De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#395 Jeffrey & ds. Bas van der Graaf over een stille opwekking: zijn kerken er klaar voor?
Of beluister op:

Meerartikelen

Martin Mans - ds. K. H. Bogerd - ds. E. Boogert
Video

Zangmiddag voor Jeruzalem met Martin Mans en ds. Bogerd trekt volle kerk in Jaarsveld

Begin deze maand vond in de hervormde kerk van Jaarsveld een zangmiddag plaats voor jong en oud. Tijdens de middag stond het thema 'De vrede van Jeruzalem/Jaarsveld' centraal. Ds. E. Boogert vertelde over zijn werkzaamheden voor de CAMA Zending in Is

Donald Trump
Nieuws

Trump aangespoord tot actie nu Armeense regering druk op Apostolische Kerk opvoert

Internationale mensenrechtenorganisaties roepen president Donald Trump en zijn regering op om in actie te komen tegen de Armeense regering. Zij maken zich zorgen over de toenemende druk op de Armeens-Apostolische Kerk en waarschuwen dat Armenië een a

Jonathan (HVC)
Video

Terugkijken: HVC-medewerker Jonathan over de actie 'Plant een Bijbel'

Ondanks alle fysieke en digitale evangelisatie zijn er nog altijd miljoenen mensen die nog nooit van het evangelie gehoord hebben. Daarom organiseert Stichting Hulp Vervolgde Christenen de actie 'Plant een Bijbel'. Met deze actie worden Bijbels versp

Ds. D. J. Diepenbroek
Video

Ds. Diepenbroek (HHK) vraagt toehoorders of ze een groot ego hebben

Mensen met grote ego's kunnen soms enorme schade aanrichten, zo stelde ds. D. J. Diepenbroek (HHK) in een preek over Richteren 12. Aan de hand van de botsing tussen Jefta en de stam van Efraïm waarschuwde hij voor de gevolgen van gekrenkte eer en tro

Ds. Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel wijst in gebedsvlog op de aanwezigheid van engelen in ons leven

In deze gebedsvlog behandelt Ron van der Spoel Psalm 91. Deze psalm typeert hij 'als een lied voor onderweg.' De predikant vertelt onder meer dat zijn vader de psalm altijd las voordat het gezin op vakantie ging en hoe de woorden uit diezelfde psalm

Psalm 13
Video

Luister naar deze prachtige pianobewerking van Psalm 13 door Gerrit Koele

'Neen, 't zal zich in Uw heil verblijden. Ik zal den HEER mijn lofzang wij - den, Die mij genadig bijstand biedt.' Deze woorden zijn afkomstig uit het vijfde vers van Psalm 13. Organist, pianist en componist Gerrit Koele deelde onlangs op zijn YouTub

Arida Nelemans
Video

Arida Nelemans zoomt in op Bijbels voor kinderen en jongeren

Welke Bijbel past bij een kind of jongere van vandaag? In een extra aflevering van het Family7-programma Uitgelicht! schuift boekenrecensent Arida Nelemans aan om te praten over kinder en jongerenbijbels. Ze laat zien hoe verschillende uitgaven kunne

Seminar Holocaust
Persbericht

Seminar March of Life in Zwolle wil ‘sluier van stilte’ doorbreken

Op zaterdag 14 maart 2026 organiseert March of Life NL in samenwerking met Weg uit Babylon en ICEJ Nederland een seminar in Zwolle onder de titel Breaking the Veil of Silence. Het evenement vindt plaats van 10.00 tot 17.30 uur en staat in het teken v

Meerartikelen

Joël Voordewind - Mariecke van den Berg - ds. Marco Hofland
Interview

Christenen lanceren platform de Linkse Kerk: polariserend of broodnodig tegenwicht?

Onlangs lanceerde een groep linkse en politiek betrokken groep christenen het platform de Linkse Kerk. Volgens de initiatiefnemers worden christelijke waarden gekaapt voor een politieke agenda waarin uitsluiting, individualisme en profiteren ten kost

Dr. C. A. van der Sluijs
Opinie

Tussen orthodoxie en evangelisch activisme: secularisatie in eigen huis

Het lijkt erop dat de secularisatie ook in reformatorische kring toeslaat. Dat wordt zichtbaar in de vele verborgen Franca Treurs. Ik stel dat de ontkerstening van Nederland mede aan de kerk te wijten is, omdat deze vaak geen zoutend zout meer is. Ik

Peter Schalk
Nieuws

Opnieuw wordt Peter Schalk voorgedragen als lijsttrekker voor Eerste Kamerfractie SGP

Het SGP-hoofdbestuur zet Peter Schalk bij de komende Eerste Kamerverkiezingen (2027) opnieuw boven aan de kandidatenlijst. Schalk (64) is sinds 2015 fractievoorzitter van de SGP in de Eerste Kamer. Op zaterdag 30 mei 2026 stemt het partijcongres over

Gender
Nieuws

'Gendergids' gepresenteerd: 'Verschillende visies op de werkelijkheid botsen'

Steeds meer jongeren en volwassenen ervaren onzekerheid, spanning of verwarring rondom genderidentiteit, realiseren NPV - Zorg voor het Leven en het Lindeboom Instituut zich. Vragen als 'wie ben ik eigenlijk?' en 'hoe geef ik mijn identiteit vorm?' z

abortus
Nieuws

SGP teleurgesteld over plan om abortussen te gaan betalen

De Europese Commissie wil abortussen gaan betalen voor vrouwen die in hun eigen EU-land geen abortus kunnen krijgen. Dat is het antwoord van de Commissie op burgerinitiatief My Voice, My Choice. Deze organisatie wil dat vrouwen op kosten van de EU da

 Willemijn de Weerd
Preekverslag

Willemijn de Weerd wijst op stilte in drukke tijden: “Hineni is een spannend gebed”

Soms is één woord genoeg om je hart te raken. Een woord dat blijft hangen, omdat het iets wakker maakt wat je al lang ergens voelt, maar moeilijk onder woorden kunt brengen. Voor Willemijn de Weerd is dat woord hineni: “hier ben ik”. Ze beschouwt dit

Willem Lingeman
Opinie

De angst regeert: klimaatcrisis of geloofscrisis?

Tja, het klimaat. We worden ermee om de oren geslagen. Elke dag weer. Als het niet gaat over de opwarming van de aarde, dan is het wel de stikstofdeken die over onze steden en landerijen zou zijn gelegd. En dat alles is, zo wordt gezegd, de schuld va

soedan
Nieuws

Opnieuw pastor vermoord in Zuid-Soedan: "Groot dienaar van God"

Een voorganger van een Pinksterkerk in Zuid-Soedan is ontvoerd en vermoord. Het levenloze lichaam van Lino Pasquale werd deze week ontdekt nadat hij tijdens het vissen bij de rivier Gondokoro verdween. Dat bevestigt een familielid tegenover Morning S

EH
Persbericht

De Evangelische Hogeschool organiseert symposium ‘Opwekking onder jongeren?’

Op donderdag 9 april 2026 organiseert de Evangelische Hogeschool (EH) een symposium met als thema ‘Opwekking onder jongeren?’. Hiermee sluit de EH aan op het rapport ‘God van Nederland 2025’, waar een trendbreuk in te zien is. Jongeren staan meer ope

Matthew Grech
Nieuws

Nog altijd geen uitspraak in zaak ex-LHBTI'er die op tv bekeringsverhaal deelde

De uitspraak in de rechtszaak tegen Matthew Grech, een Maltees christen, is voor de vierde keer uitgesteld. Dat meldt Christian Today. Grech wordt vervolgd omdat hij drie jaar terug in een tv-programma 'voor conversietherapie geadverteerd' zou hebben

pro life
Persbericht

Met vergoeding voor abortusreizen vergeet de Europese Commissie de meest kwetsbaren

Met het openstellen van een fonds voor abortustoerisme kiest de Europese Commissie voor een koers die moreel en politiek onacceptabel is. De EU gebruikt een sociaal fonds voor doelen waarvoor het nooit bedoeld is, cre?ert financi?le prikkels voor gre

Dushi Eisden
Video

Komende zondag in Hour of Power: Dushi Eisden over de dood van haar 15-jarige pleegzoon

Het leven van Dushi Eisden werd volledig op zijn kop gezet door de dood van haar 15-jarige pleegzoon Jerryson, die om het leven kwam bij een schietincident in een McDonald's in Capelle. Komende zondag vertelt ze in Hour of Power over zijn leven, haar