De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Elisabeth Magazine
Column

Maakt geloven in God gelukkig?

Op YouTube moedigt inspirator Jaap Bressers mij aan: Creëer een geluksmomentje! Momentjes waardoor je je gelukkig voelt. Nou, dat lukt vandaag wel. Ik plof met een glas koud water op mijn tuinbankje: "Wat een geluk dat op mijn vrije dag de zon schijn

burning
Nieuws

Evangelisten verwijderd van wereldberoemd festival: "Dit is nog niet voorbij"

De Amerikaanse evangelist Philip Renner zegt dat hij van het wereldberoemde festival Burning Man is verwijderd omdat hij aan het evangeliseren was. Renner was met een team naar de woestijn in Nevada afgereisd om bezoekers over Jezus te vertellen, met

Jonge Duitsers
Nieuws

Bijna helft jonge Duitsers gelooft dat de hel echt bestaat

Bijna de helft van de jongvolwassenen in Duitsland gelooft dat de hel, zoals die in de Bijbel wordt beschreven, werkelijk bestaat. Opvallend genoeg ligt dat percentage onder jongeren veel hoger dan onder oudere Duitsers. Dit blijkt uit een onderzoek

School
Nieuws

Christelijke scholen in Jeruzalem blijven dicht door problemen met werkvergunningen

Veel christelijke scholen in Jeruzalem zijn aan het begin van het nieuwe schooljaar dicht gebleven. Meer dan zeventig Palestijnse leraren en andere medewerkers kregen geen toestemming om Jeruzalem binnen te komen. Daardoor kunnen twaalf scholen naar

Myanmar
Nieuws

Voorganger na wekenlange gevangenschap gedood door leger Myanmar

Een baptistenvoorganger en een gemeentelid zijn vermoedelijk door het leger van Myanmar gedood nadat zij wekenlang gevangen werden gehouden. Dat meldt het Burma Research Institute (BRI) op basis van twee lokale bronnen. Voorganger William gaf al 25 j

Vance
Nieuws

Amerikaanse vicepresident ervaart geestelijke duisternis tijdens gesprekken met wereldleiders

De Amerikaanse vicepresident JD Vance zegt tijdens gesprekken met wereldleiders soms een "bepaalde duisternis” te ervaren. Uitspraken van sommige gesprekspartners laten volgens hem "alle geestelijke alarmbellen” in zijn lichaam afgaan. Dat vertelt hi

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP krijgt geen meerderheid voor debat over late abortussen

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk heeft dinsdag geen meerderheid gekregen voor een plenair debat over de proef met abortussen tussen 22 en 24 weken zwangerschap. Van Dijk wilde met de minister van Volksgezondheid spreken over de ethische, medische en ju

Pakistan
Nieuws

Rechter geeft 13-jarig christelijk meisje mee aan ontvoerder in Pakistan

Een Pakistaanse rechter heeft de voogdij over de 13-jarige Amber Nadeem toegewezen aan de moslimman die wordt verdacht van haar ontvoering, gedwongen bekering en huwelijk. Mensenrechtenorganisaties spreken van een gevaarlijk vonnis en eisen dat het c

Meerartikelen

GZB
Persbericht

GZB organiseert retraite voor predikanten en kerkelijk werkers

Op dinsdag 8 september organiseert de GZB in De Wittenberg in Zeist een retraite voor predikanten en kerkelijk werkers rond het thema ‘God is trouw’. Wat kan meer dan een eeuw zending in Indonesië ons leren over kerk-zijn in Nederland vandaag? In het

Dr. Ruben van Wingerden
Interview

Ruben van Wingerden: “Buitenaards leven zou het christelijk geloof niet ondermijnen”

Als er buitenaardse wezens zouden bestaan, zou dat je geloof op het spel zetten? En Jezus’ verlossingswerk, geldt dat dan ook voor de gehele schepping? Theoloog en docent Nieuwe Testament Ruben van Wingerden doordacht die vragen en schreef er een den

Ellie Kauffman
Getuigenis

Joodse Ellie vond Jezus in het Oude Testament: “Toen viel alles op zijn plek”

Ellie Kauffman groeide op met een sterke Joodse identiteit. Daarin speelde Jezus nauwelijks een rol. Voor haar hoorde Hij bij het christendom en stond Hij los van het Joodse volk. Dat veranderde toen ze zelf de Tenach, het Oude Testament, intensiever

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Als christen kun je meer lijken op koning Herodes dan Johannes de Doper

Johannes de Doper zit achter de tralies, terwijl koning Herodes vrij door zijn paleis loopt. Toch is de vraag wie van de twee werkelijk gevangen zit. Dit verhaal uit Mattheüs 14 houdt christenen vandaag de dag een ongemakkelijke spiegel voor. Hoe vri

Duncan Postma
Opinie

De eed of de belofte: wat vraagt Jezus van ons?

Wie een publiek ambt aanvaardt, moet kiezen tussen de eed en de belofte. Voor Duncan Postma lag de eed aanvankelijk voor de hand. De woorden ‘Zo waarlijk helpe mij God almachtig’ spreken hem aan. Toch bleef hij worstelen met Jezus’ duidelijke oproep

Reenen
Opinie

Vergeet de eeuwigheid niet!

‘Stel dat degene met wie je nu spreekt morgen sterven moet! Vandaag kun je hem dan nog wijzen op de Heere Jezus, maar straks is het te laat!’ Deze gedachte geeft een grote ernst aan het evangelisatiewerk. Leeft dat ook zo? En in de kerk zelf? Er zou

Bible League Nederland
Levensverhaal

Hoop achter gevangenismuren: "Jezus houdt van mij, zelfs hier"

Estefanía Jiménez Restrepo ademde zwaar. Ze klemde een geïmproviseerd mes stevig in haar hand. Voor haar lag een andere gevangene op de betonnen vloer van de gevangenis van Pedregal, na een gewelddadig gevecht. Om hen heen klonk een golf van stemmen:

Mirjam Sterk
Nieuws

Uitspraak minister Mirjam Sterk over rol kerken in zorg stuit op kritiek

Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg vindt dat kerken zich nadrukkelijker moeten afvragen welke rol zij kunnen spelen nu de overheid niet langer alle zorg kan organiseren. In een interview met Trouw zegt zij dat kerken in haar ogen sterk zijn te

hak
Nieuws

Leider Moonsekte veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf

Hak Ja Han (foto), de leider van de omstreden Verenigingskerk, is in Zuid-Korea veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf. De 83-jarige weduwe van sekteleider Sun Myung Moon is schuldig bevonden aan corruptie, omkoping en het misbruiken van geld van

kraamafdeling ziekenhuis
Nieuws

Christelijke verpleegkundige redt baby uit vuurzee: “Ik deed alleen mijn plicht”

Een christelijke verpleegkundige in Pakistan wordt in haar land als een absolute held beschouwd. Dat schrijft Christian Daily International. Razia Noreen riskeerde haar eigen leven om een pasgeboren baby te redden toen er brand uitbrak op de kraamafd

Oorlog Oekraïne
Nieuws

Russische aanval verwoest opslagplaats van christelijke hulporganisatie in Oekraïne

Bij een Russische aanval is vrijdagavond een belangrijke opslagplaats van de christelijke organisatie Ukraine for Christ verwoest. Dat meldt Christian Daily International. Vanuit het gebouw werd jarenlang voedselpakketten en andere hulpgoederen versp

Staaij
Nieuws

Van der Staaij kritisch op coronamaatregelen: Kerken werden hard geraakt

“Hoe kan het dat je in de plaatselijke bouwmarkt wel met een groter aantal mag komen?” Die vraag kreeg voormalig SGP-leider Kees van der Staaij tijdens de coronacrisis regelmatig vanuit kerkelijke gemeenten. Maandag vertelde hij de parlementaire enqu