De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.
ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Erik Scherder
Nieuws

Erik Scherder over inclusief onderwijs: "Het is ongelooflijk belangrijk dat alle kinderen mee kunnen doen"

Wat gebeurt er in het brein van een kind als het de kans krijgt om te leren, zich te ontwikkelen en mee te doen? Die vraag stond centraal in de lezing van neuropsycholoog Erik Scherder tijdens het Impactdiner afgelopen dinsdag van SeeYou, rond het...

Priest
Nieuws

Nigeriaanse priester overvallen en bewusteloos langs de weg achtergelaten

De katholieke priester Peter Kwen heeft een gewelddadige overval in de Nigeriaanse deelstaat Benue overleefd. Gewapende mannen vielen hem op vrijdag 6 november rond middernacht aan op de weg van Makurdi naar Zaki Biam. Ze verwondden hem en lieten hem...

Zwitserland
Nieuws

Zürichse kerkleider verdedigt steun aan moslimprojecten na uitspraken imam tegen Pride

Juist de ophef over een imam die een Pride-optocht een “parade van schande” noemde, toont volgens de Zürichse kerkleider Esther Straub het belang van kerkelijke steun aan moslimprojecten. Die projecten moeten onder meer voorkomen dat moskeeën...

Steven Lawson
Nieuws

Amerikaanse predikant keert mogelijk terug in bediening na jarenlange buitenechtelijke relatie

De bekende Amerikaanse predikant Steven Lawson keert mogelijk terug als gemeentepredikant. Dat schrijft The Christian Post. Volgens de christelijke nieuwswebsite hebben ouderlingen van een kerk in Nashville hem opnieuw geestelijk geschikt...

Egyptre
Nieuws

Verloofde van Egyptische christen oppert gevangenenruil met Nederland: Said riskeert doodstraf

De Australisch-Egyptische verloofde van Said Abdelrazek hoopt dat Nederland hem via een gevangenenruil uit een Egyptische gevangenis kan krijgen. Ze oppert dat in een interview met The Jerusalem Post, gepubliceerd op 9 november. Haar verloofde, die...

John Gray
Nieuws

Voorganger John Gray na verkiezingsnederlaag: 'Amerika is geen christelijke natie'

De bekende Amerikaanse voorganger John Gray vindt dat christenen hun geloof te veel verbinden aan politieke partijen. Na de Republikeinse nederlaag bij de tussentijdse verkiezingen zei hij in een preek tegen zijn kerkelijke gemeente dat Amerika...

Hour of Power - Justus MolenkampHour of Power - Justus Molenkamp
Interview

Justus zocht zijn eigenwaarde in een gespierd lichaam: “Nu weet ik hoe God naar mij kijkt”

Jarenlang zocht Justus zijn geluk in festivals, krachttraining en de aandacht van vrouwen. Maar de rust waarnaar hij verlangde, vond hij daar niet. Inmiddels werkt hij als personal trainer en begeleidt hij mensen via Stichting Ontmoeting. Zijn...

Pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Democraten willen na verkiezingswinst in Texas abortusverbod terugdraaien

In de Amerikaanse staat Texas hebben Democratische politici meerdere wetsvoorstellen ingediend om bestaande abortusverboden af te schaffen. Dat meldt The Dallas Express. De voorstellen volgen op de verkiezingen van 3 november, waarbij de Democraten...

Meerartikelen

Zweden neemt abortus in grondwet op
Nieuws

Zweden neemt abortus in grondwet op: ook christendemocraten stemmen voor

Het Zweedse parlement heeft woensdag definitief besloten abortus grondwettelijk vast te leggen. Ook alle 21 parlementariërs van de christendemocratische partij KD stemden voor, ondanks de ethische bezwaren die binnen die partij leven. De beslissing...

 De Geest schenkt graag nieuw leven
Persbericht

Nieuwe gids wil kerken helpen ruimte te geven aan werk van Heilige Geest

Hoe kunnen kerken en geloofsgemeenschappen groeien door het werk van de Heilige Geest? Die vraag staat centraal in de nieuwe gids De Geest schenkt graag nieuw leven van ds. Jelle de Kok uit Kollumerzwaag. Het boekje is bedoeld om kerken praktisch...

Berendsen
Nieuws

Minister komt niet met apart programma vervolgde christenen, ondanks Kamermeerderheid

Het kabinet kondigt geen afzonderlijk hulpprogramma voor vervolgde christenen aan, hoewel de Tweede Kamer daar om heeft gevraagd. Minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken verwijst in een Kamerbrief van 11 november naar bestaande programma’s voor...

David
Interview

Zendingswerker David kijkt anders naar Nederlandse kerk: “We zijn heel individualistisch aan het worden”

Acht jaar zendingswerk in Laos veranderde niet alleen Davids* kijk op zending en discipelschap. Het liet hem ook anders naar de kerk in Nederland kijken. Hij ziet hoopvolle ontwikkelingen, zoals christenen uit verschillende tradities die elkaar...

Marianne van der Zalm-Grisnich
Boekfragment

We maakten zelf een piepklein kistje voor ons kindje

Acht jaar lang baden Marianne van der Zalm-Grisnich en haar man om een kindje. Toen ze eindelijk zwanger werd, sloeg de vreugde na negen weken om in intens verdriet. Het was het begin van een ingrijpende weg, waarin ze uiteindelijk acht kindjes...

RD
Nieuws

Onrust in reformatorisch medialandschap: RD biedt excuses aan na AI-beschuldiging

In het reformatorisch medialandschap is onrust ontstaan nadat een van de twee nieuwe hoofdredacteuren van het Reformatorisch Dagblad uithaalde naar het reformatorische platform Dag aan Dag. Pieter Ariese (links op foto) stelde in een interview in...

SGP-jongeren Binnenhof
Nieuws

SGP-jongeren zetten timer van bijna 40.000 seconden in tegen abortus

SGP-jongeren houdt donderdag 12 november een opvallende actie bij de Tweede Kamer in Den Haag. Met een grote timer die 39.931 seconden aftelt, wil de politieke jongerenorganisatie aandacht vragen voor de bescherming van ongeboren leven. Iedere...

Paus
Nieuws

Paus Leo spreekt ruim een uur met vijf slachtoffers van kerkelijk misbruik

Paus Leo XIV heeft maandag in Buenos Aires vijf slachtoffers van kerkelijk misbruik ontvangen. De besloten ontmoeting duurde ruim een uur. Volgens de Vaticaanse persdienst luisterde de paus naar hun ervaringen en voorstellen om herstel binnen de kerk...

Mozambique
Nieuws

Zes christenen onthoofd bij aanvallen in Noord-Mozambique

Bij verschillende aanvallen in het noorden van Mozambique zijn zes christenen onthoofd. Dat meldt de christelijke hulporganisatie Barnabas Aid. De organisatie schrijft het geweld toe aan terroristen van de lokale tak van Islamitische Staat.   Drie...

Zweden
Nieuws

Zeventig Zweedse christelijke kopstukken willen einde aan militaire samenwerking met Israël

Zeventig Zweedse christelijke kopstukken roepen hun regering op de militaire samenwerking met Israël te beëindigen. In een gezamenlijk opiniestuk, dat op 7 november verscheen in Dagens Nyheter, vragen zij om concrete maatregelen tegen de bezetting...

Pedro
Nieuws

Spaanse regering naar rechter om Valenciaanse bescherming van ongeboren kinderen

De Spaanse regering wil een wettelijke bepaling laten schrappen die de regio Valencia verplicht het leven van ongeboren kinderen te beschermen. De ministerraad besloot dinsdag 10 november de bepaling aan te vechten bij het Constitutioneel Hof....

Steinmeier
Nieuws

Duitse president waarschuwt voor gevolgen van verdwijnende christelijke tradities

De Duitse bondspresident Frank-Walter Steinmeier maakt zich zorgen over het afnemen van de kerkelijke betrokkenheid en het verdwijnen van christelijke tradities. Tijdens de synode van de Evangelische Kirche in Deutschland (EKD) in Würzburg sprak...