In de monastieke traditie heeft de lectio divina, het diepe lezen als heilig lezen, het zuiver lezen van de bijbeltekst, een belangrijke plaats. Enzo Bianchi schrijft dat deze zintuigelijke manier van bijbelteksten lezen, met de Bijbel bidden en met God erover praten, Zijn stem beluisteren, Zijn woorden zien en proeven, de brug slaan naar het leven van vandaag, er niet speciaal is voor monniken, maar voor de hele kerk.

In de monastieke traditie heeft de lectio divina, het diepe lezen als heilig lezen, het zuiver lezen van de bijbeltekst, een belangrijke plaats. Enzo Bianchi schrijft dat deze zintuigelijke manier van bijbelteksten lezen, met de Bijbel bidden en met God erover praten, Zijn stem beluisteren, Zijn woorden zien en proeven, de brug slaan naar het leven van vandaag, er niet speciaal is voor monniken, maar voor de hele kerk.

Tijdens deze geduldige, langzame weg van lezen, bidden, luisteren, graven, overwegen, ontvangen, geestelijk zien en gehoorzaam leven, ontvang je
een ontmoeting met Christus. Het is een innerlijk naar buiten gaan: weg uit de focus op jezelf in de ruimtevolle vrijheid van God, Die de redding werkt in de wereld. Je vermeit je in Hem. Zo ontvang je vrijspraak, genade, nieuwe geestelijke energie, innerlijke kalmte en heling in je gejaagde stressgevoel. Deze meditatie is medicatie. 

In de praktijk
Tot slot wil ik komen tot vijf concrete, korte handreikingen.
1. Laten we bovenal het bijbelleesdoel telkens voor ogen houden: de aanbidding van de drie-enige God. Dit brengt levensvreugde. Zo houden we de levende Auteur in beeld en lezen we de Bijbel vanuit het besef van een relatie.

2. Laten we beseffen dat we niet ‘méér Bijbel moeten lezen’. Je hoort nogal eens: ‘Ik zou méér Bijbel moeten lezen.’ Nee, het gaat vooral om diep bijbellezen. Niet meer, maar dieper lezen. Niet veel teksten lezen of hele hoofdstukken, maar heel persoonlijk diep met geestelijke sensitiviteit en kinderlijke nieuwsgierigheid enkele teksten zien; kijken en nog eens kijken, zachtjes mompelen en hardop lezen; zo op je tong nemen, herkauwen, ermee bidden en je laten vormen en de toepassing eruit ontvangen voor je hedendaagse leven.

3. Hoewel het fysieke boek van de Bijbel de voorkeur heeft, (omdat het diepe lezen daarin beter vorm krijgt), kunnen we niet om de vele digitale bijbellezers heen. De vraag is echter: Hoe kan het digitale bijbellezen een diep lezen zijn? Heeft oefening in diepe digitale geletterdheid thuis en in het onderwijs voldoende een plaats? Hier ligt noodzaak. Dit lijkt nog onontgonnen terrein.

4. Hoewel je naast lezen ook kunt kijken en podcasts kunt luisteren, lijkt het lezen van de Bijbel als fysiek boek vanuit diverse analyses de voorkeur te hebben om tot diepgang te komen. Het geeft de rust van het boek, van herkauwen, terugbladeren; het fixeert niet op één slide en dan ‘weg’. Het voelen van het boek helpt het geheugen, de lokalisering op bladzijden in een boek steunt je.

Zouden we een groepsgewijze mediterende lezing van de Bijbel op gang kunnen helpen naast de zondagse liturgie? Ik denk aan het groepsgewijs elkaar in de arm nemen: een meditatieve leescommunity, bijvoorbeeld op de lokale kerkapp. Vrouwen als Priscilla Docter en Ann Voskamp weten in diverse doelgroepen het meditatieve herkauwen te stimuleren.

Daarbij: weten wij wat meditatief lezen en leven is? Zouden ook bijbelkringen en -verenigingen in gemeenten – die soms tot praatgroepen worden los van de bijbeltekst – in plaats van gesprek en meningsuitwisseling met elkaar de lectio divina kunnen vormgeven? Samen hardop bijbellezen, bidden, herhalend lezen, zoeken naar Christus, delen van wat voorbereide uitleg met elkaar, dan nog eens lezen en dan delen wat ieder hoort van Gods stem nu?

5. Laten we met elkaar de eeuwigheidsurgentie blijven benoemen van het lezen van de Schriften. Predikanten kunnen dit ook zo nu en dan eens onderstrepen na de Schriftlezing in de liturgie. Daar klinkt nu soms: ‘Zalig hij/zij die het Woord hoort en dit bewaart.’ Dit kan een te vertrouwde leus worden voor de gemeente. Hier zou zo nu en dan wat dieper op ingegaan kunnen worden, zodat het besef groeit dat het werkelijk gaat om ‘jezelf zalig lezen/horen’ (J.C. Ryle). In die zaligheid gaat het om de aanbidding van de sprekende God, want hoor, Hij spreekt.

Ds. J. W. Verboom is predikant van de hervormde wijkgemeente Eben-Haëzerkerk te Apeldoorn en lid van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond. Het volledige artikel lezen? Schrijf u via deze link in voor de nieuwsbrief en lees de volledige tekst van dit artikel.