De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Tom de Wal
Nieuws

SGP stelt Kamervragen over inval politie bij genezingsdienst en arrestatie Tom de Wal

SGP gaat Kamervragen stellen over de gebeurtenissen bij een genezingsdienst van Frontrunners Ministries vrijdagavond. De politie maakte een einde aan de dienst in Tilburg en arresteerde niet veel later voorman Tom de Wal toen hij buiten met mensen gi

pastor
Nieuws

Evangelische voorganger in Colombia doodgeschoten op oudejaarsavond

In Colombia is op oudejaarsavond een evangelische voorganger doodgeschoten. Pastor José Otoniel Ortega werd in de wijk Santa Elena, in het departement Magdalena, meerdere keren geraakt door gewapende mannen. Hij overleed later in een nabijgelegen kli

Samengestelde koorzang onder leiding van Jan Quintus Zwart
Video

Luister naar het schitterende Lied van hoop in de Bovenkerk van Kampen

'Heer, ik wil U danken in vreugde en verdriet. Uw liefde wil ik loven. Al begrijpt mijn ziel U niet. Door U kan ik steeds zingen, zelfs in de zwartste nacht.' Deze schitterende woorden, die blijk geven van een rotsvast geloof in welke omstandigheden

Johan Schep
Video

Johan Schep vertelt hoe nieuw begin na zondvloed vooruitwijst naar Jezus' offer

In Genesis 9 spreekt God na de zondvloed Zijn zegen uit over Noach en zijn zonen en geeft Hij hun de opdracht de aarde opnieuw te bevolken. Daarbij stelt God ook een duidelijke grens: alles mag gegeten worden, behalve vlees waarin nog bloed zit. Evan

Ds. W. Visscher
Video

Ds. W. Visscher legt in preekfragment uit wat kerk-zijn volgens hem betekent

"In onze tijd leven er helaas wat verkeerde ideeën over wat kerk-zijn nu betekent. Alsof dat betekent dat je je voegt bij een dominee en wat die dominee allemaal voor interessants te zeggen heeft. Dat is de bijl aan de wortel van het kerk- en gemeent

Het Omega Project
Verdieping

Handen vouwen of handen uit de mouwen? Bekijk de tutorial

Bidden en werken: het bijkt in de praktijk een lastiger samenspel dan we vaak denken. Het is voor elke christen een grote uitdaging om daadwerkelijk in afhankelijkheid van God te leven zodat je niet zonder te bidden en niet bidt zonder te werken. Maa

Sam Kroon en  Renzo Merbis
Video

Terugkijken: Atheïst en christen diepgaand in gesprek over God en geloof

In deze video van Christendom.nl gaat christen Renzo Merbis het gesprek aan met atheïst Sam Kroon. Zij spreken open en eerlijk over grote levensvragen, zoals het bestaan van God, de betekenis van vrije wil, het probleem van lijden en de Bijbelse visi

Leander Janse
Video

Gods wake-up call midden op zee: een Bijbelstudie over Jona

Jona probeert weg te komen van God, maar op zee wordt hij ingehaald door een storm die God zelf laat opkomen. Niet als straf, maar als een liefdevolle wake-up call. Leander Janse laat in deze Bijbelstudie dat God soeverein is en dat zelfs de stormen

Meerartikelen

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

Eurofractie SGP wil dat Jodenhaat uit Palestijnse schoolboeken verdwijnt

Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) heeft opnieuw schriftelijke vragen gesteld aan de Europese Commissie over de inhoud van Palestijnse schoolboeken. Aanleiding is een recent rapport van organisatie IMPACT-se dat aantoont dat, ondanks herhaalde

Lauren Daigle
Nieuws

Bekende christelijke zangeres ziet tekenen van opwekking onder Generatie Z

De christelijke zangeres Lauren Daigle ziet duidelijke tekenen van geestelijke opwekking. Volgens haar komen die vooral bij Generatie Z vandaan. De bekende zangeres zei dit in gesprek met The Christian Post, tijdens de GMA Dove Awards. Daarnaast waar

Tom de Wal
Nieuws

Tom de Wal weer op vrije voeten: "Wij laten ons niet stoppen"

Frontrunners-voorman Tom de Wal is vrijdagavond laat weer vrijgelaten door de politie. Hij werd eerder op de avond gearresteerd bij een genezingsdienst van zijn stichting Frontrunners Ministries. In een eerste reactie op zijn arrestatie bedankt hij m

Familie de Jong
Nieuws

Veenendaalse broers halen duizenden euro's op met nacht in zelfgebouwde iglo

Tweeënhalf en anderhalf uur slapen, daar deden ze het mee. De Veenendaalse broers Johan (16) en Jaco de Jong (15) overnachtten in hun zelfgebouwde iglo. Voor het goede doel, zodat kinderen en jongeren in Oekraïne de winter doorgeholpen worden. De tel

Don Ceder
Nieuws

Don Ceder stelt Kamervragen over protesten in Iran en vraagt om Nederlandse steun

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder heeft schriftelijke vragen gesteld aan de minister van Buitenlandse Zaken over de snel escalerende protesten in Iran. Ceder wil weten hoe de Nederlandse regering kijkt naar de massale demonstraties tegen het Iraanse re

Iraanse opstand
Nieuws

Christenen roepen op tot gebed nu protesten in Iran escaleren

De snel escalerende situatie in Iran houdt christenen wereldwijd in spanning. Terwijl miljoenen Iraniërs de straat op zijn gegaan om te protesteren tegen het islamitische regime, roepen voorgangers, politici en gelovigen op tot intens gebed voor het

Damascus
Nieuws

Aanslagen op kerken verijdeld, nieuwe gevechten jagen christenen in Syrië op de vlucht

Volgens Open Doors had het nieuwe jaar dramatisch kunnen beginnen voor christenen in Aleppo. Veiligheidsdiensten wisten daar vlak voor de jaarwisseling een zelfmoordaanslag bij kerken rond het Farhatplein te voorkomen. Eerder met kerst werden kerken

Kruis
Nieuws

Meer dan zeshonderd katholieke missionarissen gedood in 25 jaar

In de afgelopen 25 jaar zijn wereldwijd 626 katholieke missionarissen en pastorale werkers om het leven gebracht. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Vaticaan, gepubliceerd door de informatie­dienst Agenzia Fides van de Pauselijke Missiewerken. Afr

Donnie McClurkin
Nieuws

Gospelzanger en voorganger ontkent beschuldigingen van seksueel misbruik

De bekende gospelzanger en voorganger Donnie McClurkin ontkent beschuldigingen van verkrachting en seksueel misbruik. Dat meldt Christian Today. Een voormalige kerkganger en medewerker klaagde hem daar onlangs voor aan in de staat New York. McClurkin

Amged Hussien en zijn vrouw Ka Lei
Video

Zondag zijn Amged Hussien en zijn vrouw Kalei te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag in Hour of Power zijn Amged Hussien en zijn vrouw Kalei te gast. Amged kwam in het verleden in de gevangenis terecht in verband met fraude, een periode die diepe sporen naliet in hun leven en huwelijk. Toch werd juist daar een keerp

Valentina Coronel Herrera
Video

Venezolaanse christen roept op tot gebed voor haar land na arrestatie Maduro

Afgelopen weekend hebben de Verenigde Staten een grootschalige militaire operatie uitgevoerd in Venezuela. Amerikaanse elite-eenheden vielen de hoofdstad Caracas binnen en arresteerden de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw, waarna ze

Aziatische christenen
Nieuws

Zuid-Koreaans onderzoek toont hoe groot de impact van het geloof is

Hoewel het christendom in Zuid-Korea publiekelijk op weinig waardering kan rekenen, grijpt het diep in het dagelijks leven van gelovigen. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek. Christenen zeggen vaker dan aanhangers van andere religies dat hun geloof em