De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#396 Jeffrey, Marloes & Liduin over leven met een onvervulde kinderwens
Of beluister op:

Meerartikelen

Kees van Ekris
Nieuws

PKN-scriba reageert op kritiek Palestijnse predikant: 'Onvruchtbare discussies helpen niet'

De kritiek van de Palestijnse predikant Munther Isaac op westerse kerken heeft in Nederland een stevige discussie losgemaakt. Isaac stelde onlangs dat delegaties uit Europese kerken wel op bezoek komen, maar uiteindelijk niet werkelijk luisteren naar

XR
Nieuws

Christelijke partijen verbijsterd over actie klimaatactivisten: "Doelbewust land ontwrichten"

ChristenUnie en SGP zijn uiterst kritisch op een actie van de radicale klimaatgroep Extinction Rebellion. De klimaatactivisten besloten donderdag de ingang van tientallen middelbare scholen in Amsterdam te blokkeren. CU-leider Mirjam Bikker spreekt v

Ali Khamenei
Nieuws

Twee moskeeën in Amerika herdenken gedode Iraanse leider Khamenei

Twee moskeeën in de Verenigde Staten hebben bijeenkomsten gehouden ter nagedachtenis aan de Iraanse leider Ali Khamenei. Dat meldt The American Spectator. De herdenkingsbijeenkomsten vonden begin deze week plaats. De Iraanse leider werd afgelopen wee

Iran
Nieuws

Iraanse christelijke leider: "Alleen dood Khamenei brengt Iran geen vrijheid"

De dood van de Iraanse ayatollah Khamenei biedt volgens Lana Silk, president van de christelijke organisatie Transform Iran, geen garantie voor onmiddellijke vrijheid voor de Iraanse bevolking. Silk, zelf geboren in Iran, roept wereldwijd op tot gebe

CGK-situatie
Nieuws

CGK-plan om classes te herschikken strandt na staking van stemmen

Een voorstel binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) om behoudende en meer progressieve gemeenten in de regio’s Amersfoort en Apeldoorn tijdelijk van classis te laten wisselen, is gestrand. In de classis Apeldoorn staakten woensdagavond de

Joram Kaat
Video

EO-presentator Joram Kaat is aanstaande zondag te gast in Hour of Power

Altijd bezig, altijd bereikbaar, altijd op zoek naar de volgende kans. In Hour of Power vertelt EO-presentator Joram Kaat hoe hij vastliep in een leven dat voortdurend ‘aan’ stond. “Ik stond altijd aan en durfde geen nee te zeggen, bang om een kans t

Ds. W. Pieters
Video

HHK-dominee wijst op uitgestrektheid Jezus' offer: "Hij stierf niet alleen voor Israël"

Hoewel we er misschien nauwelijks bij stilstaan, is het Gods grote genade dat we met Israël mogen delen in het heil dat God door Jezus' offer heeft weggelegd voor degenen die in Hem geloven. Ds. W. Pieters, hersteld hervormd emerituspredikant, merkte

Peter van der Weerd
Video

'Waarom openbaart God Zich gewoon niet aan mij?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

Meerartikelen

Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse voorgangers bidden voor president Trump in het Witte Huis

Een groep Amerikaanse voorgangers heeft donderdag in het Witte Huis gebeden voor de Amerikaanse president Donald Trump. Dat schrijven verschillende Amerikaanse media. De gebedsbijeenkomst vond plaats in de Oval Office, het kantoor van de president. 

Katty Dogger-Ortega
Podcast

Katty Dogger-Ortega werd op jonge leeftijd moeder van een groot gezin

In een aflevering van De Podcast van je Leven deelt Katty Dogger-Ortega openhartig haar verhaal over moederschap, geloof en het stichten van een groot gezin. De aflevering is vanaf vandaag te beluisteren en te bekijken via verschillende platforms. Ka

Emmanuel
Video

Een roeping op zee: Emmanuel deelt zijn verhaal vanaf ziekenhuisschip

Wat betekent het om je talenten in te zetten voor Gods werk op zee? In deze video van Mercy Ships Nederland vertelt Emmanuel over zijn werk als tweede stuurman op het ziekenhuisschip Global Mercy. Als kind droomde zijn vader ervan dat hij dokter zou

Andrew Brunson
Persbericht

SDOK organiseert event ‘Wees voorbereid’ met Andrew Brunson

Hoe blijf je als christen staande in een wereld vol onzekerheid en crisis? Die vraag staat centraal tijdens het SDOK-event ‘Wees voorbereid’, dat D.V. zaterdagavond 18 april 2026 plaatsvindt in Lelystad. De organisatie wil christenen toerusten om gee

Sofía Pineda
Positief nieuws

Sofía’s 'ja' verandert jonge levens in Venezuela

Op haar vijftiende nam Sofía Pineda een besluit dat haar leven voorgoed zou veranderen. Niet omdat ze zo moedig was of omdat ze graag voor een groep stond. Integendeel. Sofía was onzeker. Spreken in het openbaar vond ze moeilijk. Ze worstelde met haa

Jaap Bönker/Paslood
Verdieping

Het paslood: voldoe jij aan Gods regels of heb je je muren 'scheef' gebouwd?

Een paslood is een praktisch hulpmiddel dat gebruikt werd in de bouw van huizen, gebouwen, maar ook de Tempel. Maar het heeft in de Bijbel ook een geestelijke betekenis, schrijft Jaap Bönker in de Zin der Dingen. Het is allereerst een instrument om t

Europa
Nieuws

Toename van antichristelijke haatmisdrijven in Europa

In januari is het aantal antichristelijke haatmisdrijven in Europa toegenomen, zo blijkt uit gegevens van de Organisatie tegen Intolerantie en Discriminatie van Christenen in Europa (OIDAC). Deze maand registreerde de organisatie 39 incidenten. De ha

Donald Trump en Pete Hegseth
Nieuws

Amerikaanse minister bidt voor militairen die vechten in oorlog met Iran

De Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, zegt dat hij dagelijks bidt voor Amerikaanse militairen die betrokken zijn bij de oorlog met Iran. Hegseth benadrukt de cruciale rol van gebed bij de beslissingen die de regering Trump neemt ten aan

Japan
Nieuws

Japanse aartsbisschop waarschuwt voor 'beleefde vervolging' in zijn land

De katholieke aartsbisschop van Tokio, kardinaal Tarcisio Isao Kikuchi, waarschuwt voor wat hij noemt "beleefde vervolging". Hij maakt zich zorgen over de religieuze vrijheid in zijn land en stelt dat de scheiding tussen kerk en staat ervoor zorgt da

Groenland
Positief nieuws

Hoe de Bijbel uiteindelijk in het Groenlands verscheen

In Groenland wonen al ongeveer duizend jaar christenen. Toch kregen inwoners van het eiland pas in 1900 voor het eerst de volledige Bijbel in hun eigen taal. De geschiedenis van de Bijbel in Groenland laat zien hoe zendelingen, taalkundigen en Bijbel

Matthew Grech
Nieuws

Slepende rechtszaak voorbij: vrijspraak voor christen die op tv bekeringsverhaal deelde

Een rechtbank op Malta heeft Matthew Grech vrijgesproken. De 36-jarige christen werd jarenlang juridisch vervolgd nadat hij op televisie vertelde over zijn bekering tot het christendom en zijn breuk met een homoseksuele levensstijl. De rechtszaak teg

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vraagt of er nog zoekers in de kerk zijn: "Of hebt u het allemaal al?"

"Zitten er nog zoekers in de kerk of hebt u het allemaal al?", die vraag stelde ds. G. van Zanden in een recente preek aan zijn toehoorders. In zijn preek over Nicodemus, richtte de hervormde predikant uit Katwijk zich tot diegenen die Jezus nog niet