Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Hendrina Harmannij
Podcast

Hendrina Hermannij over Jezus volgen: "Jongeren hebben geestelijke vaders en moeders nodig"

In de D-PODcast spreekt Mart-Jan van der Maas met Hendrina Harmannij, betrokken bij Alpha Youth Nederland. In deze aflevering gaat het over jongeren, discipelschap en de vraag hoe een nieuwe generatie geholpen kan worden om Jezus te volgen. Volgens H

World Servants
Persbericht

World Servants lanceert twintig nieuwe projecten voor 2027

De christelijke organisatie World Servants presenteerde deze maand het nieuwe projectseizoen voor 2027. Komend jaar zullen naar verwachting zo’n 620 jongeren zich inzetten voor projecten in ontwikkelingslanden, verspreid over elf landen in Latijns-Am

draagmoederschap
Persbericht

NPV organiseert symposium over wetsvoorstel draagmoederschap

De NPV organiseert op woensdag 27 mei een symposium over de nieuwe Wet draagmoederschap. Het onderwerp is politiek actueel nu de Tweede Kamer zich binnenkort buigt over het wetsvoorstel Kind, draagmoederschap en afstamming. Het voorstel wil draagmoed

Bijbellezen
Nieuws

Week van de zending: ontmoetingsdag in Lunteren

Heb je interesse in zendingswerk op verschillende manieren en in verschillende gebieden en talen? In het kader van de Week van de Zending nodigen vijf stichtingen op het gebied van zending je op zaterdag 30 mei 2026 van harte uit voor een ontmoetings

Henk Jochemsen en Willien van Wieringen
Briefwisseling

Vervolgbrief Willien van Wieringen: 'Queertheologie draait niet om winnen of verliezen'

'Wij hebben Gods waarheid nooit in pacht. Maar tegelijkertijd hoeft die zoektocht niet in onzekerheid en mist te blijven hangen', aldus prof. dr. Henk Jochemsen in zijn vervolgbrief. Via Cvandaag wisselt hij met dr. Willien van Wieringen van gedachte

Jeffrey Schipper
Opinie

Publieke aanval op de ChristenUnie: onnodig en onfatsoenlijk

De steun van de ChristenUnie aan delen van strengere asielmaatregelen zorgt voor flinke onrust binnen de partij. Terwijl de fractie fractievoorzitter Mirjam Bikker kiest voor “nieuwe antwoorden” op de vastlopende asielketen, klinkt vanuit de eigen ac

Curatorium GerGem
Nieuws

Vierde kandidaat toegelaten tot opleiding Gereformeerde Gemeenten

Het curatorium van de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) heeft woensdag opnieuw een kandidaat toegelaten tot de opleiding aan de Theologische School in Rotterdam. Het gaat om dhr. L. Stomphorst (44) uit Oosterend op Texel, zo werd woensdag bekendgemaak

Tielen
Nieuws

Staatssecretaris wil vrijstelling leerplicht op basis van geloofsovertuiging afschaffen

Vrijstelling van de leerplicht voor kinderen vanwege geloofsovertuiging moet afgeschaft worden. Dat vindt staatssecretaris Judith Tielen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Ze kwam aan het woord in het online programma BOOS waarin het ging over thu

Meerartikelen

kliniek
Opinie

Dolle Mina's in Utrecht staan boven de wet met goedkeuring van gemeente en politie

Sinds een aantal maanden laten pro-abortusactivisten, feministen samen met Extinction Rebellion en anderen, weer luid van zich horen in ons land. Vaak groeperen ze zich als Dolle Mina’s en speciaal in Utrecht zijn ze heel actief. Via een gezamenlijke

PKN logo
Nieuws

Onderzoek bevestigt sociale onveiligheid bij dienstenorganisatie PKN

Een extern onderzoek bevestigt dat er al langere tijd ernstige problemen spelen binnen de werkcultuur van de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Dat meldt de kerk zelf. Onderzoekers van Andersson Elffers Felix (AEF) sprek

Evangelisatiebijeenkomst in Belarus
Nieuws

Evangelisatiebijeenkomst van Franklin Graham in Belarus trekt 31.000 bezoekers

In Belarus hebben maar liefst 31.000 mensen een evangelisatiebijeenkomst bezocht van evangelist Franklin Graham. Volgens organisatoren gaat het om de grootste evangelisatieactie ooit in het Oost-Europese land, zo melden diverse media. Het tweedaagse

Mirjam Bikker
Nieuws

Kritiek op aangescherpte asielkoers CU: oud-partijleider vreest ruk naar rechts

De aangescherpte asielkoers van de ChristenUnie leidt tot forse kritiek binnen en buiten de partij. Oud-partijleider Leen van Dijke, leden van het ChristenUnie-asielnetwerk en andere betrokkenen spreken van een zorgelijke koerswijziging waarbij de pa

Vance
Nieuws

Amerikaanse vicepresident op de bres voor geloofsvrijheid na aanslag op moskee

De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft religieus geweld scherp veroordeeld. Hij noemde het "walgelijk" en in strijd met zowel christelijke als Amerikaanse waarden. Dit zei Vance tijdens een persconferentie in het Witte Huis op dinsdag, daags na

Christenjongeren
Nieuws

Brits onderzoek ontkent 'stille opwekking' onder jongeren en wijst op dalende kerkgang

Het kerkbezoek in Groot-Brittannië blijft dalen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Britse enquête British Social Attitudes (BSA). Onderzoekers stellen dat er geen bewijs is voor een 'stille opwekking' onder Britse jongeren, zoals dat in eerder ond

Ds. M. J. van Keulen
Nieuws

CGK Nunspeet brengt beroep uit op ds. M. J. van Keulen

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Nunspeet heeft een beroep uitgebracht op ds. M. J. van Keulen (foto). De predikant kan in de Veluwse plaats collega worden van ds. P. D. J. Buijs. Laatstgenoemde predikant is al sinds 2017 aan de gemeente i

india
Nieuws

Grote zorgen om Indiase christenen: kerkdiensten en begrafenissen verstoord door hindoes

In de Indiase staat Chhattisgarh zijn hindoenationalisten op zondag 10 mei meerdere kerkdiensten binnengevallen. Leden van de Hindu Jagran Manch betraden kerken in onder meer Kamal Vihar en Sen Chowk Shriram Nagar. Hier eisten zij van predikanten ide

baby en moeder
Verdieping

Draagmoederschap: kind is een gave, geen project

Is alles wat technisch mogelijk is, ook goed om te doen? Draagmoederschap kan het onmogelijke mogelijk maken. Is nieuw leven eigenlijk wel te organiseren? Dit voorjaar spreekt de Tweede Kamer over draagmoederschap. Een van de weinige medisch-ethische

Romy Douma-Brouwer
Interview

Romy Douma-Brouwer nam afscheid van New Age: "Ik werd vanbinnen een tijdbom"

Romy Douma-Brouwer doet alles all the way, nieuwsgierig en energiek als ze is. Als kind speelde ze dat ze een radioprogramma had, de ‘Romy-show’. Ze wilde journalist worden, maar intussen zette ze als tiener ook een eigen kledinglijn op. Na haar ople

Geert Benedictus
Opinie

Kerkoverleg zonder helder einddoel: wie betaalt straks de rekening van de PKN?

Tijdens een bijeenkomst in Drachten sprak de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) met kerkleden over de financiële toekomst van de kerk en haar dienstenorganisatie. Volgens Geert Benedictus blijven fundamentele keuzes daarbij echter uit. In deze anal

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

Het duizendjarig vrederijk: toekomstmuziek?

Komt het duizendjarig vrederijk vóór of ná de wederkomst van Christus? Volgens Willem J. Ouweneel laat Openbaring 19-21 daar weinig ruimte voor twijfel over. In dit artikel zet hij uiteen waarom hij overtuigd premillennialist is en waarom die visie v