De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #8 : Jafeth en Sifra Bekx over aanbidding als levensstijl
Of beluister op:

Meerartikelen

CvI-tentoonstelling en Bart Visser
Nieuws

New Wine draait Israël-banners om; Christenen voor Israël teleurgesteld

De organisatie van de New Wine Zomerconferentie heeft de reclamebanners van Christenen voor Israël omgedraaid nadat er onrust was ontstaan over de aanwezigheid ervan. Dat meldt het Nederlands Dagblad. Christenen voor Israël reageert teleurgesteld en

Fatuma
Nieuws

Doodsbedreigingen voor Ethiopisch meisje (14) nadat zij christen werd

Toen de veertienjarige Fatuma eind vorig jaar besloot Jezus te volgen, wist ze dat dit grote gevolgen kon hebben. Toch had ze niet verwacht dat haar eigen familie haar met de dood zou bedreigen. Inmiddels leeft het Ethiopische meisje ondergedoken, te

monga
Nieuws

Priester doodgeschoten, een dag nadat hij 175 mensen had gedoopt

Een katholieke priester in de Centraal-Afrikaanse Republiek is doodgeschoten, slechts één dag nadat hij 175 mensen had gedoopt. Het gaat om pater Crépin Martial Monga (36), die bekendstond om zijn inzet voor vrede en verzoening in een regio die al ja

Ds. C. Harinck
Video

Ds. Harinck vertelt over bekeerde vrouw die aanvankelijk niet aan het avondmaal mocht

"'Ik weet niet echt of Jezus door de deur binnenkwam of dat Hij een gat in de muur maakte, maar één ding weet ik: Hij was vroeger niet in mijn hart, maar nu wél'", aldus ds. C. Harinck. De predikant binnen de Gereformeerde Gemeenten vertelde onlangs

Katholieke zuster
Nieuws

Katholieke zorgorganisaties dagen euthanasiewet in New York voor de rechter

Tien religieuze organisaties die zorg verlenen aan terminale patiënten hebben de Amerikaanse staat New York aangeklaagd vanwege de nieuwe wet die hulp bij zelfdoding mogelijk maakt. Zij stellen dat de wet hun vrijheid van godsdienst en geweten schend

ADF
Nieuws

Kerkelijk leider en aanbiddingsleider gedood bij nieuwe aanvallen op christenen in Congo

Een kerkelijk leider en een aanbiddingsleider behoren tot de zeker twintig doden die zijn gevallen bij een nieuwe golf van aanvallen op christelijke gemeenschappen in het oosten van de Democratische Republiek Congo. De aanvallen vonden tussen 12 en 1

Erling Haaland
Nieuws

Topvoetballer Erling Haaland schenkt handschrift over kerstening Noorwegen aan bibliotheek

De Noorse topvoetballer Erling Haaland heeft een zeldzaam handschrift geschonken aan de bibliotheek van zijn geboorteplaats Bryne. Het gaat om de Heimskringla, een middeleeuws werk dat onder meer de kerstening van Noorwegen beschrijft en als één van

Stichting Gave
Persbericht

Stichting Gave vernieuwt online academie om vrijwilligers beter toe te rusten

Stichting Gave heeft haar online Gave-academie vernieuwd. Met het opgefriste lesaanbod wil de organisatie vrijwilligers beter toerusten voor het contact met vluchtelingen. Ook mensen die zich willen verdiepen in de leefwereld van nieuwkomers kunnen g

Meerartikelen

Fred Williams
Preekverslag

Fred Williams: “We moeten een beetje gek zijn om onze vijanden lief te hebben”

“De bitterheid, de pijn, de haat en de duisternis zijn echt. Maar midden in die duisternis schijnt het licht.” Met die woorden beschreef de Nigeriaanse spreker Fred Williams tijdens de New Wine Zomerconferentie de situatie in zijn land. Geweld en ver

Een klas in Zuid-Soedan
Interview

Christelijke hulporganisaties bieden hulp in Zuid-Soedan: "Mensen staan constant aan"

Het had een feest moeten zijn deze maand in Zuid-Soedan. Het onafhankelijk worden van Soedan 15 jaar geleden liep echter uit op een nachtmerrie: weer woedt een burgeroorlog, terwijl 70 procent van de bevolking honger heeft. “De normale bevolking hoop

Brian Doerksen
Column

Brian Doerksen (1965-2026) leerde mij wat echte aanbidding is

Met het overlijden van Brian Doerksen verliest de christelijke wereld een invloedrijke aanbiddingsleider en liedschrijver. Gerhard Rijksen bewaart warme herinneringen aan de Canadese muzikant, met wie hij samenwerkte rond de Nederlandse uitgave van M

Minecraft
Positief nieuws

Zwitserse predikant houdt Bijbelstudies in populair computerspel

Een predikant van een kerkelijke gemeente in Zwitserland bereikt iedere week tientallen mensen met een online Bijbeloverdenking in het populaire computerspel Minecraft. Opvallend is dat ongeveer de helft van de deelnemers geen enkele band heeft met e

Vredig stilleven met symbolen van vrede
Opinie

Waarom de open brief aan Israëlorganisaties de plank misslaat

De open brief van zes predikanten en theologen aan zeven christelijke Israëlorganisaties heeft veel losgemaakt. In de open brief worden zeven organisaties aangesproken op gebedspunten uit een nieuwsbrief van het Israëlplatform. Daarmee ontstaat de in

IPC
Nieuws

Handelsverbod op Israëlische producten vanaf 22 september: Christenen voor Israël reageert

Het Nederlandse import- en handelsverbod op Israëlische producten uit Judea en Samaria treedt op 22 september in werking. Voor het Israël Producten Centrum (IPC), dat nauw verbonden is aan Christenen voor Israël, betekent het besluit dat het de samen

JD Vance
Nieuws

Christenen mogen hun geloof volgens JD Vance niet opsluiten in de kerk

De Amerikaanse vicepresident JD Vance vindt dat christenen hun geloof niet moeten beperken tot het privéleven. In dit interview zegt hij dat Jezus Christus ook richting geeft aan politieke en economische keuzes. "De duivel misleidt op intelligente wi

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons vertelt in preekfragment waar hij soms enorm onder lijdt

'Want zo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft.' Deze woorden uit Johannes 3 vers 16 vormen de kern van het christelijk geloof. Tegelij

Vietnam
Nieuws

119 christenen in Vietnam aangepakt wegens vermeende banden met verboden beweging

De Vietnamese autoriteiten hebben in de eerste helft van dit jaar 119 christenen gestraft vanwege vermeende banden met een verboden separatistische beweging. Het gaat onder meer om verhoren, administratieve sancties, arrestaties en strafrechtelijke v

kerk
Nieuws

Vrouw neergestoken tijdens gebed in Ierse kerk

Een vrouw van in de vijftig is dinsdag ernstig gewond geraakt nadat zij tijdens het bidden werd neergestoken in een katholieke kerk in het Ierse Tramore, in County Waterford. De vrouw verkeert niet in levensgevaar. De politie heeft een man van in de

HelloBible
Nieuws

Nieuwe AI-app wil christenen persoonlijk begeleiden bij Bijbellezen en gebed

De christelijke AI-app HelloBible is deze week officieel in Nederland gelanceerd. De app wil gebruikers niet alleen antwoord geven op geloofsvragen, maar hen ook persoonlijk begeleiden bij Bijbellezen, gebed en geloofsgroei. Volgens de initiatiefneme

ELIN - Delen
Video

ELIN brengt nieuw lied en videoclip uit: 'Geluk is wat we delen'

De christelijke band ELIN heeft een nieuw lied met videoclip uitgebracht. Het nummer Delen roept christenen op om Gods liefde niet voor zichzelf te houden, maar uit te delen aan de mensen om hen heen. In het lied staat de vraag centraal hoe gelovigen