De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #7: Arnold Huijgen over eeuwige straf en de hel
Of beluister op:

Meerartikelen

podcast Heilige Grond
Podcast

Is kerkelijke samenwerking meer dan een antwoord op krimp? Beluister dit gesprek

Zijn fusies en samenwerking tussen kerkelijke gemeenten vooral een noodzaak vanwege teruglopende ledentallen of bieden ze juist een kans om de eenheid van christenen zichtbaar te maken? Die vraag staat centraal in deze aflevering van de podcast Heili

Kerkmuziek
Persbericht

Oriëntatiejaar Praktijkcursus Amateur Kerkmusicus gaat opnieuw van start

Mensen die actief zijn in de kerkmuziek kunnen zich weer aanmelden voor het oriëntatiejaar van de Praktijkcursus Amateur Kerkmusicus. De cursus start in september 2026 en is bedoeld voor amateurmusici die zich verder willen ontwikkelen in hun rol bin

Michael Remmerswaal
Column

Waar zouden we Jezus vandaag ontmoeten?

Waar zouden we Jezus vandaag aantreffen als Hij zichtbaar onder ons zou rondlopen? In een kerkbank of juist op straat, naast mensen die door de samenleving worden vergeten? Michael Remmerswaal houdt christenen een spiegel voor. Ik kwam dit plaatje te

Jaap Bönker
Boekfragment

Leviticus 16: het keerpunt van Gods verlossingsplan

Waarom neemt Leviticus 16 zo'n centrale plaats in binnen de Torah in? In dit boekfragment uit Torah of Wet?! laat Jaap Bönker zien hoe de Grote Verzoendag het hart vormt van Gods heilsplan. Hij beschrijft de Misjkan als een beeld van de Messias en la

Ds. Maarten van Loon
Column

Hout of goud? Christenen bouwen op het enige fundament

Ik sta erbij en kijk ernaar. Het vuur gaat intussen over al mijn preken, columns en cursussen. Tot mijn ontzetting verteert het vuur vrijwel alles. Gelukkig blinken hier en daar ook een paar goudkorreltjes. Opeens valt mijn blik op de vuurplaat: het

ElisevHoek-GeraldTroost-NickiPouw
Nieuws

Hoe christenen reageren op omstreden abortusproef: 25 reacties uitgelicht

De proef van het Amsterdamse ziekenhuis OLVG om ook abortussen bij gezonde ongeboren kinderen van 22 en 23 weken zwangerschap mogelijk te maken, leidt tot veel reacties vanuit de christelijke wereld. De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaec

Silo
Nieuws

Archeologen stuiten in Bijbels Silo op bijzondere vondsten uit Tweede Tempeltijd 

Archeologen hebben bij het oude Silo in Samaria bijzondere voorwerpen uit de tijd van de Tweede Tempel gevonden. Dat schrijft All Israel News. De ontdekkingen geven volgens onderzoekers nieuw inzicht in het Joodse leven in deze periode. Dat is ook de

Klaslokaal
Nieuws

Katholieke docente naar rechter; zegt ontslagen te zijn na beantwoorden abortusvragen

Een katholieke docente in Schotland zegt dat zij ontslagen is omdat zij tijdens een les vragen van leerlingen beantwoordde over abortus, religie en de Verenigde Staten. Dat meldt The Christian Post. De zaak komt op 24 augustus voor bij een arbeidsrec

Meerartikelen

Ds. J. M. D. de Heer
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Alblasserdam: ds. J. M. D. de Heer

De gereformeerde gemeente te Alblasserdam mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. J. M. D. de Heer (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In Alblasserdam volgt de predikant de in 2023 naar Poederoijen vertrokken ds. C. Sonnevelt

pakistan
Nieuws

Pakistaanse autoriteiten: meerderheid van godslasteringszaken is verzonnen

De meerderheid van de godslasteringszaken die de afgelopen vijf jaar in Pakistan zijn geregistreerd, blijkt verzonnen te zijn. Dat hebben hoge overheidsfunctionarissen en politievertegenwoordigers verklaard tijdens een hoorzitting van de Senaatscommi

Hans van Hoof
Nieuws

IRS opnieuw op zoek naar directeur; Hans van Hoof keert tijdelijk terug

Stichting IRS (In de Rechte Straat) moet opnieuw op zoek naar een directeur. De onlangs benoemde directeur Jan Keuken heeft de organisatie alweer verlaten vanwege zijn benoeming tot wethouder in de gemeente Buren. Hans van Hoof (foto) keert tijdelijk

Kerkleidersdag
Persbericht

New Wine organiseert gratis Kerkleidersdag tijdens Zomerconferentie

New Wine Nederland organiseert op dinsdag 21 juli, in samenwerking met het Evangelisch Werkverband (EW), een gratis Kerkleidersdag tijdens de New Wine Zomerconferentie in Liempde. De dag is bedoeld voor predikanten, voorgangers, pioniers, kerkelijk w

Stoop
Nieuws

SGP-burgemeester beëindigt lidmaatschap: "Steun PVV-motie dolksteek in de rug"

De 64-jarige burgemeester van West Betuwe, Servaas Stoop, heeft zijn lidmaatschap van de SGP opgezegd. Dat vertelt hij tegenover het Reformatorisch Dagblad. De belangrijkste reden voor zijn vertrek bij de partij is het asielstandpunt van de landelijk

verf
Nieuws

Tientallen kerken en christenen doelwit van geweld in Europa

In Europa zijn in juni veertig antichristelijke haatmisdrijven geregistreerd. Kerken werden in brand gestoken of vernield en ook voorgangers, bekeerlingen en andere christenen werden bedreigd of aangevallen. Dat blijkt uit cijfers van de organisatie

vrouw
Verdieping

Vijf vragen en antwoorden over de proef met abortussen tussen 22 en 24 weken

De proef waarbij enkele Nederlandse ziekenhuizen abortussen tussen 22 en 24 weken gaan uitvoeren, zorgt voor veel onrust. ChristenUnie, SGP en verschillende prolifeorganisaties maken zich grote zorgen. Wat is er precies aan de hand en wat verandert e

Fred
Opinie

Seksueel overschrijdend gedrag is in de christelijke muziekwereld geen incident

Opnieuw is er een christelijke organist en dirigent verdacht in een zedenzaak. Volgens musicus en opiniemaker Fred de Vries is de christelijke muziekwereld allesbehalve braaf op seksueel en financieel gebied. Bovendien zien wij volgens hem nog niet e

Geralda en Gerben
Video

Jong echtpaar ervaart Gods leiding in camper: "Vertrouw op je eigen relatie met God"

Gerben en Geralda verruilden een vast bestaan in Nederland voor een leven in een omgebouwde buscamper. In de podcast van Ichthus Alive vertellen zij hoe hun zoektocht naar Gods wil hen naar verschillende Europese landen bracht en hoe zij onderweg lee

Ds. J. R. van Vugt
Column

Groei HHK wijst op diepe geestelijke nood in refogezindte

Waarom groeit de Hersteld Hervormde Kerk (HHK), terwijl veel andere reformatorische kerken leden verliezen? Ds. J. R. van Vugt ziet achter deze ontwikkeling vooral een diepe geestelijke nood. Mensen zoeken volgens hem naar heldere prediking, het aanb

abortus
Nieuws

NPV start petitie: stop omstreden proef met ‘ziekenhuisabortus’ 22-24 weken

De NPV start een petitie als reactie op de proef waar het Amsterdamse ziekenhuis OLVG mee start om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen van 22 en 23 weken zwangerschap mogelijk te maken. Het initiatief van de proef is afkomstig van beroepsvereni

Päivi Räsänen
Nieuws

Finse politica Päivi Räsänen mag mogelijk niet meer naar Verenigd Koninkrijk reizen

De Finse christelijke politica Päivi Räsänen zegt dat de Britse autoriteiten haar elektronische reistoestemming (ETA) onverwacht hebben ingetrokken. Volgens Räsänen houdt dit waarschijnlijk verband met haar recente veroordeling wegens een christelijk