De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #7: Jerke groeide op als protestant en is nu katholiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. C. B. Westerink
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente 't Venster te Lekkerkerk: ds. C. B. Westerink

De hervormde gemeente 't Venster te Lekkerkerk krijgt een nieuwe predikant. Ds. C. B. Westerink (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In Lekkerkerk volgt Westerink ds. P. Vernooij op. Laatstgenoemde predikant ging vorig jaar oktober met emer

AI
Nieuws

Nieuwe richtlijnen moeten kerken helpen verantwoord om te gaan met AI

Kerken in het Verenigd Koninkrijk worden aangemoedigd om bewuster na te denken over het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI). De AI Christian Partnership (AICP) heeft hiervoor nieuwe richtlijnen gepubliceerd. Die moeten voorgangers en kerkleide

US
Nieuws

VS dreigen hulp aan Nigeria stop te zetten vanwege geweld tegen christenen

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat de Amerikaanse hulp aan Nigeria kan stilleggen als het land onvoldoende optreedt tegen het geweld tegen christenen en andere religieuze minderheden. Het voorstel maakt d

China
Nieuws

Bijbels in beslag genomen bij nieuwe actie tegen Chinese huiskerken

De Chinese autoriteiten hebben opnieuw hard opgetreden tegen onafhankelijke huiskerken. Tijdens gecoördineerde politieacties in de provincie Hunan werden Bijbels in beslag genomen, tientallen christenen verhoord en meerdere voorgangers en kerkmedewer

Jens Spahn
Nieuws

CDU-fractieleider Jens Spahn treedt af na ophef over draagmoederschap

De fractievoorzitter van de Duitse christendemocratische CDU, Jens Spahn, is afgetreden nadat hij onder vuur kwam te liggen omdat hij samen met zijn man via een Amerikaanse draagmoeder een zoon kreeg. Dat melden diverse media. In Duitsland is draagmo

Ds. P. de Vries
Video

HHK-predikant vertelt over vrouw die zich uit alle kerkelijke registers wilde laten verwijderen

"Ze vroeg: 'Ben ik dan echt overal van af?' 'Overal', zei hij, 'op één ding na. En dat is iets waar wij niet over gaan: ook u moet straks voor de rechterstoel van Christus verschijnen. Of u nu wel of niet in de kaartenbak van de kerk staat en of u nu

Evert Barten
Video

Evert Barten over het negende gebod: “Roddel is een afschuwelijk kwaad”

“Liegen en bedriegen zijn werken van de duivel.” Met die woorden spreekt Evert Barten, directeur van de Jeugdbond Gereformeerde Gemeenten (JBGG), in een video van Daniël Online over het negende gebod: “Gij zult geen vals getuigenis spreken tegen uw n

fotowedstrijd GroeneKerken
Persbericht

GroeneKerken organiseert fotowedstrijd rond thema 'Vertraag, verwonder, vier'

GroeneKerken nodigt christenen uit om deze zomer hun creativiteit te laten spreken tijdens een landelijke fotowedstrijd. Rond het jaarthema 'Vertraag, verwonder, vier' worden deelnemers uitgedaagd een fotodrieluik te maken dat laat zien hoe deze drie

Meerartikelen

Renzo Merbis
Interview

Renzo Merbis over de lijdensvraag: “Zonder God krijg ik alleen maar méér vragen”

Historische argumenten speelden een belangrijke rol in de documentaire Kan ik dit nog geloven?, maar voor documentairemaker Renzo Merbis bleek uiteindelijk een andere vraag veel ingrijpender: waarom laat God lijden toe? Zijn vrouw is chronisch ziek e

Rik Peels
Recensie

De hel is terug van weggeweest

De hel is terug van weggeweest. Over Bucha, Dachau, het kalifaat en de toekomst van deze aarde wordt in het publieke domein vrijmoedig gesproken als 'de hel'. Zelfs in sportreportages komen we de term tegen. Ondertussen heerst er juist in christelijk

Chantal
Video

Chantal getuigt: "God vond mij de moeite waard om van te houden"

"Jarenlang worstelde ik met gevoelens dat ik niet goed genoeg was. Maar God vond mij de moeite waard om van te houden. Dat gaf mij de kracht om door te gaan." Met die woorden blikt Chantal terug op verschillende dieptepunten uit haar leven. In een vi

Joan Lindhout
Opinie

Voor een zwaluwei komt de politie, een ongeboren kind is vogelvrij

Voor het verwijderen van een beschermd zwaluwnest kan de politie worden gebeld en kunnen hoge boetes volgen. Tegelijk wordt het plegen van een abortus steeds gemakkelijker gemaakt, zelfs bij zwangerschappen tussen 22 en 24 weken. Volgens Joan Lindhou

kerken
Nieuws

Eerste veroordeling voor verwoestende aanvallen op kerken in Pakistan

Een Pakistaanse rechter heeft voor het eerst een dader veroordeeld voor zijn rol bij de grootschalige aanvallen op christenen in de stad Jaranwala in 2023. De 34-jarige Irfan Yousaf kreeg tien jaar gevangenisstraf vanwege zijn betrokkenheid bij de ve

vance
Nieuws

JD Vance verdedigt wet over Tien Geboden op scholen in Texas

De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft zich uitgesproken voor een wet in de staat Texas die openbare scholen verplicht de Tien Geboden zichtbaar in elk klaslokaal op te hangen. Volgens Vance gaat het niet om het opleggen van een geloof, maar om

india
Nieuws

Kerken weggespoeld door verwoestende overstromingen in India

Zeker drie kerken zijn verwoest door zware overstromingen in de Indiase deelstaat Arunachal Pradesh. Door de plotselinge watermassa's raakte het afgelegen grensplaatsje Parsi Parlo afgesneden van de buitenwereld. Dat meldt The Christian Post. De over

Soedan
Verdieping

Soedan: de grootste crisis ter wereld “brengt ons dichter bij God”

De oorlog in Soedan (die het vierde jaar ingegaan is) wordt door internationale organisaties omschreven als de grootste humanitaire en vluchtelingencrisis ter wereld. Op dit moment hebben ruim 33,7 miljoen mensen dringend hulp nodig. Enorme groepen m

Ds. Joh Post
Video

Hoe weet ik zeker of ik Gods kind ben? HHK-predikant beantwoordt vraag in preekfragment

Hoe weet ik zeker of ik Gods kind ben en dat Hij mijn Vader is? Het is zijn vragen die veel christenen zullen herkennen én die ds. Joh. Post onlangs in een preek behandelde. De hersteld hervormde predikant wees in zijn preek op verschillende gedachte

Johan Schep
Video

Verloochening van Petrus: Johan Schep deelt belangrijke geloofsles

Evangelist Johan Schep heeft in een nieuwe videoboodschap stilgestaan bij de verloochening van Petrus. Volgens Schep laat het Bijbelgedeelte zien dat de Heere Jezus niet alleen zonden vergeeft, maar mensen ook wil herstellen en opnieuw inzetten in Zi

podcast Heilige Grond
Podcast

Hoe kunnen christenen omgaan met polarisatie? Beluister dit gesprek

Hoe kun je in een tijd van toenemende tegenstellingen toch zoeken naar wat mensen verbindt? Die vraag staat centraal in een aflevering van de podcast Heilige Grond, waarin filosoof Daniël Muller en sociaal regisseur Merlijn Slothouber met elkaar in g

Tijd met God
Podcast

Annet de Jonge: "Mijn beste vriend is de Heilige Geest"

In deze aflevering van podcastserie What Really Matters?! vertelt Annet de Jonge openhartig over haar geloofsreis en de bijzondere plaats die de Heilige Geest in haar leven inneemt. "Mijn beste vriend is de Heilige Geest", zegt ze. De Jonge uit Zwoll