De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #1: Ds. Simons over geloofszekerheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Hanger met daarop een menora
Nieuws

Unieke vondst bij Tempelberg wijst op eeuwenoude Joodse verbondenheid met Jeruzalem

Een unieke archeologische vondst in Jeruzalem werpt nieuw licht op de eeuwenoude verbondenheid van het Joodse volk met de heilige stad. Het gaat om een ongeveer 1.300 jaar oude loden hanger met daarop aan beide zijden een afbeelding van een menora, d

Ds. W. M. Mulder
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Arnemuiden brengt beroep uit op ds. W. M. Mulder

De hersteld hervormde gemeente te Arnemuiden heeft een beroep uitgebracht op ds. W. M. Mulder (foto). De predikant moet in het Zeeuwse dorp ds. G. Kater vervangen. Laatstgenoemde predikant is sinds vorig jaar september verbonden aan de hersteld hervo

Ds. P. de Vries
Video

Ds. De Vries vertelt over telefoongesprek met vriend die enkele dagen later overleed

"Ik vroeg hem: 'Hoe is het?' Toen gaf hij geen ruim getuigenis, waarop ik hem aansprak. Ik zei: 'Je mag toch ook weten dat je het eigendom van Christus bent?' Dat had hij niet zo ruiterlijk beleden", aldus ds. P. de Vries. De predikant, actief binnen

Gospelcelebrations
Persbericht

Gospelcelebrations naar Oud-Beijerland met gratis concert Pearl Jozefzoon en Elvis E

Het landelijke muziekevenement Gospelcelebrations komt op vrijdag 26 juni naar Oud-Beijerland. Tijdens de twaalfde editie van het evenement verzorgen onder anderen zangeres Pearl Jozefzoon, gospelartiest Gideon en muzikaal leider Elvis E een gratis c

Bidden voor de overheid
Opinie

Bidden voor de overheid, doen we dat ook echt?

We worden opgeroepen om te bidden voor de overheid, maar doen we dat ook echt? HGJB jongerenwerker Bert, bibliotheekvrijwilliger Jolanda en gepensioneerd leraar Albert geven hun mening over de volgende stelling: We worden opgeroepen om te bidden voor

Bijbelboek Handelingen
Verdieping

Handelingen onder de loep: kloppen de feiten van Lukas?

De bekendste geschiedschrijver van de Bijbel is Lukas, de auteur van het gelijknamige evangelie en het vervolgboek Handelingen. Alleen al het achttiende hoofdstuk van Handelingen bevat genoeg aanknopingspunten om Lukas eens flink op de proef te stell

Simon van Groningen
Column

Een Bijbelse opdracht in de praktijk: vergeet de gevangene niet

Jaren geleden kwam Hüseyin Baybasin op mijn pad, een man die inmiddels al bijna drie decennia een levenslange gevangenisstraf uitzit. In al die jaren bezocht ik hem regelmatig en leerde ik de mens achter het dossier kennen. Nu Baybasin in een streng

Kees Postma
Column

Wachten op een wonder? Petrus ging gewoon vissen

Veel christenen verlangen naar bijzondere openbaringen, wonderen en spectaculaire ervaringen met God. Maar wat als geestelijke groei juist begint in het gewone leven? In deze column laat Kees Postma zien hoe Petrus na de opstanding van Jezus niet ble

Meerartikelen

Bas op Bezoek - IZB
Positief nieuws

Van 'slapende reus' naar missionaire gemeente: kerk in Maasdijk bloeit

De protestantse gemeente van Maasdijk heeft de afgelopen jaren een opvallende ontwikkeling doorgemaakt. Waar de gemeente enkele jaren geleden worstelde met vergrijzing, coronamaatregelen en ingrijpende veranderingen rondom kerkgebouwen, is volgens be

Keir Starmer
Nieuws

Christelijke organisaties roepen op tot gebed na vertrek Britse premier Starmer

De Britse premier Keir Starmer heeft zijn ontslag aangekondigd na afnemende steun binnen zijn eigen Labour-partij en aanhoudende druk om zijn functie neer te leggen. Christelijke organisaties in het Verenigd Koninkrijk reageren met oproepen tot gebed

Kraamzorg
Nieuws

SGP en CU vragen aandacht voor kraamzorg: 'Hoogzwangere vrouwen verliezen toegezegde hulp'

Een brede groep Kamerleden van SGP, SP, ChristenUnie, PVV, 50PLUS en PRO heeft minister Sterk van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport om opheldering gevraagd over de ontstane problemen in de kraamzorg. Aanleiding zijn signalen uit onder meer Utrecht en Z

Ds. M. J. van Oordt
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Veenendaal: ds. M. J. van Oordt

De hervormde gemeente te Veenendaal (Westerkerk) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. M. J. van Oordt (foto) nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. In Veenendaal volgt Van Oordt ds. W. G. Teeuwissen op. Laatstgenoemde predika

Iran
Nieuws

Nieuwe AI-tool vergroot toegang tot het evangelie voor Iraniërs

Een christelijke organisatie heeft een nieuwe AI-tool ontwikkeld die Iraniërs moet helpen bij het vinden van betrouwbare informatie over het christelijk geloof. Dat schrijft The Christian Post. De tool, genaamd Kairos, is gemaakt door Transform Iran,

Bijbel
Nieuws

Chinese autoriteiten staan Bijbels toe voor gevangengenomen predikanten na juridische strijd

Voor het eerst hebben twee gevangengenomen predikanten van de Chinese Zion Church een Bijbel ontvangen in detentie. Dat gebeurde nadat een christelijke advocaat met succes bezwaar maakte tegen het verbod op toegang tot Bijbels in een detentiecentrum

Ds. J. A. van den Berg
Video

Hervormde predikant over bekeringsverhaal Belgische influencer: "God verlost mensen"

"Ze zei: 'Ik kon alles doen wat ik wilde, want ik had alles. Maar ik was niet gelukkig. Als er een moment van geluk was, was ik dat ook meteen weer kwijt.' Totdat zij de Heere leerde kennen en tot bekering kwam", aldus ds. J. A. van den Berg. De pred

OMF logo
Persbericht

OMF: aantal christenen groeit, maar miljarden mensen hebben nog nooit over Jezus gehoord

Hoewel wereldwijd jaarlijks miljoenen mensen tot het christelijk geloof komen, groeit het aantal mensen dat nog nooit over Jezus heeft gehoord nog altijd sneller. Daarvoor waarschuwt zendingsorganisatie OMF Nederland in aanloop naar het OMF Mission E

AI-gegenereerde impressie van een demonstratie voor geloofsvrijheid. De afgebeelde personen zijn niet de geïnterviewden in dit artikel.
Interview

Elrose vluchtte als christen uit Pakistan: "Als ik was gebleven, hadden ze me gedood"

Op 1 juli demonstreren Pakistaanse christenen in Den Haag voor geloofsvrijheid en aandacht voor de positie van christelijke asielzoekers. Pakistan staat volgens de jaarlijkse ranglijst van Open Doors op de achtste plaats van landen waar christenen he

Nick Vujicic in zijn documentaire
Nieuws

Nick Vujicic deelt indrukwekkend getuigenis: "Goede Vaderdag in de hemel, papa"

Nick Vujicic, de evangelist die bekend staat om zijn verhaal over hoop en geloof, heeft in een indrukwekkend fragment van zijn nieuwe documentaire 'No Limbs, No Limits: The NickV Story' verteld hoe het verlies van zijn vader hem gevormd heeft. Vujici

ds. J.A.J. Pater
Dagelijks leven

Ds. Pater beantwoordt Refoweb-vraag: 'Je kunt niet in je eentje christen zijn'

Een aangrijpende vraag van een vrouw van in de veertig over eenzaamheid, geloofstwijfel en het verlangen naar echte verbinding heeft geleid tot een reactie van ds. J.A.J. Pater op Refoweb. De predikant benadrukt dat er bij de Heere Jezus ruimte is vo

Inferno. De ontdekking van de hel
Nieuws

Symposium in Utrecht verkent betekenis van de hel vanuit geloof en actualiteit

De hel is een onderwerp waar veel mensen liever niet over spreken, maar volgens theoloog Arnold Huijgen verdient het thema juist nieuwe aandacht. Op vrijdag 11 september organiseert hij in de Pieterskerk in Utrecht het symposium Inferno. De ontdekkin