mijn leven helemaal aan Hem over te geven.” Jesse is 21 jaar, heeft een jaar lang de bijbelschool gedaan en volgt nu een opleiding tot

Stichting Friedensstimme
Persbericht

Russische baptistengemeente mag na zeven maanden weer samenkomen in eigen kerk

Na ruim zeven maanden van samenkomsten in de open lucht en bij gemeenteleden thuis, kan de niet-geregistreerde baptistengemeente in Koerganinsk zich sinds eind december weer verzamelen in haar eigen gebedshuis. Het gebouw was sinds 16 mei verzegeld d

Groot Nieuws Radio
Nieuws

Groot Nieuws Radio kiest voor gedeeld leiderschap en voltooit directieteam

Groot Nieuws Radio heeft haar directieteam afgerond met de benoeming van Marco van der Straten als directielid redactie. Samen met Marcel Kuckelkorn en Carina Koerting Hooijer vormt hij nu het driekoppige leiderschapsteam van de christelijke radiozen

 Big Church Festival
Nieuws

Internationaal christelijk muziekfestival strijkt neer in Limburg

In 2027 komt het Big Church Festival naar ons land. Daarmee krijgt Nederland voor het eerst sinds het stoppen van het Flevo Festival weer een meerdaags christelijk muziekfestival van formaat, meldt Groot Nieuws Radio. Grootste christelijke festival u

Ds. A. J. R. Treur
Nieuws

Twee beroepen voor ds. A. J. R. Treur uit Bodegraven

Ds. A. J. R. Treur (foto) mag de komende periode nadenken over een eventuele verhuizing. De predikant ontving eerder deze week twee beroepen. Zowel de hervormde gemeente Aalsmeer (Wijk Dorp) als de hervormde gemeente te Ermelo (Nieuwe Kerk) hopen op

Benjamin Netanyahu
Nieuws

Netanyahu belooft dat Israël opkomt voor vervolgde christenen wereldwijd

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft beloofd dat Israël zich actief zal inzetten voor de bescherming van vervolgde christenen wereldwijd. Dat zei hij vorige week tijdens een ontmoeting met zeventig evangelicale leiders in de Amerikaanse st

Ruben Flach
Interview

Jongeren zoeken massaal naar God, ziet Ruben Flach: “Dit is in decennia niet gebeurd”

“Massaal zoeken jongeren naar God. Dat is in decennia niet gebeurd.” In de eerste Hour of Power-uitzending van het nieuwe jaar schoof voormalig Opwekking-directeur Ruben Flach aan om te vertellen over christelijke jongerenbeweging THE SEND. Ook Shaye

Ds. W. J. C. van Blijderveen
Video

HHK-predikant legt uit waarom christenen niet voor de preek naar de kerk komen

"U komt niet naar de kerk voor de preek, maar voor de eredienst. Dat is iets anders. Ja, tijdens de eredienst wordt het Woord gelezen en uitgelegd, maar de eredienst is ook het gebed én de lofprijzing", aldus ds. W. J. C. van Blijderveen. De HHK-pred