De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.
ChristenvervolgingIsraëlGeloofszekerheidOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

CU-Kamerlid Don Ceder
Nieuws

Motie over erkenning Moluks leed levert CU-Kamerlid bijzondere award op

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder heeft de allereerste ‘Motie van het jaar’-award gewonnen. Zijn motie over erkenning van het leed van de Molukse gemeenschap kreeg de meeste stemmen van het publiek. De prijs is een initiatief van Check je stem, dat...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Hervormde gemeente Papendrecht brengt beroep uit op ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht heeft een beroep uitgebracht op ds. W. J. Westland (foto). De predikant moet in wijk Oost ds. C. H. Bijl opvolgen. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025 verbonden aan wijkgemeente Immanuël van de...

Nahariya
Nieuws

Christelijke gebedsruimte in Israël vernield: priester vergeeft daders

In de Israëlische stad Nahariya zijn religieuze afbeeldingen en voorwerpen vernield in een gebedsruimte van een Libanees-christelijke gemeenschap. De schade werd zondag ontdekt toen een gemeentelid het gebouw wilde openen voor een...

Pro-life demonstrant
Nieuws

Kerken in Amerikaanse staat strijden massaal voor terugkeer abortusverbod

Kerken in de Amerikaanse staat Missouri zetten alles op alles om abortus opnieuw grotendeels te verbieden. Morgen stemmen inwoners over een voorstel om de abortuswetgeving aan te scherpen. Baptisten, katholieken en pinksterchristenen voeren actief...

Legacy Church in Pensacola
Nieuws

Amerikaanse megakerk onder vuur na oproep om op Republikeinse kandidaten te stemmen

Een grote Amerikaanse kerk ligt onder vuur omdat haar voorganger openlijk steun heeft uitgesproken voor twee Republikeinse politici. Hij roept gemeenteleden op om tijdens de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 3 november op hen te stemmen....

Zelensky
Nieuws

Zelensky ontkent dat Oekraïne christenen vervolgt: 'Wij hebben godsdienstvrijheid'

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky ontkent dat zijn regering christenen vervolgt. Volgens hem kunnen gelovigen in Oekraïne hun geloof vrij uitoefenen. Daarmee reageert hij op kritiek van de Amerikaanse commentator Tucker Carlson. Toch...

Jonathan Westerkamp, Mart-Jan Paul en David ten Voorde
Interview

Is de Laurenskerk ‘ontheiligd’ door het Halloweenfeest? Drie christenen reageren

Zaterdag was de Laurenskerk in Rotterdam het decor voor een Halloweenfeest. Daarna komen er in de kerk weer gemeenten samen. Is een kerk slechts een stapel stenen of is de kerk nu ontheiligd? En als de kerk opnieuw aan God moet worden toegewijd,...

Hans Hamoen
Podcast

Hans Hamoen vertelt in nieuwe podcast over geheime Bijbeltransporten achter IJzeren Gordijn

Geheime Bijbeltransporten naar communistische landen, gevaarlijke situaties en bijzondere ontmoetingen. In de nieuwe podcast Impact Stories blikt Hans Hamoen terug op avonturen uit zijn leven, waarin geloof en vertrouwen op God een belangrijke rol...

Meerartikelen

prins
Nieuws

Prins Liechtenstein houdt abortuswet tegen en pleit voor hulp aan zwangere vrouwen

Erfprins Alois van Liechtenstein houdt een wet tegen die abortus in de eerste drie maanden van de zwangerschap zou toestaan. Het parlement stemde nipt voor, maar de prins weigert zijn goedkeuring. Volgens hem beschermt het voorstel het ongeboren...

EK
Nieuws

Embryo’s kweken om onderzoek mee te doen: Eerste Kamer buigt zich over omstreden wet

De Eerste Kamer debatteert dinsdag 3 november over het toestaan van embryokweek voor wetenschappelijk onderzoek. Het voorstel maakt het mogelijk embryo’s speciaal voor experimenten te laten ontstaan, waarna ze worden vernietigd. Tegenstanders...

Kerk Loenen
Positief nieuws

Kerken in Loenen openen deuren tijdens Halloweenwandeling: ‘Jezus is het Licht van de wereld’

Terwijl kinderen en ouders vrijdagavond tijdens een Halloweenwandeling door Loenen op de Veluwe trokken, stonden de deuren van de plaatselijke katholieke kerk wagenwijd open. Protestantse en katholieke vrijwilligers wilden de deelnemers een moment...

Compassion
Nieuws

Compassion onder vuur na duizenden signalen van mogelijke grooming in Amerikaanse sponsorbrieven

Een 75-jarige sponsor vroeg een Filipijnse tiener om een bikinifoto. Compassion hield zijn brief tegen, maar liet hem daarna nog jarenlang sponsoren. Volgens een onderzoek van The Roys Report is dat geen uitzondering. Een eigen AI-systeem van de...

Gebed
Persbericht

Reformatorische christenen komen samen voor schuldbelijdenis over kerkelijke verdeeldheid

Christenen uit verschillende kerken binnen de gereformeerde gezindte komen donderdag 3 december bijeen in Woudenberg om gezamenlijk te bidden en schuld te belijden over de onderlinge verdeeldheid. De bijeenkomst is een initiatief van het...

Bond tegen Vloeken
Column

"Is Jezus een naam? Ik dacht dat het een scheldwoord was"

Hoe praat je over vloeken met iemand die de Bijbel niet kent, vraagt Peter Bas Biesheuvel zich af: "Het is ook onze taak om aanknopingspunten te zoeken voor gesprek over Bijbelse waarden in een maatschappij die de Bijbel niet meer als referentiekader...

schotland
Nieuws

Ouderling op je negentiende: kerk in Glasgow geeft jongeren verantwoordelijkheid

Erica Matteo en Luke Anderson zijn pas negentien, maar dragen sinds zondag verantwoordelijkheid als ouderling in hun kerk in Glasgow. De twee werden op 25 oktober bevestigd in Sandyhills Parish Church. Daar ging anderhalf jaar meelopen met de...

Hans van Hoof
Video

In de Rechte Straat ziet belangstelling onder jongeren voor Hervormingsdag afnemen

Vandaag is het 509 jaar geleden dat Maarten Luther zijn 95 stellingen op de kerkdeur in het Duitse Wittenberg spijkerde. Daarmee stelde hij misstanden binnen de Rooms-Katholieke Kerk aan de kaak. Zijn optreden vormde het begin van de Reformatie. Deze...

Westerkerk
Nieuws

Vijf kerken in Veenendaal kleuren wit tijdens Halloween: ‘Angst en dood hebben niet het laatste woord’

Vijf kerken in Veenendaal worden zaterdag 31 oktober wit verlicht als christelijk antwoord op Halloween. De gemeenten willen tegenover de aandacht voor geesten en de dood hun geloof in Jezus Christus zichtbaar maken. „Angst en dood hebben niet het...

Sheri
Nieuws

Egyptische christen opgepakt na kritiek op onderwijs: agenten kwamen als ‘gasmedewerkers’

De Egyptische christen Sherif Wagih Fahmi (41) zit vast nadat hij op Facebook kritiek uitte op islamitische invloeden in het onderwijs. Volgens zijn zus namen veiligheidsagenten hem mee nadat zij zich voordeden als medewerkers van het gasbedrijf....

Podcast De Stem
Podcast

Ex-moslim Joseph Fadelle ontsnapte aan de dood na bekering tot christendom

De Iraakse Joseph Fadelle groeide op in een islamitisch gezin, maar besloot zich te bekeren tot het christendom. Die keuze bracht zijn leven in gevaar. Er werd een fatwa tegen hem uitgesproken en zijn eigen familie lokte hem in de val. In een...

Willem Lingeman
Video

Mag je als christen hertrouwen na overspel? Willem Lingeman antwoordt

Mag een christen scheiden en opnieuw trouwen wanneer zijn of haar partner overspel heeft gepleegd? Veel gelovigen wijzen daarbij op de uitzonderingsregel in Mattheüs 19:9. Willem Lingeman, bekend van het initiatief Verbonden voor het Leven, zet in...