De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#401 Jeffrey & Hans Maat over spanning rond charismatische vernieuwing: herstel of ontsporing?
Of beluister op:

Meerartikelen

Het Omega Project
Verdieping

Hoe leef je als christen in de wereld terwijl je niet van de wereld bent?

Hoe leef je als christen midden in een samenleving die steeds verder afstand neemt van haar christelijke wortels, zonder je terug te trekken of juist volledig op te gaan in de omgeving? Over dat en meer gaat het in een boeiende en prikkelende tutoria

solidariteitsavond voor Israël
Video

Grote solidariteitsavond voor Israël: kijk hier live mee

Op dinsdagavond 21 april om 19.30 uur is live een solidariteitsavond voor Israël te volgen. Tijdens deze avond wordt stilgestaan bij het 78-jarig bestaan van de staat Israël. Vanuit het midden van Nederland klinkt samenzang tot eer van de God van Isr

Israël en de Bijbel
Persbericht

Israël en de Bijbel organiseert Ontmoetingsdag 2026: 'Levende woorden voor Israël'

Op Hemelvaartsdag, donderdag 14 mei 2026, organiseert Stichting Israël en de Bijbel een landelijke ontmoetingsdag in Veenendaal. Het thema van de dag is ‘Levende woorden voor Israël’. Gastspreker is Victor Kalisher, directeur van het Israëlisch Bijbe

Ds. A. van der Zwan
Video

CGK Damwoude brengt beroep uit op ds. A. van der Zwan uit Dordrecht

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Damwoude heeft een beroep uitgebracht op ds. A. van der Zwan (foto). In het Friese dorp zoeken de christelijke gereformeerden naar een nieuwe gemeentepredikant vanwege het eerdere vertrek van ds. A. A. Egas

Nigeriaanse kinderen
Nieuws

Nigeriaanse overheid weigert weggehaalde kinderen terug te laten keren naar christelijk weeshuis

Zeven kinderen die eind 2019 door agenten werden weggehaald uit een christelijk weeshuis in Noord-Nigeria, zijn nog altijd niet terug bij de familie die voor hen zorgde. Sinds hun gedwongen vertrek verblijven zij in een overheidsweeshuis in de staat

LHBTI
Nieuws

Baptistenorganisatie overweegt samenwerking met universiteit te schrappen vanwege LHBTI-event

De Amerikaanse baptistenorganisatie Baptist General Convention of Texas overweegt eventueel haar samenwerking met Baylor University te schrappen. Aanleiding is een bijeenkomst op de universiteit waarbij sprekers aanwezig zijn die zich inzetten voor a

Steve Maile
Nieuws

Britse straatprediker opgepakt tijdens evangelisatie in Watford

Een christelijke straatprediker is zaterdag opgepakt in Watford. Op internet gaan beelden rond van de arrestatie van Steve Maile. Op de video is te zien hoe drie agenten Maile meenemen terwijl hij op straat preekt. De straatprediker werd ervan verdac

Soedan
Dagelijks leven

God trouw blijven tijdens de burgeroorlog in Soedan

“Ik probeer te helpen met wat ik heb, want de mensen hebben ons nodig. God heeft ons hier gebracht om mensen te helpen. Dat is waarom wij ons hieraan hebben toegewijd”, zegt voorganger Tariq*. Hij leidde een grote gemeente in Khartoem, Soedan, totdat

Meerartikelen

India
Nieuws

Indiase priester die stelde dat christendom enige ware religie is voorlopig niet vervolgd

Het Indiase Hooggerechtshof heeft alle strafprocedures tegen een rooms-katholieke priester opgeschort. De priester, Vincent Pereira, werd aangeklaagd nadat hij tegen zijn kerkgemeenschap had gezegd dat het christendom de enige ware religie is. De uit

ds. Bogerd
Persbericht

Symposium ‘Het geweten van de mens’ in Jaarsveld

Op D.V. dinsdag 2 juni 2026 vindt in de Hervormde Kerk te Jaarsveld het symposium Het geweten van de mens plaats, met als ondertitel Work in progress voor prediking, pastoraat en vorming. Het symposium is bedoeld voor predikanten, pastores, kerkelijk

Opperrabbijn
Column

Waarom ik de keuze maakte om op de uitnodiging van premier Jetten in te gaan

Onlangs werd opperrabbijn Jacobs uitgenodigd door minister-president Rob Jetten. Hij ging op die uitnodiging in, maar dat kon niet iedereen waarderen. In onderstaand dagboek legt hij uit waarom het volgens hem wel de juiste keuze was. Daarnaast verte

Suzon van Noord
Interview

De zendingsdroom van Suzon stortte in: "Ik wilde weten waar God was"

Toen Suzon van Noort en haar gezin onverwacht moesten terugkeren uit Portugal, stortte een zendingsdroom in. Wat bedoeld was als een verblijf van tien jaar eindigde al na tien maanden. Terug in Nederland bleef ze achter met vragen aan God die haar ge

Maf
Nieuws

MAF waarschuwt voor effect Iran-oorlog tot in verste uithoeken van de wereld

De stijging van de brandstofprijzen voor vliegtuigen door het Iran-conflict dreigt impact te krijgen tot in de verste uithoeken van de wereld. De christelijke bushvliegersorganisatie MAF uit Teuge is een actie gestart om het effect op te vangen en vl

Oeganda
Nieuws

Oegandese evangelist bruut vermoord na samenkomst

Een evangelist is vorige week, kort na een evangelisatiebijeenkomst, in centraal Oeganda gedood. Volgens lokale bronnen begaf hij zich op 9 april samen met zijn vrouw naar huis, toen zij werden benaderd door vermoedelijke moslimextremisten die zich v

Bijbel op tafel
Boekfragment

Twee levens, één God: Wanneer God Zich onverwacht laat zien

Vanuit Iran en de voormalige Sovjet-Unie vertellen Reza en Vladimir hoe God op onverwachte manieren in hun leven ingreep. Hun verhalen laten zien hoe geloof niet alleen woorden zijn, maar een ontmoeting die levens verandert. Reza uit Iran: Vier jaar

buiten
Persbericht

Samen naar Buiten compleet: 12 wandelingen om God en rust samen te ervaren in de natuur

Goed nieuws: het tweede gedeelte van Samen naar Buiten is afgerond! We zijn ontzettend blij dat ook de overige 8 wandelingen nu beschikbaar zijn, waardoor alle 12 wandelingen volledig te bewandelen zijn. Met dit boekje en de bijbehorende wandelingen

De Jong
Persbericht

Matthijs de Jong nieuwe Hoogleraar Oude Testament PThU

De Protestantse Theologische Universiteit (PThU) heeft prof. dr. Matthijs de Jong benoemd tot Hoogleraar Oude Testament. Op 17 april heeft de Generale Synode van de Protestantse Kerk in Nederland hiermee ingestemd. Daarmee is de benoeming van het Col

Dhr. L.J. Blees
Nieuws

Nieuwe kerkelijk werker voor hervormde gemeente Lelystad

De hervormde gemeente te Lelystad mag binnenkort L. J. (Leo) Blees verwelkomen. Blees (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep. Blees is momenteel als kerkelijk werker, met preek - en sacramentsbevoegdheid, werkzaam in Dorkwerd (Groningen) en

Libanon
Nieuws

Israël door het stof na "zeer ernstig incident" met Jezusbeeld

Er is internationaal ophef ontstaan over een foto waarop te zien is dat een Israëlische soldaat een kruisbeeld van Jezus kapotslaat. Het Israëlische leger zegt het als een “zeer ernstig incident” te zien en belooft passende maatregelen te nemen. Ook

Reid Wiseman
Nieuws

Niet-gelovige NASA-astronaut moet huilen bij zien van kruis op outfit legerpredikant

NASA-astronaut Reid Wiseman zegt dat hij diep geraakt was na zijn terugkeer van de Artemis II-missie. Kort na de landing voor de kust van de Amerikaanse stad San Diego werden Wiseman en zijn crew op een marineschip opgevangen en onderzocht. Daar vroe