De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.
ChristenvervolgingOpvoedenGeloofszekerheidIsraëlDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Ethiopie
Nieuws

Zeker 34 orthodoxe christenen gedood bij nieuwe aanval in Ethiopië

Gewapende mannen hebben donderdag 5 november volgens lokale media minstens 34 Ethiopisch-orthodoxe christenen gedood in het dorp Endato, in de regio Oromia. De aanval volgt op twee bloedige aanvallen in oktober, waarbij volgens de...

politie
Nieuws

Federaal parket onderzoekt terreurmotief na vondst explosief bij Antwerpse kerk

Het Belgische federale parket onderzoekt of een explosief dat op zondag 1 november voor een kerk in Antwerpen-Noord werd gevonden, bedoeld was voor een terroristische aanslag. Volgens VRT NWS was de Belarussische Grieks-katholieke gemeenschap die...

Bunschoten
Nieuws

CU en SGP Bunschoten lijnrecht tegenover elkaar over verzet tegen gedwongen asielopvang

De gemeenteraad van Bunschoten wil laten onderzoeken of de gemeente gedwongen asielopvang via de rechter kan voorkomen. De SGP diende de motie donderdag 5 november samen met het CDA, de VVD en CAP de Dorpspartij in. Volgens het ANP stemde de...

kerkasiel
Persbericht

Al twee jaar dag en nacht kerkdienst voor gezin in Kampen: nieuwe documentaire belicht kerkasiel

Al twee jaar woont het gezin Babayants in kerkgebouw De Open Hof in Kampen. Om te voorkomen dat het gezin wordt uitgezet naar Oezbekistan, gaat er dag en nacht een kerkdienst door. Hoe is het om zo lang binnen de muren van een kerk te leven? En...

Psalm 42
Video

Cherubijn Music brengt Psalm 42 tot leven in nieuwe muziekvideo

Zoals een dorstig hert verlangt naar water, zo kan een mens verlangen naar de nabijheid van God. Die Bijbelse gedachte staat centraal in de muziekvideo Als een hert verlangt naar Water, die Cherubijn Music onlangs op YouTube heeft gepubliceerd. De...

Parijs
Nieuws

Franse bisschoppen willen kiezers helpen bij presidentsverkiezingen, maar geven geen stemadvies

De Franse bisschoppen willen katholieken helpen hun keuze te bepalen bij de presidentsverkiezingen van 2027. Tijdens een persconferentie woensdag in Lourdes presenteerden zij daarvoor een nieuw initiatief. Ze willen maatschappelijke vraagstukken...

Euthanasie
Nieuws

Christelijke partij in Noorwegen begint netwerk tegen invoering euthanasie

De Noorse christendemocratische partij KrF heeft een netwerk opgericht om de invoering van euthanasie tegen te gaan. Donderdag vond de eerste bijeenkomst plaats, meldt de christelijke krant Dagen. Het initiatief volgt op een discussie in het Noorse...

Esther de Musical
Persbericht

Bijbels verhaal van Esther komt groots tot leven in Drachten

Van 18 tot en met 21 december 2026 staat de Sluisfabriek in Drachten in het teken van Esther de Musical. Een groots opgezette voorstelling waarin zang, dans, acteerwerk, indrukwekkende decors en spectaculaire effecten samenkomen. De musical vertelt...

Meerartikelen

Evangelische Hogeschool
Persbericht

Evangelische Hogeschool houdt Open Dag voor jongeren die christelijk tussenjaar overwegen

Jongeren die na hun middelbare school of tijdens hun studie bewust tijd willen nemen voor hun geloof, persoonlijke ontwikkeling en toekomstplannen, kunnen op vrijdag 13 november 2026 kennismaken met de Evangelische Hogeschool (EH) in Amersfoort....

IZB-Toerustingsdag
Persbericht

IZB helpt kerken bij geestelijke begeleiding van nieuwe gelovigen

Hoe kunnen kerken mensen begeleiden die pas tot geloof zijn gekomen? En welke geestelijke veranderingen maken zij door? Deze vragen staan centraal tijdens de IZB-Toerustingsdag ‘Metamorfose’, die op zaterdag 14 november plaatsvindt in Zeist. De...

Cvandaag Explainer
Video

Waarom is Urk zo kerkelijk?

Een dorp waar driekwart van de scholieren dagelijks in de Bijbel leest: hoe bijzonder is Urk eigenlijk? Achter de sterke geloofscultuur schuilt een verhaal van eeuwenoude tradities, maar ook geestelijke zorgen en kerkelijke verdeeldheid. Want hoe...

de betteld
Nieuws

Christelijk vakantiepark De Betteld wil opnieuw honderd nareizigers opvangen

Het christelijke vakantiepark De Betteld in Zelhem wil vanaf 1 december opnieuw ongeveer honderd nareizende statushouders opvangen. Dat maakte de gemeente Bronckhorst donderdag bekend. Het plan ligt nog ter beoordeling bij het college van...

Justus Molenkamp, Hour of Power
Nieuws

Personal trainer én begeleider bij Ontmoeting Justus Molenkamp te gast bij Hour of Power

Aanstaande zondag is Justus Molenkamp te gast bij Hour of Power. Hij leefde lang van festival naar festival en van krachttraining naar krachttraing. "Het was de zin van mijn leven. Ik hoopte er mijn rust in te vinden." Toch ontdekte de personal...

David in Laos
Interview

Zendingswerker David over discipelschap: “Iemand die net tot geloof komt, begint niet op nul”

Wie iemand discipelt, moet er niet naar streven om altijd de leraar te blijven. Dat is een van de lessen die David* meenam uit zijn jarenlange zendingswerk in Laos. Hij zag nieuwe christenen soms razendsnel verantwoordelijkheid nemen en anderen...

Ernst Leeftink
Opinie

De kinderwens van volwassenen: wie komt er op voor het kind?

Ieder kind verdient liefde en een veilige plek om op te groeien. Maar heeft een kind ook het recht om zijn biologische ouders te kennen? In deze column stelt Ernst Leeftink kritische vragen bij donorouderschap en de manier waarop onze samenleving...

Kerkscheuring CGK
Nieuws

Rijnsburg dringt aan op gesprek met CGK-synode in Hoogeveen: "We zijn niet uitgepraat"

De Algemene Vergadering van Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) rond Rijnsburg roept de generale synode in Hoogeveen dringend op om alsnog rechtstreeks in gesprek te gaan over de gezamenlijke verantwoordelijkheden binnen het kerkverband. Desnoods...

Longetjes die geen adem kregen
Persbericht

Op de Dam voor kindjes die geen levensadem kregen

Bij vroeggeboren kindjes van 24 weken oud vechten we voor het leven, vlak daarvoor wordt het leven soms bewust afgebroken. Kunstenares Corrie Heideveld en de SGP vragen er op woensdag 11 november aandacht voor met een kunstwerk op de Dam. Midden in...

Folder Kies Leven
Nieuws

Organisatie stapt naar reclamewaakhond om folder Kies Leven: 'Gevaarlijk en medisch onjuist'

Stichting Samen naar de Kliniek heeft bij de Reclame Code Commissie (RCC) een klacht ingediend tegen de christelijke prolife-organisatie Kies Leven. De stichting vindt dat een folder die bij abortusklinieken wordt uitgedeeld gevaarlijke en medisch...

Veroordeelde crimineel
Nieuws

Katholieke gouverneur schrapt 548 doodvonnissen in Amerikaanse staat: ‘Overheid mag niet doden’

De katholieke gouverneur Gavin Newsom van Californië wil alle 548 doodvonnissen in zijn staat omzetten in levenslange gevangenisstraffen zonder mogelijkheid tot vervroegde vrijlating. Dat maakte hij donderdag bekend, meldt persbureau Associated Press...

kruis
Nieuws

Bezoekers moeten voor het eerst betalen voor The Passion: kaartje kost 7,50 euro

Wie The Passion volgend jaar in Ootmarsum wil bijwonen, moet voor het eerst een kaartje kopen. Een toegangsbewijs kost 7,50 euro per persoon, schrijft organisator KRO-NCRV op de eigen website. Het muzikale paasevenement vindt op Witte Donderdag 25...