De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over christelijke WK-spelers, een veilige kerk en 'De Vergeten Lijst'
Of beluister op:

Meerartikelen

Steef de Bruijn
Nieuws

Steef de Bruijn kondigt vertrek aan als hoofdredacteur Reformatorisch Dagblad

Steef de Bruijn legt later dit jaar zijn functie als hoofdredacteur van het Reformatorisch Dagblad (RD) neer. Dat heeft de Erdee Media Groep (EMG) bekendgemaakt. Een sollicitatiecommissie is inmiddels gestart met de zoektocht naar een opvolger. De Br

LHBTI-vlag
Nieuws

Amerikaans Hooggerechtshof: staten mogen transgender vrouwen weren uit vrouwensport

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft bepaald dat staten transgender vrouwen, die biologisch gezien nog man zijn, mogen uitsluiten van sportwedstrijden voor meisjes en vrouwen. Dat meldt The Christian Post.   De uitspraak gaat over wetten in de state

Indonesie
Nieuws

Moslims vallen kerk Indonesië binnen en eisen einde aan kerkdiensten

Een groep moslims is op 24 juni een christelijke kerk in het Indonesische Hegarmanah Indah (West-Java) binnengevallen. Ze eisten dat de christelijke gemeente haar bijeenkomsten zou beëindigen. Dat meldt International Christian Concern (ICC), een waak

Kirgizie
Nieuws

Invallen en arrestaties bij huiskerken in Kirgizië

Vijf christenen van de True and Free Reform Seventh-day Adventist Church in Kirgizië zitten sinds 15 juni gevangen, meldt Forum 18. De politie vervolgt de zevendedagsadventisten wegens “productie en distributie van extremistisch materiaal”. De rechtb

Pakistan
Nieuws

Pakistan: ontvoerd christelijk meisje moet bewijzen dat ze 13 jaar is

Een rechter in de Pakistaanse stad Faisalabad heeft opdracht gegeven tot een medisch leeftijdsonderzoek van de 13-jarige Amber Nadeem. Het christelijke meisje werd volgens Morning Star News ontvoerd, gedwongen zich tot de islam te bekeren en uitgehuw

Koning Charles
Nieuws

Voormalig hofpredikant uit stevige kritiek op koning Charles: 'Hij verraadt zijn christelijk geloof'

De voormalige hofpredikant Gavin Ashenden heeft stevige kritiek geuit op de Britse koning Charles. Volgens hem verraadt de koning zijn christelijk geloof, zijn ambt en zijn onderdanen door een nieuwe omschrijving van zijn taak als staatshoofd. Dat sc

Bnei Menashe
Nieuws

Netanyahu: hele 'verloren stam' uit India mag terugkeren naar Israël

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft aangekondigd dat de volledige Bnei Menashe-gemeenschap uit India de komende vier jaar naar Israël mag emigreren. Het gaat om ongeveer 6.000 mensen die zeggen af te stammen van de stam Manasse, een van d

megakerk
Nieuws

Amerikaanse megakerken groeien weer na coronapandemie

Amerikaanse megakerken hebben zich verrassend sterk hersteld van de coronapandemie. Volgens een nieuw onderzoek bezoeken inmiddels meer mensen deze kerken dan vóór de lockdowns van 2020. Ook zeggen de meeste gemeenten geestelijk sterker uit de crisis

Meerartikelen

 Nigeria
Nieuws

Twee christenen gedood en zeven ontvoerd bij aanval in Nigeria

Bij een aanval op een christelijk dorp in de Nigeriaanse deelstaat Kaduna zijn twee christenen gedood en zeven anderen ontvoerd. Volgens Morning Star News werd de aanval uitgevoerd door islamitische Fulani-militanten, die tijdens de aanval "Allahu ak

Cover dagboek
Positief nieuws

Braziliaans voetbalelftal ontvangt christelijk dagboek tijdens WK

Het Braziliaanse nationale voetbalelftal heeft tijdens het WK voetbal in de Verenigde Staten een bijzonder cadeau ontvangen. De spelers kregen dertig exemplaren van het christelijke dagboek The Prayer: Rise with Jesus - 30 Days to Transform Your Life

Ds. J. R. Bulten
Nieuws

Nieuwe predikant voor CGK Kampen: ds. J. R. Bulten uit Nieuwe Pekela

De christelijke gereformeerde kerk te Kampen ontvangt binnenkort een nieuwe predikant in haar midden. Ds. J. R. Bulten (foto) aanvaardde het onlangs op hem uitgebrachte beroep. In Kampen volgt Bulten ds. A. Hakvoort op. Laatstgenoemde predikant vertr

Drs. Jelte Alma
Opinie

De staat Israël verdient meer dan sociologische taal: CIS moet kleur bekennen

Wat betekent de stichting van de staat Israël in 1948 vanuit Bijbels perspectief? Volgens Jelte Alma blijft het Centrum voor Israëlstudies (CIS) hierover te veel steken in voorzichtige en sociologische formuleringen. In deze opiniebijdrage roept hij

Iben Thranholm
Opinie

Wordt Hongarije na Orbán nog een christelijke natie?

Ruim een jaar geleden arriveerde ik in Boedapest voor een verblijf van tien maanden als gastonderzoeker aan een van de Hongaarse academische instellingen. Mijn taak was om studenten les te geven over de relatie tussen het christendom, Europa en de Eu

Jeffrey Schipper
Opinie

Sommige kerken in Nederland wens ik een ‘kerkscheuring’ toe

Steeds groter, steeds succesvoller. Zo kijken we vaak naar kerken. Maar klopt dat beeld eigenlijk wel? Hoe meer mensen zich bij een kerk aansluiten, hoe groter het risico op consumentengedrag. Sommige kerken in Nederland wens ik van harte een ‘kerksc

Diederik van Dijk
Persbericht

SGP: 'Advies Gezondheidsraad over hormoonbehandeling jongeren is wereldvreemd'

Terwijl veel landen na alarmerend internationaal onderzoek fors op de rem trapten bij hormoonbehandelingen voor kwetsbare pubers, is bij de Nederlandse Gezondheidsraad geen enkele terughoudendheid te bespeuren. “Ondanks het feit dat de raad de wetens

Joodse immigranten
Nieuws

Aliyah uit westerse landen stijgt naar hoog niveau ondanks oorlog in Israël

Ondanks de aanhoudende oorlogen in het Midden-Oosten is het aantal Joden uit westerse landen dat aliyah maakt naar Israël sterk gestegen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Israëlische ministerie van Aliyah en Integratie. In totaal emigreerden in

Arnold Huijgen
Interview

Theoloog Arnold Huijgen: "Als je lege handen hebt, kan God ze volmaken"

Veel Nederlanders verlangen naar hoop, maar durven nauwelijks nog over God te praten. Dat ziet theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen telkens weer wanneer hij met mensen in gesprek gaat. In de uitzending van Hour of Power vertelt de predikant en hoo

Preekstoel
Nieuws

Gereformeerde gemeente Veen mag nieuwe predikant verwelkomen: kandidaat K. L. Blok

De gereformeerde gemeente te Veen beschikt binnenkort weer over een eigen herder en leraar. Kandidaat K. L. Blok uit 's-Gravenpolder nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. In Veen volgt Blok ds. E. Bakker op. Bakker nam eerder deze maand afs

Ds. C. P. den Boer
Video

Ds. C. P. de Boer vertelt over gemeente waar wekelijks mensen tot bekering kwamen

"Het is jaren geleden dat hier in een naburige gemeente iedere week mensen tot bekering kwamen. Dat was kort na de oorlog. En als dat niet gebeurde, kwam de kerkenraad van die gemeente samen om elkaar de vraag te stellen voor Gods aangezicht: 'Waarom

Conversietherapie
Nieuws

Brits wetsvoorstel tegen conversietherapie kan kerken strafbaar maken, waarschuwen christenen

Britse christelijke organisaties maken zich zorgen over een nieuw wetsvoorstel van de Labour-regering dat zogenoemde conversietherapie moet verbieden. Volgens hen is de inhoud onvoldoende duidelijk geformuleerd. Zij vrezen dat kerken, voorgangers en