De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.
ChristenvervolgingGeloofszekerheidDuurzaamheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

paus
Nieuws

Paus Leo XIV noemt ongeboren kinderen, armen en ouderen in toespraak voor Argentijnse leiders

“Welke plaats hebben ongeboren kinderen in onze besluiten?” Die vraag stelde paus Leo XIV zondag 8 november in het Palacio Libertad in Buenos Aires. President Javier Milei zat in de zaal, samen met andere bestuurders, diplomaten en vertegenwoordigers...

Pastorie gereedgemaakt voor opvang statushouders
Nieuws

Apeldoornse kerk maakt pastorie binnen enkele dagen klaar voor opvang statushouders

De protestantse wijkgemeente De Hofstad in Apeldoorn (PKN) heeft binnen enkele dagen een leegstaande pastorie omgebouwd tot een tijdelijk thuis voor een gezin van vijf statushouders. Vrijwilligers zorgden voor meubels, schilderwerk en andere...

Paypal
Nieuws

PayPal schrapt ‘haat’ en ‘intolerantie’ uit Amerikaanse voorwaarden na bezwaar christelijke juristen

PayPal heeft de woorden ‘haat’ en ‘intolerantie’ geschrapt uit een bepaling in zijn Amerikaanse gebruiksvoorwaarden. De christelijke juridische organisatie Alliance Defending Freedom (ADF) had bij een Amerikaanse toezichthouder bezwaar gemaakt...

Deelnemers Mars voor het Leven
Nieuws

Week van het Leven van start met campagne over abortusverdriet, zaterdag Mars voor het Leven

Zaterdag is de Week van het Leven van start gegaan. Dit jaar vraagt Platform Zorg voor Leven met de campagne 'Ik rouw om mijn abortus' aandacht voor vrouwen die na een abortus verdriet en gemis ervaren. De campagne loopt tot en met zaterdag 14...

pastor
Nieuws

Vrouwelijke voorgangers leiden tot discussie binnen Amerikaanse evangelische beweging

Een evangelische kerk in Californië heeft voor het eerst publiekelijk uitgelegd waarom zij vrouwen als voorganger aanstelt. Het gaat om Calvary Chapel Costa Mesa, de gemeente van waaruit de Amerikaanse kerkbeweging Calvary Chapel groeide. De gemeente...

ds. A. Schot
Nieuws

Predikant uit stevige kritiek op doopvisie ds. Schot: ‘Is hij zelf nog wel gereformeerd?’

Ds. W. J. van den Brink uit stevige kritiek op de onlangs verschenen 95 stellingen over de Heilige Doop van ds. A. Schot (foto bovenaan), predikant in Nunspeet en rector van de Theologische School. In een uitgebreide recensie op Refoweb stelt Van den...

Frankrijk
Nieuws

Franse bisschoppen adviseren katholieke zorginstellingen hoe ze euthanasie kunnen weigeren

De Franse bisschoppen roepen katholieke zorginstellingen op zich juridisch voor te bereiden op de invoering van euthanasie en hulp bij zelfdoding. In een brief die zij zondag 8 november na hun vergadering in Lourdes bekendmaakten, adviseren ze...

Krakau
Nieuws

Kardinaal na bloedbad in Krakau: 'Het laatste woord is aan God en niet aan de haat’

Na het bloedbad in de Poolse stad Krakau, waarbij zaterdag zes mensen omkwamen en vijftien gewond raakten, sprak kardinaal Grzegorz Ryś zondagavond tijdens een herdenkingsmis indringende woorden over leven en dood. De geestelijke merkte op dat het...

Meerartikelen

cui
Nieuws

Voorganger van ondergrondse kerk in Beijing zit vast op verdenking van fraude

De Chinese voorganger Xianfeng Edward Cui, oprichter van de ongeregistreerde Jiaquan-kerk in Beijing, zit vast op verdenking van fraude. Zijn vrouw vertelde maandag 9 november aan persbureau Associated Press dat de verdenking volgens haar verband...

Dakloze man op straat
Nieuws

Amerikaanse kerk sluit opvang voor zestig daklozen na hoge boete van gemeente

Een Amerikaanse kerk die tientallen daklozen onderdak bood op haar terrein, moet het tentenkamp afbreken. De gemeente Lawrence heeft de kerk al een boete van ruim duizend euro opgelegd en dreigt met nieuwe dagelijkse boetes als het kamp niet wordt...

Voorganger preekt
Nieuws

Kerkbezoek onder jonge Amerikanen opvallend hoog, maar onderzoekers blijven voorzichtig

Steeds meer jonge Amerikanen lijken de weg naar de kerk te vinden. Vooral onder jongvolwassen mannen is het kerkbezoek opvallend hoog. Toch is het volgens onderzoekers van het Pew Research Center te vroeg om van een religieuze opleving te spreken....

milad
Nieuws

Egyptische christen (20) volgens familie in Libië gedood nadat hij weigerde zijn geloof af te zweren

De 20-jarige Koptische diaken Milad Malak reisde vanuit Egypte naar Libië om werk te zoeken. Daar werd hij begin oktober ontvoerd, samen met twee vrienden. Volgens zijn familie doodden de ontvoerders hem nadat hij had geweigerd zijn geloof in Jezus...

mackezie
Nieuws

Keniaanse sekteleider Paul Mackenzie krijgt 200 jaar cel voor moord op 191 mensen

De rechtbank in de Keniaanse kuststad Mombasa heeft sekteleider Paul Mackenzie vrijdag 6 november veroordeeld tot 200 jaar cel. Hij werd in oktober schuldig bevonden aan de moord op 190 kinderen en één volwassene. Volgens persbureau AP is zijn...

India
Nieuws

Christenen in Kolkata protesteren tegen aanvallen en zoeken gesprek met hindoe-nationalisten

Christenen kwamen donderdag 5 november in de Indiase stad Kolkata bijeen om te bidden en te protesteren tegen bedreigingen, vernielingen en geweld rond kerken en gebedsbijeenkomsten in West-Bengalen. Een dag eerder vroegen hun vertegenwoordigers...

Nico van der Voet
Column

De ziekte gaat niet over, maar de aandacht van de kerk soms wel

Wie ernstig ziek wordt, kan vaak rekenen op aandacht, bezoek en gebed vanuit de kerk. Maar wat als een ziekte niet overgaat? Volgens Nico van der Voet verdwijnen chronisch zieken dan gemakkelijk uit beeld. Hun dagelijkse worstelingen blijven vaak...

Hans Hamoen
Video

Hans Hamoen smokkelde Bijbels naar Sovjet-Unie: "Ik dacht: dit is een wonder"

Met een koffer vol Bijbels reisde Hans Hamoen in 1978 naar Moskou. Wat begon als een gewone zakenreis, veranderde in een avontuur dat hij nooit meer zou vergeten. De christelijke boeken waren niet toegestaan, maar tot zijn verbazing mocht hij de...

Digitale kerk
Nieuws

Digitale kerk verbindt maandelijks ruim 20.000 Iraanse christenen en geloofszoekers

Voor christenen in Iran is het niet altijd mogelijk om een kerkdienst te bezoeken. Afstand, taalverschillen en veiligheidsrisico's kunnen een fysieke ontmoeting in de weg staan. De christelijke organisatie Transform Iran biedt daarom via de Persian...

Ethiopie
Nieuws

Zeker 34 orthodoxe christenen gedood bij nieuwe aanval in Ethiopië

Gewapende mannen hebben donderdag 5 november volgens lokale media minstens 34 Ethiopisch-orthodoxe christenen gedood in het dorp Endato, in de regio Oromia. De aanval volgt op twee bloedige aanvallen in oktober, waarbij volgens de...

politie
Nieuws

Federaal parket onderzoekt terreurmotief na vondst explosief bij Antwerpse kerk

Het Belgische federale parket onderzoekt of een explosief dat op zondag 1 november voor een kerk in Antwerpen-Noord werd gevonden, bedoeld was voor een terroristische aanslag. Volgens VRT NWS was de Belarussische Grieks-katholieke gemeenschap die...

Bunschoten
Nieuws

CU en SGP Bunschoten lijnrecht tegenover elkaar over verzet tegen gedwongen asielopvang

De gemeenteraad van Bunschoten wil laten onderzoeken of de gemeente gedwongen asielopvang via de rechter kan voorkomen. De SGP diende de motie donderdag 5 november samen met het CDA, de VVD en CAP de Dorpspartij in. Volgens het ANP stemde de...