De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Bible League Nederland
Levensverhaal

Hoop achter gevangenismuren: "Jezus houdt van mij, zelfs hier"

Estefanía Jiménez Restrepo ademde zwaar. Ze klemde een geïmproviseerd mes stevig in haar hand. Voor haar lag een andere gevangene op de betonnen vloer van de gevangenis van Pedregal, na een gewelddadig gevecht. Om hen heen klonk een golf van stemmen:

Roselaers
Nieuws

Predikant hekelt uitspraken RD-hoofdredacteur: "Kerk heeft lange geschiedenis van mensen uitsluiten"

Een echte christen kan wél op PVV of FVD stemmen. Dat stelt de remonstrantse predikant Joost Röselaers in De X! Factor, een podcast van journalist Ton F. van Dijk en psychiater Esther van Fenema. Hij reageert daarmee op eerdere uitspreken van RD-hoof

Mirjam Sterk
Nieuws

Uitspraak minister Mirjam Sterk over rol kerken in zorg stuit op kritiek

Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg vindt dat kerken zich nadrukkelijker moeten afvragen welke rol zij kunnen spelen nu de overheid niet langer alle zorg kan organiseren. In een interview met Trouw zegt zij dat kerken in haar ogen sterk zijn te

hak
Nieuws

Leider Moonsekte veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf

Hak Ja Han (foto), de leider van de omstreden Verenigingskerk, is in Zuid-Korea veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf. De 83-jarige weduwe van sekteleider Sun Myung Moon is schuldig bevonden aan corruptie, omkoping en het misbruiken van geld van

kraamafdeling ziekenhuis
Nieuws

Christelijke verpleegkundige redt baby uit vuurzee: “Ik deed alleen mijn plicht”

Een christelijke verpleegkundige in Pakistan wordt in haar land als een absolute held beschouwd. Dat schrijft Christian Daily International. Razia Noreen riskeerde haar eigen leven om een pasgeboren baby te redden toen er brand uitbrak op de kraamafd

Oorlog Oekraïne
Nieuws

Russische aanval verwoest opslagplaats van christelijke hulporganisatie in Oekraïne

Bij een Russische aanval is vrijdagavond een belangrijke opslagplaats van de christelijke organisatie Ukraine for Christ verwoest. Dat meldt Christian Daily International. Vanuit het gebouw werd jarenlang voedselpakketten en andere hulpgoederen versp

Staaij
Nieuws

Van der Staaij kritisch op coronamaatregelen: Kerken werden hard geraakt

“Hoe kan het dat je in de plaatselijke bouwmarkt wel met een groter aantal mag komen?” Die vraag kreeg voormalig SGP-leider Kees van der Staaij tijdens de coronacrisis regelmatig vanuit kerkelijke gemeenten. Maandag vertelde hij de parlementaire enqu

Grens Mexico-VS
Nieuws

Katholiek bisdom verzet zich tegen grensmuur bij christelijk bedevaartsoord in VS

Een katholiek bisdom in de Amerikaanse staat New Mexico verzet zich tegen de aanleg van een grensmuur bij Mount Cristo Rey, een bekend christelijk bedevaartsoord aan de grens met Mexico. De Amerikaanse overheid wil daarvoor ruim 14 hectare grond van

Meerartikelen

 Niels Gorissen
Interview

Niels vond bij Jezus wat drugs hem niet konden geven: "De liefde van Jezus ging overal overheen"

De 24-jarige Niels Gorissen groeide op in een christelijk gezin, maar moest lange tijd weinig van het geloof hebben. In Hour of Power vertelde hij afgelopen zondag hoe hij grenzen opzocht, zich in het uitgaansleven stortte en zo verzeild raakte in dr

Iran
Nieuws

Christelijke organisatie: 33 Iraanse kerkleiders gedood en 131 gelovigen opgepakt

In Iran zijn de afgelopen maanden minstens 33 leiders van ondergrondse kerken gedood. Daarnaast zouden 131 christenen zijn opgepakt. Dat meldt Iran Alive Ministries, een Amerikaanse organisatie die via uitzendingen en een netwerk van huiskerken actie

India
Nieuws

Politie opent zaak tegen 22 christelijke vrouwen na uitdelen van Bijbels in India

De Indiase politie is een onderzoek begonnen naar 22 christelijke vrouwen die worden beschuldigd van een poging tot bekering. De vrouwen zouden een achttienjarige student christelijke lectuur hebben aangeboden en hem hebben aangespoord christen te wo

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp: "Kies ervoor om een bemoediger te worden"

"Kies ervoor om een bemoediger te worden." Met die oproep moedigt Wilkin van de Kamp christenen aan om niet mee te gaan in een cultuur van kritiek en oordeel, maar elkaar op te bouwen. In een aflevering van de serie Begin je dag met God staat hij sti

Huis van Zending
Persbericht

GZB en IZB openen deuren van nieuwe Huis van Zending in Zeist

De GZB en IZB organiseren op zaterdag 12 september een open huis in het nieuwe Huis van Zending in Zeist. Bezoekers krijgen de gelegenheid om kennis te maken met het gezamenlijke onderkomen van beide organisaties, waar zending in binnen- en buitenlan

orgel
Nieuws

Organist blijft vast in zedenzaak: OM noemt risico op herhaling ‘torenhoog’

De 42-jarige organist en muziekdocent R.K., die wordt verdacht van meerdere zedenfeiten met vier jonge leerlingen, blijft voorlopig vastzitten. “Mijn cliënt schaamt zich diep voor wat hij heeft gedaan.” Het Openbaar Ministerie verdenkt de organist er

india
Nieuws

Kerken in India laten bezoekers verklaring tekenen uit angst voor vervolging

Kerken in de Indiase deelstaat Maharashtra laten bezoekers verklaren dat zij vrijwillig een kerkdienst of gebedsbijeenkomst bijwonen. Met de formulieren willen de gemeenten zich beschermen tegen beschuldigingen van gedwongen bekering. Op de verklarin

weg Zimbabwe
Nieuws

27 kerkgangers omgekomen bij ernstig busongeluk in Zimbabwe

Bij een ernstig verkeersongeval in Zimbabwe zijn zeker 27 kerkgangers om het leven gekomen. Zeven anderen raakten gewond. Volgens persbureau AP waren de slachtoffers onderweg naar een christelijke bijeenkomst toen hun minibus frontaal botste op een v

Canada-Israël
Nieuws

Amerikaanse christenen willen snellere toelating Joodse Canadezen vanwege antisemitisme

Christelijke politici en kerkleiders in de Verenigde Staten roepen president Donald Trump op om Joodse Canadezen die vrezen voor hun veiligheid gemakkelijker toegang tot de VS te geven. Aanleiding is de sterke toename van antisemitische incidenten in

ICE-agenten
Nieuws

Iraanse christen krijgt asiel in Canada na uitzetting uit Verenigde Staten

De Iraanse christen Artemis Ghasemzadeh heeft asiel gekregen in Canada. Ze was eerder vanuit de Verenigde Staten uitgezet naar Panama, terwijl ze bescherming zocht omdat ze na haar bekering tot het christendom niet veilig naar Iran kon terugkeren. Ee

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 99: "Neem God serieus"

Psalm 99 bezingt Gods koningschap en grootheid, maar bevat tegelijkertijd een indringende waarschuwing. In een videoboodschap van de IZB staat dominee Ron van der Spoel stil bij de gevolgen van ongehoorzaamheid aan God. Zijn oproep is helder: "Neem G

Opwekking 915
Video

Opwekking 915 bezingt kruis, opstanding en wederkomst van Jezus

Wij houden van die God (Opwekking 915) is eerder dit jaar toegevoegd als een nieuw lied aan de reeks Opwekkingsliederen. Het nummer heeft het karakter van een gezongen geloofsbelijdenis en bezingt God als Vader, Zoon en Heilige Geest. Schepping, de k