De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#391 Patrick, Jeffrey & Bart Jan Spruyt over cultuurchristenen, Wierd Duk en seculiere bondgenoten
Of beluister op:

Meerartikelen

Trump
Nieuws

Trump over presidentschap: "Ik denk dat God trots op ons is"

Volgens de Amerikaanse president Donald Trump is God "trots" op wat de Amerikaanse regering het afgelopen jaar heeft bereikt. Hij benadrukte zijn inspanningen voor Amerikaanse christenen en christenen wereldwijd. Dat zei hij tijdens een persmoment in

Christenzionisme
Nieuws

Kerkleiders Israël waarschuwen voor christenzionisme; ICEJ verwerpt kritiek

De International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ) heeft fel gereageerd op een gezamenlijke verklaring van verschillende kerkleiders in Israël. In die verklaring werd het christenzionisme omschreven als een schadelijke ideologie, laat All Israel New

Timothy Broglio
Nieuws

Oorlogspolitiek Trump: aartsbisschop roept militairen op tot verzet

De Amerikaanse rooms-katholieke aartsbisschop Timothy Broglio (foto) heeft zich uitgesproken tegen mogelijke militaire plannen van president Donald Trump rond Groenland. Volgens Broglio mogen katholieke militairen een bevel weigeren als het gaat om e

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse overheid erkent alsnog massale ontvoering uit kerken na eerdere ontkenning

De Nigeriaanse autoriteiten hebben bevestigd dat zondag talloze christenen zijn ontvoerd uit kerken in de staat Kaduna, nadat zij eerdere berichten daarover hadden ontkend. Lokale bewoners en kerkleiders spraken al kort na de aanvallen over een groot

Ds. C. P. de Boer
Video

CGK-predikant vertelt hoe God de prediking van zijn collega's tot zegen wil gebruiken

"Wat heeft de Heere soms ook op wonderlijke wijze onder de prediking van ds. Smits, ds. Tanis, ds. Boiten, Ds. Van der Zwan, zonder dat die dienaren het wisten, antwoord gegeven op gebeden die in de stilte van de binnenkamer voor Gods aangezicht werd

tilburg
Nieuws

Gemeente onderzoekt 'illegale' kerkdiensten Praise Tilburg: "Geen heksenjacht op kerken"

De kerk Praise Tilburg organiseert al geruime tijd 'illegaal' samenkomsten in een gebouw aan de Apennijnenweg in Tilburg. Volgens de gemeente Tilburg is dat namelijk in strijd met het omgevingsplan. De kwestie kreeg landelijke aandacht na de arrestat

Bart Jan Spruyt
Podcast

Cultuurchristendom: kans of gevaar? In gesprek met Bart Jan Spruyt

“Ik vind het arrogant om cultuurchristenen de maat te nemen en jezelf als maat te stellen”, stelt Bart Jan Spruyt. De discussie over cultuurchristendom houdt christelijk Nederland behoorlijk bezig. Journalist Wierd Duk riep orthodoxe christenen op om

Iran protest
Getuigenis

Iraniërs ontmoeten Jezus in dromen te midden van geweld en vervolging

Terwijl Iran wordt geteisterd door grootschalige protesten, dodelijk geweld en toenemende repressie, klinken er vanuit de ondergrondse kerk opmerkelijke en hoopvolle verhalen. Volgens Lily Meschi, directeur van Iran Alive Ministries, ontmoeten steeds

Meerartikelen

Arnold Huijgen
Column

Verdeeldheid is zonde en daarom bidden we voor eenheid

Deze week is de week van gebed voor eenheid. Eenheid, zo schrijft theoloog Arnold Huijgen, smoort verscheidenheid niet, maar schept er juist ruimte voor. Problematisch wordt het als je je opsluit in je eigen vorm en je meent dat je geen waar christen

Samuel Lee
Opinie

Het pinksterchristendom heeft bekering nodig: zwijgen is geen optie meer

Ik schrijf dit niet als buitenstaander of criticus, maar als iemand die deze pinksterweg al meer dan drie decennia bewandelt: als voorganger, als broeder, als iemand die samen met onze mensen wereldwijd heeft gebeden, gehuild en geloofd. En toch beef

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

SGP wil opheldering over 'leger' pro-abortuslobbyisten bij de EU

Europarlementariër Bert-Jan Ruissen wil opheldering over wat hij noemt ‘het leger aan pro-abortuslobbyisten’ dat momenteel in Brussel lobbyt voor het burgerinitiatief ‘My Voice, My Choice’. De SGP'er wil met name weten of hier Europees geld mee gemoe

Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie ziet brede steun voor religieuze geletterdheid

De Tweede Kamer heeft ingestemd met een voorstel van de ChristenUnie om structureel te investeren in religieuze geletterdheid. Het voorstel is ingediend door Kamerlid Don Ceder (foto) en richt zich op meer kennis over religie binnen de overheid en op

Louis Raphaël Sako
Nieuws

Aramese Beweging blij met Europese steun voor christelijke minderheden

De Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM) verwelkomt de toenemende politieke aandacht in Nederland en Europa voor de bedreigingen tegen Louis Raphaël Sako (foto), patriarch van de Chaldeeuwse Kerk in Irak. Volgens de organisatie is deze aandacht h

Jennifer Melle
Nieuws

Petitie roept ziekenhuis op om zaak tegen christelijke verpleegkundige te stoppen

Steunbetuigers van de christelijke verpleegkundige Jennifer Melle zijn een petitie gestart om haar ziekenhuis te bewegen alle disciplinaire maatregelen tegen haar te laten vallen, zo meldt Christian Today. Melle ligt al langere tijd onder vuur nadat

syrie
Nieuws

Christenen in Syrië vrezen dat wapenstilstand weinig verandert aan hun positie

De Syrische regering heeft een onmiddellijk landelijk staakt-het-vuren aangekondigd met de Koerdisch geleide Syrian Democratic Forces (SDF). Daarmee komt een einde aan bijna twee weken van gevechten in het noordoosten van het land. Internationaal kli

Ara Torosian
Nieuws

Iraanse voorganger slaat alarm: "Er vindt een massaslachting plaats"

De Iraanse voorganger Ara Torosian heeft in een emotioneel interview met CBN News een noodkreet geslaakt over de situatie in Iran. Volgens Torosian worden op straat duizenden mensen gedood en maakt ook de ondergrondse kerk extreem zware tijden door.

Iran
Nieuws

Dringende oproep Open Doors: Kom meebidden voor Iran!

Open Doors organiseert woensdag 21 januari een gebedsbijeenkomst voor Iran. De organisatie doet een dringende oproep aan christenen om mee te komen bidden in Harderwijk. “Gebed kan komen waar wij zelf niet kunnen komen”, legt directeur Marc de Graaf

Esther Vorsterman van Oijen
Interview

Esther Vorsterman van Oijen ziet nood bij jongeren: “Maar God laat ze niet los!” 

“God liet mij zien: deze generatie verdrinkt.” Velen kennen Esther Vorsterman van Oijen als spreekster en presentatrice, maar in Hour of Power vertelde zij zondag haar échte verhaal. Over waarom ze alles losliet, waarom haar sabbatical langer duurde

India
Nieuws

Begrafenis India eindigt in terreur: christenen opgejaagd en kerken verwoest

In centraal India is een familie verwikkeld geraakt in een slepend conflict na de dood van de 65-jarige Chamru Ram Salam. Wat begon als een begrafenis volgens traditionele gebruiken, mondde uit in grootschalig geweld tegen christenen, brandstichting

Achterberg
Nieuws

Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland laten geen nieuwe student toe

De Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland (OGGiN) hebben geen nieuwe student toegelaten tot de opleiding voor het predikantschap. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. De beslissing werd genomen door de commissie van onderzoek, die gesprekken voert