Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Bijbelrusland
Nieuws

Rusland vernietigt honderden Bijbels en christelijke boeken

Een Russische rechtbank heeft opdracht gegeven om 178 exemplaren van het Nieuwe Testament en 74 boekjes met het Johannesevangelie te vernietigen. De Bijbeluitgaven zijn volgens de rechter verboden materiaal omdat ze werden gepubliceerd door Mission E

School
Nieuws

Christelijke scholen in Jeruzalem blijven dicht door problemen met werkvergunningen

Veel christelijke scholen in Jeruzalem zijn aan het begin van het nieuwe schooljaar dicht gebleven. Meer dan zeventig Palestijnse leraren en andere medewerkers kregen geen toestemming om Jeruzalem binnen te komen. Daardoor kunnen twaalf scholen naar

Myanmar
Nieuws

Voorganger na wekenlange gevangenschap gedood door leger Myanmar

Een baptistenvoorganger en een gemeentelid zijn vermoedelijk door het leger van Myanmar gedood nadat zij wekenlang gevangen werden gehouden. Dat meldt het Burma Research Institute (BRI) op basis van twee lokale bronnen. Voorganger William gaf al 25 j

Vance
Nieuws

Amerikaanse vicepresident ervaart geestelijke duisternis tijdens gesprekken met wereldleiders

De Amerikaanse vicepresident JD Vance zegt tijdens gesprekken met wereldleiders soms een "bepaalde duisternis” te ervaren. Uitspraken van sommige gesprekspartners laten volgens hem "alle geestelijke alarmbellen” in zijn lichaam afgaan. Dat vertelt hi

Pakistan
Nieuws

Rechter geeft 13-jarig christelijk meisje mee aan ontvoerder in Pakistan

Een Pakistaanse rechter heeft de voogdij over de 13-jarige Amber Nadeem toegewezen aan de moslimman die wordt verdacht van haar ontvoering, gedwongen bekering en huwelijk. Mensenrechtenorganisaties spreken van een gevaarlijk vonnis en eisen dat het c

GZB
Persbericht

GZB organiseert retraite voor predikanten en kerkelijk werkers

Op dinsdag 8 september organiseert de GZB in De Wittenberg in Zeist een retraite voor predikanten en kerkelijk werkers rond het thema ‘God is trouw’. Wat kan meer dan een eeuw zending in Indonesië ons leren over kerk-zijn in Nederland vandaag? In het

Ellie Kauffman
Getuigenis

Joodse Ellie vond Jezus in het Oude Testament: “Toen viel alles op zijn plek”

Ellie Kauffman groeide op met een sterke Joodse identiteit. Daarin speelde Jezus nauwelijks een rol. Voor haar hoorde Hij bij het christendom en stond Hij los van het Joodse volk. Dat veranderde toen ze zelf de Tenach, het Oude Testament, intensiever

Jeffrey Schipper
Column

Als christen kun je meer lijken op koning Herodes dan Johannes de Doper

Johannes de Doper zit achter de tralies, terwijl koning Herodes vrij door zijn paleis loopt. Toch is de vraag wie van de twee werkelijk gevangen zit. Dit verhaal uit Mattheüs 14 houdt christenen vandaag de dag een ongemakkelijke spiegel voor. Hoe vri

Meerartikelen

Duncan Postma
Opinie

De eed of de belofte: wat vraagt Jezus van ons?

Wie een publiek ambt aanvaardt, moet kiezen tussen de eed en de belofte. Voor Duncan Postma lag de eed aanvankelijk voor de hand. De woorden ‘Zo waarlijk helpe mij God almachtig’ spreken hem aan. Toch bleef hij worstelen met Jezus’ duidelijke oproep

Reenen
Opinie

Vergeet de eeuwigheid niet!

‘Stel dat degene met wie je nu spreekt morgen sterven moet! Vandaag kun je hem dan nog wijzen op de Heere Jezus, maar straks is het te laat!’ Deze gedachte geeft een grote ernst aan het evangelisatiewerk. Leeft dat ook zo? En in de kerk zelf? Er zou

Bible League Nederland
Levensverhaal

Hoop achter gevangenismuren: "Jezus houdt van mij, zelfs hier"

Estefanía Jiménez Restrepo ademde zwaar. Ze klemde een geïmproviseerd mes stevig in haar hand. Voor haar lag een andere gevangene op de betonnen vloer van de gevangenis van Pedregal, na een gewelddadig gevecht. Om hen heen klonk een golf van stemmen:

Mirjam Sterk
Nieuws

Uitspraak minister Mirjam Sterk over rol kerken in zorg stuit op kritiek

Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg vindt dat kerken zich nadrukkelijker moeten afvragen welke rol zij kunnen spelen nu de overheid niet langer alle zorg kan organiseren. In een interview met Trouw zegt zij dat kerken in haar ogen sterk zijn te

hak
Nieuws

Leider Moonsekte veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf

Hak Ja Han (foto), de leider van de omstreden Verenigingskerk, is in Zuid-Korea veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf. De 83-jarige weduwe van sekteleider Sun Myung Moon is schuldig bevonden aan corruptie, omkoping en het misbruiken van geld van

kraamafdeling ziekenhuis
Nieuws

Christelijke verpleegkundige redt baby uit vuurzee: “Ik deed alleen mijn plicht”

Een christelijke verpleegkundige in Pakistan wordt in haar land als een absolute held beschouwd. Dat schrijft Christian Daily International. Razia Noreen riskeerde haar eigen leven om een pasgeboren baby te redden toen er brand uitbrak op de kraamafd

Oorlog Oekraïne
Nieuws

Russische aanval verwoest opslagplaats van christelijke hulporganisatie in Oekraïne

Bij een Russische aanval is vrijdagavond een belangrijke opslagplaats van de christelijke organisatie Ukraine for Christ verwoest. Dat meldt Christian Daily International. Vanuit het gebouw werd jarenlang voedselpakketten en andere hulpgoederen versp

Staaij
Nieuws

Van der Staaij kritisch op coronamaatregelen: Kerken werden hard geraakt

“Hoe kan het dat je in de plaatselijke bouwmarkt wel met een groter aantal mag komen?” Die vraag kreeg voormalig SGP-leider Kees van der Staaij tijdens de coronacrisis regelmatig vanuit kerkelijke gemeenten. Maandag vertelde hij de parlementaire enqu

Grens Mexico-VS
Nieuws

Katholiek bisdom verzet zich tegen grensmuur bij christelijk bedevaartsoord in VS

Een katholiek bisdom in de Amerikaanse staat New Mexico verzet zich tegen de aanleg van een grensmuur bij Mount Cristo Rey, een bekend christelijk bedevaartsoord aan de grens met Mexico. De Amerikaanse overheid wil daarvoor ruim 14 hectare grond van

 Niels Gorissen
Interview

Niels vond bij Jezus wat drugs hem niet konden geven: "De liefde van Jezus ging overal overheen"

De 24-jarige Niels Gorissen groeide op in een christelijk gezin, maar moest lange tijd weinig van het geloof hebben. In Hour of Power vertelde hij afgelopen zondag hoe hij grenzen opzocht, zich in het uitgaansleven stortte en zo verzeild raakte in dr

Iran
Nieuws

Christelijke organisatie: 33 Iraanse kerkleiders gedood en 131 gelovigen opgepakt

In Iran zijn de afgelopen maanden minstens 33 leiders van ondergrondse kerken gedood. Daarnaast zouden 131 christenen zijn opgepakt. Dat meldt Iran Alive Ministries, een Amerikaanse organisatie die via uitzendingen en een netwerk van huiskerken actie

India
Nieuws

Politie opent zaak tegen 22 christelijke vrouwen na uitdelen van Bijbels in India

De Indiase politie is een onderzoek begonnen naar 22 christelijke vrouwen die worden beschuldigd van een poging tot bekering. De vrouwen zouden een achttienjarige student christelijke lectuur hebben aangeboden en hem hebben aangespoord christen te wo