De psalmen zullen verdwijnen

Column 11 maart 2025 4 minuten Theo de Koning
Theo de Koning
YouTube

Je mag het in sommige kringen bijna niet zeggen: "De psalmen zullen verdwijnen". Dat is bijna vloeken in de kerk. Met enige regelmaat krijg ik de opmerking in gemeenten waar meer wordt gezongen dan alleen psalmen, dat ik toch maar weinig psalmen in mijn liturgie heb staan. En in gemeenten waar uitsluitend psalmen worden gezongen, kan het een lastige vraag zijn als ik voorstel om meer variatie toe te laten.

De eerste vraag is misschien wel: Wat zijn de psalmen en wanneer zingen we die dan wel of niet? Even eerlijk, als je zingt "Hoe lief'lijk hoe vol heilgenot" (Psalm 84:1, berijming 1773) of je zingt "Wat houd ik van Uw huis" (Psalm 84, Opwekking 715), zing je in beide gevallen dezelfde psalm. Het is maar net wat je een psalm noemt. Als ik zeg "De psalmen zullen verdwijnen", is dit eigenlijk nog niet eens wat ik bedoel.

In welke berijmde versie we een psalm zouden moeten zingen is eigenlijk niet eens belangrijk, want ook in het jaar 1773 werden de psalmen niet geschreven. Dat gebeurde namelijk ongeveer 1000 jaar voor Christus. Met andere woorden: De meest gezongen oude psalmberijming werd 2773 jaar nadat de onberijmde psalmen werden geschreven, berijmd. Dus of die versie echt zo heilig is dat het de enige ware moet zijn, is de vraag. Zeker als je bedenkt dat ze is geschreven in een theologisch discutabele periode, namelijk de Verlichting. In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

In ieder geval weet ik zeker dat zowel David, als Asaf, als Jezus en als Paulus, onze oudste berijming nooit hebben gezongen.

Nu even over het verdwijnen van de psalmen. Het is natuurlijk fijn dat er liederen zijn die je zo goed kent dat je ze zelfs op je sterfbed zingt. Dat is goed. Overigens, of dat nu een psalm is of een opwekkingslied maakt niet eens zoveel uit. Alleen is de vraag of je dan beseft dat je het op dat moment naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer zingt. Je kunt je namelijk gerust afvragen of je aan de andere kant, in de eeuwigheid, de psalmen nog zingt. In ieder geval, gezien de diversiteit van eeuwen en eeuwen mensen op aarde, zal niemand daar vechten voor een berijming. Sterker nog, de psalmen zullen verdwijnen. Of denk je dat je daar nog zingt: "O Heer, ontdek mijn levenseind aan mij" (Psalm 39:3, berijming 1773)? Het antwoord is eenvoudig: Natuurlijk niet, want daar word je niet meer ontdekt aan je levenseinde, want daar leef je eeuwig, zonder einde.

Het is zelfs nog maar de vraag of er straks in de eeuwigheid nog enig besef is van de zonde die wij hier deden. In ieder geval zul je er daar niet meer op worden aangeklaagd. Je hoeft dus ook niet meer te zingen: "Twist met mijn twisters, Hemelheer" (Psalm 35:1, berijming 1773), maar ook niet meer "De strijd behoort U toe" (Opwekking 858). Je kunt het hier op aarde nog zo mooi vinden, maar dat zingen we straks echt niet meer. Misschien voelen deze gedachten nu al als een beetje afscheid nemen.

Het heeft ook met iets anders te maken. In de psalmen kom je regelmatig de zin tegen: 'Zing de Heer een nieuw lied'. Vaak heb ik uit horen leggen dat dit dan betekende dat die psalm dat nieuwe lied was. Dat is onzin, want die zin is een opdracht. Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Het is de opdracht dat we in iedere tijd opnieuw nieuwe liederen maken. Waarom? Omdat wij in onze tijd ervaren wat God doet, vragen nieuwe liederen om dit te bezingen.

Dat brengt mij dan uiteindelijk bij de overtuiging dat de psalmen zullen verdwijnen. Er breekt namelijk straks een eeuwigheid aan, waar die opdracht blijft bestaan: Zing de Heer een nieuw lied. Als je namelijk even de psalmen loslaat en doorbladert naar het boek Openbaring, ontdek je dat in hoofdstuk 5:9 staat dat de ouderlingen rondom de troon van God een nieuw lied zingen. Waarschijnlijk is dat een lied dat nog gezongen wordt in de tussentijd, tussen hemelvaart en wederkomst. Het gaat daar namelijk over de boekrol die geopend moet worden die alle rampen moet gaan beschrijven. Het is alleen niet de enige keer dat er in de hemelsferen een nieuw lied wordt gezongen. Straks, als het Lam met de honderdvierenveertigduizend uitverkorenen op de berg Sion staat, zingen zij opnieuw een nieuw lied. 

Straks zingen we niet meer de psalmen van hier, omdat die onderdeel zijn van onze gebroken en zondige werkelijkheid. We zingen straks liederen die volmaakte aanbidding vormen. Sommige psalmen en liederen die alleen maar gericht zijn op de glorie van God, die zijn hier misschien een generale repetitie voor straks, maar meer zal het ook niet zijn. Het volmaakte lied straks, zal een nieuw lied zijn, voor God en voor het Lam. En in de tussentijd, waarin wij nu leven, bezingen we elke keer opnieuw Gods goedheid, grootheid, genade en vergeving met psalmen en liederen die onze ervaring met God vertolken.

We zingen straks niet meer: "Op die dag, in de hemel" (Opwekking 818) en ook niet meer "Hij kan, en wil, en zal in nood, zelfs bij het naderen van de dood, volkomen uitkomst geven" (Psalm 68:10, berijming 1773). Daar in de hemel, zal alles nieuw zijn, ook onze aanbidding. Laten we daarom onze berijmingen en liederen niet heilig verklaren maar ons richten op wat komt.

Theo de Koning is theoloog en pastor. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #5: de dominee als alleskunner?
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vertelt over impact beroepingswerk: "En toen kwamen de slapeloze nachten"

Ds. G. van Zanden nam onlangs een beroep aan van de hervormde gemeente te Uddel en volgt daar binnenkort de naar Putten vertrokken ds. A. Vonk Noordegraaf op. Van Zanden was de afgelopen vier jaar, om precies te zijn vanaf 23 januari 2022, verbonden

Israël en de Bijbel
Podcast

Wat zegt de Bijbel over de laatste zeven jaar vóór Jezus' wederkomst? Beluister deze podcast

De Bijbel spreekt over een laatste periode van zeven jaar vóór de wederkomst van Jezus. Deze periode, ook wel bekend als de 70e jaarweek uit Daniël, vormt een belangrijk onderdeel van de Bijbelse profetieën over de eindtijd. In deze aflevering van de

Mannenzang Katwijk
Video

Prachtig: 1700 mannen zingen Psalm 84 vers 3, 4 en 6 in stampvolle Nieuwe Kerk

Jaarlijks verzorgen dirigent Bert Noteboom en organist Marco den Toom meerdere mannenzangavonden in Katwijk aan Zee. De avonden, waarbij onder meer psalmen, gezangen en geestelijke liederen gezongen worden, vinden jaarlijks plaats in de Nieuwe Kerk e

Herman van Wijngaarden
Dagelijks leven

Hoe leef je als christenhomo tot eer van God? Herman van Wijngaarden antwoordt

Hoe kan een christen die homoseksuele gevoelens heeft leven tot eer van God? Die vraag stelde een jongvolwassen man uit reformatorische kring onlangs op Refoweb. In zijn antwoord benadrukt Herman van Wijngaarden dat hij, ondanks de vele uiteenlopende

New Wine Zomerconferentie
Persbericht

Programma New Wine Zomerconferentie bekend: 'Voor de goede vrede'

Het programma van de New Wine Zomerconferentie 2026 is bekend. Van zaterdag 18 tot en met vrijdag 24 juli komen duizenden christenen samen in Liempde voor een week vol aanbidding, Bijbelonderwijs, ontmoeting en toerusting. Dit jaar staat de conferent

Demonstratie Pakistaanse christenen
Nieuws

Pakistaanse christenen laten stem horen in Den Haag voor vervolgde broeders en zusters

Zo'n 170 Pakistaanse christenen verzamelden zich woensdagmiddag in Den Haag om aandacht te vragen voor de vervolging van christenen in Pakistan en de positie van christelijke asielzoekers in Nederland. "We willen een stem zijn voor de christenen die

Preekstoel
Nieuws

Kandidaat H. R. Keurhorst volgt ds. G. W. S. Mulder op in gereformeerde gemeente Ridderkerk

De gereformeerde gemeente te Ridderkerk beschikt binnenkort weer over een eigen predikant. Kandidaat H. R. Keurhorst nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in de Bethelkerk ds. G. W. S. Mulder op. Laatstgenoemde predikant nam half ap

Tweede Kamer
Nieuws

Tweede Kamer steunt motie over religieuze minderheden in Egypte

Verschillende religieuze minderheden in Egypte hebben te maken met discriminatie, beperkingen van hun vrijheid van godsdienst en levensovertuiging en met onvoldoende rechtsbescherming. Op 11 juni nam een meerderheid van de Tweede Kamer een motie aan,

Meerartikelen

Reenen
Opinie

Christenen, wees zuinig op de landbouwgrond

De plannen van het kabinet rond stikstof zorgen voor nieuwe onrust en onzekerheid. Ze zullen ook zorgen voor nóg meer druk op landbouwgrond. Reden voor christenen om die landbouwgrond hoog te waarderen, zo stelt ds. M. van Reenen in onderstaande opin

Enoch Burke
Nieuws

Christelijke leraar Enoch Burke op vrije voeten na bijna 700 dagen in de cel

De Ierse christelijke leraar Enoch Burke is vrijgelaten uit de gevangenis. Het Hooggerechtshof in de Ierse hoofdstad Dublin besloot dat hij op vrije voeten mocht komen. Burke zat, verdeeld over meerdere periodes, bijna 700 dagen vast.  Burke werkte a

Priesterbroederschap Sint Pius X
Nieuws

Paus Leo grijpt hard in na omstreden bisschopswijdingen

De spanningen tussen het Vaticaan en de traditionele Priesterbroederschap Sint Pius X (SSPX) zijn verder opgelopen. Nadat de beweging in het Zwitserse Écône vier nieuwe bisschoppen wijdde zonder toestemming van paus Paus Leo XIV, heeft het Vaticaan d

Bobby Schuller.
Video

Zomerprogrammering Hour of Power van start met uitzending LIVE-event

Wat als er een manier was waarop je geloof kon groeien? Zou je die aangrijpen? Ook als het uren, dagen of misschien zelfs jaren kost? Is dat het waard? "Er is maar één manier", zegt Bobby Schuller. In *Hour of Power* vertelt hij aanstaande zondag hoe

Prof. dr. A. de Reuver
Video

Prof. dr. A. de Reuver: "Wat valt er nog te geloven als je kind gestorven is?"

'Vrees niet, geloof alleen', dat is wat de Heere Jezus tegen Jaïrus in Markus 5 vers 36 zegt. Het is voor velen een bekende geschiedenis: het dochtertje van de overste van de synagoge is stervende. In zijn wanhoop én geloof smeekt Jaïrus Jezus haar t

Israël en de Bijbel
Podcast

Terugluisteren: Christian Stier over de profetie van de 70 jaarweken

In Daniël 9 wordt een bijzondere profetie beschreven over zeventig jaarweken. Deze profetie vormt een belangrijk onderdeel van Gods heilsplan en laat zien hoe nauwkeurig God Zijn plan in de geschiedenis heeft uitgewerkt. In deze aflevering van de IB

Digitaal bord New Hope Community Church
Nieuws

LHBTI-activisten protesteren bij kerk om teksten op bord over huwelijk en gender

Tientallen LHBTI-activisten hebben vrijdag gedemonstreerd bij een kerk in de Amerikaanse plaats Palatine, in de buurt van Chicago. Aanleiding waren teksten op het digitale bord van de kerk over huwelijk, gender en de Pride Month. De actievoerders bes

Bijbelcursus
Persbericht

Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap lanceert gratis Bijbelcursus in acht sessies

Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) introduceert De Bijbelcursus, een gratis cursus die deelnemers in acht bijeenkomsten helpt om de grote lijn van de Bijbel te ontdekken. De cursus is bedoeld voor zowel beginnende Bijbellezers als christen

De Hoop on Tour
Persbericht

De Hoop on Tour komt opnieuw naar Hoogvliet met avond vol muziek en getuigenissen

Stichting De Hoop organiseert op zaterdag 18 juli opnieuw een editie van De Hoop on Tour in Hoogvliet. Tijdens de gratis toegankelijke lofprijsavond staan aanbidding, persoonlijke getuigenissen en hoop centraal. De bijeenkomst vindt plaats in het PEN

venezuela
Nieuws

Kerk in Venezuela staat na verwoestende aardbeving voor grote uitdaging

Terwijl zoek- en reddingsteams verder werken na de verwoestende aardbeving in Venezuela, staat de Kerk voor een grote uitdaging. Aartsbisschop Raúl Biord van Caracas zegt dat de Kerk slachtoffers van de aardbevingen in Venezuela blijft begeleiden die

Silvan Bruinstroop
Opinie

'Het is veel te warm om naar de kerk te gaan', verzuchtte iemand om mij heen

'Het is me eigenlijk veel te warm om naar de kerk te gaan. Ik denk dat ik zondag maar een keertje oversla.' Dat hoorde ik afgelopen week iemand zeggen. Begrijp me goed: het was ook uitzonderlijk warm. En dat ouderen, mensen met gezondheidsklachten en

Ds. A. Simons
Interview

Ds. Simons ziet gelovigen worstelen met geloofszekerheid: "Onkunde één van de grootste oorzaken"

Hoe weet ik of de Heere Jezus ook voor mijn zonden gestorven is? Ben ik wel uitverkoren? Het zijn vragen die veel reformatorische christenen herkennen. Waar komt die worsteling met geloofszekerheid vandaan en wat zegt God er in Zijn Woord Zelf over?