De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#401 Jeffrey & Hans Maat over spanning rond charismatische vernieuwing: herstel of ontsporing?
Of beluister op:

Meerartikelen

Erik Bakker
Column

Opwekking zonder Statenvertaling: de Geest trekt zich weinig aan van kerkgrenzen

Tijdens een reis door Zuid-Amerika ziet Erik Bakker iets waar in Nederland al jaren om wordt gebeden: volle kerken, jonge gelovigen en een vanzelfsprekende verwachting van God. In een samenleving die tegelijk wordt gekenmerkt door corruptie en ongeli

Leo Smits
Column

Wat is onze visie op gebedsgenezing? Hoop als derde weg

Moeten we altijd genezing verwachten wanneer we bidden voor zieken? Over deze vraag bestaan binnen de kerk verschillende visies. In dit artikel zet Leo Smits drie benaderingen naast elkaar en pleit hij voor een derde weg. GebedsgenezingIn de Bijbel,

Opperrabbijn
Column

Paracetamol neemt de kwaal niet weg

Het beveiligen van Joodse gebouwen is vooral symptoombestrijding, zo betoogt opperrabbijn Jacobs in zijn nieuwe dagboek. Hij bracht deze week een bezoek aan de Tweede Kamer en sprak daarbij met kopstukken van verschillende partijen. Daarna trok hij r

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

Ontoelaatbare oproep Eurocommissaris Lahbib over abortus: SGP stelt vragen

Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) stelt vragen over de zeer opmerkelijke oproep die Eurocommissaris voor Gelijkheid, Hadja Lahbib, dinsdag deed in het Europees Parlement. Ze wil namelijk dat leden van het Europees Parlement in de eigen lidsta

 Tom Wright
Nieuws

Britse theoloog onder vuur vanwege in twijfel trekken bestaan Bijbelse figuren

Uitspraken van de Britse theoloog Tom Wright hebben voor flinke ophef gezorgd onder christenen. In een recente podcast zei hij namelijk dat hij niet zeker weet of sommige bekende personen uit de Bijbel daadwerkelijk geleefd hebben. Wright deed zijn u

baby van Brittney
Positief nieuws

Vrouw kiest na gebed toch voor haar baby: “God gaf mij hoop”

Een jonge vrouw uit de Amerikaanse stad Chicago besloot vorig jaar geen abortus te laten uitvoeren nadat ze buiten een abortuskliniek werd aangesproken door christelijke vrijwilligers. Brittney Munoz zegt dat ze aanvankelijk zeker wist wat ze wilde d

Ds. C. P. de Boer
Video

CGK-predikant vraagt mannen of ze hun vrouw complimenteren vanwege haar uiterlijk

"Ik kan me niet voorstellen dat je als getrouwde man nog nooit tegen je vrouw gezegd hebt hoe knap ze is", aldus ds. C. P. de Boer. De predikant van de CGK te Renswoude zei dit onlangs in een preek over Abraham en Sara. Die twee waren onderweg naar E

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp heeft een boodschap voor mensen die muren opgebouwd hebben

"Alleen Gods bovennatuurlijke liefde kan je verwonde hart genezen. Want angst bouwt muren, hoopt bouwt bruggen, maar Gods liefde haalt de muren rondom je hart neer", aldus Wilkin van de Kamp. De spreker en schrijver heeft in een nieuwe aflevering van

Meerartikelen

Ben Armstrong
Nieuws

Opnieuw onrust rond Amerikaanse megakerk: predikant beschuldigd van seksueel misbruik

De Bethel Church in de Amerikaanse stad Redding laat een extern onderzoek uitvoeren vanwege beschuldigingen van seksueel misbruik aan het adres van voorganger Ben Armstrong. Ook het bestuur en de cultuur binnen de kerk zullen onder de loep genomen wo

Lennard van der Vegt
Nieuws

Jongeren maken kennis met Alpha Youth: “Ze denken: misschien is dit ook iets voor mij”

Youth United, een christelijke jongerenorganisatie actief in Harderwijk en op andere plekken in Nederland, bereikt steeds meer jongeren via middelbare scholen. Dat vertelt leider Lennard van der Vegt. De organisatie zet zich in om jongeren Jezus te l

Marloes Altelaar en Liduin Bos
Interview

Marloes en Liduin over onzichtbaar leed: “Kinderwens kan de plaats van Jezus innemen”

Een onvervulde kinderwens is een vorm van verdriet die vaak onzichtbaar blijft, ook binnen de kerk. Terwijl gezinnen groeien en doopdiensten gevierd worden, dragen sommigen stil een diep verlangen met zich mee dat (nog) onvervuld blijft. In de Cvanda

in memoriam foto
Nieuws

In memoriam ds. A. Lagendijk: (1957-2026)

Op Eerste Paasdag, 5 april 2026, is ds. A. (Adrianus) Lagendijk, predikant binnen de Protestantse Kerk in Nederland, overleden op de leeftijd van 69 jaar. Hij laat zijn vrouw, Annemarie Lagendijk-Maaskant, achter. Op de rouwkaart stond Hebreeën 7:25.

Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie wil uitleg over benoeming Iran in VN-commissie

Don Ceder heeft schriftelijke vragen gesteld aan minister van Buitenlandse Zaken over de steun van Nederland aan omstreden benoemingen binnen de Verenigde Naties. Aanleiding is het besluit van de Economische en Sociale Raad van de VN om Iran voor te

Op weg met de ander
Persbericht

Op weg met de ander houdt 31ste Ontmoetingsdag in Krimpen aan den IJssel

Op zaterdag 30 mei houdt vereniging Op weg met de ander de 31e Ontmoetingsdag voor anders begaafde mensen en iedereen die om hen heen staat. Het thema is: ‘Samen sterk! Met God en met elkaar.’ In het ochtendprogramma vertelt ds. K. Hak een Bijbelverh

Ethiopie
Nieuws

Geweld tegen christenen in Ethiopië neemt toe

Christelijke gemeenschappen in Oost-Arsi, Ethiopië, worden al maandenlang geconfronteerd met een toenemend aantal dodelijke aanvallen. Tussen eind februari en april zijn meerdere incidenten gemeld, wat heeft geleid tot grote bezorgdheid bij kerkleide

Tel Azekah
Nieuws

Duitse en Israëlische archeologen ontdekken 2500 jaar oud massagraf in waterput

Bij opgravingen in de archeologische vindplaats Tel Azekah (Israël) hebben archeologen een bijzondere en vooral aangrijpende ontdekking gedaan. In een oude waterput vonden zij de resten van mogelijk 89 mensen. Het zou daarbij vooral gaan om baby’s en

Ds. C. G. Vreugdenhil
Video

Mag je als christen ontevreden zijn over de overheid? GerGem-predikant antwoordt

Onder veel christelijke jongeren bestaat ontevredenheid over de overheid, dat stelde ds. C. G. Vreugdenhil in een preek over Artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. De GerGem-predikant stelde de vraag of die ontevredenheid wel gepast is. Mag

Peter Magyar
Nieuws

Organisatie ziet Hongaarse christenen verdeeld reageren op historische verkiezingsuitslag

De Hungarian Evangelical Alliance roept Hongaarse christenen op tot eenheid. De organisatie ziet dat christenen zeer verdeeld reageren op de verkiezingswinst van Péter Magyar. Die overwinning zorgde voor een politieke aardverschuiving: na zestien jaa

groene geloofsrituelen
Persbericht

Groene geloofsrituelen krijgen plek in kerken: “Inspirerend én broodnodig”

Christelijke organisaties roepen kerken op om meer aandacht te geven aan de schepping in hun geloofsbeleving. Op vrijdag 17 april organiseren Laudato Si’ Alliantie NL, GroeneKerken en A Rocha een bijeenkomst rond zogeheten ‘groene geloofsrituelen’. D

Ben ik geroepen?
Persbericht

CAMA Zending lanceert e-book over roeping: ‘Iedere gelovige is geroepen’

CAMA Zending heeft een nieuw, gratis e-book uitgebracht dat christenen wil helpen nadenken over hun roeping. Het boek, getiteld Ben ik geroepen?, is bedoeld voor iedereen die zich afvraagt wat Gods bedoeling is met zijn of haar leven en welke rol zen