De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.
ChristenvervolgingOpvoedenDuurzaamheidIsraëlGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #17: Voormalig politieman Erik over de zware stormen in zijn leven
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerk Elspeet /Inzet: Hendrik Jan van der Heiden
Opinie

Wie wist wat in Elspeet? Kerkelijke vrede kan niet worden gebouwd op het vermijden van moeilijke vragen

De onthullingen over vermeend seksueel misbruik binnen de Gereformeerde Gemeente te Elspeet roepen vragen op die verder reiken dan het handelen van één verdachte, vindt publicist Hendrik Jan van der Heiden. 'Werkelijke kerkelijke vrede kan niet...

Nicky en Peppa Gumbel
Nieuws

Alpha-oprichter Nicky Gumbel krijgt plek in invloedrijk kerkbestuur: “Evangelisatie moet centraal staan”

De bekende Britse predikant Nicky Gumbel (71), grondlegger van de wereldwijd verspreide Alpha-cursus, is gekozen in de Generale Synode van de Church of England. Hij wil zijn nieuwe positie gebruiken om evangelisatie hoger op de agenda te krijgen....

De kerk in St. Catherine of Siena in Sheffield
Nieuws

Engelse kerken krijgen miljoenen voor restauratie

De Anglicaanse Kerk in Engeland ontvangt ruim 13 miljoen pond (ruim 15 miljoen euro) aan overheidssubsidie voor het onderhoud en de restauratie van 37 historische kerkgebouwen. Het geld komt uit een nieuw fonds voor religieus erfgoed. Hoewel de steun...

Kerkgangers
Nieuws

Waarom gaan jongeren naar de kerk? Onderzoek laat zien wat hen motiveert

Het verlangen om hun geloof opnieuw te ontdekken is voor jonge Amerikanen de belangrijkste reden om naar de kerk te gaan. Maar ook mentale gezondheid, persoonlijke ontwikkeling en de behoefte aan ondersteuning spelen een belangrijke rol. Dat blijkt...

Irapuato, de stad waar het gebeurde
Nieuws

Mexicaanse voorganger en zijn vrouw doodgeschoten na rouwdienst

Een voorganger en zijn vrouw zijn donderdag doodgeschoten voor hun woning in de Mexicaanse stad Irapuato. Het echtpaar werd aangevallen toen het terugkeerde van een rouwbijeenkomst. De politie heeft inmiddels een verdachte aangehouden, maar over...

Bisschop Sean Rowe
Nieuws

Episcopale Kerk verliest in tien jaar honderduizenden leden, ook kerkgang neemt af

De Amerikaanse Episcopale Kerk heeft in tien jaar tijd bijna 350.000 leden verloren. Het kerkgenootschap telde in 2025 nog ongeveer 1,43 miljoen leden, tegenover 1,77 miljoen in 2015. Ook het aantal kerkgangers op zondag blijft afnemen. Dat blijkt...

Screenshot van het moment waarop het gebeurde
Nieuws

Groot kruisbeeld valt op priester: geestelijke overlijdt tijdens mis

Terwijl hij in een mis het gebed van de gelovigen opzegt, is een groot kruis op priester Patricio Sánchez gevallen. Het moment in de Kerk van de Eeuwige Bijstand in Guayaquil zorgt voor grote verslagenheid bij de katholieke gemeenschap in Ecuador....

Paus Leo in het zondagsgebed
Nieuws

Paus Leo leidt zondagsgebed en lijkt goed te herstellen

Na zijn operatie op dinsdag heeft paus Leo XIV (71) het zondagsgebed geleid in het Vaticaan. De geestelijke bedankte iedereen die voor hem bad sinds zondag bleek dat hij gediagnosticeerd was met kanker. Ook was de paus zijn artsen en verzorgers...

Meerartikelen

Koor Jigdaljahu zingt 'Maranatha'
Video

'Heel mijn hart juicht als ik U ontmoet': Jigdaljahu zingt het verwachtingsvolle 'Maranatha'

'Dan kniel ik neer, voor U mijn Heer. Jezus, wacht toch niet langer, kom!' Die uitroep doet de gelovige in het lied Maranatha, van Hans Maat en Kinga Bán. In een prachtig arrangement van Lennart Morée steekt koor Jigdaljahu dit lied in een nieuw...

Memunatu
Video

Leven van baby Memunatu: "God liet mij deel zijn van Zijn wonder"

Een grote tumor in haar kaak bracht het leven van de tien maanden oude Memunatu in gevaar. Zonder medische behandeling dreigden verstikking, ondervoeding en ernstige misvorming. Een ontmoeting met een vrijwilliger van Mercy Ships bracht uitkomst. Aan...

Drs. Hans de Jongh
Interview

Kunnen Gods kinderen alsnog eeuwig verloren gaan? "Nee", zegt drs. Hans de Jongh

Kan iemand die door God is gered toch nog verloren gaan? Voor drs. Hans de Jongh (88) uit Sliedrecht is het antwoord op die vraag duidelijk: nee. De voormalig voorganger en auteur houdt zich al een groot deel van zijn leven bezig met geloof, bekering...

Hulvey
Nieuws

Christelijke rapper weigert optreden in Amsterdam vanwege seksuele afbeeldingen in concertzaal

 De Amerikaanse christelijke rapper Hulvey heeft vrijdagavond zijn uitverkochte concert in Amsterdam op het laatste moment afgeblazen. Volgens de artiest hingen in de zaal seksueel expliciete afbeeldingen die hij zijn publiek, onder wie jonge...

Peter en Guido
Video

‘Geloven is toch alleen voor zwakke mensen?’ Peter en Guido in gesprek

Waarom zou je in God geloven als je leven eigenlijk prima verloopt? Kun je niet gewoon gelukkig zijn zonder geloof? En is het christendom vooral bedoeld voor mensen die het moeilijk hebben? Die vragen staan centraal in de vijfde aflevering van de...

AI
Nieuws

Bijbel van kardinaal zorgt drie keer voor alarm op luchthaven Wenen

De Oostenrijkse kardinaal Christoph Schönborn kreeg bij de veiligheidscontrole op de luchthaven van Wenen tot drie keer toe te maken met alarm vanwege zijn Bijbel. Volgens het personeel sloeg het controlesysteem daarop aan. Een medewerker grapte...

Johan Schep
Video

Johan Schep over de opstanding: "Wij hebben een levende Heiland"

De opstanding van Jezus Christus geeft christenen een levende hoop. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Aan de hand van Johannes 20 staat hij stil bij het lege graf en de reactie van Petrus en Johannes. In...

Michael Egnor
Persbericht

Amerikaanse hersenchirurg spreekt op congres in Apeldoorn over bestaan van de ziel

Is het menselijk bewustzijn volledig te verklaren door processen in onze hersenen, of is er meer aan de hand? Die vraag staat centraal tijdens het congres 'De Mens en zijn Maker 2', dat Stichting Creaton op zaterdag 21 november organiseert in...

NET Foundation
Persbericht

NET Foundation bestaat 20 jaar: pionier Raymond Warnaar neemt afscheid als directeur

NET Foundation viert dit najaar haar twintigjarig bestaan. Tegelijkertijd breekt voor de christelijke organisatie een nieuwe periode aan. Raymond Warnaar, die vanaf de oprichting betrokken was bij het toerusten van voorgangers en kerkleiders...

Hermans
Nieuws

Minister en VVD-jongeren halen uit naar SGP om late abortussen: 'Terug naar de middeleeuwen'

Zorgminister Sophie Hermans en de VVD-jongerenorganisatie JOVD halen uit naar de SGP na haar motie van afkeuring over late abortussen. “Partijen beuken in op abortusrecht, ik blijf voor dat recht staan”, zegt Hermans tegen het Algemeen Dagblad. De...

Reformatie
Persbericht

Stichting IRS brengt meditatieboekje uit in aanloop naar Hervormingsdag

Stichting IRS heeft in aanloop naar Hervormingsdag een nieuw meditatieboekje uitgebracht. In Onderweg naar Hervormingsdag staan citaten van kerkhervormer Maarten Luther centraal. De uitgave wil christenen helpen om stil te staan bij de betekenis...

Afrika
Nieuws

Afrika telt nu meer katholieken dan Europa, aantal Europese priesters daalt verder

Afrika telt inmiddels meer rooms-katholieken dan Europa. Nieuwe cijfers van de kerkelijke nieuwsdienst Fides laten zien dat het Afrikaanse continent 288,3 miljoen katholieken telt, tegenover 287,2 miljoen in Europa. Ook bij de opleiding van nieuwe...