Mensen ontsporen en kerken verzetten de bakens

Column 22 januari 2025 5 minuten Laurens van der Tang
Laurens van der Tang

‘Ik geloof een heilige, algemene, christelijke kerk’. De meesten van ons horen deze belijdenis iedere zondag. De kerk is dus heilig. Maar als je het kerknieuws leest, valt het nog niet zo mee om daar in te blijven geloven. Mensen ontsporen en kerken verzetten de bakens, vaak op het terrein van seksualiteit. Wat nu? Wat is de remedie?

Bakens verzet
De Kerk van Zweden onderzoekt of de kerk relaties van meer dan twee personen kan erkennen. De behoudende Amerikaanse predikant Steven Lawson werd met onmiddellijke ingang ontheven van zijn ambtelijke taken vanwege een ongepaste relatie met een vrouw. De Jacobikerk in Utrecht, vanouds een Gereformeerde Bondgemeente, besloot ruimte te bieden voor het zegenen van homorelaties in liefde en trouw. De Evangelische Kirche Bremen hervatte de tuchtprocedure tegen de Bremer predikant Olaf Latzel. In Rome vond onder leiding van de paus een bisschoppensynode plaats waar zo ongeveer alles, dus ook een polygaam huwelijk, niet alleen aan de orde kon worden gesteld, maar ook op sympathie kon rekenen.

Het is niet zo moeilijk om verontwaardigd te worden door al die berichten. Maar je kunt het ook relativeren: ‘Gelukkig speelt dit allemaal niet in onze kerk. Daar wordt nog vastgehouden aan Gods Woord’. En daarmee hoofdschuddend overgaan tot de orde van de dag.  

Ook in de meeste reformatorische kerken zijn onmiskenbaar veranderingen gaande.

Relativeren?
Maar zijn er goede redenen om het nieuws te relativeren? Al in 2017 constateerden onderzoekers van de Radboud Universiteit dat evangelische christenen in Nederland niet meer als conservatief aan te duiden zijn. Alleen op het gebied van abortus en euthanasie was nog sprake van ‘merkbare invloed’ van religie op standpunten. Zo’n onderzoek zegt natuurlijk niet alles. Er zijn evangelische christenen en gemeenten waar het anders ligt. Maar het illustreert wel dat er bakens verzet zijn.

Ook in de meeste reformatorische kerken zijn onmiskenbaar veranderingen gaande. Het aantal echtscheidingen neemt toe. Seksualiteit buiten het huwelijk wordt gewoner. Gezinnen worden kleiner. Porno is wijdverbreid. De acceptatie van homoseksuele relaties groeit. Misbruik is een voortwoekerend kwaad. Veel kleding is schaamteloos. Een groeiend aantal moeders ziet moederschap niet meer als eerste verantwoordelijkheid. Meer en meer vaders laten na om in hun gezin geestelijk leiding te geven en het geloof voor te leven.

Overgegeven?
Onheiligheid troef dus. Terwijl in de Apostolische Geloofsbelijdenis het woord ‘heilig’ juist een grote plaats inneemt. ‘Ik geloof in de Heilige Geest. Ik geloof een heilige algemene christelijke kerk. De gemeenschap der heiligen.’ Drie keer het woord het heilig! ‘De heiligheid is Uwen huize sierlijk, HEERE, tot lange dagen’ zingt de psalmist in Psalm 93. ‘Weest heilig, want Ik ben heilig’ zegt Petrus in navolging van wat de HEERE sprak tot Mozes en Aäron. 

Wat gebeurt er wanneer de heiligheid van de kerk wijkt? Dan wijkt God met Zijn Heilige Geest.

Wat gebeurt er wanneer de heiligheid van de kerk wijkt? Dan wijkt God met Zijn Heilige Geest. De profeet Ezechiël beschrijft vanaf hoofdstuk 9 een aangrijpend visioen waarbij de heerlijkheid van de HEERE wegtrekt, eerst uit de tempel, en dan uit de stad. De kerk wordt overgegeven aan zichzelf, dompelt zich in onreinheid en haalt verschrikkelijke oordelen over zich.

Is dat ook wat er nu plaatsvindt in westerse kerken? En als dat zo is, wat is dan de remedie? Het eerste wat we dan nodig hebben is ontdekkend licht. Onze ogen moeten ervoor geopend worden om te zien in welke ontzettende toestand we terecht zijn gekomen. Want zonder ontdekking geen verootmoediging. Zonder verootmoediging geen bekering. Zonder bekering geen herstel. Zonder herstel geen opwekking.

In de kerk van het Oude Testament gebruikte de Heere profeten als Ezechiël om dit te bewerkstelligen. Is dat niet wat we op dit moment misschien het allermeest nodig hebben? Door God gezonden profeten die de wetten en oordelen Gods verkondigen en oproepen tot bekering?

Visioen
Aan het einde van het Ezechiël staat een moeilijk te begrijpen visioen. Het gaat over een nieuwe tempel. Het hoofdpunt daarvan is echter duidelijk: er komt een nieuwe tempel en een nieuwe stad, heerlijker dan de oude ooit geweest is. En wat veel meer is dan dit: de heerlijkheid van de HEERE gaat die tempel weer vervullen. Die kerk is heilig. Die kerk is katholiek.

Er worden huiveringwekkende maar rechtvaardige oordelen voltrokken.

En dan spreekt er een Man die belooft: ‘Mensenkind, dit is de plaats Mijn troons en de plaats der zolen Mijner voeten, alwaar ik wonen zal in het midden der kinderen Israëls in eeuwigheid; en die van het huis Israëls zullen Mijn heiligen Naam niet meer verontreinigen, zij noch hun koningen, met hun hoererij….’ (Ezechiël 43:7).

Maar er gebeurt heel veel tussen Ezechiël 9 en Ezechiël 43! Er worden huiveringwekkende maar rechtvaardige oordelen voltrokken. Alleen degenen die een teken aan hun voorhoofd hadden gekregen, die zuchtten en uitriepen over de gruwelen die worden gedaan, werden gespaard.  

Geheel anders
Tijdens de laatste appelavond van Bijbels Beraad M/V werd de avond geopend door ds. A. Verschuure. Hij wees op Lot in Sodom. Op Lot viel erg veel aan te merken. Maar dit had hij door genade: dag in dag uit kwelde hij zijn rechtvaardige ziel vanwege het zien en horen van de ongerechtige werken om zich heen (1 Petrus 2:8).

Hoe onheiliger de kerk in algemene zin wordt, hoe krachtiger het getuigenis dat uitgaat van personen, gezinnen en gemeenten die ‘geheel anders’ zijn.

Petrus verbindt daar onmiddellijk deze gevolgtrekking aan: ‘Zo weet de Heere de godzaligen uit de verzoekingen te verlossen, en de onrechtvaardigen te bewaren tot den dag des oordeels, om gestraft te worden.’ Persoonlijke godzaligheid, als vrucht van de wassing door Christus’ bloed en de verzegeling door de Heilige Geest (art. 27 NGB), daar komt het dus allereerst op aan in deze tijd van een onheilige verdeelde christelijke kerk.

Maar de gemeenschap der heiligen hoort daar helemaal bij. Niet voor niets belijdt de kerk die in één adem met het geloof in ‘een heilige kerk’. Die gemeenschap wordt in de eerste plaats beoefend in de plaatselijke gemeente. Zo’n gemeente moet een hechte gemeenschap zijn. Een ‘contrasterende gemeenschap’ ook (James Kennedy). Hoe onheiliger de kerk in algemene zin wordt, hoe krachtiger het getuigenis dat uitgaat van personen, gezinnen en gemeenten die ‘geheel anders’ zijn.

Laurens van der Tang is ouderling binnen de Gereformeerde Gemeenten in Nederland te Rhenen. Verder is hij ondernemer en op diverse manieren kerkelijk en maatschappelijk actief. Hij schreef bovenstaand artikel op persoonlijke titel. Het artikel verscheen op de site van Bijbels Beraad M/V en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#395 Jeffrey & ds. Bas van der Graaf over een stille opwekking: zijn kerken er klaar voor?
Of beluister op:

Meerartikelen

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse christenen strijden voor democratische vertegenwoordiging in parlement

Christenen in Pakistan voeren opnieuw actie voor hervorming van het kiesstelsel. Zij vinden dat hun stem nu onvoldoende doorklinkt in de politiek en pleiten voor een systeem waarin zij zelf hun vertegenwoordigers kunnen kiezen. In Pakistan zijn er sp

Amerikaans klaslokaal
Nieuws

Amerikaanse rechter heft verbod op tien geboden in klaslokalen op: staat krijgt groen licht

Een rechter heeft bepaald dat de Amerikaanse staat Louisiana de tien geboden in openbare schoolklassen mag laten ophangen. Dat meldt The Christian Post. Het gaat om een voorlopige beslissing van een federale rechtbank die onder meer rechtszaken uit L

Mariam
Interview

Mariam verliet de islam en koos voor Jezus: "Ik ontving een overvloed van liefde die ik niet kende"

"Het was chaos in mijn leven, maar toen Hij zei: ‘Ik ben er en Ik ga voor je zorgen’, wist ik: oké dan, let’s go!" Met die woorden blikt Mariam Emers-Atya afgelopen zondag in Hour of Power terug op het moment waarop zij, geboren in Mekka en opgegroei

Ds. S. Dierx
Nieuws

Nieuwe dominee voor hervormde gemeente Nieuwendijk: ds. S. Dierx

De hervormde gemeente te Nieuwendijk (in samenwerking met Sleeuwijk) beschikt binnenkort weer over een eigen herder en leraar. Ds. S. Dierx (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant volgt in Nieuwendijk ds. N. M. van Ommeren op. Sin

Ds. G. J. Baan
Video

GerGem-predikant vertelt over zijn broer die als zendeling vermoord werd

"Hij zei: 'Waar Jan Peter is, daar wil ik ook zijn.' Aan John werd gevraagd: 'Kun je sterven?' Hij antwoordde: 'Ja, want ik heb dat kind Jezus, net als Simeon, in mijn armen gehad'", aldus ds. G. J. Baan. In een recente preek vertelde de GerGem-predi

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp moedigt je aan volop te genieten van wat God geeft

In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' staat het thema 'genieten' centraal. Spreker Wilkin van de Kamp merkt op dat genieten een gave Gods is. Op basis van Prediker moedigt hij de kijker aan om bewust te genieten van het goede d

Rechtszaak kerk
Nieuws

Kort geding Driedorp: gemeenteleden verliezen zaak tegen kerkenraad

De voorzieningenrechter heeft de vorderingen van 23 gemeenteleden uit de vrije hervormde gemeente (VHG) in Driedorp afgewezen. Zij wilden via een kort geding afdwingen dat het stichtingsbestuur een specifiek accountantskantoor opdracht zou geven tot

TUA
Persbericht

TUA-dag 2026 in teken van ‘Wandelen met God’

De Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA) opent op vrijdag 6 maart 2026 haar deuren voor iedereen die zich betrokken weet bij de universiteit. Tijdens de jaarlijkse TUA-dag staat dit keer het thema ‘Wandelen met God’ centraal; een Bijbels motief d

Meerartikelen

Jelte Alma
Interview

Jelte Alma stopte als gemeentepredikant: “Veel kerken willen iedereen binnenboord houden”

Wat gebeurt er wanneer geestelijke groei van een predikant botst met de structuren van een klassieke kerk? Voor voormalig PKN-gemeentepredikant Jelte Alma leidde dat tot een ingrijpende beslissing: hij vroeg zelf om een losmaking. Niet vanwege een co

Annelies van Walsem-Hoogenboom
Column

Een toevallige ontmoeting: iemand kwam voor een waslijn, maar vond een nieuw hart

Op een gewone, drukke werkdag zegt Annelies van Walsem-Hoogenboom bijna gedachteloos dat een klant zijn bestelling mag omruilen. Wat volgt, blijkt geen toevallige ontmoeting. Een man rijdt twee uur voor een waslijn, maar blijkt terminaal ziek te zijn

Jan-Willem Grievink
Opinie

Stopwoorden in de kerk: christenen hollen kostbare Bijbelwoorden uit

Stopwoorden. We hebben ze allemaal. Vraag het maar eens aan je kinderen. Ze gaan vooral opvallen wanneer je vaak publieke toespraken houdt. Soms zijn ze vermakelijk, maar vaak worden ze irritant. Als toehoorder ga je er opeens op letten. Wat is een s

Jan Pool
Podcast

Jan Pool in Cvandaag podcast: "Deze ziekte komt niet van God"

“Ik heb tegen God gezegd: deze ziekte komt niet van U”, zegt de bekende spreker Jan Pool. Volgens Pool is ziekte het gevolg van een gebroken wereld en van het rijk van de duisternis, niet van God zelf. In de Cvandaag podcast wijst hij op Romeinen 8,

India
Nieuws

India: christelijk gezin afgeslacht door eigen familie na bekering tot christendom

Drie leden van een christelijke familie, waaronder een 15-jarig meisje, zijn vorige maand gedood in de Indiase deelstaat Odisha. Familieleden geloofden dat hun bekering tot het christendom de oorzaak was van ziekte binnen de familie en pleegden de mo

Mexico onrust
Nieuws

Mexicaanse kerkleiders roepen op tot gebed na geweld en onrust

De Mexicaanse bisschoppenconferentie heeft gelovigen opgeroepen tot gebed, voorzichtigheid en onderlinge solidariteit na de recente geweldsgolf in verschillende delen van het land. Aanleiding is de militaire operatie waarbij drugsbaron Nemesio Osegue

Turkije
Nieuws

Kritiek op Turkije na uitzetten christenen zwelt aan

De christelijke mensenrechtenorganisatie ADF International heeft kritiek geuit op de reactie van Turkije, inzake een resolutie van het Europees Parlement over de uitzetting van buitenlandse christenen. Volgens critici betreft het Turkse beleid een "a

Pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Christelijke organisatie waarschuwt tegen gesubsidieerd abortustoerisme

Een christelijke juridische organisatie is bezorgd over het Europese burgerinitiatief My Voice, My Choice. Dit plan moet vrouwen de mogelijkheid geven om in een ander EU-land een abortus te ondergaan wanneer dat in eigen land niet of alleen onder bep

Ds. A. A. Egas
Video

Ds. Egas vreest dat de christelijke gemeente gewend raakt aan seksuele zonden

'Raakt de christelijke gemeente niet gewend aan seksuele zonden?' Die indringende vraag stelde ds. J. A. W. Verhoeven in een recente lezing. Volgens hem heeft de kerk de strijd tegen de seksuele moraal van deze tijd mogelijk zelfs al 'half verloren'.

Anouk Dorfmann
Video

Anouk Dorfmann zingt het prachtige 'Met open armen'

In een recente uitzending van Petrus in het land op KRO-NCRV sloot zangeres Anouk Dorfmann af met het lied 'Met open armen'. Het lied, dat in 2013 werd uitgebracht door het christelijke gelegenheidscollectief Schrijvers Voor Gerechtigheid, nodigt je

Petrina Haak
Interview

Petrina Haak had van kinds af aan een trauma: “Ik dacht dat God nooit voor mij zou kiezen”

Jarenlang geloofde ze niet dat God haar zou kiezen. Het gevoel nooit goed genoeg te zijn wortelde in een jeugd zonder veiligheid, waarin ze te vroeg verantwoordelijkheid droeg. In 'Voorbij de schaduw van mijn jeugd' vertelt Petrina Haak over het opgr

Ethische dilemma's
Verdieping

Wat als de Bijbel embryoselectie niet expliciet verbiedt?

In elke generatie wordt de kerk geconfronteerd met specifieke uitdagingen. In onze tijd draaien de grote vragen om nieuwe technologieën en hun betekenis voor wat het is om mens te zijn. Gesprekken onder christenen richten zich terecht op digitale tec