De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #4: Ds. Egas over roeping, predikantschap en emeritaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Walk of Hope
Nieuws

Honderden christenen lopen in Utrecht Walk of Hope voor vervolgde kerk

Honderden christenen hebben zaterdag deelgenomen aan de Walk of Hope in Utrecht. De stille tocht, gevolgd door een podiumprogramma op het Moreelsepark, werd georganiseerd om aandacht te vragen voor de 388 miljoen christenen die wereldwijd vervolgd...

Ds. A. van Duijn
Video

HHK-predikant over beladen begrip ‘aannemen’: ‘Laten we niet gelijk in een kramp schieten’

Het woord 'aannemen' ligt in een deel van de reformatorische gezindte gevoelig. Ds. A. van Duijn waarschuwt ervoor de zaligheid afhankelijk te maken van de mens die Christus 'maar moet aannemen' maar benadrukt tegelijk dat aannemen voluit Bijbelse...

Mozaiek Worship
Nieuws

Mozaiek Worship trekt door Nederland met ‘Jezus Messias Tour’

Mozaiek Worship gaat dit najaar op tournee door Nederland. Na de verschijning van het album Jezus Messias brengt de worshipformatie de nieuwe liederen tijdens acht avonden op verschillende plaatsen in het land. De tour begint op 1 oktober in...

Willem Lingeman
Video

Willem Lingeman over Mattheüs 19:9: wat betekent de uitzonderingsregel?

Wat bedoelt Jezus met de uitzonderingsregel rond echtscheiding in Mattheüs 19:9? Willem Lingeman van Verbonden voor het Leven behandelt die vraag in een college over huwelijk, echtscheiding en hertrouwen. In deze video richt hij zich vooral op de...

Weet Magazine
Persbericht

Weet Magazine viert honderdste editie: "We tellen onze zegeningen"

Het christelijke populairwetenschappelijke tijdschrift Weet Magazine heeft onlangs een bijzondere mijlpaal gevierd. Het honderdste nummer van het blad verscheen afgelopen zomer. Wat in 2010 begon als een initiatief rond vragen over schepping,...

klink
Nieuws

Priester noemt Jezus transgender en beschrijft opstanding als transitie

Een episcopaalse priester uit New York zorgt voor grote ophef met de bewering dat God non-binair en transgender is. Volgens Flourish Klink zou ook Jezus na Zijn opstanding zijn "getransitioneerd” naar Zijn ware identiteit. Een fragment van de preek...

Taybeh
Nieuws

Wereldwijde evangelicale koepel roept Israël bij VN op kolonistengeweld te stoppen

De World Evangelical Alliance (WEA) heeft Israël bij de Verenigde Naties opgeroepen harder op te treden tegen geweld van Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. De evangelicale koepel maakt zich vooral zorgen over Taybeh, een vrijwel...

Aslan
Nieuws

Familie C.S. Lewis bezorgd over vrouwelijke Aslan in nieuwe Narnia-film

De nabestaanden van de christelijke schrijver C.S. Lewis zouden zeer ontstemd zijn over de keuze van Meryl Streep als stem van Aslan in de nieuwe Narnia-film van Netflix. Volgens een vriend van de familie vrezen zij dat de makers niet alleen het...

Meerartikelen

Marzban
Nieuws

Iraanse christen in hongerstaking nadat gevangenis haar Bijbel weigert

De Iraanse christen Ghazal Marzban is in de beruchte Evin-gevangenis opnieuw in hongerstaking gegaan. De 43-jarige bekeerlinge krijgt geen Bijbel en zou zijn bedreigd met de doodstraf als zij haar christelijke geloof niet afzweert. Marzban weigert...

Nigeria
Nieuws

Opnieuw vijftien christenen gedood in Nigeria na moord op baptistenpredikant

Bij nieuwe aanvallen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn in vijf dagen tijd minstens vijftien christenen gedood. Het geweld vond plaats in hetzelfde gebied waar enkele dagen eerder al acht christenen werden vermoord, onder wie een...

Prof. dr. Henk van den Belt
Preekverslag

Prof. dr. Van den Belt over onmacht en onwil: “Laat los en klem je vast aan de Heere Jezus”

Is een mens onmachtig om te geloven of vooral onwillig? Prof. dr. Henk van den Belt waarschuwt ervoor om bij die vraag te snel bij de mens te beginnen. Tijdens een pastorale Questions & Answers-avond van Pelgrims on the way in het Hoornbeeck...

Hendrik Folmer
Opinie

Abortusslachtoffers verdienen het om gezien te worden

Moeten christelijke organisaties confronterende beelden van geaborteerde kinderen laten zien? Bas van Renswoude betoogde eerder op Cvandaag dat christenen beter op een andere manier tegen abortus kunnen strijden. Hendrik Folmer, bestuurslid en...

Dr. Piet van Midden
Column

Wat betekent ‘Eer je vader en je moeder’ werkelijk?

'Eer je vader en je moeder.' Het vijfde gebod wordt vaak gebruikt om kinderen op hun verantwoordelijkheid tegenover hun ouders te wijzen. Maar gaat het eigenlijk wel alleen over kinderen? Dr. Piet van Midden neemt ons mee naar het vaderhuis in het...

Jacobs
Column

Ik voel me ondanks alles een bevoorrecht mens

Opperrabbijn Jacobs is duidelijk in zijn nopjes met wat hij de afgelopen periode meemaakte. Hij vertelt in zijn nieuwe dagboek onder meer over een bijzondere ontmoeting in Friesland. Ook vertelt hij hoe het begrip en de zorgen van veel mensen in...

Päivi Räsänen
Nieuws

Päivi Räsänen krijgt prijs voor moed na jarenlange juridische strijd om Bijbelse overtuiging

De Finse politica Päivi Räsänen heeft in de Verenigde Staten een prijs ontvangen voor haar moed om vast te houden aan haar christelijke overtuigingen. De politica raakte verwikkeld in een jarenlange juridische strijd vanwege haar uitspraken over...

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vraagt tijdens preek hoe het met de avondmaalsgang in Uddel gesteld is

Ds. G. van Zanden deed eind augustus intrede in de hervormde gemeente te Uddel. De predikant kwam over vanuit Katwijk aan Zee en volgde in de Veluwse plaats ds. A. Vonk Noordegraaf op, die eerder naar Putten vertrok. Tijdens de voorbereidingsdienst...

Reinier van den Berg, Prof. dr. Arnold Huijgen, Prof. dr. David Onnekink
Interview

Minder vliegen en vlees eten? Drie christelijke deskundigen over rentmeesterschap

De vraag naar rentmeesterschap leidt onder christenen tot verschillende antwoorden. Hoe zwaar weegt de zorg voor de schepping en waar ligt de grens van onze verantwoordelijkheid? Cvandaag legde die vragen voor aan drie christelijke deskundigen:...

Mars tegen vrouwengeweld
Nieuws

Kerken Zuid-Afrika komen in actie na dood negen vrouwen: ‘Meer nodig dan woorden’

Kerken en christelijke leiders in Zuid-Afrika komen in actie tegen geweld tegen vrouwen. Aanleiding is de vondst van negen dode vrouwen in Ekurhuleni, in de provincie Gauteng. Sinds juli werden hun lichamen op verschillende plaatsen aangetroffen. Dat...

Kerk in Parijs
Nieuws

Katholicisme in Frankrijk ‘ingestort’, maar opvallend veel jongeren vinden weg naar de kerk

Het katholicisme in Frankrijk is de afgelopen decennia sterk teruggelopen. Toch zijn er ook opvallende tekenen van hoop. Vooral onder jongeren groeit de belangstelling voor het christelijk geloof. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het European...

schilderijenexpositie BibleBeeld
Nieuws

Schilderijenexpositie over Bijbelse thema’s in Zaltbommel verlengd na succes

De schilderijenexpositie BibleBeeld van kunstenaar Paul Boer in de Grote-Sint-Maartenskerk in Zaltbommel is vanwege de belangstelling verlengd tot 1 november. Met kleurrijke en expressieve doeken verbeeldt Boer verschillende verhalen en thema’s uit...