De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

Pakistan
Nieuws

Nieuwe hoop voor familie ontvoerd christelijk meisje in Pakistan: zaak tegen verdachte heropend

De familie van het christelijke meisje Maria Shahbaz krijgt opnieuw de kans om haar vermeende ontvoerder strafrechtelijk te laten vervolgen. Het gerechtshof in Lahore heeft donderdag bevolen de eerder geschrapte politiezaak te herstellen. De...

Jetten
Nieuws

Telegraaf-columnist haalt uit naar premier Jetten: 'Christenen treiteren'

Telegraaf-columnist Nausicaa Marbe heeft hard uitgehaald naar minister-president Rob Jetten. Volgens haar is er een duidelijk verschil in de wijze waarop de premier met christenen en met moslims omgaat, zo betoogt ze in haar meest recente column....

Havana
Nieuws

Christelijke influencer op Cuba veroordeeld na filmen veiligheidsagent

De 21-jarige christelijke influencer Anna Sofía Benítez Silvente is samen met haar moeder veroordeeld door een rechtbank in Havana. De twee filmden een Cubaanse veiligheidsagent die bij hun woning langskwam en plaatsten de beelden online. Dat meldt...

Franklin Graham
Nieuws

Franklin Graham roept duizenden mensen op tot bekering: "Kom nu het nog kan"

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham heeft zaterdagavond duizenden mensen in Manchester opgeroepen zich tot Jezus Christus te bekeren. Aan de hand van het Bijbelse verhaal over Lot en Sodom sprak hij over zonde, bekering en Gods naderend...

Ds. A. C. Borsje
Video

De scheidslijn tussen behouden worden en verloren gaan: hervormde predikant legt uit

De scheidslijn tussen behouden worden en verloren gaan loopt dwars door het Nederlandse volk, kerkelijke gemeenten, families en zelfs huwelijken heen. Dat zei ds. A. C. Borsje, hervormd predikant in Wierden, in een preek. Volgens hem is daarbij één...

Ds. M. Maas
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Lunteren: ds. M. Maas

De hervormde gemeente te Lunteren mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. M. Maas (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant wordt in Lunteren een directe collega van ds. B. Jongeneel. Begin dit jaar is er in deze...

Peter en Guido
Video

Als God liefde is, waarom is er dan zoveel ellende in de wereld? Peter en Guido in gesprek

Als God goed en liefdevol is, waarom laat Hij dan zoveel ellende toe? En hoe kan een goede God mensen naar de hel sturen? Die indringende vragen staan centraal in de vierde aflevering van de podcastserie Waarom zou ik in GodsNaam geloven? Peter en...

Joost Eerdmans / André Flach
Nieuws

SGP en JA21 willen einde aan versterkte islamitische gebedsoproep

“Ik getuig dat er geen godheid is dan Allah”, dit klinkt met groot volume in het Arabisch over steeds meer Nederlandse straten. SGP en JA21 vinden het onwenselijk dat de islam hiermee een veel dominantere plek in de publieke ruimte opeist dan...

Meerartikelen

Tini Hazenoot en Marcel van Dongen
Interview

“Nooit meer is nu”: Stichting roept christenen op naast Joden te staan

Joodse kinderen die extra beveiligd naar school gaan, gezinnen die zich onveiliger voelen en Joden die steeds vaker geconfronteerd worden met vijandigheid. Initiatiefnemer Tini Hazenoot (links op de foto) en penningmeester Marcel van Dongen (rechts...

Geert de Korte
Column

Hoe blijf je christen als geweld het laatste woord lijkt te hebben?

Hoe leef je als christen in een land dat verscheurd wordt door oorlog en geweld? Het is makkelijk, zelfs verleidelijk, om cynisch en bitter te worden, om een kant te kiezen en mee te doen in het verbale geweld als het gaat om Israël-Palestina....

Marijn Burkunk
Column

De Heilige Geest vraagt om meer dan ‘stille tijd’

Hoe krijgt de Heilige Geest werkelijk ruimte in ons leven? In het eerste deel van zijn serie schreef Marijn Burkunk over de Geest als Gods Koninkrijk in het mensenhart. Nu gaat hij een stap verder. Aan de hand van het beeld van een dorstige baby...

Jaap-Jan
Video

Boer Jaap-Jan zag zending als ‘hoogst haalbare’, maar ontdekte roeping op boerderij

Lange tijd dacht boer Jaap-Jan dat een christen die God werkelijk wilde volgen eigenlijk de zending in moest. Daarom legde hij zijn geliefde boerderij in gebed voor God neer. Uiteindelijk kwam hij tot een andere overtuiging: zijn plek is op het...

Gebroken kruis
Nieuws

Oorlog en digitale surveillance bemoeilijken strijd tegen christenvervolging

Oorlogen en toenemende digitale surveillance maken het steeds moeilijker om vervolgde christenen te helpen. Daarvoor waarschuwden deskundigen tijdens een internationale bijeenkomst in Dallas, schrijft de Christian Post. Ze pleitten voor meer...

De gevangenen na hun doop
Positief nieuws

Tientallen gevangenen laten zich dopen in Amerikaanse gevangenis: "Benader ze als mensen"

In een gevangenis in de Amerikaanse staat Florida laten tientallen gedetineerden zich dopen. Alleen al in juli werden 70 gevangenen gedoopt in de Walton County Jail. Volgens voorganger Jonathan King, die als vrijwillig gevangenispredikant betrokken...

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden over de roeping van Amos: "Een boer die moet gaan preken"

In de dagen van de profeet Amos gaat het goed met Israël. De economie floreert, tegenstanders zijn verslagen en er ontstaat rijkdom. Maar dan roept de Heere de profeet Amos om in Israël een woord te spreken. Niet ter bemoediging of vertroosting, maar...

Ds. P. den Ouden
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente te Spijk beroept ds. P. den Ouden

De hersteld hervormde gemeente te Spijk (Dorpskerk) heeft een beroep uitgebracht op ds. P. den Ouden (foto). De predikant moet daar ds. M. W. Muilwijk opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in 2017 naar Aalst. In deze plaats is Muilwijk overigens...

Wilma Veen
Persbericht

Eerste ‘Ik Wonder Jou Dag’ binnen één dag uitverkocht:

Het eerste live-evenement rond Ik Wonder Jou, de dagelijkse bemoediging van schrijfster en kunstenares Wilma Veen, was binnen één dag uitverkocht. Op 23 januari 2027 komen lezers voor het eerst samen in Barneveld. Voor Veen krijgt die ontmoeting...

Yohanes Tewodros en Torben Søndergaard
Persbericht

Kingdom Weekend in Huizen richt zich op leven als discipel van Jezus

Van vrijdag 30 oktober tot en met zondag 1 november vindt in Celebration Church Huizen het Kingdom Weekend plaats. Tijdens het driedaagse evenement staan onderwijs, aanbidding, gebed en praktische toerusting centraal. De organisatie wil christenen...

Yankui
Nieuws

Chinese voorganger opnieuw opgepakt om ‘illegale religieuze activiteiten’

De Chinese politie heeft de protestantse voorganger An Yankui opnieuw opgepakt. Agenten namen hem dinsdagmorgen 29 september mee vanuit zijn woning in Taiyuan. Hij blijft 15 dagen in de cel voor het 'organiseren van illegale religieuze...

Hannah Verweij
Preekverslag

Hannah Verweij: “Je bent nooit te jong om de Heer te dienen”

Je leeftijd, ervaring of omstandigheden hoeven God niet in de weg te staan om je te gebruiken. Hannah Verweij (rechts op de foto) weet uit haar jaren als zendeling in Portugal dat beschikbaar zijn soms belangrijker is dan jezelf bekwaam voelen....