De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #1: Daniël en Mirjam Krol over zoon Yoran
Of beluister op:

Meerartikelen

Bikker Stoffer
Nieuws

CU en SGP onderstrepen belang van collectieve rustdag na onderzoek

Uit onderzoek van Protestants Nederland en de Vereniging Zondagsrust blijkt dat steeds meer Nederlanders de waarde inzien van een gezamenlijke rustdag. En dat is en belangrijk signaal, zo concluderen de landelijke partijleiders van zowel de ChristenU

ambulance
Nieuws

Christelijke politicus en ondernemer (45) overleden na boom op auto

Gerrit ten Voorde, een 45-jarige christelijke politicus en ondernemer uit Ommeren, is dinsdagmiddag om het leven gekomen nadat er een boom op zijn auto viel. Dat meldt de Protestants Christelijke Groepering (PCG), de lokale politieke partij uit de ge

Ds. M. van Kooten
Video

Ds. Van Kooten vertelt hoe de opa van Spurgeon tijdens de preek het woord nam

"Spurgeon stond op de kansel. Hij oreerde dat niets ons zou kunnen scheiden van de liefde van Christus. De opa van Spurgeon, die vroeger ook predikant was, zei plots: 'Charles (Spurgeon, red.), ga eens opzij. Het is waar wat deze jongen zegt, maar he

Wycliffe
Persbericht

Ondanks jihadistisch geweld krijgt Noord-Togo straks een volledige Bijbel

Ondanks jihadistisch geweld in Noord-Togo werken Bijbelvertalers verder aan de eerste volledige Bijbel in de Moba taal. Volgens Wycliffe-directeur Marinus Lamper laat het project zien in welke nieuwe fase het wereldwijde Bijbelvertaalwerk zich bevind

Ganpat
Opinie

Ondermijnen UFO's en buitenaards leven het christelijke geloof?

Op 7 mei jl. publiceerde CVandaag een kort artikel getiteld “Amerikaanse pastors zouden briefing hebben gekregen over UFO’s en buitenaards leven”. Voorganger Perry Stone wijdde er een video aan, omdat een collega-voorganger hem had laten weten dat hi

MAF
Nieuws

Nieuwe MAF-serie toont geloof, avontuur en zendingswerk vanuit de lucht

MAF Nederland brengt samen met New Faith Network een nieuwe documentaireserie uit over het leven van zendingspiloten wereldwijd. In de zesdelige serie The Bush Pilots worden tien MAF-gezinnen een jaar lang gevolgd tijdens hun werk in afgelegen gebied

Ruth en Aurelio
Podcast

SDOK-podcast: Hoe kun je God prijzen in moeiten en pijn?

Wat doe je als bidden niet meer lijkt te helpen en je alleen nog pijn, angst en uitputting ervaart? In een aflevering van de podcast De Stem deelt SDOK een indringend verhaal over aanbidding te midden van vervolging en geestelijke strijd. De afleveri

Symphony of Praise
Persbericht

Symphony of Praise keert terug met drie avonden vol aanbidding

Het jaarlijkse concertproject Symphony of Praise keert deze zomer terug met drie avonden vol lofprijzing, samenzang en symfonische muziek. Na eerdere succesvolle samenwerkingen tijdens de Passion-concerten van Adrian Snell slaan The Choir Company en

Meerartikelen

Johan Schep
Video

Johan Schep: "In Gethsemane werd de strijd voor onze redding gestreden"

In een videoboodschap van het YouTube-kanaal Growing Faith staat Johan Schep stil bij de gebeurtenissen in de hof van Gethsemane. Volgens hem laat deze aangrijpende episode zien hoe Jezus zich volledig onderwierp aan de wil van Zijn Vader om de weg n

Amnazo
Levensverhaal

De vrouw van het Goede Nieuws in een vluchtelingenkamp in Malawi

Stel je voor: van het ene op het andere moment is je leven in gevaar. Je hebt geen tijd om na te denken, spullen te pakken of afscheid te nemen. Urenlang ren je, op de vlucht, op zoek naar veiligheid. Buiten adem bereik je de horizon, maar daar wacht

bekladding Texel
Nieuws

Evangelische winkel op Texel beklad met anti-Israëlleuzen: "We komen uit voor Jezus"

De evangelische boek- en cadeauwinkel Het Olijfblad in Den Burg op Texel is vorige week beklad met anti-Israëlleuzen en symbolen. Op de etalageruit werden onder meer de woorden ‘Zionists genocide’ aangebracht, evenals een nazi-symbool. De politie hee

Jürgen Bühler
Nieuws

Christenen organiseert top over groeiend antisemitisme: “De kerk moet wakker worden”

De Internationale Christelijke Ambassade Jeruzalem (ICEJ) heeft deze week een speciale spoedtop georganiseerd om kerken wereldwijd te helpen reageren op de sterke toename van antisemitisme. Volgens ICEJ-president Jürgen Bühler worden Joden en Israël

India
Nieuws

Volksrechtbank in India vraagt aandacht voor geweld tegen christenen

Tijdens een openbare hoorzitting in de Indiase hoofdstad New Delhi hebben christenen uit verschillende delen van het land verteld over geweld, intimidatie en discriminatie waarmee zij te maken hebben. De bijeenkomst was georganiseerd om aandacht te v

 Robin van Soolingen
Video

Aankomende zondag is Robin van Soolingen te gast in Hour of Power

Zondag is coach Robin van Soolingen te gast in Hour of Power. Op zijn zevende begon hij met karate om zich staande te houden op het schoolplein. Zijn drang om te winnen was groot, maar tijdens een ingrijpende persoonlijke reis ontdekte hij dat verbin

JD Vance
Nieuws

JD Vance stelt dat hij zijn geloof verloor door een gebrek aan christelijke vrienden

In een interview met Fox News-presentator Jesse Watters stelde de Amerikaanse vicepresident JD Vance eerder deze week dat hij in zijn jeugd zijn geloof verloor door een gebrek aan christelijke vrienden. Ook vertelde hij dat onvoldoende geworteld was

Ds. T.A. Bakker
Nieuws

HHK-predikant kritisch op voorstel voor 'raad van vrouwen' in de kerk

De discussie over de plaats van vrouwen in de kerk is opnieuw aangewakkerd. De hersteld hervormd dominee T.A. Bakker reageert in het Reformatorisch Dagblad kritisch op een recent pleidooi van hoogleraar Hanneke Schaap-Jonker. Zij roept op om binnen g

Ds. P. W. J. van der Toorn
Video

CGK-predikant: "Als Jezus jouw Zaligmaker is, wil God dat je Hem Vader noemt"

Als je de Heere Jezus uit genade als Zaligmaker mag kennen, dan wil God dat je Hem 'Vader' noemt. Dat merkte ds. P. W. J. van der Toorn op in een recente preek. Volgens de christelijke gereformeerde predikant, die onlangs nog een beroep aannam naar D

Theo Boer
Video

76.000 Nederlanders willen dat arts niet langer beslist bij euthanasieverzoek: medisch ethicus reageert

Een groep burgers wil dat de Tweede Kamer zich buigt over euthanasie. Zij zijn van mening dat mensen bij ondraaglijk lijden zelf moeten kunnen bepalen of zij voor euthanasie kiezen, zonder dat een arts daarin een beslissende rol heeft. Het burgerinit

Nigeria
Nieuws

Hoopvol signaal VN-experts over geweld tegen christelijke meisjes en vrouwen in Nigeria

Een verklaring van 8 juni van een groep VN-experts waarin de Nigeriaanse regering wordt opgeroepen om “dringend op te treden” om “geweld gericht op christenen en andere religieuze minderheden” te voorkomen, is volgens Open Doors een hoopvol signaal.

WK Mission Pack
Persbericht

WK Mission Pack: WK voetbal biedt kansen om Jezus te delen

Het WK Mission Pack is in trek. Met zo’n pakket kunnen kerken een interactieve Watch Party organiseren. "Het WK voetbal is een unieke kans om mensen te bereiken die normaal nooit een kerk binnenstappen", zegt initiatiefnemer Jan Achterberg. "Ook jouw