De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.
ChristenvervolgingOpvoedenGeloofszekerheidIsraëlDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Renzo Merbis
Nieuws

ChristendomNL wil documentaire over islam maken: "We willen moeilijke vragen niet uit de weg gaan"

ChristendomNL werkt aan een nieuwe documentaire over de islam en de invloed van deze religie op de Nederlandse samenleving. Initiatiefnemer Renzo Merbis wil daarvoor in gesprek gaan met moslims, imams, ex-moslims en deskundigen op het gebied van...

Kerk in Stockholm
Nieuws

Ophef in Zweden om getuigenis van bekeerde politiemoordenaar in kerk

Een Zweedse kerk krijgt veel kritiek omdat een veroordeelde politiemoordenaar tijdens een kerkdienst over zijn bekering mocht vertellen. Tony Olsson, tegenwoordig Tony Byström, zat jarenlang vast voor de moord op twee politieagenten in 1999....

moslims en christenen herdenken slachtoffers
Nieuws

Jordanië beveiligt kerken na dodelijke aanslag: moslims en christenen herdenken slachtoffers

Koning Abdullah II van Jordanië laat kerken beveiligen na de aanslag op een Grieks-orthodoxe kerk, waarbij negen mensen omkwamen. Ook worden straten vernoemd naar de slachtoffers. In de hoofdstad Amman staken moslims en christenen samen kaarsen...

bijbel
Nieuws

Chinese huiskerkleider vast na bijbelcursus in Indonesië

De Chinese huiskerkleider Ding Xing’an zit vast na een inval tijdens een samenkomst in Pingxiang. Zijn detentie houdt volgens mensenrechtenorganisatie ChinaAid verband met een bijbelcursus in Indonesië. Ding en zijn vrouw gaven in 2022 hun banen op...

Kerstboom
Nieuws

Gemeente Berg en Dal zwicht voor massaal protest: kerstboom in Groesbeek blijft toch staan

De traditionele kerstboom bij het gemeentehuis in Groesbeek blijft voorlopig behouden. De gemeente Berg en Dal wilde de boom vervangen door een lichtsculptuur die niet aan één bepaalde traditie verbonden is. Na fel protest van inwoners en een petitie...

pakistan
Nieuws

Christelijke Maria (14) nog altijd niet thuis: rechter in Pakistan stelt zaak uit

De ouders van het ontvoerde christelijke meisje Maria Shahbaz uit Pakistan moeten opnieuw wachten op een uitspraak over hun dochter. De rechter stelde de behandeling op 21 oktober uit omdat de verdachte geen oproep had ontvangen. Zijn woonadres zou...

Manifest 'Ruimte voor rust'
Nieuws

Zeven christelijke organisaties willen zondagsrust terug: 'Wat als we één dag zouden stoppen?'

Zeven christelijke organisaties pleiten voor de terugkeer van de zondagrust. Volgens hen heeft ons land behoefte aan een gezamenlijke rustdag. Volgens de organisaties helpt zondagrust om stress en prestatiedruk te verminderen, maar is het ook goed...

Stoffer
Nieuws

SGP wil actie na bloedbad onder christenen in Ethiopië

De SGP wil dat Nederland aandringt op bescherming van christenen in Ethiopië na twee aanvallen waarbij volgens de Ethiopisch-Orthodoxe Kerk zeker zestig gelovigen omkwamen. SGP-leider Chris Stoffer en Kamerlid Diederik van Dijk stelden dinsdag...

Meerartikelen

Tiktok
Nieuws

Zes christelijke jongeren vrij na arrestatie om TikTok-filmpje in Egypte

De zes christelijke jongeren die in Egypte vastzaten na het naspelen van een komische filmscène, zijn vrij. Dat meldt de Egyptische mensenrechtenorganisatie EIPR maandag in een verklaring. De jongeren werden opgepakt omdat hun TikTok-filmpje de islam...

Wilma Veen presenteert 400e aflevering 'Ik wonder jou'
Persbericht

Wilma Veen maakt de 400e aflevering van Ik Wonder Jou

Wat in het voorjaar van 2020 begon als een snel bedacht bemoedigingsmoment tijdens de coronacrisis, is uitgegroeid tot een vaste ontmoetingsplek voor duizenden kijkers. Op 19 oktober 2026 verscheen de vierhonderdste aflevering van Ik Wonder Jou op...

Bijbel
Nieuws

Amerikaanse school moet excuses aanbieden nadat leerlingen Bijbels moesten verbergen

Een Amerikaanse schoolorganisatie moet excuses aanbieden en ongeveer 247.000 euro betalen na een rechtszaak over godsdienstvrijheid. Christelijke leerlingen moesten hun Bijbels en christelijk lesmateriaal in gesloten enveloppen stoppen. Volgens...

SGP-jongeren
Persbericht

Prof. dr. Van Vlastuin en Ruben Brekelmans spreken op najaarscongres SGP-jongeren

Apologeet Carel de Lange, prof. dr. Wim van Vlastuin, Ruben Brekelmans en SGP-leider Chris Stoffer leveren een bijdrage aan het najaarscongres van SGP-jongeren. De bijeenkomst vindt op vrijdag 6 en zaterdag 7 november plaats in Amersfoort. Naast...

Vrouwen van Hoop
Persbericht

Vrouwen van Hoop organiseert vrouwenavond in Amersfoort: 'Laat je kruik staan'

Wat kunnen christelijke vrouwen vandaag leren van de Samaritaanse vrouw die Jezus ontmoette bij de waterput? Die vraag staat centraal tijdens een vrouwenavond van Vrouwen van Hoop op donderdag 12 november in Amersfoort. Onder het thema 'Laat je kruik...

Benefietconcert
Persbericht

Benefietconcert in Genderen brengt Joodse en christelijke muziek samen voor goed doel

Onder het motto 'Muziek verbindt harten' wordt op zaterdag 7 november 2026 in Genderen een benefietconcert georganiseerd. Tijdens de muzikale avond treden onder anderen een Joodse muziekgroep van Stichting MOCA en verschillende christelijke musici...

Marcos en zijn familie
Getuigenis

Marcos ontsnapte aan de grip van criminele bendes en vindt zijn houvast nu in God en de Bijbel

"Ik zal mijn kinderen nooit verlaten. Zelfs als we onder een brug moesten slapen, zou ik ze niet achterlaten.” Marcos woont als alleenstaande vader met zijn vier kinderen langs de Amazone-rivier in Brazilië. Sinds zijn vrouw hem verliet, gaat zijn...

Sarina Kriek
Column

Wat een pruimenboom mij leerde over opvoeden

We leven in een tijd waarin iedereen op de piek van zijn kunnen moet presteren. Hulpinstanties lopen over en we proberen elk ‘probleem’ meteen op te lossen met praten en verwachtingen. Na de oogst van mijn pruimenboom had ik een voorbeeld van snel...

Prof. dr. Arnold Huijgen
Opinie

Luther provoceerde om te hervormen, maar wat wil de SGP bereiken?

De SGP zoekt steeds nadrukkelijker de provocatie, constateert theoloog Arnold Huijgen. Maar wat levert die politieke stijl op? Aan de hand van drie risico's onderzoekt hij de keerzijde van provocerende christelijke politiek. Tegelijkertijd erkent hij...

Ds. A. J. Mensink
Interview

Ds. Mensink schreef als leerling op dat hij dominee wilde worden: “Ik wist niet waar dat vandaan kwam”

Sinds maart dit jaar is ds. A.J. Mensink predikant van de hervormde gemeente in Huizen. Na Hei- en Boeicop, Emst, Driesum, Krimpen aan den IJssel en Elburg is het de zesde gemeente die hij dient. Terugkijkend ziet Mensink hoe iedere standplaats hem...

Bikker Van Dijk
Nieuws

CDA steunt CU en SGP niet: Kamer wil plannen voor late abortussen niet stoppen

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil de plannen voor late abortussen in ziekenhuizen niet stoppen. Een motie van ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker kreeg dinsdag 50 stemmen voor en 96 tegen. Ook het CDA stemde tegen het voorstel. Een motie van...

Palestijnse vlag
Nieuws

Pauluskerk Rotterdam organiseert solidariteitsavond voor Palestijnen met boekpresentatie

De Pauluskerk in Rotterdam houdt donderdag 29 oktober een solidariteitsavond voor de Palestijnse bevolking. Tijdens de bijeenkomst wordt een nieuw boek van een schrijver uit Gaza gepresenteerd en vertellen verschillende betrokkenen over hun werk in...