De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

Ezra Jin
Nieuws

Voorganger Ezra Jin verwacht ‘enorme opwekking’ in China ondanks hevige vervolging

De Chinese voorganger Ezra Jin verwacht dat zijn land een grote geestelijke opwekking zal meemaken. Dat vertelt hij aan The Christian Post. Volgens Jin heeft jarenlange vervolging de kerk niet kunnen uitroeien. Integendeel: onder druk is het geloof...

Virginia State University
Nieuws

Christelijke studenten klagen Amerikaanse universiteit aan om toezicht op geloofsactiviteiten

Twee christelijke studentenorganisaties hebben de Virginia State University (VSU) aangeklaagd. Dat schrijft The Christian Post. De studenten zijn niet te spreken over nieuw beleid van de universiteit. Voortaan mogen christelijke studentenorganisaties...

Jeruzalem
Nieuws

Christelijke jongen van negen met pepperspray bespoten in Jeruzalem

Een negenjarige christelijke jongen is in Jeruzalem met pepperspray bespoten. Dat schrijft The Christian Post. Het Armeense kind fietste tijdens Jom Kipoer door de stad en luisterde naar muziek. Volgens de jongen sprak een man hem daarop aan en...

Ds. B. J. van Assen
Nieuws

Drie hervormde gemeenten brengen beroep uit op ds. B. J. van Assen

Ds. B. J. van Assen (foto) mag de komende tijd nadenken over een eventuele verhuizing. De predikant ontving afgelopen week namelijk van drie hervormde gemeenten een beroep: Ermelo, Putten en Ridderkerk. Van Assen is sinds juli 2021 predikant van de...

Bijbel
Persbericht

Voor ruim 125 miljoen christenen is de Bijbel buiten bereik

Hoewel Bijbels wereldwijd steeds beter beschikbaar zijn, hebben meer dan 500 miljoen christenen te maken met beperkingen die de toegang tot de Bijbel bemoeilijken. Ruim 125 miljoen christenen hebben geen toegang tot de Bijbel, terwijl ze dat wel...

Sem Pruijs bij Hour of Power
Levensverhaal

Sem Pruijs zondag in Hour of Power: "Jezus is mijn Vriend, maar ook mijn Held en God"

Sem Pruijs heeft een visuele beperking, die ervoor zorgt dat hij het midden van zijn zicht wegvalt. Belangrijker, vertelt hij zondag in Hour of Power, is dat hij ontdekte waar hij voor leeft. "Jezus is de vriend die altijd met mij mee is. Niet alleen...

Ds. A. Schot
Nieuws

GerGem-predikant komt met 95 stellingen over doop

Ds. A. Schot heeft 95 stellingen over de doop opgesteld. De predikant van de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) wil daarmee het gesprek over de betekenis van de doop voeren vanuit de Bijbel. Hij maakt zich zorgen dat in discussies over de doop het werk...

Laurentine van Landeghem
Persbericht

Nieuwe catecheseles rond Hervormingsdag verbindt Luther met influencer

Stichting IRS heeft samen met NET Foundation een nieuwe catecheseles ontwikkeld voor Hervormingsdag 2026. Onder het thema Op zoek naar rust maken jongeren kennis met het gedachtegoed van de Reformatie. Daarbij worden de zoektocht van Maarten Luther...

Meerartikelen

Kerkganger
Nieuws

Helft jonge Amerikaanse kerkgangers vindt sommige Bijbelse waarheden achterhaald

Meer dan de helft van de jonge protestantse kerkgangers in de Verenigde Staten vindt dat sommige Bijbelse waarheden achterhaald raken als de cultuur verandert. Ook zegt een meerderheid in deze leeftijdsgroep bepaalde Bijbelse leerstellingen af te...

politie
Nieuws

Chinese kerk moet gebouw verlaten na uitdelen waaiers met Bijbelteksten

Een Chinese huiskerk in Guangzhou moest binnen enkele uren haar gehuurde ruimte verlaten nadat drie christenen waaiers met evangelisatieteksten uitdeelden. De politie nam materiaal in beslag en verhoorde de betrokkenen. Dat meldt ChinaAid.  De...

Duncan Postma
Opinie

Waarom Thierry Baudet geen Abraham Kuyper is

In het politieke discours wordt Thierry Baudet te vaak vergeleken met Abraham Kuyper. Daar is op het eerste gezicht ook wel enige aanleiding toe. Baudet heeft met de Renaissanceschool een eigen school gesticht, naar het voorbeeld van Kuyper, die iets...

Willemijn Fokker
Podcast

Terugkijken: Willemijn wilde na jarenlange depressie euthanasie

Acht jaar lang kampte Willemijn Fokker met een zware depressie. Vrijwel dagelijks dacht ze aan de dood, deed meerdere suïcidepogingen en overwoog uiteindelijk euthanasie. Toen dat traject vertraging opliep, kwam er onverwacht verandering. In De...

Jacobs
Column

Schoenmaker, houd je bij je Joodse leest!

Tussen de Joodse Feestdagen in besloot opperrabbijn Jacobs met zijn kleinkinderen op stap te gaan. Maar niet naar een attractiepark, zoals veel andere Joden op deze zogeheten tussendagen. Ook reflecteert de opperrabbijn op zijn eigen uitlatingen....

wales
Nieuws

Kerk in Wales stelt invoering homohuwelijk uit

De Anglicaanse Kerk in Wales neemt meer tijd voordat zij kerkelijke homohuwelijken mogelijk maakt. De bisschoppen zouden in april volgend jaar voorstellen voorleggen, maar willen eerst een theologisch gesprek over het huwelijk. Een nieuwe datum...

bijbel
Nieuws

Bijbel nu volledig vertaald in meer dan 800 talen

De volledige Bijbel is inmiddels beschikbaar in 807 talen. Daarmee kunnen ongeveer 6,2 miljard mensen Gods Woord in hun eigen taal lezen. Het afgelopen jaar kregen 101 miljoen mensen die mogelijkheid voor het eerst. Wycliffe Bible Translators...

Loofhuttenfeest
Nieuws

Christenen uit tientallen landen vieren Loofhuttenfeest in Jeruzalem

Christenen uit tientallen landen zijn deze week in Jeruzalem samengekomen voor de jaarlijkse viering van het Bijbelse Loofhuttenfeest door de International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ). De bijeenkomst staat dit jaar in het teken van Joël...

Stoffer
Nieuws

Volkskrant-hoofdredacteur zet vraagtekens bij invloed SGP, Stoffer verdedigt minderheden

“Een overgrote meerderheid van Nederland is voor het huidige abortusbeleid. Het is heel raar dat zo'n minderheidsstandpunt ineens dominant wordt.” Dat zei Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Klok woensdagavond bij de talkshow Pauw & De Wit tegen Chris...

Ds. D. J. W. Kok
Nieuws

Ds. D. J. W. Kok neemt beroep naar hervormd Oud-Beijerland aan en verlaat Stolwijk

De hervormde gemeente te Oud-Beijerland (Wijk Oost) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. D. J. W. Kok (foto) uit Stolwijk nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het dorp uit de Hoeksche Waard volgt ds. Kok ds. J. J. ten Brinke op....

André van der Meer
Video

Nieuwe voorstelling André van der Meer geïnspireerd door verloren zoon

Theatermaker en voormalig jeugdwerker André van der Meer trekt dit najaar voor het eerst met een eigen voorstelling het theater in. In Het Huis van de Vader combineert hij persoonlijke verhalen, zelfgeschreven muziek en humor. De gelijkenis van de...

kerkasiel
Nieuws

Kerk in Kampen dacht aan einde kerkasiel: "Je kunt niet tot sint-juttemis doorgaan"

De Open Hof in Kampen heeft deze zomer overwogen het kerkasiel van de familie Babayants na ruim 670 dagen te stoppen. Dat zegt voorganger en initiatiefnemer Kasper Jager in het EO-programma Dit is de kwestie. 'Hoe naar het ook is, als er geen...