De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#394 Jeffrey & Erik Bakker over huiskerken en de Nederlandse kerkcultuur
Of beluister op:

Meerartikelen

Vader en kind
Nieuws

Tweede Kamer stemt in met motie CU en SGP: vaderbetrokkenheid prominent op agenda

De Tweede Kamer heeft een motie van Don Ceder (ChristenUnie) en Chris Stoffer (SGP) aangenomen die het kabinet oproept om actief werk te maken van het vergroten van vaderbetrokkenheid in de eerste 1000 dagen van een kind. Dat meldt het ChristenUnie-K

Catholicos Karekin II
Nieuws

Armenië start rechtszaak tegen hoofd Armeens-Apostolische Kerk

In Armenië is een strafzaak gestart tegen Catholicos Karekin II, het hoofd en hoogste geestelijke leider van de Armeens-Apostolische Kerk. Dat schrijft The Christian Post. De stap vergroot de spanningen tussen de regering en de kerk. Mensenrechtenorg

Felix Ngole
Nieuws

Christen wint hoger beroep nadat werkgever baan introk om berichten op social media

Maatschappelijk werker en christen Felix Ngole heeft een belangrijke overwinning behaald in de rechtbank. Ngole zag een baanaanbod ingetrokken worden nadat hij via sociale media zijn visie op huwelijk en seksualiteit had uitgesproken. De rechtbank oo

Christelijk Koor Jigdaljahu
Video

Christelijk Koor Jigdaljahu zingt het prachtige 'Leid mij Heer, o machtig Heiland'

'Laat mij zijn een Godsgetuige, sprekend van U meer en meer. Leid mij steeds door Uwe liefde, groeiend naar Uw beeld, o Heer’, deze woorden zijn afkomstig uit het prachtige lied Leid mij Heer, o machtig Heiland. Het lied, dat een vertaling is van het

Ds. M. Karens
Video

Terugkijken: Ds. Karens (GerGem) vertelt over zijn bijzondere route tot het ambt

Ds. M. Karens is sinds 1994 predikant binnen de Gereformeerde Gemeenten (GG). Waar sommige predikanten al van jongs af aan zich tot het ambt geroepen weten, ontstond dat bij Karens later. Voordat Karens zich geroepen wist om dominee te worden, had hi

kerk
Nieuws

Wantrouwen en onveiligheid: de lastige positie van bekeerlingen in Egypte

In Egypte staat iemands religie zwart op wit op de identiteitskaart. Dat gegeven heeft grote gevolgen voor christenen die zich vanuit de islam tot Christus hebben bekeerd. Kerken vragen bij de ingang vaak om een identiteitsbewijs. Niet uit wantrouwen

Samyn
Nieuws

Vlaams Belang wil dat België steviger optreedt tegen christenvervolging Iran

De Belgische politieke partij Het Vlaams Belang dringt aan op een steviger optreden van België tegen de vervolging van christenen in Iran. Kamerlid Ellen Samyn uit haar bezorgdheid over de gevangenschap van minstens 26 christenen die in Iran gevangen

Pro Life
Persbericht

Eerste Pro Life Dag in Putten: ‘Sta op voor het ongeboren leven’

Op zaterdag 28 februari vindt in Putten voor het eerst een Pro Life Dag plaats. De organisatie, stichting Powerful Woman, wil christenen inspireren en informeren over de bescherming van het ongeboren leven. Aanleiding is volgens de initiatiefnemers d

Meerartikelen

kerk
Persbericht

Groep linkse christenen lanceert vlak voor lokale verkiezingen nieuw initiatief: de Linkse Kerk

Vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen lanceert een groep linkse, politiek betrokken christenen een nieuw initiatief: de Linkse Kerk. Met dit initiatief willen de initiatiefnemers christenen in Nederland uitdagen om linkse politiek met nieuwe ogen te

GlobalRize
Persbericht

Mijlpaal voor GlobalRize: Duizendste vrijwilliger verwelkomd

GlobalRize heeft een bijzondere mijlpaal bereikt. Op vrijdag 6 februari verwelkomde de christelijke zendingsorganisatie haar duizendste vrijwilliger. De 23-jarige Cristian van der Jagt uit Kruiningen werd door directeur Frans de Lange en teamleider E

Rab
Column

Het glas is helemaal niet halfvol...

Vandaag deelt opperrabbijn Jacobs een belangrijke les die hij recent leerde. Hij vertelt onder meer dat we allemaal te maken krijgen met beproevingen in dit leven. Egoïsme is bijvoorbeeld een belangrijke beproeving, maar ook dagelijkse irritaties kun

Gerdien Lassche
Opinie

De vrijheid van onderwijs: ons verhaal mag niet verstommen

Wat jarenlang vanzelfsprekend leek, vraagt nu om uitleg, betrokkenheid en moed. Steeds minder mensen weten bijvoorbeeld waar 'christelijk-reformatorisch onderwijs' voor staat. In een samenleving waarin overtuigingen onder druk staan en de vrijheid va

Theo de Koning
Opinie

Asielzoekers en onze Bijbelse opdracht: wat vraagt God van ons?

Als je het woord noemt, gebeurt er van alles om je heen: asielzoekers. Op basis van één enkele zin word je al veroordeeld tot links of rechts. En helaas blijft het daar vaak niet bij. Regelmatig zorgt het andere kamp dan waar je op lijkt er dan wel v

Near East Ministry
Nieuws

Tegen polarisatie in: Hemelvaartconferentie voor Joden, Arabieren en Iraniërs

Het thema Israël polariseert en het Midden-Oosten is verscheurd door oorlog. De Near East Ministry gelooft dat alleen Jezus Messias eenheid en vrede kan brengen. Deze eenheid wordt zichtbaar van 13 tot en met 17 mei tijdens hun unieke interculturele

Jesse Jackson
Nieuws

Bekende Amerikaanse dominee en activist Jesse Jackson (84) overleden

De Amerikaanse predikant en burgerrechtenactivist Jesse Jackson is op 84-jarige leeftijd overleden. Zijn familie maakte bekend dat hij vredig is ingeslapen, omringd door zijn dierbaren. Jackson verwierf bekendheid door zijn onvermoeibare inzet voor g

Mirjam Bikker
Nieuws

Kabinet ziet geen reden tot actie na Kamervragen CU over klacht van vrouw na abortus

CU-leider Mirjam Bikker stelde onlangs Kamervragen over de zorgvuldigheid rond abortusuitvoeringen. Aanleiding daarvoor was berichtgeving over een vrouw die in paniekerige toestand bij een abortuskliniek aanklopte en, terwijl ze nog twijfelde, direct

Kerk-onderzoek
Nieuws

Bible Society verdedigt rapport over stille opwekking onder Britse jongeren

De resultaten van het rapport 'Quiet Revival', waarin een toegenomen interesse in het christendom binnen de seculiere samenleving wordt geschetst, worden door de onderzoeksleiders verdedigd. Rhiannon McAleer, directeur Research en Impact bij de Bible

Hugo de Jonge
Interview

Hugo de Jonge over roeping en verantwoordelijkheid: “Geboren worden is een opdracht”

“Mijn vader was dominee. De kerk hoorde bij ons leven.” Met die woorden blikt voormalig vicepremier Hugo de Jonge afgelopen zondag in Hour of Power terug op zijn jeugd. Hij groeit op in een pastorie waar geloof en kerkelijk leven vanzelfsprekend zijn

Dia Moodley
Nieuws

Britse straatpredikant aangehouden na 'beledigende uitspraken' over islam

Een Britse straatpredikant is in Bristol aangehouden nadat omstanders hadden geklaagd over uitspraken die hij tijdens een evangelisatieactie over de islam gedaan zou hebben. De politie hield hem aan op verdenking van 'religieus beledigende intimidati

Ds. L. A. den Butter
Video

CGK-predikant waarschuwt vaders die mogelijk misbruik van hun kinderen maken

Veel christenen kennen God als hun Vader, maar er zijn er ook die door diverse redenen het moeilijk vinden om deze aanspreektitel te gebruiken. Denk maar aan mensen die door hun vader lichamelijk, geestelijk of mentaal misbruikt zijn. Ds. L. A. den B