Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

ChristenvervolgingOpvoedenDuurzaamheidGeloofszekerheidIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Paus
Nieuws

Paus Leo spreekt ruim een uur met vijf slachtoffers van kerkelijk misbruik

Paus Leo XIV heeft maandag in Buenos Aires vijf slachtoffers van kerkelijk misbruik ontvangen. De besloten ontmoeting duurde ruim een uur. Volgens de Vaticaanse persdienst luisterde de paus naar hun ervaringen en voorstellen om herstel binnen de kerk...

Mozambique
Nieuws

Zes christenen onthoofd bij aanvallen in Noord-Mozambique

Bij verschillende aanvallen in het noorden van Mozambique zijn zes christenen onthoofd. Dat meldt de christelijke hulporganisatie Barnabas Aid. De organisatie schrijft het geweld toe aan terroristen van de lokale tak van Islamitische Staat.   Drie...

Zweden
Nieuws

Zeventig Zweedse christelijke kopstukken willen einde aan militaire samenwerking met Israël

Zeventig Zweedse christelijke kopstukken roepen hun regering op de militaire samenwerking met Israël te beëindigen. In een gezamenlijk opiniestuk, dat op 7 november verscheen in Dagens Nyheter, vragen zij om concrete maatregelen tegen de bezetting...

Pedro
Nieuws

Spaanse regering naar rechter om Valenciaanse bescherming van ongeboren kinderen

De Spaanse regering wil een wettelijke bepaling laten schrappen die de regio Valencia verplicht het leven van ongeboren kinderen te beschermen. De ministerraad besloot dinsdag 10 november de bepaling aan te vechten bij het Constitutioneel Hof....

Steinmeier
Nieuws

Duitse president waarschuwt voor gevolgen van verdwijnende christelijke tradities

De Duitse bondspresident Frank-Walter Steinmeier maakt zich zorgen over het afnemen van de kerkelijke betrokkenheid en het verdwijnen van christelijke tradities. Tijdens de synode van de Evangelische Kirche in Deutschland (EKD) in Würzburg sprak...

kerk
Nieuws

DoorBrekers breidt uit naar Den Haag met zesde kerklocatie

De evangelische kerk DoorBrekers krijgt een zesde locatie, in Den Haag. Daniel en Maaike Bruggeman gaan de nieuwe gemeente leiden. Op zondag 22 november vindt om 19.00 uur een kennismakingsavond plaats in het Museon aan de Stadhouderslaan 37. Volgens...

Tweede Kamer
Nieuws

Kamer wil geldschieters van beweging tegen abortus en genderbeleid aanpakken

De Tweede Kamer wil dat het kabinet de financiers van de zogenoemde 'antirechtenbeweging' in kaart brengt en maatregelen neemt om hun geldstromen tegen te gaan. Een motie van SP en PRO hierover werd dinsdag aangenomen. In een Europees...

Arenda
Nieuws

Ds. Arenda Haasnoot bekritiseert dominee in toga bij Rode Lijn: ‘Kijk met geestelijke ogen’

Ds. Arenda Haasnoot begrijpt niet dat een collega in toga vooropliep bij de Rode Lijn-demonstratie. In een interview met EO-platform DIT zegt de PKN-predikant uit Spijkenisse dat de kerk naast aandacht voor het leed in Gaza ook haar verbondenheid met...

Meerartikelen

Kerk
Nieuws

Vier vrouwen beschuldigen voormalig medewerker Amerikaanse megakerk van seksueel misbruik

Vier vrouwen beschuldigen Steve Thomason, een voormalige medewerker van de Amerikaanse megakerk North Point Community Church, van seksueel misbruik. De vermeende gebeurtenissen vonden ongeveer twintig jaar geleden plaats. De vrouwen zouden toen...

Congo
Nieuws

Islamitische terroristen doden tientallen mensen in Oost-Congo, ebolapatiënten op de vlucht

Bij een aanval op het dorp Cantine-Aloya in Oost-Congo zijn volgens lokale bronnen minstens 33 mensen gedood. Aan terreurorganisatie Islamitische Staat gelieerde ADF-terroristen staken donderdagavond 5 november woningen en een gezondheidspost in...

Protestantse Kerk in Nederland (PKN)
Nieuws

PKN roept kerken op om te bidden voor komende synodevergadering

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) roept plaatselijke gemeenten op om te bidden voor de generale synode, die op donderdag 19 en vrijdag 20 november bijeenkomt in Lunteren. Dat meldt het grootste protestantse kerkverband van Nederland op haar...

kerk
Nieuws

Hongaarse lutheranen eisen duidelijkheid over Bijbelgezag en het zegenen van homorelaties

“De eenheid van de kerk is een kostbare schat, maar niet kostbaarder dan het evangelie waarop de kerk is gebouwd.” Met die woorden besluiten Hongaarse lutherse predikanten en gemeenteleden hun open brief aan de bisschoppen. Ze willen binnen een maand...

Zweden stemt over abortus
Nieuws

Zweden stemt vandaag over abortus als grondrecht: 'Treurige stilte in de kerken'

Het Zweedse parlement stemt woensdag voor de tweede en beslissende keer over een grondwetswijziging die abortus grondwettelijke bescherming moet geven. Bijna 12.000 mensen hebben een protest tegen het voorstel ondertekend. Ondertussen klinkt vanuit...

tafelgesprek Royal Mission
Video

Christenen vertellen in dit tafelgesprek hoe zij Gods leiding ervaren in hun leven

Hoe geef je de Heilige Geest ruimte tijdens je werk, in gesprekken met anderen en bij het nemen van dagelijkse beslissingen? Die vraag staat centraal in een nieuw tafelgesprek van Royal Mission. Martin Koornstra spreekt met drie christenen die...

Zeven spiegels
Video

Wim Grandia over zeven brieven van Jezus: ‘Durf je eerlijk in de spiegel te kijken?’

Hoe staat het met je eerste liefde voor Jezus? Ben je trouw gebleven aan Gods Woord, of is je geloof misschien lauw geworden? In de vijfde aflevering van zijn veertigdelige Bijbelstudieserie Zie, Ik kom spoedig 2.0 houdt Wim Grandia zijn kijkers...

Vroege Kerk
Persbericht

Week van de Vroege Kerk: Hoe hield het christendom stand in een heidense wereld?

Hoe gaf keizer Constantijn zijn christelijke overtuiging vorm? Welke invloed heeft de geloofsbelijdenis van Nicea vandaag nog? En waarom staat de nederdaling ter helle wel in de Apostolische Geloofsbelijdenis, maar niet in die van Nicea? Deze...

begrafenis
Nieuws

Twee christelijke meisjes sterven kort na vrijlating uit gevangenschap in Nigeria

Na ruim een halfjaar gevangenschap kwamen de Nigeriaanse meisjes Silvia Samuel en Hasana Bulus op 2 november eindelijk vrij. Beiden waren zo ernstig verzwakt dat zij kort daarna overleden. Silvia was vier jaar oud. Tijdens haar gevangenschap...

Petra van Aalst
Opinie

Mijn cliënt had de abortuspil al in haar mond, maar spuugde hem weer uit

De politieke strijd rond de abortuswet begin jaren tachtig, ik weet het nog goed, ondanks dat ik een kind was. Er waren gebedsbijeenkomsten en tijdredes, en het was onderwerp van gebed in de kerken. Het onderwerp leefde! Wat een ontsteltenis over...

Aurelie
Video

Aurelie leeft met haar gezin zonder auto: "Zorg voor Gods schepping begint bij jezelf"

Geen auto, zoveel mogelijk tweedehands spullen en zelfs het douchewater wordt opgevangen. Voor Aurelie en haar gezin is duurzaam leven geen tijdelijke uitdaging, maar een bewuste levensstijl. Ze ziet de zorg voor de aarde als een opdracht die...

Embryokweek
Nieuws

Eerste Kamer stemt in met embryokweek voor onderzoek

De Eerste Kamer heeft dinsdag met een nipte meerderheid ingestemd met een wetsvoorstel van D66 en VVD dat het mogelijk maakt om menselijke embryo’s speciaal voor wetenschappelijk onderzoek te kweken. De stemming eindigde in 38 stemmen voor en 35...