Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Dr. C. A. van der Sluijs
Column

Waarom zetten christenen hun leiders zo graag op een voetstuk?

Een paus die honderdduizenden mensen trekt. Een populaire dominee voor wie gelovigen massaal samenkomen. Maar draait het in de kerk nog om Gods Woord of steeds meer om de persoon die het verkondigt? Dr. C. A. van der Sluijs waarschuwt voor de...

Prof. dr. Maarten Kater
Boekfragment

Kunnen we onze verlangens veranderen zonder ze te onderdrukken?

Hoe ga je als pastor in gesprek met iemand die worstelt met genderidentiteit en tegenstrijdige verlangens? Volgens prof. dr. Maarten Kater vraagt dat om meer dan een gesprek over gevoelens of lichamelijkheid. In dit boekfragment verkent hij hoe de...

Pete Greig - Heijblom Fotografie
Interview

Oprichter gebedsbeweging Pete Greig: "Staat de Nederlandse kerk op of blijft ze in haar bubbel?"

Een geestelijke openheid onder jongeren: Pete Greig ziet het overal. De oprichter van gebedsbeweging 24/7 Prayer sprak zaterdag in Nederland duizenden jongeren toe tijdens The Send. In gesprek met de bevlogen pionier: “Het is bijna alsof het...

Chris Verhagen, Elise van Hoek en Diederik van Dijk (SGP)
Nieuws

‘Waarden op hun kop’: SGP houdt congres over groeiende acceptatie abortus

De SGP organiseert op vrijdag 4 december een najaarscongres in Gouda over de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen rond abortus. Onder het thema ‘Waarden op hun kop: abortus is zorg?’ wil de partij aandacht vragen voor de bescherming van het...

Kerk
Persbericht

Nieuwe single ‘Uw huis’ van Delise ft. Elisa Krijgsman

“We komen naar de kerk om God te aanbidden en te ontmoeten. Maar ergens tussen alle activiteiten, goede bedoelingen en soms ook ‘kerkpijn' kan de kern soms uit beeld raken.” Dat is de gedachte achter Uw huis, de nieuwe single van Delise en zanger...

soedan
Nieuws

Kerkleiders Zuid-Soedan doen dringende oproep: ‘Vergeet ons niet’

Kerkleiders uit Zuid-Soedan vragen internationale steun voor hun strijd tegen het aanhoudende geweld in hun land. Tijdens een bijeenkomst op vrijdag 23 oktober in Londen vroegen zij aandacht voor de nood onder de bevolking. 'Vergeet Zuid-Soedan...

tv
Nieuws

Christelijke tv-zender wil Afghanen bereiken: "Taliban kunnen satellieten niet beheersen"

Afghaanse christenen hebben een eigen televisiezender gelanceerd om hun landgenoten over Jezus te vertellen. Mozhda TV begon zaterdag 24 oktober met uitzenden en richt zich ook op vrouwen die onder het Talibanbewind steeds minder vrijheid hebben. “De...

Donald Trump
Nieuws

Aartsbisschop biedt excuses aan na gebed met Trump: 'We zijn politiek gebruikt'

De Amerikaanse aartsbisschop Jeffrey Grob van Milwaukee heeft zijn excuses aangeboden voor zijn deelname aan een bijeenkomst met president Donald Trump. Grob bad samen met elf andere katholieke bisschoppen voor de president. Het gebed werd gefilmd en...

Meerartikelen

Congo
Verdieping

Voorganger uit D.R. Congo: “We verkeren in grote moeilijkheden”

Het noordoosten van de Democratische Republiek Congo kampt momenteel met een dodelijke ebola-epidemie. Dit komt voor de christenen in het gebied boven op het leed door de aanhoudende terreuraanvallen van de Allied Democratic Forces (ADF). Volgens...

kerk
Nieuws

Twintig kerken maken ruimte voor statushouders, ook CGK steunt opvangactie

Twintig kerken in Nederland bereiden tijdelijke opvang voor statushouders voor. Ruim veertig andere kerkgemeenschappen onderzoeken of zij ook kunnen meedoen aan Actie Onderdak. Ook de Christelijke Gereformeerde Kerken steunen het initiatief, maakte...

JD Vance
Nieuws

JD Vance bidt Onze Vader met publiek nadat vrouw onwel wordt tijdens speech

De Amerikaanse vicepresident JD Vance onderbrak donderdag zijn toespraak tijdens een verkiezingsbijeenkomst om samen met het publiek het Onze Vader te bidden. Een vrouw op de tribune achter hem werd plotseling onwel. Terwijl hulpverleners de vrouw...

New York
Nieuws

Aartsbisdom New York betaalt 800 miljoen dollar aan circa 1.300 misbruikslachtoffers

Ongeveer 1.300 misbruikslachtoffers stemmen in met een schikking van 800 miljoen dollar met het rooms-katholieke aartsbisdom New York. Hun advocaten maakten dat zaterdag 24 oktober bekend. Het akkoord moet een einde maken aan jarenlange rechtszaken...

Isadora Borges
Nieuws

Braziliaanse studente riskeert opnieuw tien jaar cel na berichten over transgenders

De Braziliaanse justitie wil de strafzaak tegen studente Isadora Borges heropenen. Dat meldt The Christian Post. Borges werd vervolgd vanwege twee berichten op sociale media over transgender personen. In maart bepaalde een rechtbank echter dat haar...

Macron
Nieuws

Franse president zet uitspraak recht na ophef over vergeten christelijke slachtoffers

De Franse president Emmanuel Macron krijgt kritiek omdat hij eerdere terreurslachtoffers lijkt te vergeten. Na een aanslag bij Parijs zei hij vrijdag dat terroristen voor het eerst Franse burgers wilden doden vanwege hun huidskleur of geloof....

 Zwitserse zangeres Jessica Paulo
Nieuws

Christelijke zangeres weigert 'Ave Maria' te zingen bij The Voice: 'Ik aanbid alleen Jezus'

De 20-jarige Zwitserse zangeres Jessica Paulo heeft tijdens The Voice of Germany geweigerd het lied 'Ave Maria' te zingen. Dat meldt het Duitse persbureau IDEA. Volgens Paulo, die protestants christen is, past het lied niet bij haar geloof: "Ik...

Jinek
Nieuws

Omstreden abortusgesprek Jinek met Stoffer eindigt als tweede bij Sonja Barend Award

Eva Jinek is zondagavond tweede geworden bij de Sonja Barend Award met haar veelbesproken abortusgesprek met SGP-leider Chris Stoffer. Tijdens de uitreiking in Pauw & De Wit ging de prijs naar Sven Kockelmann. Juryleden prijzen Jineks aanpak, terwijl...

Doden aanslag kerk Jordanië
Nieuws

Drie verdachten opgepakt na aanslag op kerk Jordanië waarbij negen doden vielen

De Jordaanse politie heeft drie mannen opgepakt die worden verdacht van de aanslag op een Grieks-orthodoxe kerk in de stad Karak. Dat melden persbureau Reuters en het Jordaanse staatspersbureau Petra. Bij de schietpartij kwamen vrijdag negen mensen...

Man in Laos
Interview

David zag christenen in Laos vervolgd worden: “Op een gegeven moment kon ik niet meer”

Jarenlang werkte David* in Laos met christenen die vanwege hun geloof onder druk stonden. Hij vertelt over arrestaties, verhoren en zelfs christenen die werden gedood. Zelf dacht hij dat hij goed met die voortdurende dreiging kon omgaan. Tot één...

Bijbel Oekraïne
Dagelijks leven

Bijbels uitdelen terwijl de raketten op Kyiv afkomen

Ik ben mijn collega Yurii Petrenko in Oekraïne als een vriend gaan beschouwen, ook al hebben we elkaar nog nooit persoonlijk ontmoet. Ons bijna wekelijkse contact tijdens de oorlog begon als een manier om updates te ontvangen over het werk en de...

Rosaline Ratering-McDonald
Column

God vraagt geen perfect lichaam, maar zorgvuldig rentmeesterschap

We bidden om gezondheid, maar hoe zorgvuldig gaan we om met het lichaam dat we van God hebben ontvangen? Is gezond leven een vorm van maakbaarheid, Bijbels rentmeesterschap of misschien allebei? De grens tussen verstandig zorgen en krampachtig...