De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

bran
Nieuws

Huis en apotheek van christen in brand gestoken: tientallen gezinnen slaan op de vlucht

Een groep moslims heeft vrijdag in het Pakistaanse dorp Gharial Kalan het huis en de apotheek van christen Kamran Masih in brand gestoken. Meer dan 35 christelijke gezinnen vluchtten uit angst voor geweld. De veertigjarige vader van drie kinderen zat...

nigeria
Nieuws

Zwangere vrouw en moeder met baby ontvoerd bij aanval op christenen in Nigeria

Een zwangere vrouw en een moeder met haar baby van zes maanden zijn ontvoerd bij een aanval op een woonwijk bij de Nigeriaanse stad Kaduna. Gewapende mannen drongen op 6 oktober woningen binnen en namen verschillende christelijke bewoners mee. Dat...

noorwegen
Nieuws

Krijgt nieuwe Noorse koning nog een kerkelijke inzegening? Paleis laat vraag onbeantwoord

Het Noorse koningshuis laat nog in het midden of koning Haakon VIII een kerkelijke inzegening krijgt. Zijn vader Harald en grootvader Olav ontvingen Gods zegen over hun koningschap tijdens een plechtigheid in de Nidarosdom in Trondheim. Of Haakon die...

koopzondag
Nieuws

GerGem-predikant over koopzondag: "Wie Gods wil niet doet krijgt met Zijn ongunst te maken"

Voor het eerst mogen winkels in Hendrik-Ido-Ambacht morgen op zondag hun deuren openen. Het besluit doet ds. M.H. Schot van de plaatselijke Gereformeerde Gemeente verdriet. “Grote droefheid, dat is de emotie”, zegt hij tegenover het Algemeen Dagblad....

Stoffer
Nieuws

Stoffer verdedigt ingreep SGP bij regenboogvlag: "Dan maak ik het maximaal politiek"

SGP-leider Chris Stoffer staat achter het besluit om Kamerleden donderdagavond laat terug te laten keren naar Den Haag om te stemmen over het hijsen van de regenboogvlag bij de Tweede Kamer. Zijn partij verzette zich tegen dat plan. Vooral de...

Reenen
Opinie

CU, regenboogvlag helpt niet voor ‘de mensen om wie het gaat’

De ChristenUnie stemde deze week voor het hijsen van de regenboogvlag bij het Tweede Kamergebouw. Kamerlid Pieter Grinwis stelde niet zoveel met de vlag te hebben, maar steunde de motie om zondag tijdens Coming-outday de vlag te hijsen toch....

Priester Edward Gallagher
Nieuws

Priester bekent 109 zedendelicten tegen minderjarige jongens

Een 59-jarige katholieke priester uit Ierland heeft bekend schuldig te zijn aan 109 zedendelicten waarbij minderjarige jongens betrokken waren. Dat meldt Premier Christian News. De strafbare feiten vonden voornamelijk online plaats. Priester Edward...

Dak Prescott
Nieuws

Americanfootballster Dak Prescott ziet geloof groeien binnen zijn team: 'We zijn hier dankzij God'

Het christelijk geloof krijgt een steeds grotere plaats binnen de Dallas Cowboys. Dat vertelt quarterback Dak Prescott na een heroïsche overwinning van zijn ploeg op de Houston Texans. Volgens de Amerikaanse footballspeler draait het leven om meer...

Meerartikelen

Ds. P. de Vries
Video

Steenrijke politicus verkocht na bekering landgoed: HHK-predikant over soberheid

Hoe matig leef je als christen wanneer je genoeg geld hebt voor veel luxe? Emerituspredikant ds. P. de Vries (HHK) wees in een preek op de steenrijke Britse politicus William Wilberforce, die na zijn bekering een landgoed verkocht. Volgens De Vries...

Isabel Vaughan-Spruce
Nieuws

Christelijke pro-life activiste opnieuw vervolgd na stil gebed bij abortuskliniek

De Britse christen Isabel Vaughan-Spruce moet opnieuw voor de rechter verschijnen. Dat meldt The Christian Post. De pro-life activiste werd al twee keer eerder gearresteerd vanwege stil gebed bij een abortuskliniek. Ondanks excuses van de politie...

Israël en de Bijbel
Podcast

Aren van Waarde weerlegt visie dat Christus al is teruggekomen en alle profetieën vervuld zijn

Volgens sommige christenen heeft de wederkomst van Christus al plaatsgevonden en zijn alle profetieën vervuld. Binnen deze visie, het preterisme, worden de Bijbelse profetieën gezien als gebeurtenissen die inmiddels achter ons liggen. Maar is dat wat...

Mart-Jan Paul
Nieuws

Mart-Jan Paul spreekt over rol van Heilige Geest in het Oude Testament

Bij de Heilige Geest denken christenen al snel aan Pinksteren en het Nieuwe Testament. Maar ook in het Oude Testament komt de Geest van God op verschillende plaatsen naar voren. Tijdens een online bijeenkomst op donderdagavond 15 oktober gaat...

Anne van der Bijl
Boekfragment

De belangrijkste taak van Nehemia begon pas toen de muur klaar was

Nehemia had de muren van Jeruzalem herbouwd en stond voor de moeilijke taak het volk te leiden. Toch moest zijn belangrijkste werk nog beginnen, schrijft Anne van der Bijl (1928-2022). Bij de Waterpoort bracht Nehemia het volk opnieuw onder het gezag...

Halloween-feest
Nieuws

Halloweenfeest in Rotterdamse kerk: 'Zo ga je niet om met een godshuis'

Protestants Nederland is een petitie gestart tegen een 'XXL-Halloweenfeest' dat op 31 oktober in de Rotterdamse Laurenskerk moet plaatsvinden. De christelijke vereniging noemt het zeer ongepast dat het monumentale kerkgebouw wordt gebruikt voor een...

Ds. P. den Ouden
Video

HHK-predikant bekeek foto's op Instagram: "Ik werd er echt beroerd van"

Ds. P. den Ouden bekeek onlangs foto’s op Instagram, zo vertelde hij in een recente preek. Volgens Den Ouden gebruiken veel mensen sociale media om zichzelf in de etalage te zetten. "Kijk mij eens leuk zijn, kijk mij eens knap zijn”, zo typeerde...

Ezra Jin
Nieuws

Chinese voorganger krijgt mensenrechtenprijs na 266 dagen cel: "De Heilige Geest gaf mij kracht"

De Chinese voorganger Ezra Jin Mingri ontvangt een internationale mensenrechtenprijs nadat hij 266 dagen gevangen heeft gezeten. Tijdens zijn gevangenschap vond hij kracht in zijn geloof. Volgens Jin bracht de Heilige Geest hem steeds Bijbelteksten...

Anouk Schaap bij presentator Jan van den Bosch
Nieuws

Leiderschapsexpert Anouk Schaap zondag te gast bij Hour of Power

Anouk Schaap dacht haar bevestiging te bevinden in New Age, beschrijft ze in Hour of Power. Die bevestiging vond ze daar niet, maar kreeg ze wel bij Jezus. Dat en meer vertelt ze zondag, om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7.

aslan
Nieuws

Familie C.S. Lewis steunt Narnia-regisseur na ophef over vrouwelijke Aslan

De familie van Narnia-schrijver C.S. Lewis spreekt haar steun uit voor regisseur Greta Gerwig, na de ophef over Meryl Streep als stem van Aslan. Eerder vertelde een familievriend dat de nabestaanden juist grote zorgen hadden over de nieuwe...

Ismail
Nieuws

Jezus verloochenen of sterven: Oegandese christen ontsnapt aan aanvallers

De Oegandese christen Mugambo Ismail is ternauwernood ontsnapt aan mannen die hem met zwaarden bedreigden en eisten dat hij Jezus verloochende. Ze grepen de voormalige moslim op 22 september toen hij na een gebedsbijeenkomst naar huis liep in...

Myanmar
Nieuws

Myanmar: moord op predikanten zaait angst onder christenen

Christelijke gemeenschappen in Myanmar maken zich steeds meer zorgen over de veiligheid van predikanten, kerkmedewerkers en gewone burgers die verstrikt zijn geraakt in het gewapende conflict dat nu al jaren voortduurt. De moorden op een aantal...