De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

india
Nieuws

Kerken in India laten bezoekers verklaring tekenen uit angst voor vervolging

Kerken in de Indiase deelstaat Maharashtra laten bezoekers verklaren dat zij vrijwillig een kerkdienst of gebedsbijeenkomst bijwonen. Met de formulieren willen de gemeenten zich beschermen tegen beschuldigingen van gedwongen bekering. Op de verklarin

guanco
Nieuws

Overleden bezoeker christelijk festival blijkt voorganger: massale steun voor gezin

De man die vrijdag om het leven kwam bij het Big Church Festival in Engeland was de 41-jarige voorganger Robert Earl Guanco. Voor zijn vrouw Isaeli en hun dochter Ellie is inmiddels ruim 116.000 euro ingezameld. Guanco was voorganger bij Jesus the Li

weg Zimbabwe
Nieuws

27 kerkgangers omgekomen bij ernstig busongeluk in Zimbabwe

Bij een ernstig verkeersongeval in Zimbabwe zijn zeker 27 kerkgangers om het leven gekomen. Zeven anderen raakten gewond. Volgens persbureau AP waren de slachtoffers onderweg naar een christelijke bijeenkomst toen hun minibus frontaal botste op een v

el araj
Nieuws

Archeologen na nieuwe vondsten overtuigd: ‘Verloren Bijbelstad Bethsaïda gevonden’

Archeologen zeggen na tien jaar ervan overtuigd te zijn dat zij het Bijbelse Bethsaïda hebben gevonden. Nieuwe vondsten aan de noordoostelijke oever van het Meer van Galilea versterken volgens hen de identificatie van de huidige vindplaats el-Araj al

Canada-Israël
Nieuws

Amerikaanse christenen willen snellere toelating Joodse Canadezen vanwege antisemitisme

Christelijke politici en kerkleiders in de Verenigde Staten roepen president Donald Trump op om Joodse Canadezen die vrezen voor hun veiligheid gemakkelijker toegang tot de VS te geven. Aanleiding is de sterke toename van antisemitische incidenten in

ICE-agenten
Nieuws

Iraanse christen krijgt asiel in Canada na uitzetting uit Verenigde Staten

De Iraanse christen Artemis Ghasemzadeh heeft asiel gekregen in Canada. Ze was eerder vanuit de Verenigde Staten uitgezet naar Panama, terwijl ze bescherming zocht omdat ze na haar bekering tot het christendom niet veilig naar Iran kon terugkeren. Ee

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 99: "Neem God serieus"

Psalm 99 bezingt Gods koningschap en grootheid, maar bevat tegelijkertijd een indringende waarschuwing. In een videoboodschap van de IZB staat dominee Ron van der Spoel stil bij de gevolgen van ongehoorzaamheid aan God. Zijn oproep is helder: "Neem G

Opwekking 915
Video

Opwekking 915 bezingt kruis, opstanding en wederkomst van Jezus

Wij houden van die God (Opwekking 915) is eerder dit jaar toegevoegd als een nieuw lied aan de reeks Opwekkingsliederen. Het nummer heeft het karakter van een gezongen geloofsbelijdenis en bezingt God als Vader, Zoon en Heilige Geest. Schepping, de k

Meerartikelen

Het waren toch mijn ouders
Interview

Annemieke werd jarenlang misbruikt door haar ouders: "Als ik niet lief was, ging ik naar de hel"

"Ik weet eigenlijk helemaal niet of er wel een God bestaat." De woorden vallen zacht. Niet uit boosheid, maar uit verwarring. Jarenlang leefde Annemieke Waaldijk* in angst. Niet alleen voor de vader die haar en haar zussen seksueel misbruikte en mish

Donald Trump
Verdieping

Houdt Trump Gen Z werkelijk uit de kerk?

Houdt de steun van Amerikaanse christenen aan Donald Trump jongeren uit de kerk? Een onderzoek onder Gen Z lijkt daarop te wijzen. Joshua Arnold plaatst echter stevige kanttekeningen bij die conclusie. De enquête blijkt uit 2024 te stammen en volgens

Erik
Video

Erik twijfelde of God zijn gebeden hoorde: "Toen wist ik: God hoort mij echt"

Hoewel Erik als kind werd gedoopt en later bewust belijdenis van zijn geloof deed, begon na zijn overstap naar een evangelische gemeente onverwacht het verlangen te groeien om zich als volwassene te laten dopen. Tegelijkertijd worstelde hij met een h

Steef de Bruijn
Verdieping

Steef de Bruijn waarschuwt: “AI komt dichter dan ooit bij de kern van ons mens-zijn”

Christenen schakelen kunstmatige intelligentie in bij de preekvoorbereiding en ook persoonlijke geloofsvragen. Steef de Bruijn volgt deze ontwikkeling met argusogen. Tijdens de Haamstedeconferentie waarschuwde de scheidend RD-hoofdredacteur dat AI st

Nepal overstroming
Persbericht

Leprazending verleent noodhulp in Nepal na verwoestende ramp

Nepal wordt opnieuw getroffen door de verwoestende gevolgen van overstromingen. Vooral de districten Rasuwa, Nuwakot en Dhading, ten noordwesten van de Kathmanduvallei, zijn zwaar getroffen. Leprazending Nepal is noodhulp gestart en stemt af met de N

The Box
Persbericht

Reformatorisch Dagblad lanceert game om jongeren nepnieuws te leren herkennen

Het Reformatorisch Dagblad (RD) introduceert een interactieve leerervaring waarmee middelbare scholieren leren om betrouwbare informatie van misleiding te onderscheiden. Met ‘The Box’ worden jongeren geconfronteerd met tegenstrijdige berichten, twijf

ds. Justin Lester
Nieuws

Amerikaanse predikant maakt AI-versie van zichzelf: "Meer tijd om betere pastor te zijn"

Een Amerikaanse predikant heeft met kunstmatige intelligentie een digitale versie van zichzelf gemaakt. Gemeenteleden kunnen deze ‘AI-predikant’ op ieder moment vragen stellen over geloof en Bijbel. Toch benadrukt ds. Justin Lester dat technologie no

Nepal overstromingen
Nieuws

Kerken bieden hulp na dodelijke overstromingen Nepal en Tibet

Christelijke gemeenten en zendingsorganisaties zijn in actie gekomen na zware overstromingen en aardverschuivingen in het grensgebied van Nepal en Tibet. Honderden mensen zijn omgekomen en bijna 2.000 mensen worden nog vermist. Christelijke leiders i

OM Missiedag
Persbericht

OM nodigt christenen uit om hun plek in Gods wereldwijde missie te ontdekken

Hoe deel je het Evangelie in je eigen omgeving of misschien zelfs ver weg? Rond die vraag organiseert Operatie Mobilisatie op zaterdag 5 september de jaarlijkse OM Missiedag in Nijkerk. Tijdens de gratis bijeenkomst staan ontmoeting, inspiratie, gebe

Zwangere vrouw
Nieuws

Recordaantal abortussen in Schotland leidt tot roep om meer steun voor zwangere vrouwen

In Schotland zijn vorig jaar 18.783 abortussen uitgevoerd, het hoogste aantal dat ooit in het land is geregistreerd. De prolifeorganisatie Society for the Protection of Unborn Children (SPUC) roept de Schotse regering daarom op om zwangere vrouwen me

Pakistan gevangenis
Nieuws

Politici vragen Pakistan om bescherming van christelijke tiener

Elf leden van het Amerikaanse Congres hebben de Pakistaanse regering opgeroepen om de 18-jarige christelijke Neha Faqir te beschermen. Haar familie zegt dat ze is ontvoerd en gedwongen zich tot de islam te bekeren. De parlementariërs maken zich volge

Ds. D. Breure
Preekverslag

Ds. Breure over Hizkia: "Meewind geen bewijs van Gods zegen, tegenwind niet van Zijn ongenoegen"

De Bijbel tekent koning Hizkia als een man die de Heere aankleefde. Tegelijk werd juist deze gelovige diep beproefd, kwam hij oog in oog te staan met de dood en bleek ook hoogmoed hem niet vreemd. Volgens ds. D. Breure laat zijn leven zien dat voorsp