De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Wang
Nieuws

Advocaat van vervolgde Chinese huiskerk vlucht naar Taiwan

De Chinese advocaat Ruth Wang is naar Taiwan gevlucht nadat zij voorgangers van de vervolgde Zion Church juridisch had bijgestaan. Wang wil zich in een ander land vestigen en hoopt op hulp vanuit onder meer de Verenigde Staten en Canada. Wang is...

Ds. K. Hak
Video

Ds. Hak wijst op essentieel verschil tussen samenwonen en gehuwd zijn: "Ware liefde trouwt"

Boaz laat zijn liefde voor Ruth niet op zijn beloop. Na hun ontmoeting op de dorsvloer komt hij direct in actie om het huwelijk met haar te realiseren. Daarin ziet ds. K. Hak een voorbeeld van wat ware liefde is: ze wacht niet eindeloos af, maar...

Masih
Nieuws

Christelijke tiener in Pakistan zwaar mishandeld nadat hij vrouwen beschermt tegen belagers

Een christelijke tiener (17) is in Pakistan zwaar mishandeld nadat hij het opnam voor vrouwen die onderweg naar de kerk werden lastiggevallen. De jongen werd met stokken en motorkettingen geslagen en raakte bewusteloos. De politie heeft inmiddels...

overstromingen Filipijnen
Positief nieuws

Bruid trotseert meterslang ondergelopen kerkpad voor huwelijk

Een Filipijns bruidspaar heeft zich niet laten tegenhouden door ernstige overstromingen. Gilbert Chico en Liean Liza Chico trouwden op 1 september in een kerk waar het water op sommige plaatsen tot hun middel kwam. Hoewel de parochie had...

plateau
Nieuws

Opnieuw christenen gedood bij aanvallen op Nigeriaanse dorpen

Bij nieuwe aanvallen op overwegend christelijke dorpen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn vijf christenen om het leven gekomen. De slachtoffers vielen tijdens afzonderlijke aanvallen op 3 en 5 september in het district Mangu. Op zaterdag 5...

Ulrich Siegmund
Nieuws

Grote zorgen onder christenen na enorme verkiezingswinst AfD in Duitsland

De enorme verkiezingswinst van de AfD in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt leidt tot grote zorgen onder christenen. Dat zegt Johann Matthies van de Duitse Evangelische Alliantie (EAD). Hij roept christenen op om kritisch te blijven, maar waarschuwt...

pakistan
Nieuws

Christelijke vrouw (21) in Pakistan doodgeschoten na afwijzen buurman

De 21-jarige christelijke Saba Mehboob is in de Pakistaanse stad Rawalpindi in haar ouderlijk huis doodgeschoten. Haar familie zegt dat een buurman haar al langere tijd lastigviel en bedreigde. Hij zou nadat ze hem afwees het huis zijn...

duurzaamheid
Interview

Dr. Wim Dekker over duurzaamheid: "Onze gulzigheid is de oorzaak van veel problemen"

Klimaatverandering, duurzaamheid en zorg voor de schepping roepen onder christenen verschillende vragen op. Wat zegt de Bijbel eigenlijk zelf? En hoe ver kun je Bijbelse lijnen doortrekken naar een onderwerp als klimaatverandering? Theoloog Wim...

Meerartikelen

Matthijs de Jong
Interview

Matthijs de Jong was 20 jaar Bijbelvertaler: "Er waren in de Bijbel altijd dingen anders dan ik dacht"

Matthijs de Jong neemt na twintig jaar vertaalwerk afscheid van het NBG om hoogleraar Oude Testament te worden. Bij een groot publiek werd hij bekend van de Bijbel in Gewone Taal en de NBV21. Hoe kijkt hij terug op zijn tijd bij het NBG? En kijkt hij...

Gabriel Jesus
Positief nieuws

Gabriel Jesus na transfer naar Barcelona: "God heeft een plan met mij"

De Braziliaanse voetballer Gabriel Jesus heeft na zijn verrassende overstap van Arsenal naar FC Barcelona openlijk gesproken over zijn geloof. Tijdens zijn eerste persconferentie bij de Spaanse club benadrukte de 29-jarige aanvaller dat hij zijn...

Don Ceder
Nieuws

Ceder krijgt geen meerderheid voor apart debat over bedreigde christenen in azc’s

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder heeft dinsdag geen meerderheid gekregen voor een afzonderlijk plenair debat over bedreigingen van christenen en andere minderheden in Nederlandse asielzoekerscentra. Ceder wees in de Tweede Kamer op ernstige...

Leen La Rivière
Nieuws

Pionier christelijke muziek Leen La Rivière (80) overleden

Leen La Rivière, die ruim een halve eeuw een belangrijke rol speelde binnen de christelijke muziek- en kunstwereld, is zondag 6 september op 80-jarige leeftijd overleden. Hij stierf in het bijzijn van zijn familie. La Rivière stond aan de basis van...

Ramp Nepal
Nieuws

Bijna alle vermiste jongeren van Alongsiders in Nepal teruggevonden, twee jongens nog zoek

Bijna alle vermiste jongeren die betrokken zijn bij Alongsiders in het Nepalese district Nuwakot zijn teruggevonden. Ook de jongere broertjes en zusjes die zij begeleiden, zijn vrijwel allemaal terecht. De christelijke organisatie spreekt van...

Huizinga
Nieuws

Eerste vrouwelijke CU-Kamerlid Tineke Huizinga neemt afscheid van landelijke politiek

Tineke Huizinga stelt zich bij de komende Eerste Kamerverkiezingen niet opnieuw verkiesbaar voor de ChristenUnie. Daarmee komt in 2027 een einde aan een lange politieke loopbaan. Huizinga was in 2002 de eerste vrouw die namens de ChristenUnie...

nigeri
Nieuws

Moeder, baby en 5-jarig kind sterven in kamp met ontvoerde christenen in Nigeria

In Nigeria worden 37 christenen die op paaszondag tijdens kerkdiensten werden ontvoerd, vijf maanden later nog altijd vastgehouden. In hetzelfde boskamp zijn onlangs drie andere ontvoerden overleden. Een moeder stierf kort na haar bevalling, samen...

Jacobs
Column

Na een verblijf in Israël dacht ik in het vliegtuig naar Nederland: Wil ik nog wel landen?

Opperrabbijn Jacobs was even in Israël en toen zijn vliegtuig bijna terugkeerde in Amsterdam dacht hij: Wil ik wel landen? Hij droomde immers al vanaf zijn tienerjaren ervan om later in Israël te gaan wonen en toen was er van antisemitisme nog geen...

'Leger van de patriotten'
Nieuws

‘Christelijk’ anti-immigratieprotest roept kritiek op: ‘Dit is het tegenovergestelde van Jezus’

Een Britse protestbeweging die zichzelf presenteert als een christelijk ‘leger van patriotten’ handelt volgens de christelijke schrijver en hulpverlener Krish Kandiah juist in strijd met de boodschap van Jezus. Hij reageert daarmee op...

Azc Rijswijk
Nieuws

Rijswijkse kerken roepen gemeente op azc open te houden

Voorgangers van vier Rijswijkse kerkgenootschappen roepen het gemeentebestuur op om de tijdelijke opvang voor asielzoekers ook na mei 2027 open te houden. In een brief aan het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad wijzen zij zowel...

AI
Nieuws

Grote meerderheid voorgangers bezorgd dat AI de Bijbel verkeerd uitlegt

Bijna alle protestantse voorgangers in de Verenigde Staten maken zich zorgen over het risico dat kunstmatige intelligentie (AI) de Bijbel verkeerd interpreteert. Ook onder belijdende christenen en de Amerikaanse bevolking als geheel leeft die zorg...

St James' Church
Nieuws

Duizend jaar oude kerk krijgt voor het eerst stromend water

Een eeuwenoude kerk in het Engelse graafschap Cumbria krijgt voor het eerst in haar ongeveer duizendjarige geschiedenis stromend water binnen. De verbetering moet ervoor zorgen dat de kerk niet alleen voor kerkgangers, maar ook voor bezoekers en de...