De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Frank van Oordt
Opinie

Bloedbad Iran wijst op pijnlijke realiteit: no Jews, no news

Terwijl Iran wordt opgeschud door massale protesten en het regime hard toeslaat, blijft het in westerse media opvallend stil. Duizenden Iraniërs riskeren hun leven voor vrijheid, maar echte verontwaardiging lijkt uit te blijven. Tegelijk laaien prote

Kerkgebouw
Nieuws

Ds. L. Blok (83) overleden

In zijn woonplaats Schelluinen is ds. L. Blok overleden in de leeftijd van 83 jaar. Daarmee is een GerGem-predikant heengegaan die ruim een halve eeuw in dienst stond van de kerk. Blok werd geboren op 6 december 1942 in Rotterdam. Hij was een zoon va

Tweede Kamer
Nieuws

Kamervragen CU en SGP over arrestatie Tom de Wal; geen Kamermeerderheid voor debat

ChristenUnie en SGP hebben Kamervragen gesteld naar aanleiding van het optreden van gemeente en politie Tilburg bij een genezingsdienst vrijdag in die stad. Daarbij maakte de politie een einde aan de dienst en werd voorganger Tom de Wal gearresteerd.

Durupinar-formatie
Nieuws

Turkse wetenschapper tempert hoop op bewijs voor ark van Noach

Berichten dat er mogelijk bewijs is gevonden voor de ark van Noach wekken veel aandacht, maar zijn volgens de Turkse geograaf Faruk Kaya te vroeg. Dat schrijft Christian Daily International. Hij benadrukt dat er tot op heden geen overtuigend archeolo

Trump
Nieuws

Trump dreigt met nieuwe aanvallen in Nigeria na aanhoudend geweld tegen christenen

De Amerikaanse president Donald Trump sluit nieuwe militaire aanvallen in Nigeria niet uit als het geweld tegen christenen aanhoudt. Dat zei hij in een interview met The New York Times. De uitspraken komen na Amerikaanse luchtaanvallen op Eerste Kers

Brits parlement
Nieuws

Christenen en hindoes bezorgd om Brits regeringsvoorstel rond 'anti-moslimhaat'

Christelijke en hindoeïstische leiders in het Verenigd Koninkrijk maken zich zorgen over een nieuw regeringsvoorstel. Dat meldt Christian Daily International. De Britse regering werkt aan een officiële richtlijn die uitlegt wat zij ziet als ‘anti-mos

Amged en Ka Lei
Interview

Gevangenisstraf na miljoenenfraude werd keerpunt: “God kan helen wat verloren lijkt”

Jarenlang leidde hij een dubbelleven. Terwijl hij op zondag in de kerk zat, sluisde hij doordeweeks via een schijnconstructie geld naar zichzelf. Uiteindelijk ging het om ruim een miljoen euro. Zijn vrouw Ka Lei wist van niets, tot de waarheid alsnog

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag complimenteert kinderen vanwege goed stilzitten in avondmaalsdienst

"Jullie hebben echt goed stilgezeten vanmorgen, terwijl het toch wel lang duurde, hè?", aldus ds. W. A. Zondag. In een recente nabetrachtingsdienst, dit is een dienst waarin binnen reformatorische kerken de avondmaalsbediening wordt afgesloten, gaf d

Meerartikelen

André Maliepaard
Persbericht

André Maliepaard wordt directeur van Youth for Christ Nederland

André Maliepaard wordt directeur van Youth for Christ Nederland. Hij neemt het stokje over van Bram Rebergen, die negen jaar lang directeur van Youth for Christ was, en van Ard-Jan Gijsbertsen, sinds anderhalf jaar interim-directeur. Maliepaard start

Benjamin (Imo) Kirindongo
Interview

Pastor uit Curaçao vond hoop in Leeuwarden: “God herstelde wat ik had stukgemaakt”

Als jonge muzikant raakte hij verstrikt in het snelle leven van geld, feesten en verkeerde vrienden. Zijn relatie liep op de klippen, met God had hij niets. Totdat God hem letterlijk stilzette. “Op Curaçao hoorde ik tijdens een preek dat vandaag mijn

Marc de Graaf
Opinie

Groeiende vervolgde kerk vol met littekens én hoop

Al heel wat keren maakte ik de Ranglijst Christenvervolging mee, maar dit jaar is toch een beetje anders. Als (nieuwe) directeur van Open Doors ben ik nu ook beschikbaar voor interviews dus ik heb me meer dan ooit verdiept in de ranglijst en de achte

christenvervolging
Nieuws

Ranglijst Christenvervolging 2026: aantal vervolgde christenen stijgt met 8 miljoen

388 miljoen christenen hebben wereldwijd te maken met zware vervolging en discriminatie. Dat zijn er acht miljoen meer dan een jaar eerder, zo meldt Open Doors bij de publicatie van de Ranglijst Christenvervolging 2026. Daarbij staat Noord-Korea voor

Marten Visser
Interview

Marten Visser over Tilburgse burgemeester: “Zo begint in de hele wereld christenvervolging”

“Wat hier gebeurt, is juridisch gevaarlijk en mogen we niet laten normaliseren.” Marten Visser reageert fel op het recente optreden van de Tilburgse burgemeester Onno Hoes. Volgens de directeur van GlobalRize International raakt deze kwestie aan een

Nigeriaanse christenen
Nieuws

Christelijke dorpsleider gedood bij hinderlaag in Nigeria: 'Hij was een vredestichter'

In Centraal-Nigeria is begin deze maand een christelijke dorpsleider omgekomen bij een gewelddadige hinderlaag. Dat meldt International Christian Concern. Het slachtoffer is James Jatau, het dorpshoofd van Hurra, een klein landbouwdorp in de staat Pl

Rotterdam
Nieuws

SGP bezorgt CU slecht nieuws en doet mee met gemeenteraadsverkiezingen Rotterdam

De SGP gaat deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam. Dat zou slecht nieuws kunnen zijn voor de ChristenUnie. Nadat beide partijen decennialang als combinatiepartij samenwerkten in Rotterdam, doen ze nu afzonderlijk mee. Het gevolg is

Nigeria
Nieuws

Fulani-herders zaaien dood en verderf in Nigeria: tien christenen omgekomen bij aanvallen

In het oosten van Nigeria zijn tien christenen omgekomen bij gewelddadige aanvallen door Fulani-herders. Dat meldt Morning Star News. De aanvallen vonden plaats in de nacht van zaterdag op zondag in vier dorpen in de staat Taraba. Het gaat om de dorp

Bijbels
Nieuws

Recordverkoop Bijbels in Verenigd Koninkrijk en Amerika: 'Begin van stille opwekking'

De verkoop van Bijbels is de afgelopen jaren sterk toegenomen in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. In beide landen zijn zelfs recordniveaus bereikt. Dat schrijft The Christian Post. De cijfers wijzen op een hernieuwde interesse in geloo

Hindoes
Nieuws

Hindoes vallen evangelisten aan; meerdere gewonden en bus in brand gestoken

In de Zuid-Indiase deelstaat Andhra Pradesh is vorige week een minibus met christelijke evangelisten aangevallen door hindoe-nationalisten. Het incident vond plaats bij het dorp Korrakudu. Meerdere inzittenden raakten gewond en het busje van de evang

Van Reenen
Opinie

Er zijn zoveel kerken: valt dat nog uit te leggen?

In het contact met niet-christenen wil je dat er zo min mogelijk obstakels zijn. Veel mensen hebben zelf al barrières genoeg, het zou niet goed zijn als christenen zelf dan nóg een barrière vormen om te komen tot geloof in de Heere Jezus. Maar helaas

Ds. N. H. de Graaf
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Hoornaar: ds. N. H. de Graaf

De hervormde gemeente te Hoornaar heeft een nieuwe dominee: Ds. N. H. de Graaf (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het Zuid-Hollandse dorp volgt De Graaf ds. H. Klink op. Laatstgenoemde predikant ging vorig jaar, na een pe