Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

stephen
Nieuws

Islamitische terreurgroep doodt christelijke leerkracht in Kenia bij gerichte aanval

In Garissa County, in het noordoosten van Kenia, is Stephen Musili, een 35-jarige christelijke leerkracht van de Halugho Primary School, om het leven gekomen bij een gerichte aanval van vermoedelijk islamitische terroristen va al-Shabaab. Het inciden

soedan
Nieuws

Pastor in Soedan beschuldigd van ontvoering na bekering 18-jarig moslimmeisje

Pastor Joseph Shawish van de Glory Baptist Church in het vluchtelingenkamp Ajoang Thok in Zuid-Soedan zit vast op beschuldiging van ontvoering, nadat een 18-jarige Soedanese vrouw het christendom aannam en door haar familie uit huis werd gezet. Hassa

Johan Schep
Video

Jezus in het Oude Testament: Johan Schep over geloof dat beproefd wordt

In deze nieuwe aflevering van de serie 'Jezus in het Oude Testament' verdiept evangelist Johan Schep zich verder in Genesis 12. Abram en Sara zijn aangekomen in het land dat God hun heeft beloofd, maar hun geloof wordt al snel op de proef gesteld. Wa

Stil maar wacht maar
Video

1700 mannen zingen in Katwijk 'Stil maar wacht maar'

In de Nieuwe Kerk van Katwijk aan Zee klonk onlangs een indrukwekkende samenzang. Zo’n 1700 mannen zongen samen het lied Stil maar wacht maar. Onder leiding van dirigent Bert Noteboom en met orgelbegeleiding van Marco den Toom werd de kerk gevuld met

Naomi Oosterhof
Podcast

Waarom is het belangrijk dat christenen samenkomen? Beluister deze podcast

Hoe blijf je staande in een wereld waarin geloof vaak wordt weggezet als iets vreemds of ouderwets? In de deze aflevering van De Geloofwaardige Podcast spreekt Naomi Oosterhof over het belang van gemeenschap: samen geloven, samen leren, samen volhoud

hulp asiel
Nieuws

ChristenUnie Utrecht waarschuwt voor morele grens bij asielwetten

ChristenUnie Utrecht maakt zich grote zorgen over de asielwetten die momenteel in de Eerste Kamer liggen. Volgens de partij raken deze voorstellen de kern van christelijk en menswaardig handelen. Een belangrijk onderdeel van de wetten is het strafbaa

Raymond Hausoul
Interview

Raymond Hausoul onthult de rode draad van de Bijbel: "Iedereen heeft een plek in Gods verhaal"

"De Bijbel is geen zak confetti met losse verhaaltjes, maar één groot bouwplan van God", zegt Raymond Hausoul. De bouwkundig theoloog beschrijft in zijn boek De rode draad van de Bijbel hoe lezers de Schrift opnieuw kunnen ontdekken als één doorlopen

Maria
Boekfragment

Maria aan Jezus’ voeten: een vrouw die grenzen doorbrak

Terwijl Marta het huishouden runt, zit Maria aan Jezus’ voeten met een groot verlangen om van Hem te leren. In die tijd is de scheiding strikt. Vrouwen horen in het vrouwenvertrek, verscholen achter in het huis, waar ze maaltijden bereiden. Mannen be

Meerartikelen

Don Lemon
Nieuws

Amerikaanse journalist gearresteerd na verstoring kerkdienst in Minnesota

De Amerikaanse journalist en voormalig CNN-presentator Don Lemon is in de nacht van donderdag op vrijdag gearresteerd door federale agenten in Los Angeles. Dat melden meerdere Amerikaanse media. De arrestatie houdt verband met een protest dat bijna t

coalitie
Nieuws

Christelijke partijen voorzichtig over coalitieakkoord: "We beoordelen kabinet op daden"

Vrijdag presenteerden D66, VVD en CDA het regeerakkoord op hoofdlijnen van de nieuwe coalitie. Daarin is men onder meer voorzichtig over medische ethiek en wordt de vrijheid van onderwijs een “fundament van de grondwet” genoemd. ChristenUnie en SGP r

India
Nieuws

India: huizen van christenen verwoest omdat ze weigeren geloof af te zweren

De vervolging van christenen in India neemt steeds meer zorgwekkende vormen aan. Recentelijk vernielde een hindoeïstische menigte de huizen van vier christelijke families in de deelstaat Maharashtra, nadat zij weigerden hun geloof af te zweren. Dit v

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse christen in brand gestoken door moslimbuurman

Een christenman in Pakistan raakte ernstig gewond nadat zijn moslimbuurman hem met benzine overgoot en in brand stak. Dit incident volgde op een kleine woordenwisseling, zo meldde zijn advocaat. Het slachtoffer, Ifran Masih, 44, uit Batapur, Lahore,

alkmaar
Nieuws

Protestantse gemeente mag kerk in Alkmaar niet huren voor Paasdienst

De Protestantse gemeente Alkmaar mag de Grote Kerk van Alkmaar niet huren voor een kerkdienst. Dit leidde tot vragen van de ChristenUnie-fractie in de gemeenteraad over het verhuurbeleid van het monumentale gebouw. De kerk, die eigendom is van Sticht

kazachstan
Nieuws

Kazachstan gebruikt AI om christelijke voorganger onder druk te zetten

In Kazachstan uit vervolging zich op verschillende manieren en in toenemende mate. Bij bekeerlingen komt de druk vaak vanuit de naaste familie. Kerken ervaren een toenemende druk vanuit de overheid, volgens president Tokayev na zorgen over “de groeie

matthijn
Opinie

In de kerk hoort ruimte te zijn voor het individu

Ik raak steeds meer overtuigd dat de kerk een plaats is waar ruimte hoort te zijn voor het individu, binnen de bescherming en afspraken van de groep. Kern-zijn is geen zondagsgewoonte, maar betreft het hele leven van de gelovigen. Als leider ben je n

LHBTI VS
Nieuws

Christelijke organisaties starten campagne om homohuwelijk in VS terug te draaien

Een brede coalitie van christelijk-conservatieve organisaties en leiders in de Verenigde Staten is een nieuwe campagne gestart om het homohuwelijk opnieuw ter discussie te stellen. De campagne wil volgens de Christian Post kerken mobiliseren om te pl

Dominee Ben Verboom is zondag te gast in Hour of Power
Video

Dominee Ben Verboom is zondag te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag is dominee Ben Verboom te gast in Hour of Power. Zijn levensverhaal begint op een plek waar weinig hoop lijkt te zijn. “Ik ben op straat geboren”, vertelt Ben. Zijn moeder was dakloos en verslaafd, waardoor Ben uiteindelijk opgroeid

Gustavo Petro
Nieuws

Ophef in Colombia na uitspraken president Petro over Jezus

Tijdens de heropening van een ziekenhuis in Bogotá heeft de Colombiaanse president Gustavo Petro uitspraken gedaan die veel onrust hebben veroorzaakt onder christenen in het land. In zijn toespraak zei Petro dat hij Jezus niet aanduidt als Christus.

Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Nieuws

Europees Hof buigt zich over zaak rond christelijke symbolen in Griekenland

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens onderzoekt een zaak die is aangespannen door Griekse atheïsten tegen hun eigen overheid. De klacht gaat volgens Christian Today over de aanwezigheid van christelijke symbolen en religieuze kunst in een rec

Renee Boonman
Video

In gesprek met Bert Noteboom: Renee Boonman over ondernemen in crisistijd

Ondernemen vraagt soms om volhouden wanneer alles tegenzit. In een nieuwe video van Bert Noteboom gaat hij in gesprek met onderneemster Renee Boonman uit Midwolda. Zij vertelt openhartig over haar weg van boerenmeisje naar gastvrouw en ondernemer op