De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

Jacobs
Column

Schoenmaker, houd je bij je Joodse leest!

Tussen de Joodse Feestdagen in besloot opperrabbijn Jacobs met zijn kleinkinderen op stap te gaan. Maar niet naar een attractiepark, zoals veel andere Joden op deze zogeheten tussendagen. Ook reflecteert de opperrabbijn op zijn eigen uitlatingen....

wales
Nieuws

Kerk in Wales stelt invoering homohuwelijk uit

De Anglicaanse Kerk in Wales neemt meer tijd voordat zij kerkelijke homohuwelijken mogelijk maakt. De bisschoppen zouden in april volgend jaar voorstellen voorleggen, maar willen eerst een theologisch gesprek over het huwelijk. Een nieuwe datum...

bijbel
Nieuws

Bijbel nu volledig vertaald in meer dan 800 talen

De volledige Bijbel is inmiddels beschikbaar in 807 talen. Daarmee kunnen ongeveer 6,2 miljard mensen Gods Woord in hun eigen taal lezen. Het afgelopen jaar kregen 101 miljoen mensen die mogelijkheid voor het eerst. Wycliffe Bible Translators...

Drie theologen
Nieuws

Theologen roepen PKN op koers rond Israël te wijzigen: ‘Schenk klare wijn’

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) moet stoppen met iedere Bijbelse of theologische legitimatie van de huidige staat Israël en de term ‘Kerk en Israël’ vervangen door ‘joods-christelijke betrekkingen’. Die oproep doen de theologen Bert Altena...

Loofhuttenfeest
Nieuws

Christenen uit tientallen landen vieren Loofhuttenfeest in Jeruzalem

Christenen uit tientallen landen zijn deze week in Jeruzalem samengekomen voor de jaarlijkse viering van het Bijbelse Loofhuttenfeest door de International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ). De bijeenkomst staat dit jaar in het teken van Joël...

Ds. D. J. W. Kok
Nieuws

Ds. D. J. W. Kok neemt beroep naar hervormd Oud-Beijerland aan en verlaat Stolwijk

De hervormde gemeente te Oud-Beijerland (Wijk Oost) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. D. J. W. Kok (foto) uit Stolwijk nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het dorp uit de Hoeksche Waard volgt ds. Kok ds. J. J. ten Brinke op....

André van der Meer
Video

Nieuwe voorstelling André van der Meer geïnspireerd door verloren zoon

Theatermaker en voormalig jeugdwerker André van der Meer trekt dit najaar voor het eerst met een eigen voorstelling het theater in. In Het Huis van de Vader combineert hij persoonlijke verhalen, zelfgeschreven muziek en humor. De gelijkenis van de...

kerkasiel
Nieuws

Kerk in Kampen dacht aan einde kerkasiel: "Je kunt niet tot sint-juttemis doorgaan"

De Open Hof in Kampen heeft deze zomer overwogen het kerkasiel van de familie Babayants na ruim 670 dagen te stoppen. Dat zegt voorganger en initiatiefnemer Kasper Jager in het EO-programma Dit is de kwestie. 'Hoe naar het ook is, als er geen...

Meerartikelen

Egypte
Nieuws

Egyptische jongeren ontdekken christelijk geloof online, maar houden bekering geheim

Egyptische jongeren die vragen hebben over de islam, zoeken op internet ook naar antwoorden over het christendom. Onder studenten in Caïro ziet christelijk werker Caleb hoe sociale media hen helpen zich in een ander geloof te verdiepen. Een...

Wytze Plantinga
Interview

Wytze Plantinga waarschuwt voor ‘eenpitter’ in de kerk: “Eén voorganger is kwetsbaar”

Kerken verwachten soms dat één voorganger tegelijk herder, leraar en bestuurder is. Justitiepredikant Wytze Plantinga kent die druk uit eigen ervaring. In zijn eerste gemeente stond hij geregeld voor de opgave om twee nieuwe preken voor één zondag te...

Petra van de Weetering
Opinie

Deze boycot gaat over veel meer dan dadels en wijn

De Nederlandse boycot van producten uit Israëlische nederzettingen houdt me meer bezig dan ik eigenlijk had verwacht. Hoe langer ik erover nadenk en hoe meer ik me erin verdiep, hoe ingewikkelder ik het vind. En eerlijk gezegd merk ik ook dat het...

massadoopdienst
Positief nieuws

Bijna 900 mensen gedoopt tijdens grote doopdienst in Texaanse kerk

Bijna negenhonderd mensen hebben zich zondag laten dopen bij Lakepointe Church in de Amerikaanse staat Texas. De kerk spreekt van levens die door Jezus Christus zijn veranderd. Het is niet de eerste keer dat de gemeente in korte tijd honderden...

NGK kerk
Nieuws

NGK krimpt minder hard, maar kampt met ‘geestelijke sprakeloosheid’

De Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) tellen bijna 129.000 leden, verdeeld over 305 plaatselijke gemeenten. Hoewel het ledental nog altijd daalt, neemt de krimp af. Tegelijk staan gemeenten voor stevige uitdagingen: veel kerken hebben geen...

CGK-synode
Nieuws

Stevige discussie op CGK-synode over Rijnsburg: "Niet te snel de breuk accepteren"

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) heeft dinsdagmiddag en -avond uitvoerig gesproken over de crisis in het kerkverband. Vooral de positie van de kerken die zich rond Rijnsburg hebben georganiseerd, leidde tot discussie....

Zweden
Nieuws

Zweedse predikanten protesteren tegen plan om weigeren homohuwelijk onmogelijk te maken

Een voorstel binnen de Zweedse Lutherse Kerk om predikanten niet langer ruimte te geven homohuwelijken te weigeren, stuit op verzet. In een open brief vragen 126 predikanten de kerkvergadering tegen het plan te stemmen. Ook de kerkelijke...

Flynn
Nieuws

Voormalig worshipleader schuldig bevonden aan moord op zijn vrouw

De Amerikaanse voormalig worshipleader Caleb Flynn (40) is dinsdag schuldig bevonden aan de moord op zijn vrouw Ashley. De jury achtte hem schuldig op alle negen aanklachtpunten. Op 5 oktober hoort hij welke straf hij krijgt. Hij riskeert...

Markt
Nieuws

Zwolse horeca wil optreden tegen straatpredikers, burgemeester wijst op godsdienstvrijheid

Horecaondernemers in Zwolle hebben de gemeente in een brandbrief gevraagd op te treden tegen overlast door christelijke straatpredikers. Ze zeggen dat gasten vertrekken door het harde geluid en dat medewerkers worden beledigd. Burgemeester Peter...

Nigeria
Nieuws

Nigeria werkt aan eigen politie per deelstaat om geweld tegen te gaan

Nigeria is een stap dichter bij een politiehervorming die moet helpen om inwoners beter te beschermen tegen aanvallen en ontvoeringen. Deelstaten moeten een eigen politiekorps kunnen oprichten, zodat zij sneller kunnen ingrijpen bij dreigend...

abortus
Nieuws

Pro-life organisaties willen nieuwe groep bij de VN

Politici, diplomaten en pro-life organisaties werken aan een nieuwe groep bij de Verenigde Naties (VN) die moet opkomen voor ongeboren leven en het gezin. Tijdens een bijeenkomst in New York spraken deelnemers af een comité te vormen om de plannen...

bootvormige structuur Turkije
Nieuws

Onderzoekers testen materiaal in Turkije op mogelijk hout van ark van Noach

Een internationaal onderzoeksteam heeft nieuwe monsters verzameld uit de Durupınar-formatie in het oosten van Turkije, een opvallende bootvormige structuur die door sommigen in verband wordt gebracht met de ark van Noach. Laboratoriumonderzoek moet...