De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Nepal overstroming
Nieuws

Veel christenen omgekomen en vermist na overstromingen Nepal

De zware overstromingen die Nepal eind augustus troffen, hebben ook onder christenen veel slachtoffers gemaakt. Tientallen gelovigen zouden zijn omgekomen en verschillende voorgangers en gemeenteleden worden nog vermist. Complete kerkgebouwen zijn...

Brits parlement
Nieuws

Britse christenen houden hun adem bij nieuwe stemming over hulp bij zelfdoding

Britse christenen worden opgeroepen om te bidden nu het Lagerhuis vandaag opnieuw stemt over een wetsvoorstel rond hulp bij zelfdoding. Tegenstanders waarschuwen dat de wet, mocht deze doorgang vinden, grote gevolgen kan hebben voor ouderen, mensen...

Ds. D.M. Elsman
God

Ds. Elsman via Refoweb: ‘Wonderen bewijzen niet dat iemand Christus kent’

Een vraagsteller op Refoweb worstelt met een Bijbels spanningsveld: hoe kunnen mensen die niet werkelijk in Christus geloven toch demonen uitdrijven in Zijn Naam? In Mattheüs 7 spreekt Jezus immers over mensen die zeggen dat zij in Zijn Naam krachten...

Jan van den Bosch en Tainá Monteiro
Nieuws

Tainá Monteiro aanstaande zondag te gast bij Hour of Power

Ze worstelde, maar kwam boven. Tainá Monteiro vond haar weg in Jezus, vertelt ze komende zondag om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7 bij Hour of Power.

Sabine Netters
Persbericht

Internist-oncoloog waarschuwt: "Palliatieve zorg in Nederland is onderontwikkeld"

Palliatieve zorg krijgt in Nederland nog niet de aandacht en deskundigheid die nodig zijn. Dat stelt internist-oncoloog Sabine Netters in een aflevering van De Podcast van je Leven!. Ze pleit voor betere begeleiding in de laatste levensfase en...

Alpha Nederland
Persbericht

Lunchmeeting richt zich op ontwikkelen van nieuwe leiders in kerken

In veel kerken en geloofsgemeenschappen komt een groot deel van het werk terecht bij een relatief kleine groep mensen. Hoe kunnen gemeenten meer mensen betrekken en hen helpen groeien in leiderschap? Die vraag staat centraal tijdens de lunchmeeting...

Richard Groenenboom
Video

SDOK-woordvoerder Richard Groenenboom: "Situatie christenen in China sterk verslechterd"

Richard Groenenboom, woordvoerder van Stichting De Ondergrondse Kerk (SDOK), maakt zich grote zorgen over de situatie van christenen in China. In het programma Uitgelicht! van Family7 vertelt hij dat de druk op zowel geregistreerde als...

Sebastiaan van Wessem
Column

Christelijke hoop draait niet om ontsnapping uit deze wereld

Wanneer christenen over de eindtijd spreken, gaat het vaak over hoe uitzichtloos en bedreigend de wereld voelt. Hoe lang kan dit nog doorgaan? Hoeveel ellende, oorlog en ontwrichting staat ons nog te wachten? En vooral: hoe komen we hier weg...

Meerartikelen

Jane Haining
Nieuws

Schotse christen bleef bij Joodse kinderen en stierf in Auschwitz: nu wordt ze geëerd

De Schotse christen Jane Haining weigerde tijdens de Tweede Wereldoorlog Joodse kinderen in de steek te laten. Ze bleef voor hen zorgen, ondanks het gevaar dat ze zelf liep. Uiteindelijk werd ze opgepakt en naar Auschwitz gedeporteerd. Daar stierf ze...

Martin Mans & Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Mannenzang met Martin Mans en ds. K. H. Bogerd in hervormde kerk Jaarsveld

Op Monumentendag, aanstaande zaterdag, zal er mannenzang in de kerk van Jaarsveld te horen zijn. Van 15.00 tot 15.45 uur worden geliefde psalmen en liederen gezongen rond het thema ‘De Heer is mijn Herder’. De muzikale leiding is in handen van ds. K....

LHBTI'ers
Nieuws

Britse christen vrijgesproken na uitdelen evangelisatiefolder in 'LHBTI-veilige' wijk

De christelijke evangelist Richard Johnson (72) is vrijgesproken nadat hij een evangelisatiefolder had uitgedeeld in de Londense wijk Soho. Twee mannen vonden de inhoud van de folder kwetsend vanwege de boodschap over homoseksualiteit en dienden...

Brazilië
Nieuws

Aandeel protestantse en evangelicale christenen groeit in Brazilië

Meer dan acht op de tien Brazilianen rekenen zichzelf nog altijd tot het christendom. Binnen die grote christelijke meerderheid vinden echter flinke verschuivingen plaats, merkt Evangelical Focus op. De groep die in Brazilië wordt aangeduid als...

Ulrich Siegmund
Nieuws

Een op de drie protestanten en katholieken stemde AfD, ondanks fel verzet van Duitse kerken

Een op de drie protestanten en katholieken in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt heeft zondag op de AfD gestemd. Dat is opvallend, omdat diverse protestantse en katholieke kerken hun leden probeerden te overtuigen niet op de partij te stemmen. De...

Chris Stoffer
Nieuws

SGP-leider Stoffer stelt Kamervragen over risico’s geavanceerde AI

SGP-leider Chris Stoffer wil van het kabinet weten of Nederland voldoende is voorbereid op de risico’s van steeds krachtigere kunstmatige intelligentie. In schriftelijke Kamervragen vraagt hij onder meer aandacht voor cyberaanvallen, beïnvloeding van...

Polen vlag
Nieuws

Poolse kerk introduceert opvallend parkeertarief: betalen met gebed

Wie zijn auto bij een kerk in het westen van Polen wil parkeren, hoeft geen munten, pinpas of parkeerapp tevoorschijn te halen. De plaatselijke parochie heeft een bijzondere betaalmethode bedacht: automobilisten voldoen hun ‘parkeerkosten’ door te...

Israël-manifestatie
Nieuws

Landelijke Israël-manifestatie op de Dam: ‘Hoop en verbinding’

Op de Dam in Amsterdam vindt donderdag 17 september een landelijke manifestatie plaats om steun te betuigen aan Israël en het Joodse volk. De bijeenkomst wordt georganiseerd door de werkgroep Op de bres voor Israël en staat in het teken van...

Nigeria
Nieuws

Boko Haram doodt elf mensen bij aanval op christelijke gemeenschap in Nigeria

Terroristen van de islamitische terreurorganisatie Boko Haram hebben elf mensen gedood in de Nigeriaanse deelstaat Adamawa. De aanval was gericht tegen een overwegend christelijke gemeenschap. Ook werden woningen in brand gestoken. Dat meldt...

Jacobs
Column

Mijn bijzondere ontmoeting met een Israëlische taxichauffeur

Het Joodse jaar is bijna ten einde en dat maakt dat opperrabbijn Jacobs in zijn nieuwste dagboek terugblikt maar zeker ook vooruit kijkt. Hij wenst iedereen het komende jaar daadwerkelijk sjalom toe, waarin eenieder zichzelf kan en mag zijn. Verder...

Maarten van Loon en John de Groot
Interview

Maarten van Loon stopte als gemeentepredikant: "Je mag ook verliezen"

"Ik was de burn-out nét voor." Met die woorden blikt dominee Maarten van Loon terug op zijn besluit om te stoppen als gemeentepredikant. Twee jaar na zijn afscheid vertelt hij openhartig waarom de klassieke vorm van het predikantschap voor hem niet...

Stef Schagen
Opinie

Geven uit liefde of uit angst? Zo kan geloof toxisch worden

Moeten christenen tienden geven om Gods zegen te ontvangen? Stef Schagen waarschuwt voor geloofsbewegingen waarin geld, macht en geestelijk gezag met elkaar verweven raken. Hij legt de praktijk naast het Nieuwe Testament en stelt een andere manier...