De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.
ChristenvervolgingOpvoedenIsraëlDuurzaamheidGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

GlobalRize
Persbericht

Van Bijbeltekst op Twitter tot wereldwijde evangelisatie: GlobalRize blikt terug op tien jaar Learnnn

Wat begon met enkele Bijbelteksten op Twitter, groeide uit tot een internationaal platform waar mensen kennismaken met het christelijk geloof. De christelijke organisatie GlobalRize blikt terug op tien jaar Learnnn, een digitaal cursusplatform waarop...

Mannenzang Katwijk
Video

1700 mannen zingen Psalm 143 in Nieuwe Kerk Katwijk

Een kerk gevuld met honderden mannenstemmen: tijdens Mannenzang Katwijk klinkt Psalm 143 vanuit de Nieuwe Kerk in Katwijk aan Zee. Een video van de samenzang, waaraan 1700 mannen meedoen, is onlangs online verschenen. De zang staat onder leiding...

Mars voor het leven
Nieuws

Mars voor het leven in Den Haag: "Abortus is geen gepasseerd station"

Duizenden mensen worden zaterdag 14 november in Den Haag verwacht voor de 34e editie van de Mars voor het leven. Tijdens een stille tocht door de politieke hoofdstad vragen deelnemers aandacht voor de bescherming van ongeboren kinderen. Organisator...

Cor Verkade
Opinie

Luthers grote vraag legt een pijnpunt in reformatorische kring bloot

Luthers kernvraag “Hoe krijg ik een genadig God?” is niet alleen erg Bijbels (“Wat moet ik doen om zalig te worden?”), maar ook nog steeds erg actueel. Luther worstelde met die vraag, vond in de Bijbel het antwoord en verwierp de antwoorden die de...

Woord en Daad
Persbericht

Woord en Daad steunt advies voor nieuwe aanpak bij internationale samenwerking

Ontwikkelingssamenwerking moet volgens de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) worden vernieuwd om aan te sluiten bij een veranderende wereldorde. Woord en Daad steunt deze koers en roept de sector op om de aanbevelingen om te zetten in...

Johan den Hartogh
Dagelijks leven

Nieuwe website helpt iedereen aan passende Bijbel: ‘We gunnen iedereen de rijkdom van Gods Woord’

Welke Bijbel past bij mij? Waar begin ik met lezen? En wat is eigenlijk het verschil tussen de verschillende Bijbelvertalingen? Het zijn vragen waar veel mensen mee rondlopen. Met het nieuwe initiatief Ikzoekeenbijbel.nl wil ondernemer en uitgever...

trein
Nieuws

Spaanse kerken roepen op nabestaanden bij te staan na treinramp met zeker 68 doden

De Spaanse evangelische kerken willen nabestaanden en overlevenden van de treinramp bij Urda bijstaan. Bij de botsing tussen twee hogesnelheidstreinen kwamen woensdag zeker 68 mensen om het leven. De landelijke evangelische koepel FEREDE vraagt...

Ds. Harold Schorren
Opinie

Halloween is niet mijn feestje, maar christelijke verontwaardiging ook niet

Op zaterdag 31 oktober is er een Halloweenparty in de Laurenskerk die voor veel ophef zorgt. Er zijn 26.000 handtekeningen binnengehaald van bezorgde christenen die vragen het feest te annuleren. De pers is natuurlijk meteen wakker. Zelfs met een...

Meerartikelen

Asielminister Bart van den Brink
Nieuws

Minister bezoekt Apeldoornse kerk die pastorie beschikbaar stelt voor statushouders

Een kerk in Apeldoorn geeft als eerste kerk gehoor aan de landelijke Actie Onderdak voor statushouders. De protestantse wijkgemeente De Hofstad stelt een leegstaande pastorie beschikbaar aan een gezin met drie kinderen. Asielminister Bart van den...

ICE
Nieuws

Zoon Cubaanse predikant dreigt Amerika uitgezet te worden: 'We blijven op God vertrouwen'

De 19-jarige zoon van een Cubaanse baptistenpredikant zit sinds juni vast bij de Amerikaanse immigratiedienst ICE. Daniel Arcadis Solano Jaume kwam in 2023 legaal Amerika binnen, nadat zijn familie Cuba was ontvlucht vanwege intimidatie door de...

Vermeer
Nieuws

BBB sluit aan bij SGP en JA21: ook late abortus en draagmoederschap op onderhandelingstafel

BBB trekt samen met SGP en JA21 op in de onderhandelingen met het kabinet. De drie partijen bieden steun aan het belastingplan, maar vragen daarvoor onder meer een pas op de plaats bij late abortussen, thuisabortus en draagmoederschap. Dat staat in...

ZOA Zuid-Sudan
Persbericht

Christenen opvallend betrokken bij Zuid-Sudan

In de Nederlandse Biblebelt zegt bijna 39 procent te overwegen geld te geven voor hulp aan mensen in Zuid-Sudan. Gemeten over heel Nederland ligt dat percentage op 25,3 procent. Landelijk voelt 31,8 procent van de christenen zich betrokken bij deze...

krk in nood
Nieuws

Miljoenen christenen verdreven: nieuw rapport waarschuwt voor verdwijnen van gemeenschappen

Miljoenen christenen moeten hun huis verlaten door oorlog, terreur en geloofsvervolging. Daardoor komt het voortbestaan van christelijke gemeenschappen onder druk te staan. Daarvoor waarschuwt de katholieke hulporganisatie Kerk in Nood in haar...

Abortus
Nieuws

Ruim elf miljoen ongeboren kinderen geaborteerd sinds invoering Britse abortuswet

Sinds de invoering van de Britse abortuswet in 1967 zijn naar schatting ruim elf miljoen ongeboren kinderen door abortus om het leven gekomen. Dat meldt de Britse prolifeorganisatie Right To Life UK. De organisatie maakte de cijfers bekend ter...

John Lennox
Nieuws

John Lennox waarschuwt: AI kan Bijbellezen onder jongeren verdringen

De Britse wiskundige en christelijke apologeet John Lennox waarschuwt dat kunstmatige intelligentie ertoe kan leiden dat vooral jongeren minder gaan lezen. Daardoor dreigt ook het lezen en overdenken van de Bijbel naar de achtergrond te verdwijnen,...

talita
Nieuws

Nigeriaanse voorganger mist vrouw en dochter al bijna een jaar: "Help hen vrij te krijgen"

Een Nigeriaanse voorganger vraagt de regering om zijn ontvoerde vrouw Mercy en hun jonge dochter Talita te bevrijden. Zij worden sinds november vorig jaar vastgehouden door vermoedelijke Boko Haram-terroristen. “Ik smeek de president en de...

Taybeh
Nieuws

Pastoor vreest leegloop christelijk dorp Taybeh: "Op een dag zijn hier geen christenen meer"

De christelijke gemeenschap van Taybeh op de Westelijke Jordaanoever dreigt te verdwijnen als inwoners blijven vertrekken. Daarvoor waarschuwt de plaatselijke pastoor Bashar Fawadleh tijdens een bezoek aan Londen. Tegen journalisten beschrijft hij...

 There is more!
Persbericht

There is more! viert tienjarig bestaan: 'We verlangen naar een nieuwe doorbraak'

De christelijke conferentie There is more! viert dit jaar haar tienjarige bestaan. Van donderdag 19 tot en met zaterdag 21 november komen gelovigen en kerkleiders samen in Ede voor een jubileumeditie met als thema Greater Works. Met internationale...

Halloween
Analyse

Halloween: onschuldig griezelfeest of meer dan dat? Waarom veel christenen kritisch zijn

Voor veel Nederlanders is Halloween vooral een avond vol griezelen, verkleden en snoep. Toch hebben veel christenen moeite met het feest. Zij wijzen op de historische banden met geesten en de dood, en op Bijbelse waarschuwingen tegen occulte...

Arida Nelemans
Interview

Arida Nelemans brengt psalmen tot leven met kleurplaten: “Ik wil zichtbaar maken wat we zingen”

Psalmen zingen én ondertussen kleuren. Met haar project PsalmPlaten wil Arida Nelemans kinderen helpen de eeuwenoude woorden van de Psalmen beter te begrijpen en te onthouden. Het idee ontstond na een preek over het doorgeven van het geloof aan...