De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #10: Christian Verwoerd over Israël en Gods Koninkrijk
Of beluister op:

Meerartikelen

Prof. dr. Gerrit Immink
Interview

Prof. Gerrit Immink deelt zorgen over opleving onder jongeren: "Tijdgeest maakt dat we 'platgeslagen' geloven”

Is er een opleving onder jonge mensen? Prof. dr. Gerrit Immink, emeritus hoogleraar van de PThU en schrijver van Onweerstaanbaar aangeraakt, levensecht geloven in een postchristelijke tijd, is er niet gerust op. “Als alles gericht is op ervaring, sch

klas
Nieuws

Onderwijsinspectie kritisch over bestuur reformatorische schoolvereniging Kootwijkerbroek

De Inspectie van het Onderwijs heeft het bestuur van de Vereniging Basisonderwijs op Reformatorische Grondslag in Kootwijkerbroek op alle onderzochte onderdelen als onvoldoende beoordeeld. Volgens de inspectie schiet het bestuur tekort in de manier w

record
Nieuws

Nigeriaanse vrouw leest 144 uur onafgebroken uit de Bijbel

De Nigeriaanse Habibat Salawudeen Ihiovi-Jack heeft zes dagen lang onafgebroken uit de Bijbel voorgelezen in een poging een Guinness World Record te vestigen. De 27-jarige christen begon op 22 juni aan de marathon en sloot de uitdaging 144 uur later

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden doet indringende oproep: "Zorg ervoor dat u God kan ontmoeten"

"Maak uzelf klaar. Als het gebeurt dat je God ontmoeten moet, zorg ervoor dat het kan. Maak u gereed", aldus ds. G. van Zanden. In een recente preek over Amos 4 deed de hervormde predikant uit Katwijk aan Zee deze indringende oproep. "Amos zegt niet:

Robbie
Video

Zondag is Robbie van Veen te gast in de zomerherhaling van Hour of Power

Zondag in de zomerherhaling van Hour of Power schuift Robbie van Veen aan bij Jan van den Bosch. Hij wilde ooit profvoetballer worden, maar het leven liep anders. Robbie had een aantal geloofscrises en vertelt heel openhartig wat dat met zijn geloofs

Doop
Positief nieuws

Bijzondere doopdienst in Centraal-Azië

Kortgeleden vond er een doopdienst plaats in een Centraal-Aziatisch land. Een van de dopelingen was Elnur*. Hij kwam tot geloof in Jezus Christus vanuit de islam. Hij was jarenlang verslaafd aan alcohol. Via een familielid sloot hij zich aan bij een

Roemenië vlag
Nieuws

Pride-mars: Roemeense kerken spreken zich uit over het Bijbelse huwelijk

Leiders van zes grote christelijke kerkgenootschappen in de Roemeense regio Bihor hebben gezamenlijk een verklaring gepubliceerd over menselijke waardigheid en het Bijbelse huwelijk. De verklaring verscheen volgens Christian Daily International een d

Soedan
Nieuws

Nieuwe details over ontvoering Soedanese predikant en zijn gezin

Er is meer bekend over de ontvoering van een Soedanese predikant en zijn gezin. Dat gebeurde tijdens een gewelddadige aanval van een islamitische rebellengroep in Nuba Mountains. Morning Star News meldt dat de predikant met zijn vrouw, zoon, dochter

Meerartikelen

Hans Alblas
Podcast

Hans Alblas over vergeving en genezing door Jezus: beluister de podcast

Wat gebeurt er wanneer Jezus een verlamde man ontmoet? In een deze podcast van het Evangelisch College legt bijbelleraar Hans Alblas dit bekende Bijbelverhaal uit. De vrienden van de man hopen op genezing. De religieuze leiders reageren boos wanneer

India
Nieuws

Indiase christenen spreken steun uit voor landelijke studentenprotesten

Voor het eerst hebben christelijke organisaties in India zich openlijk aangesloten bij een landelijke studentenbeweging die protesteert tegen vermeende misstanden binnen het onderwijssysteem. Volgens de initiatiefnemers is het protest niet politiek v

Almatine Leene
Interview

Almatine Leene na confronterend misbruikrapport: “Een protocol in een la maakt je kerk nog niet veilig”

Toen Almatine Leene ruim twintig jaar geleden door een emerituspredikant werd aangerand, was haar eerste reactie even menselijk als veelzeggend. “Ik dacht gelijk: dit stop ik weg. Dit is niet gebeurd.” Pas dertien jaar later deed ze officieel melding

Tjeerd Brand
Column

Dominee, vermoord mij maar!

Geachte dominee, U heeft het mooiste werk van de hele wereld. Geen enkel beroep op aarde kan het geweldige werk doen dat u doet. Want wat is er mooier dan te vertellen over het leven dat in Jezus te vinden is? Ik kan me eigenlijk niks voorstellen dat

bosbrand Frankrijk
Nieuws

Franse kerken roepen op tot gebed na verwoestende natuurbranden

Terwijl Spanje wordt getroffen door de grootste natuurbrand uit zijn geschiedenis, heeft ook Frankrijk te maken met zeer grote bosbranden. In het zuidwesten van het land is inmiddels ruim 42.000 hectare natuur in vlammen opgegaan. Franse kerken roepe

Maria
Nieuws

Mariabeeld beklad en in brand gestoken bij wereldberoemd bedevaartsoord

Een Mariabeeld bij het wereldberoemde bedevaartsoord Medjugorje in Bosnië en Herzegovina is beklad en deels in brand gestoken. Ook werd een buitenaltaar bij de Sint-Jacobuskerk in brand gezet. De vernielingen vonden plaats enkele dagen voor het begin

Abortus
Nieuws

PRO wil abortus uit strafrecht halen: initiatiefwet nog dit jaar naar Tweede Kamer

De politieke partij PRO wil nog dit jaar een initiatiefwetsvoorstel indienen om abortus uit het Wetboek van Strafrecht te halen. Volgens de partij past het niet dat abortus formeel nog altijd in het strafrecht is opgenomen, ook al is de ingreep onder

Syrië
Nieuws

Syrische christenen in VS vrezen terugkeer naar onveilig thuisland

Duizenden Syriërs in de Verenigde Staten zijn deze week hun tijdelijke beschermingsstatus kwijtgeraakt. Voor Syrische christenen zorgt dat voor grote onzekerheid. Kerkelijke organisaties waarschuwen dat terugkeer naar Syrië voor velen nog altijd onve

India
Nieuws

Christenen in Indiase deelstaat organiseren protesten na reeks aanvallen

Christelijke organisaties in de Indiase deelstaat West-Bengalen bereiden een reeks protestbijeenkomsten en gebedssamenkomsten voor na een toename van geweld en intimidatie tegen christenen. Zij willen daarmee aandacht vragen voor de verslechterende s

Wilkin van de Kamp
Nieuws

Wilkin van de Kamp: "Lastige mensen zijn genadetrainers die God op je pad brengt"

Volgens Wilkin van de Kamp zijn mensen die je het lastig maken genadetrainers die God op je pad brengt. Het doel daarvan is om het slechtste in je naar boven te halen, zodat je daarmee aan de slag kunt gaan en uiteindelijk steeds meer verandert naar

Bosbrand Spanje
Nieuws

Christelijk conferentiecentrum in Spanje blijft gespaard bij grootste natuurbrand ooit

Te midden van de grootste natuurbrand uit de Spaanse geschiedenis is het christelijke conferentiecentrum Pinos Reales op wonderlijke wijze gespaard gebleven. Hoewel het vuur het terrein bereikte, zijn de gebouwen niet beschadigd. De leiding spreekt v

Geloofstoerusting
Persbericht

Geloofstoerusting organiseert studiedag met puriteins kenner Stephen Yuille

Hoe vindt echte geestelijke verandering plaats? Die vraag staat centraal tijdens een studiedag die Geloofstoerusting op D.V. woensdag 7 oktober organiseert in samenwerking met Reformation Heritage Books (RHB). Hoofdspreker is de Canadese theoloog en