Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerk Montevideo
Nieuws

Katholieke kerk verliest leden wereldwijd, groei zichtbaar bij protestanten

Een nieuw internationaal onderzoek laat zien dat veel mensen wereldwijd van kerk veranderen. Vooral de Rooms-Katholieke Kerk verliest in veel landen leden, terwijl protestantse kerken op sommige plekken juist groeien, zo blijkt uit onderzoek van Pew

Egypte
Nieuws

Egyptische politie arresteert 16-jarige christelijke jongen uit Zuid-Soedan na kerkdienst

Een 16-jarige Zuid-Soedanese christelijke jongen, genaamd Matiok Santino Matiok, is op 12 april in Egypte opgepakt zonder aanklacht. Familieleden en christelijke belangenbehartigers melden dat dit onderdeel is van een grotere golf arrestaties van imm

Joni Lamb
Nieuws

Oprichter van christelijke televisiezender Daystar op 65-jarige leeftijd overleden

Joni Lamb, oprichter en president van de christelijke televisiezender Daystar, is overleden. Ze werd 65 jaar oud. Daystar maakte donderdag bekend dat Lamb in de vroege ochtend is gestorven. Volgens de televisiezender kampte zij al langere tijd met er

Ds. C. G. Vreugdenhil
Video

GerGem-predikant waarschuwt voor heiligenverering in reformatorische gezindte

Ds. C. G. Vreugdenhil, emerituspredikant binnen de Gereformeerde Gemeenten, waarschuwde in een recente preek voor heiligenverering. Volgens hem komt dit niet alleen in de Rooms-Katholieke Kerk voor, maar ook binnen het protestantisme. Als voorbeeld h

congo
Nieuws

Nieuwe geweldsgolf in Oost-Congo: 24 doden

In het oosten van de Democratische Republiek Congo zijn christenen opnieuw het doelwit geworden van aanvallen door de geallieerde democratische strijdkrachten (ADF). Op 5 mei vonden in Katerrain en Mangambo, dorpen op de grens van de provincies Noord

Clive Johnston
Nieuws

Gepensioneerde predikant schuldig bevonden na openluchtpreek in bufferzone bij ziekenhuis

Een gepensioneerde predikant in Noord-Ierland is schuldig bevonden nadat hij bijna twee jaar geleden bij een ziekenhuis een openluchtpreek hield over Johannes 3 vers 16. Dat meldt Christian Today. Volgens de rechter overtrad de predikant daarmee wetg

Merith Koedood
Video

Merith Koedood vertelt zondag in Hour of Power over haar onvervulde kinderwens

Moederdag is voor veel vrouwen een dag van dankbaarheid, bloemen en gezellig samenzijn. Maar voor vrouwen met een onvervulde kinderwens kan deze dag juist extra confronterend zijn. In Hour of Power vertelt Merith Koedood openhartig over het leven zon

ds. M. Klaassen
Persbericht

Ds. Klaassen wil met nieuw boekje richting geven aan christelijk huwelijk

Bijbels Beraad M/V en KOC presenteren D.V. 12 mei tijdens een thema-avond over relatievorming in het Van Lodenstein College in Barneveld een nieuw boekje over het huwelijk. De uitgave verschijnt als derde deel in de serie Scheppingsorde m/v Vandaag e

Meerartikelen

Paulien Vervoorn
Interview

Preektrainer Paulien Vervoorn over AI: “Het is een sparringpartner, geen vervanger”

Stel je voor: een preek met één klik gegenereerd door AI. Hoe blijf je dan als predikant nog authentiek? Cvandaag ging hierover in gesprek met Paulien Vervoorn, preektrainer en oprichter van Geloofwaardig Spreken. De preektrainer sprak zich in de Cva

Willem van der Voet
Opinie

De diepe pijn van LHBTI-jongeren: raakt het ons nog?

De Kerk en LHBTI vormen van oudsher een explosief mengsel. Als er iets brandstof vormt voor hete hoofden en koude harten binnen de Kerk, dan is het, naast de vrouw in het ambt, de discussie over homoseksualiteit. Een 'vraagstuk' dat binnen christelij

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Is de reputatie van een GerGem-dominee belangrijker dan de waarheid?

Wat als een studie van een predikant publiekelijk onder vuur ligt? Het proefschrift van ds. G.W.S. Mulder over gereformeerde prediking ligt opnieuw onder een vergrootglas. Kerkhistoricus Kees de Wildt publiceerde een scherp recensieartikel, waarin hi

Perry Stone
Nieuws

Amerikaanse pastors zouden briefing hebben gekregen over UFO’s en buitenaards leven

De Amerikaanse evangelist Perry Stone zegt dat Amerikaanse overheidsfunctionarissen pastors zouden hebben voorbereid op ‘mogelijke onthullingen over UFO’s en buitenaards leven’. Dat vertelde hij in een YouTube-video, die eind april verscheen. Stone i

Paus
Nieuws

Paus en Trump botsen over kernwapens en oorlogsdreiging

De spanningen tussen paus Leo XIV en de Amerikaanse president Donald Trump zijn de afgelopen dagen verder opgelopen. De aanleiding is de discussie over Iran, oorlogsdreiging en kernwapens.  Trump beschuldigde de paus ervan te soft te zijn tegenover I

Bethlehem
Nieuws

Onrust bij kerkfeest in Bethlehem nadat terroristen zich verstoppen in kloosterkerk

In het Palestijnse plaatsje al-Khader, vlakbij Bethlehem, zijn spanningen ontstaan nadat Palestijnse terroristen tijdens een christelijk feest zich verborgen in een kerk. Dit meldt All Israel News. Volgens het Israëlische leger gooiden twee mannen br

This Is Beirut
Nieuws

Arabische christenen in Israël nodigen Libanezen uit: "Kom naar de heilige plaatsen"

Arabische christenen in Israël delen een video-oproep, gericht aan hun buurland. In een video van het YouTube-kanaal This Is Beirut nodigen zij Libanezen uit om de heilige plaatsen te bezoeken en spreken zij hun verlangen uit naar vrede tussen beide

Péter Magyar
Nieuws

Spannende tijd voor christelijk Hongarije: hoop én zorgen

De verkiezingsnederlaag van oud-premier Viktor Orbán houdt veel christenen in Hongarije sterk bezig. De nieuwe regeringsleider Péter Magyar begint op 9 mei aan zijn taak als premier. Onder Hongaarse christenen leven zowel hoop als zorgen over de toek

mozambique
Nieuws

Jihadisten verwoesten historische kerk Mozambique

Een historische kerk in Meza, in de regio Cabo Delgado in het noorden van Mozambique, is op 30 april verwoest door jihadisten. Bij de aanval op de parochie van St. Louis de Montfort vielen geen slachtoffers onder de missionarissen. Wel veroorzaakte d

Todd Nettleton
Positief nieuws

Ondergrondse kerk in Iran groeit ondanks oorlog: “Dit is een geestelijk keerpunt”

Hoewel de oorlog in Iran veel lijden veroorzaakt, zien christenen in het land ook nieuwe kansen om het evangelie te delen. Dat zegt een leider van een organisatie die vervolgde christenen ondersteunt in gesprek met de Christian Post. Volgens Todd Net

Ship of Joy
Persbericht

Stichting Gave en Operatie Mobilisatie organiseren Ship of Joy

Op vrijdag 29 mei organiseren Stichting Gave en Operatie Mobilisatie een bijzondere ontmoetingsdag aan boord van de Logos Hope. Onder de naam Ship of Joy zijn vluchtelingen, nieuwkomers en Nederlanders welkom voor een dag vol ontmoeting, muziek en ho

Silvan Bruinstroop
Opinie

Gecancelde lezing FVD’er in Dordtse Trinitatiskapel toont spagaat waar veel kerken in zitten

Afgelopen week annuleerde de kerkenraad van de Evangelisch-Lutherse Gemeente te Dordrecht een lezing van FVD’er Hans van de Breevaart. De kerkelijke gemeente maakte kenbaar geen podium te willen bieden aan wat zij expliciet een politieke bijeenkomst