De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #7: Arnold Huijgen over eeuwige straf en de hel
Of beluister op:

Meerartikelen

bijbel
Persbericht

Bijbelverspreiding 2025: opnieuw wereldwijde groei digitaal Bijbellezen

Wereldwijd werden in 2025 bijna evenveel Bijbeledities verspreid als in 2024. Online bereikt de Bijbel steeds meer mensen, terwijl de verspreiding van gedrukte Bijbels iets afneemt en duurder geworden is. Aldus het jaarlijkse rapport van de United Bi

Ben Verboom
Opinie

Zijn er vier of vijf bedieningen volgens de Bijbel?

Zijn er vier of vijf bedieningen? Ben Verboom stelt dat er zonder twijfel sprake is van vijf bedieningen, maar andere stellen dat het er vier zijn omdat de bediening van herder en leraar dezelfde zijn. Onder meer Chris Verhagen sprak in het verleden

pakistan
Nieuws

Pakistaanse rechter spreekt daders vrij van moord op christelijk echtpaar

Het Pakistaanse Hooggerechtshof heeft de laatste drie mannen vrijgesproken die waren veroordeeld voor de moord op het christelijke echtpaar Shahzad Masih en Shama Bibi. Het echtpaar werd in 2014 door een woedende menigte mishandeld en levend verbrand

Pakistan
Nieuws

Europese politici roepen Pakistan op christelijke meisjes beter te beschermen

Leden van het Europees Parlement en mensenrechtenorganisaties roepen Pakistan op meer te doen om christelijke en hindoeïstische meisjes te beschermen tegen ontvoering, gedwongen bekering tot de islam en gedwongen huwelijken. Volgens hen blijven minde

 gebouw van de Nationale Vergadering
Nieuws

Franse christenen spreken van 'ethische breuk' na goedkeuring euthanasiewet

Christenen in Frankrijk reageren met grote teleurstelling op de goedkeuring van de nieuwe euthanasiewet. Volgens de Nationale Raad van Evangelicals in Frankrijk (CNEF) betekent de wet een ingrijpende ethische koerswijziging die kwetsbare mensen onder

Tawila-vluchtelingenkamp Soedan
Persbericht

Tearfund luidt noodklok om situatie in Soedan

Vorige week bezocht Tearfund-directeur Guido de Vries het Tawila-vluchtelingenkamp in het westen van Soedan. De gesprekken met de mensen daar schetsen een onthutsend beeld van de gruwelijkheden die de RSF (Rapid Support Forces, red) in het land uitvo

William Upham
Nieuws

Amerikaanse oud-marinier noemt Trump antichrist en roept op tot zijn dood

Het Amerikaanse Korps Mariniers heeft afstand genomen van uitspraken van William Upham. De voormalig marinier en kandidaat voor het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden noemt president Donald Trump de antichrist. Ook zei hij zelfs dat Trump gedood moe

ds. W.J. van den Brink
God

Waarom vielen sommige engelen wel en andere niet? Ds. Van den Brink geeft uitleg

Waarom konden engelen van God afvallen, maar lijken de goede engelen dat nu niet meer te kunnen? En waarom nam de duivel niet alle engelen mee in zijn opstand, terwijl de zonde van Adam wél gevolgen had voor de hele mensheid? Op die vragen gaat ds. W

Meerartikelen

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 94: God laat onrecht niet ongestraft

God is niet alleen Koning, maar ook Rechter. Die boodschap staat centraal in een gebedsvlog van de IZB, waarin Ron van der Spoel stilstaat bij Psalm 94. Volgens hem biedt deze psalm hoop aan mensen die worstelen met onrecht en zich afvragen waarom Go

Gerrianne
Video

Mercy Ships geeft inkijkje in dagelijks leven van verpleegkundige aan boord

Hoe ziet een werkdag eruit op een ziekenhuisschip van Mercy Ships Nederland? In deze video neemt vrijwilliger en verpleegkundige Gerrianne kijkers mee in haar dagelijkse leven aan boord van de Global Mercy. Naast de medische zorg is er veel aandacht

Terdege Zomerfair
Persbericht

Terdege Zomerfair keert terug naar Kasteel Groeneveld: vier dagen vol ontmoeting en inspiratie

Van woensdag 22 tot en met zaterdag 25 juli vindt de Terdege Zomerfair weer plaats op het landgoed van Kasteel Groeneveld in Baarn. Bezoekers kunnen vier dagen lang genieten van een gevarieerd programma met muziek, workshops, kinderactiviteiten, lezi

David
Video

David Diaz de la Cruz is zondag te gast in de zomerherhaling Hour of Power

In deze zomerherhaling van Hour of Power is David Diaz de la Cruz te gast. Jan van den Bosch heeft een zeer indrukwekkend en kwetsbaar gesprek met hem over zijn geschiedenis van misbruik, drugs en criminaliteit. Een mooi geloofsverhaal dat je niet wi

Jordaan
Nieuws

Israël bereidt zich voor op 2030: werkgroep moet band met christelijke wereld versterken

Israël is begonnen met de voorbereidingen voor het jaar 2030, wanneer christenen wereldwijd stilstaan bij de tweeduizendste herdenking van de doop van Jezus in de Jordaan. Minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa'ar heeft daarvoor een speciale werkg

Daniel en Bianca Samson
Nieuws

Christelijk echtpaar zoekt in VS steun voor dochters die Zweden niet wil teruggeven

De Roemeense christelijke ouders Daniel en Bianca Samson zoeken nu ook in de Verenigde Staten steun voor de terugkeer van hun dochters Sara en Tiana. De meisjes werden eind 2022 door de Zweedse jeugdzorg uit huis geplaatst. Volgens de ouders speelde

generale synode van de Church of England
Nieuws

Church of England aanvaardt omstreden document over Israël

De generale synode van de Church of England heeft ingestemd met een voorstel om een reeks documenten van Palestijnse christenen, waaronder het omstreden Kairos Palestine II, officieel in ontvangst te nemen en binnen de kerk te bespreken. De beslissin

Nigeria
Nieuws

Minstens 25 christenen gedood bij nieuwe aanvallen in Nigeria

Bij twee afzonderlijke aanvallen in de Nigeriaanse deelstaten Plateau en Benue zijn in het afgelopen weekend minstens 25 christenen om het leven gekomen. Onder de slachtoffers is ook een baby van twee maanden oud. Lokale inwoners en christelijke orga

Hooggerechtshof Pakistan
Nieuws

Pakistaans Hooggerechtshof spreekt laatste verdachten vrij van moord op christelijk echtpaar

Het Hooggerechtshof van Pakistan heeft de laatste drie mannen vrijgesproken die nog waren veroordeeld voor de gruwelijke moord op het christelijke echtpaar Shahzad Masih en Shama Bibi. Het echtpaar werd in 2014 levend verbrand nadat zij ten onrechte

Mirjam Oosterhoff
Persbericht

Mirjam Oosterhoff nieuwe bestuursvoorzitter Youth for Christ

Mirjam Oosterhoff is de nieuwe bestuursvoorzitter van Youth for Christ Nederland. Deze maand heeft zij het stokje overgenomen van Dennis Mohn, die negen jaar voorzitter van bestuur is geweest. Mohn heeft zijn werk met veel passie gedaan, maar moet er

VKB
Nieuws

VKB zet kerkrentmeesters in het zonnetje: 'Hun werk is onmisbaar voor de kerk'

Kerkrentmeesters vervullen een belangrijke, maar vaak onzichtbare rol binnen de kerk. Daarom roept VKB Kerkrentmeesters kerken deze zomer op om hun college van kerkrentmeesters én andere vrijwilligers bewust te bedanken voor hun inzet. Volgens de ver

Maarten van Loon en John de Groot
Interview

Ds. John de Groot over zijn beroep: "Een dominee kan onmogelijk overal goed in zijn"

"We verwachten vaak dat één persoon leraar, manager, bestuurder én herder tegelijk is. Dat kan eigenlijk niet." In het interviewprogramma Van Hart tot Hart vertelt dominee John de Groot waarom steeds meer voorgangers onder druk staan en waarom de ker