De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #2: Echtscheiding in de kerk
Of beluister op:

Meerartikelen

China
Nieuws

Grootschalige politie-inval in Chinese kerk: SDOK roept op tot gebed

Bij een grootschalige politie-inval in een samenkomst van de Early Rain Covenant Church in China zijn gisteren kerkleiders, gemeenteleden en kinderen meegenomen. De meesten zijn inmiddels weer vrijgelaten. SDOK roept christenen op wereldwijd te bidde

Soedan
Nieuws

Soedanese christen mishandeld in kerk van vluchtelingenkamp

Een Soedanese christen is mishandeld terwijl hij zich in een kerk in een vluchtelingenkamp in Zuid-Soedan bevond. Dat meldt mensenrechtenorganisatie en waakhond op het gebied van christenvervolging International Christian Concern (ICC). Volgens de or

Vlag Israël
Nieuws

Aantal aanvallen op christenen in Israël blijft stijgen

Christenen in Israël krijgen steeds vaker te maken met intimidatie, vernielingen en geweld. Volgens het Religious Freedom Data Center (RFDC), een Israëlische organisatie die incidenten tegen christenen documenteert, zijn er dit jaar al meer dan 88 aa

The Obama Presidential Center in Chicago, Illinois.
Nieuws

Amerikaanse predikant haalt fel uit naar gloednieuw Obama-centrum: 'Anti-christelijk en atheïstisch'

De Amerikaanse predikant Todd Friel heeft stevige kritiek geuit op het nieuwe Obama Presidential Center in Chicago. Volgens hem straalt het gebouw zelfs een atheïstische en anti-christelijke boodschap uit. Dat schrijft The Christian Post.  Het centru

Hugo de Jonge
Nieuws

Hugo de Jonge nieuwe voorzitter van kerkelijk overlegorgaan CIO

Het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) krijgt een nieuwe voorzitter. Hugo de Jonge neemt per 1 november 2026 het voorzitterschap over van Jaap Smit, die de functie dan bijna tien jaar heeft vervuld. Dat maakte het CIO vorige week bekend.

Dormitiekathedraal
Nieuws

Brand in eeuwenoude kathedraal Kyiv na zware Russische raket- en droneaanvallen

De Dormitiekathedraal in de Oekraïense hoofdstad Kyiv is in de nacht van maandag op dinsdag zwaar beschadigd geraakt door een brand na grootschalige Russische raket- en droneaanvallen. Dat meldt The Christian Post. De kathedraal maakt deel uit van he

Proponent N. L. Dijkdrent
Nieuws

Hervormde gemeente Aalst mag nieuwe predikant verwelkomen: proponent N. L. Dijkdrent

De hervormde gemeente te Aalst beschikt binnenkort over een nieuwe herder en leraar. Proponent N. L. Dijkdrent (foto) aanvaardde het onlangs op hem uitgebrachte beroep. Dijkdrent hoopt in Aalst ds. J. Domburg op te volgen. Laatstgenoemde predikant is

TUA
Nieuws

Derde student toegelaten tot predikantsopleiding Christelijke Gereformeerde Kerken

Het curatorium van de Christelijke Gereformeerde Kerken heeft maandag opnieuw een student toegelaten tot de predikantsopleiding. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. Het gaat om de 20-jarige M. J. (Thijs) van der Lee.  Secretaris ds. C. J. Droger ma

Meerartikelen

Themadag Back to the Future
Nieuws

Themadag onderzoekt lessen van de eerste christenen voor de kerk van nu

Hoe kan de kerk vandaag vernieuwen zonder haar wortels te verliezen? Die vraag staat centraal tijdens de themadag Back to the Future op zaterdag 27 juni op Landgoed Zonheuvel in Doorn. Sprekers zijn onder anderen de internationaal bekende orthodoxe t

Jan Keuken
Dagelijks leven

Van Cuba naar Spanje: een predikant tussen afwaswerk en evangelisatie

Onder het genot van een versgebakken, rijkelijk gesuikerde Spaanse churros luisterden we naar het verhaal van predikant Ariel. Onze gezonde voornemens voor deze reis konden we daarmee direct overboord zetten, maar het leverde wel een bijzonder gespre

Joe Weller
Getuigenis

YouTube-ster Joe Weller getuigt: "Jezus is het beste wat mij ooit is overkomen"

De Britse YouTuber Joe Weller heeft zijn miljoenen volgers verrast met een openhartige getuigenis over zijn geloof. In een video op Instagram vertelt de populaire internetpersoonlijkheid dat hij christen is geworden en zijn leven aan Jezus Christus h

Jac de Gooijer
Opinie

Zelfliefde of zelfverloochening? Een boodschap voor evangelischen én reformatorischen

Ik heb in mijn leven veel kerken bezocht. Reformatorische gemeenten waar de ernst als een deken over de banken hing. Evangelische samenkomsten waar de muziek harder stond dan het denken. Pinksterdiensten waarin mensen hun armen omhoogstaken alsof God

TUA
Nieuws

Twee studenten toegelaten tot predikantsopleiding Christelijke Gereformeerde Kerken

Het curatorium van de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA) van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK), heeft vrijdag twee studenten toegelaten tot de predikantsopleiding. Dat schrijft het Reformatorisch Dagblad. Het gaat om de 33-jarige A. T

Ds. H. Raveling
Nieuws

Nieuwe predikant voor CGK Winschoten: ds. H. Raveling uit Hilversum

De christelijke gereformeerde kerk te Winschoten (De Rank) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. H. Raveling (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep en zal ds. G. Huisman opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in 2023 naar

Gesprek in de kerk
Nieuws

CHE-docenten pleiten voor meer ruimte voor vrouwelijke theologen

De discussie over de plaats van vrouwen in de kerk krijgt een nieuw hoofdstuk. Twee docenten van de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) reageren kritisch op een recent opiniestuk van de hersteld hervormde dominee T.A. Bakker. 'Bepalen wie mee mogen doe

IDF-soldaten
Nieuws

Libanese christenen laten brief achter voor Israëlische soldaten: ‘Wij houden van jullie’

Israëlische militairen hebben tijdens een operatie in Zuid-Libanon een opmerkelijke brief gevonden van christelijke inwoners die hun dorp hadden verlaten vanwege de gevechten tussen Israël en Hezbollah. In de handgeschreven boodschap bedanken de bewo

Internationals Duitsland en Curaçao bidden na afloop WK-wedstrijd
Nieuws

Bijzondere beelden: voetballers Duitsland en Curaçao bidden gezamenlijk na WK-wedstrijd

Gisteren speelde Curaçao haar eerste WK-wedstrijd ooit. Hoewel de ploeg van bondscoach Dick Advocaat met liefst 7-1 van Duitsland verloor, overheerst er onder spelers en fans vooral trots. Na afloop van de wedstrijd baden verschillende Curaçaose en D

EastLake Community Church
Nieuws

Dode en tientallen gewonden na instorten tent tijdens kerkdienst in Verenigde Staten

Een feestelijke bijeenkomst van een Amerikaanse kerk is vrijdagavond geëindigd in een tragedie. Tijdens een openluchtdienst ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van EastLake Community Church in de staat Virginia kwam één persoon om het leven toen

Ds. M. Karens
Video

GerGem-predikant vertelt over catechisant die ooit aan Kohlbrugge vroeg of hij bekeerd was

"De catechisanten vroegen aan dominee Kohlbrugge: 'Bent u bekeerd?' Je zou denken: 'Waar bemoeien ze zich mee? Of je zou boos worden en zeggen: 'Bekeerd? Natuurlijk is een dominee bekeerd.' Weet je wat hij zei? Hij fronste zijn wenkbrauwen en zei: 'G

Pearl Jozefzoon
Persbericht

Pearl Jozefzoon trekt langs kerken met nieuwe ‘Ameezing Grace’-tour voor Rwanda

Zangeres Pearl Jozefzoon gaat dit najaar het land door met haar nieuwe concerttour Ameezing Grace. Tijdens vier avonden staan samenzang, gospelmuziek en verhalen uit Rwanda centraal. De tour wordt georganiseerd in samenwerking met ontwikkelingsorgani