De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

Don Ceder
Persbericht

ChristenUnie presenteert manifest ‘Ruimte voor kerken’

De ChristenUnie heeft vandaag samen met lokale fracties het manifest ‘Ruimte voor kerken’ gepresenteerd. Met het document roept de partij kerken, gemeenten en de Rijksoverheid op om gezamenlijk werk te maken van voldoende ruimte voor kerkhuisvesting.

GG-synode
Nieuws

GerGem en GGiN bereiken overeenstemming over uitleg ‘aanbod van genade’

De Gereformeerde Gemeenten (GerGem) en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) hebben overeenstemming bereikt over de uitleg van het zogeheten 'aanbod van genade'. Dat maakte ds. G. Clements woensdag bekend tijdens de generale synode van de GG

Roemenië
Nieuws

Ex-bewoners Roemeense kindertehuizen beschuldigen predikant van seksueel misbruik

Harvest Christian Fellowship, een grote evangelische gemeente in de Amerikaanse staat Californië, wil dat 22 rechtszaken over vermeend seksueel misbruik worden afgewezen. De zaken zijn aangespannen door voormalige bewoners van kindertehuizen in Roeme

Voorgangers Anglicaanse Kerk
Nieuws

Anglicaanse Kerk stopt gesprekken over zegenen homorelaties, verdeeldheid blijft

De Anglicaanse Kerk, ook wel bekend als de Kerk van Engeland, zet deze zomer een punt achter een meerjarig traject van gesprek en bezinning over relaties, seksualiteit en de zegen van paren van hetzelfde geslacht. Dat besloot de Generale Synode, het

Hugo de Jonge
Video

Hugo de Jonge is aankomende zondag te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag in Hour of Power is voormalig vicepremier Hugo de Jonge te gast. Hij spreekt openhartig over zijn geloofswortels en de invloed van zijn opvoeding in een domineesgezin op zijn leven en leiderschap. “Mijn vader was dominee. De kerk ho

Schoolbussen
Nieuws

Schooldistrict aangeklaagd vanwege mogelijke discriminatie van christelijke organisaties

Een schooldistrict in de Amerikaanse staat Illinois wordt aangeklaagd wegens mogelijke discriminatie van christelijke naschoolse clubs. Dat meldt The Christian Post. Volgens de aanklacht krijgen de zogeheten Good News Clubs minder ruimte dan seculier

Carlino Bus
Video

Video: deze maatregelen moeten urenlange files bij Pinksterconferentie voorkomen

Tijdens Pinksteren vind op het evenemententerrein van Walibi Holland in Biddinghuizen de 56e editie van de Opwekkingsconferentie plaats. Tijdens deze conferentie komen jaarlijks tienduizenden christenen samen om God één of meerdere dagen groot te mak

Piet Baarssen & Ds. K. H. Bogerd
Video

Ds. Bogerd en Piet Baarsen zingen het prachtige: 'Er komen stromen van zegen'

Ds. K. H. Bogerd (rechts op de foto) is als predikant van de hervormde gemeente Jaarsveld dagelijks met het Woord bezig, maar wanneer zijn drukke bestaan dat toelaat, zingt hij graag. En dan voornamelijk als bariton. In onderstaande video zingt hij s

Meerartikelen

Johan Schep
Video

Evangelist Johan Schep vertelt hoe Melchizedek vooruitwijst naar Christus

In Genesis 14 slaan Abram en Sarai hun tenten op bij de eiken van Mamre, in de buurt van Hebron. Lot woont ondertussen in Sodom. In die regio komen vijf stadskoningen in opstand tegen Kedor-Laomer, de koning van Elam, omdat zij weigeren nog langer be

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt over christelijke arrestant die om appels bad in Sovjet-gevangenis

Appels zijn voor de meeste mensen de normaalste zaak ter wereld. Maar wat als je opgesloten zit in een Sovjet-gevangenis? Dan is het eten van zoiets ogenschijnlijk normaals helemaal niet vanzelfsprekend. De christelijke evangelist Michael zat vanwege

Ds. B. L. P. Tramper
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Elspeet: ds. B. L. P. Tramper

De hervormde gemeente te Elspeet mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. B. L. P. Tramper (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het Veluwse dorp volgt Tramper ds. M. van Kooten op. Laatstgenoemde predikant ging in oktober vor

Colombia
Podcast

Rolo uit Colombia: Van rebel tot radicale volgeling van Jezus

Wat gebeurt er als iemand die ooit vocht met een geweer, zijn leven in handen legt van Christus? In deze aflevering van podcast De Stem vertelt Rolo uit Colombia zijn indrukwekkende verhaal. Hij was jarenlang actief als guerrillastrijder en stond fel

Clariska van Hoek
Opinie

Christelijke politiek begint niet bij het veroordelen van kiezers

Politiek vraagt om waakzaamheid aan alle kanten. Maar wanneer morele verontwaardiging selectief wordt ingezet, raakt het politieke en maatschappelijke kompas uit balans. Dat geldt des te meer wanneer die verontwaardiging zich richt op kiezers, terwij

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over de periode dat zijn vrouw ernstig ziek was

In deze aflevering van 'Begin je dag met God' vertelt Wilkin van de Kamp over een moeilijke periode uit zijn leven. Hij blikt terug op de tijd dat zijn vrouw Aukje ziek was en welke impact dit op hen had. Van de Kamp merkt op dat er grenzen zijn aan

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

Resolutie SGP over terugkeer uitgezette zendelingen in Turkije aangenomen

Mede op initiatief van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen nam het Europees Parlement in Straatsburg donderdagmiddag een resolutie aan met de oproep aan Turkije om uitgezette christelijke zendelingen weer terug te laten keren. Turkije zette de af

Grote Kerk Alkmaar
Nieuws

Minister grijpt niet in na weigering paasdienst in Grote Kerk Alkmaar

Onlangs werd bekend dat de protestantse gemeente Alkmaar de Grote Kerk van Alkmaar niet mag huren voor een kerkdienst. De weigering leidde vervolgens zowel in de Alkmaarse gemeenteraad als de Tweede Kamer tot vragen. Minister Gouke Moes (Onderwijs, C

Gereformeerde Gemeente Gouda
Nieuws

GerGem stelt toetsingscommissie in bij behandeling klachten over seksueel misbruik

De generale synode van de Gereformeerde Gemeenten (GG) heeft woensdag in Gouda besloten een onafhankelijke toetsingscommissie in te stellen. Deze commissie moet zorgen voor extra zorgvuldigheid en meer onafhankelijkheid bij de behandeling van klachte

Oeganda
Nieuws

Moslimextremisten vallen pastors aan na kerkdienst in Oeganda

Twee pastors uit Oost-Oeganda zijn op 30 januari aangevallen door moslimextremisten. Ze raakten daarbij gewond en verbleven ruim een week in het ziekenhuis. De twee geestelijken van de New Life Church in Palilisa werden op de terugweg van een kerkdie

Ds. H. C. Bezemer
Nieuws

CGK Urk hoopt op komst ds. H. C. Bezemer

De christelijke gereformeerde kerk te Urk hoopt op de komst van ds. H. C. Bezemer (foto). In de Maranathakerk is één van de predikantsplaatsen vacant in verband met het emeritaat van ds. H. Korving. Laatstgenoemde predikant ging in 2021 met emeritaat

Psalm 139 - Open Doors
Video

Luister naar deze prachtige versie van Psalm 139: 'Heer die mij ziet zoals ik ben'

'Gij volgt mij waar ik zit of sta. Wat mij ten diepste houdt bewogen, 't ligt alles open voor Uw ogen.' Deze woorden zijn afkomstig uit het prachtige lied 'Heer die mij ziet zoals ik ben.' Het lied, gebaseerd op Psalm 139 en afkomstig van The Psalm P