De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Vietnam
Nieuws

Vietnamese Montagnard christenen opnieuw gearresteerd om geloof

Twee Vietnamese christenen, dominee Siu Yúi (68) en kerklid Siu Dok (40), zijn onlangs gearresteerd in de provincie Gia Lai, gelegen in de centrale hooglanden van Vietnam. De mannen, die behoren tot de Montagnard-gemeenschap, worden ervan beschuldigd

China
Nieuws

China ontzegt pastors Bijbels in gevangenis

Drie predikanten van de Maizhong Reformed Church in China mogen in de gevangenis geen Bijbels ontvangen. Pastor Zhang Sen, Pastor Chang Shun en ouderling Ma Tao, die in juni 2025 werden gearresteerd, hebben herhaaldelijk verzocht om toegang tot de Bi

Kamer
Nieuws

Tweede Kamer stemt in met wijziging Embryowet: CU luidt noodklok

De Tweede Kamer heeft ingestemd met een wijziging van de Embryowet. Daardoor geldt de wet straks niet alleen voor embryo’s die ontstaan uit de samensmelting van een eicel en een zaadcel, maar ook voor embryo-achtige structuren die in een laboratorium

Kerk in Kyiv zwaar beschadigd door Russische raketaanval
Nieuws

Opnieuw Oekraïense kerk zwaar beschadigd door Russische luchtaanval

Een evangelische kerk in de Oekraïense hoofdstad Kyiv is zwaar beschadigd geraakt door een Russische raketaanval. Dat meldt Evangelical Focus. De aanval vond gisterenochtend plaats. Er vielen geen slachtoffers, omdat het kerkgebouw op dat moment leeg

Jongeren met LHBTI-vlag
Nieuws

Rechter wijst bezwaar van christen tegen LHBTI-symbolen op kantoor af

Een Britse christen heeft opnieuw een rechtszaak verloren over LHBTI-symbolen op de werkvloer. Mark Jennings wilde dat zijn toekomstige werkgever alle regenboogsymbolen en andere LHBTI-uitingen uit het kantoor zou verwijderen. Volgens hem waren deze

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP stelt Kamervragen over onderbouwing puberteitsremmers en hormoonbehandelingen bij kinderen

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk heeft schriftelijke vragen gesteld aan minister Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) over de wetenschappelijke onderbouwing van puberteitsremmers en hormoonbehandelingen bij minderjarigen met genderdysfor

Ds. G. van Zanden
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Uddel: ds. G. van Zanden

De hervormde gemeente te Uddel mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. G. van Zanden (foto) nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant volgt in de Veluwse plaats ds. A. Vonk Noordegraaf op. Laatstgenoemde predikant vert

ZERA Worship
Persbericht

Dagtickets voor ZERA Worship Festival beschikbaar: korting voor snelle beslissers

Bezoekers die niet het volledige weekend aanwezig kunnen zijn bij het ZERA Worship Festival 2026, kunnen vanaf nu ook dagtickets aanschaffen. Dat maakt de organisatie bekend. Wie vóór 7 juni een ticket koopt, ontvangt bovendien tien euro korting. Het

Meerartikelen

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Mijn haat-liefdeverhouding met bekeringsverhalen

Regelmatig verschijnen op Cvandaag bekeringsverhalen van christenen. Daar maken we heel bewust ruimte voor. We willen laten zien hoe God aan het werk is in deze wereld en hoe de Heilige Geest mensenlevens verandert. Toch merk ik dat ik de laatste jar

Wouter Voshol
Interview

Van lege kerk naar levendige ontmoetingsplek: nieuw platform wil kerken helpen

Een kerk die niet alleen op zondag open is, maar doordeweeks bruist van ontmoetingen en activiteiten. Dat is het voorstel van Wouter Voshol, oprichter van het nieuwe platform Kerk&Ruimte. Hij wil kerkgebouwen in Nederland transformeren tot levendige

Ds. Mark de Jager
Column

‘Wat mag geloof jou kosten?’ Een vraag die ik meenam uit Nigeria

Een paar maanden geleden ging mijn telefoon: of ik beschikbaar was voor een bezoek aan christenen in Nigeria. Af en toe zie je iets op het nieuws: ontvoeringen door terroristische organisaties als Boko Haram en IS, geweld tussen bevolkingsgroepen. Te

Huis ter Duin
Video

Indrukwekkende beelden: Voetbalelftal Curaçao aanbidt God vlak voor vertrek naar WK

Net als Nederland speelt ook Curaçao deze maand het WK Voetbal in de Verenigde Staten. Ter voorbereiding daarop trainde de voetbalploeg in Nederland. Enkele uren voordat ze doorreisden naar de Verenigde Staten deed het voetbalteam actief mee aan een

Jongeren en geloof
Persbericht

Symposium over Gen Z in de kerk: hoe geef je een nieuwe generatie geloofstaal en houvast?

In kerken en christelijke organisaties wordt een opvallende beweging zichtbaar: onder jongeren en jongvolwassenen uit Generatie Z is een groeiend verlangen naar zingeving. Steeds meer van hen zoeken de kerk op. Tegelijk groeit deze generatie op in ee

gokverslaving
Nieuws

Aantal jongeren met gokverslaving verdubbeld: Tot Heil des Volks start campagne

Het aantal jongeren dat hulp zoekt vanwege een gokverslaving is in drie jaar tijd verdubbeld. Dat signaleert Stichting Tot Heil des Volks op basis van ervaringen bij haar hulplocatie Waypoint Urk. De christelijke hulporganisatie start daarom de campa

CU-congres
Nieuws

ChristenUnie-bestuur spreekt zich uit over asiel: ‘Menswaardig, uitvoerbaar en rechtvaardig beleid’

Het partijbestuur van de ChristenUnie probeert de rust terug te brengen in de felle discussie over het asielbeleid binnen de partij. In aanloop naar het partijcongres spreekt het bestuur steun uit voor een motie van oud-fractievoorzitter Leen van Dij

biechthokje
Nieuws

Franse bisschoppen verzetten zich tegen voorstel rond biechtgeheim

De Rooms-Katholieke Kerk in Frankrijk heeft haar zorgen uitgesproken over een wetsvoorstel dat priesters zou verplichten om meldingen van kindermisbruik door te geven aan de autoriteiten, ook wanneer die informatie tijdens de biecht wordt gedeeld. De

Oscar Lohuis
Interview

Oscar Lohuis ontmoet vervolgde christenen: "Ze zijn minder bang om te sterven dan wij"

"Ons martelaarschap zal geen zwakte zijn, maar een getuigenis van kracht." Die woorden van een Syrische christen die een aanslag op zijn kerk overleefde, lieten evangelist Oscar Lohuis niet meer los. Afgelopen zondag in Hour of Power vertelde hij ove

getrouwd stel
Persbericht

Onderzoek leidt tot naamswijziging Marriage Course

De Marriage Course en Premarriage Course gaan verder onder de naam Dichter. Met deze nieuwe naam wil Alpha Nederland kerken helpen om nog meer stellen te bereiken en de drempel om aan te sluiten verlagen. De nieuwe naam sluit aan bij wat Alpha Nederl

Nigeria
Nieuws

VN verzocht om onderzoek te doen naar 'genocide' op christenen in Nigeria

De Verenigde Naties (VN) worden opgeroepen onderzoek te doen naar toenemend geweld tegen christenen en gematigde moslims in Nigeria, dat volgens ingediende documenten neerkomt op genocide. Een memorandum is verstuurd naar Nazila Ghanea, de speciale r

converstietherapie
Analyse

Wat betekent verbod op ’conversietherapie’ voor christenen? 5 vragen en antwoorden

Een wetsvoorstel dat bedoeld is om kwetsbare mensen te beschermen tegen schadelijke vormen van ‘homogenezing’ en conversietherapie, is vandaag onderwerp van gesprek. Voorstanders spreken van een noodzakelijke stap tegen praktijken die psychische scha