De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.
ChristenvervolgingOpvoedenIsraëlGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

RD-hoofdredacteuren
Nieuws

Reformatorisch Dagblad krijgt twee hoofdredacteuren

Het Reformatorisch Dagblad (RD) krijgt vanaf 1 januari 2027 twee hoofdredacteuren. De huidige adjunct-hoofdredacteuren Pieter Ariese (48) en Gijsbert Bouw (43) volgen samen Steef de Bruijn op. Het duo wil de reformatorische identiteit van de krant...

Gerald Troost
Nieuws

Gerald Troost trekt ‘blauwe lijn’ tegen Jodenhaat: ‘Durf ik naast hen te staan?’

De christelijke zanger Gerald Troost spreekt zich uit tegen antisemitisme in Nederland. In een bericht op Facebook vraagt hij aandacht voor de onveiligheid die Joodse Nederlanders ervaren. Hij sluit zich aan bij de actie Trek de blauwe lijn,...

Felix Nmecha
Nieuws

Ophef bij Duitse voetbalclub over christelijk juichgebaar van Felix Nmecha

De Duitse international Felix Nmecha heeft Borussia Dortmund met twee schitterende doelpunten aan een overwinning geholpen, maar zijn manier van juichen zorgt voor discussie. De 26-jarige middenvelder verwees met zijn gebaren naar Jezus Christus en...

Gedenkteken voor de vermoorde Joden van Europa
Nieuws

Duitse christenen vragen Joden om vergeving voor steun aan Hitler

De Duitse Evangelische Alliantie heeft het Joodse volk om vergeving gevraagd voor de houding van haar leiders tijdens het naziregime. De christelijke organisatie erkent dat christelijke voorgangers Adolf Hitler in 1933 verwelkomden en de vervolging...

Päivi Räsänen
Nieuws

Päivi Räsänen waarschuwt voor gevolgen van Europese haatzaaiwetten voor christenen

De Finse christelijke politica Päivi Räsänen waarschuwt dat Europese wetten tegen haatzaaien de vrijheid van meningsuiting en godsdienst onder druk zetten. Volgens haar dreigt Europa zelfs af te glijden naar 'ideologisch totalitarisme', waarbij...

Donald Trump
Nieuws

Trump erkent dat uitzettingsbeleid mogelijk te ver ging: christelijke organisatie reageert hoopvol

De Amerikaanse president Donald Trump erkent dat zijn harde immigratiebeleid mogelijk grenzen heeft overschreden. In een interview met CBS-programma 60 Minutes liet hij weten bereid te zijn met de Democraten te onderhandelen over hervormingen. De...

Ds. C. R. van der Toorn
Nieuws

Ds. C. R. van der Toorn aanvaardt beroep hersteld hervormde gemeente Rotterdam (Kralingse Veer)

De hersteld hervormde gemeente te Rotterdam (Kralingse Veer) mag een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. C. R. van der Toorn (foto) volgt in de Laankerk ds. F. van Binsbergen op. Laatstgenoemde predikant is sinds september 2025 predikant van de...

Ds. Dirk de Bree
Nieuws

Dirk de Bree hoofdspreker New Wine Zomerconferentie 2027

Ds. Dirk de Bree, predikant van de Nieuwe Kerk in Utrecht en bekend van de dagelijkse christelijke podcast Eerst Dit, is volgend jaar de hoofdspreker van de New Wine Zomerconferentie. Dat heeft New Wine Nederland bekendgemaakt. De organisatie is...

Meerartikelen

Logos Conferentie Vlaanderen
Persbericht

Logos Conferentie brengt geloof en wetenschap samen: ‘Wandel in het licht’

Hoe verhouden de Bijbel en de wetenschap zich tot elkaar? En hoe kunnen christenen het gesprek over schepping en evolutie aangaan? Die vragen staan centraal tijdens de zesde Logos Conferentie Vlaanderen, die op zaterdag 14 november 2026 plaatsvindt...

 Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp over de kracht van woorden: "Je tong is je identiteitskaart"

"Waar het hart vol van is, daar loopt de mond van over." Aan de hand van deze woorden van Jezus uit Lukas 6:45 legt Wilkin van de Kamp uit hoe onze gedachten en woorden met elkaar verbonden zijn. In een aflevering van Begin je dag met God benadrukt...

Stichting De Haven
Persbericht

Christelijke hulporganisatie De Haven bestaat 30 jaar: "Trouw blijven is het belangrijkste"

Wat dertig jaar geleden begon met gesprekken op de hoek van een prostitutiestraat in Den Haag, is uitgegroeid tot een christelijke hulporganisatie die wekelijks mannen en vrouwen in de seksbranche opzoekt. Stichting De Haven viert dit jaar haar...

Johan Schep
Video

Johan Schep: "Het is gevaarlijk om nee te zeggen tegen de uitnodiging van Jezus"

De uitnodiging van Jezus Christus geldt voor iedereen, maar vraagt wel om een antwoord. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Aan de hand van de gelijkenis van de grote maaltijd uit Lukas 14 staat hij stil...

Ds. A. M. van Mourik
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Waddinxveen: ds. A. M. van Mourik

De hervormde gemeente te Waddinxveen mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. A. M. van Mourik (foto) nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. In de Hoeksteen volgt de predikant ds. R. W. de Koeijer op. Laatstgenoemde predikant nam...

paus
Nieuws

Paus Leo XIV noemt ongeboren kinderen, armen en ouderen in toespraak voor Argentijnse leiders

“Welke plaats hebben ongeboren kinderen in onze besluiten?” Die vraag stelde paus Leo XIV zondag 8 november in het Palacio Libertad in Buenos Aires. President Javier Milei zat in de zaal, samen met andere bestuurders, diplomaten en vertegenwoordigers...

Pastorie gereedgemaakt voor opvang statushouders
Nieuws

Apeldoornse kerk maakt pastorie binnen enkele dagen klaar voor opvang statushouders

De protestantse wijkgemeente De Hofstad in Apeldoorn (PKN) heeft binnen enkele dagen een leegstaande pastorie omgebouwd tot een tijdelijk thuis voor een gezin van vijf statushouders. Vrijwilligers zorgden voor meubels, schilderwerk en andere...

Paypal
Nieuws

PayPal schrapt ‘haat’ en ‘intolerantie’ uit Amerikaanse voorwaarden na bezwaar christelijke juristen

PayPal heeft de woorden ‘haat’ en ‘intolerantie’ geschrapt uit een bepaling in zijn Amerikaanse gebruiksvoorwaarden. De christelijke juridische organisatie Alliance Defending Freedom (ADF) had bij een Amerikaanse toezichthouder bezwaar gemaakt...

Deelnemers Mars voor het Leven
Nieuws

Week van het Leven van start met campagne over abortusverdriet, zaterdag Mars voor het Leven

Zaterdag is de Week van het Leven van start gegaan. Dit jaar vraagt Platform Zorg voor Leven met de campagne 'Ik rouw om mijn abortus' aandacht voor vrouwen die na een abortus verdriet en gemis ervaren. De campagne loopt tot en met zaterdag 14...

pastor
Nieuws

Vrouwelijke voorgangers leiden tot discussie binnen Amerikaanse evangelische beweging

Een evangelische kerk in Californië heeft voor het eerst publiekelijk uitgelegd waarom zij vrouwen als voorganger aanstelt. Het gaat om Calvary Chapel Costa Mesa, de gemeente van waaruit de Amerikaanse kerkbeweging Calvary Chapel groeide. De gemeente...

Frankrijk
Nieuws

Franse bisschoppen adviseren katholieke zorginstellingen hoe ze euthanasie kunnen weigeren

De Franse bisschoppen roepen katholieke zorginstellingen op zich juridisch voor te bereiden op de invoering van euthanasie en hulp bij zelfdoding. In een brief die zij zondag 8 november na hun vergadering in Lourdes bekendmaakten, adviseren ze...

Krakau
Nieuws

Kardinaal na bloedbad in Krakau: 'Het laatste woord is aan God en niet aan de haat’

Na het bloedbad in de Poolse stad Krakau, waarbij zaterdag zes mensen omkwamen en vijftien gewond raakten, sprak kardinaal Grzegorz Ryś zondagavond tijdens een herdenkingsmis indringende woorden over leven en dood. De geestelijke merkte op dat het...