Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #4: een christelijke kijk op de genderrevolutie
Of beluister op:

Meerartikelen

Syrische vrouw
Getuigenis

Syrische vluchteling vindt Christus door oorlog: "Ik wás moslim"

Sirins woorden klinken als een psalm of een oud christelijk lied. En toch heeft ze dit zelf geschreven. Als kind heeft Sirin helemaal geen onderwijs genoten. Geboren en opgegroeid in een strikt islamitisch gezin in Syrië, heeft ze de wrede burgeroorl

Arie-Jan Mulder
Column

Waarom Jezus het kwaad niet direct uitroeit

In zijn vorige column liet Arie-Jan Mulder zien dat Gods Koninkrijk zichtbaar wordt wanneer mensen kiezen voor liefde en verbondenheid. Maar als dat waar is, waarom zien we dan nog zoveel kwaad, verdeeldheid en onrecht om ons heen? Arie-Jan laat zien

Micha
Video

Bijbelschoolstudent: "Ik probeerde iets toe te voegen aan wat Jezus had volbracht"

Voor Micha (21) werd het afgelopen jaar aan de voltijdsbijbelschool van Gospel Mission een periode van geestelijke verdieping en nieuwe inzichten. Hoewel hij opgroeide in een christelijk gezin en al op jonge leeftijd bewust voor Jezus koos, worstelde

Thijs van den Brink
Nieuws

Tijs van den Brink aangereden bij ernstig verkeersongeluk

CDA-Tweede Kamerlid Tijs van den Brink is afgelopen weekend gewond geraakt bij een ernstig verkeersongeluk. Dat maakte de oud-EO-presentator maandag zelf bekend via het sociale platform X. 'Afgelopen weekend ben ik betrokken geraakt bij een ernstig v

Ons Geld voor het Goede
Persbericht

Christenen roepen ING op te stoppen met fossiele financiering

Micha Nederland lanceert vandaag de campagne Ons Geld voor het Goede. De christelijke organisatie roept kerken en christenen op ING aan te spreken op haar rol bij de financiering van fossiele projecten en vraagt de bank te stoppen met het financieren

Kapel Hoornbeeck College Amersfoort
Nieuws

Vier predikanten maken opwachting tijdens Q&A-avond in Amersfoort: verbinden over kerkmuren heen

Op D.V. donderdag 2 juli vindt in de kapel van het Hoornbeeck College in Amersfoort een pastorale Questions & Answers-avond plaats. Tijdens deze avond vormen vier predikanten, afkomstig uit verschillende kerkverbanden, een panel, met het gezamenlijke

Soedan
Nieuws

Priester in Soedan doodgeschoten

Een rooms-katholieke priester is op 19 juni om het leven gekomen in Kauda, in het Sudanese Nuba-gebergte. Volgens International Christian Concern werd pater Youhana Al-Amin doodgeschoten door leden van een gewapende groepering die uit was op de medis

Kansel
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Wageningen: kandidaat D. de Jong

De gereformeerde gemeente te Wageningen mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Kandidaat D. de Jong nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. In Wageningen volgt De Jong ds. H. van der Heiden op. Laatstgenoemde predikant nam in verban

Meerartikelen

Cuba
Nieuws

Zoon Cubaanse voorganger na maanden vrij uit gevangenis; zwijgplicht opgelegd

De 17-jarige Jonathan David Muir Burgos, de zoon van een Cubaanse evangelische voorganger, is na ruim drie maanden vrijgelaten uit de gevangenis. Dat meldt Christian Daily op basis van informatie van de mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity W

Donald Trump
Nieuws

Commissie overhandigt alarmerend rapport aan Trump: godsdienstvrijheid in VS onder druk

De White House Religious Liberty Commission heeft vrijdag haar eindrapport overhandigd aan president Donald Trump. Volgens de commissie staat de godsdienstvrijheid in de Verenigde Staten steeds meer onder druk. De onderzoekers roepen de overheid op o

Jeremy Doku
Nieuws

Belgische topvoetballer Jeremy Doku dankt God na geboorte van zoon tijdens WK

De Belgische voetballer Jeremy Doku heeft tijdens het WK voetbal kort het trainingskamp van de nationale ploeg verlaten om aanwezig te zijn bij de geboorte van zijn eerste kind. Op sociale media noemde de gelovige aanvaller de geboorte van zijn zoon

Britse Universiteit van Birmingham
Nieuws

Onderzoekers starten groot project naar Griekse tekst van het Nieuwe Testament

Wetenschappers van de Universiteit van Birmingham (foto) beginnen eind dit jaar aan een groot onderzoeksproject naar de Griekse tekst van het Nieuwe Testament. Met een Europese subsidie van 2,5 miljoen euro willen zij honderden oude handschriften ond

katholieke kerk
Nieuws

Slachtoffer van misbruik eist miljoenen van Rooms-Katholieke Kerk in Polen

Een Poolse man die als kind jarenlang seksueel werd misbruikt door een rooms-katholieke priester, is een van de grootste schadeclaims ooit begonnen tegen de Rooms-Katholieke Kerk in Polen. Janusz Szymik eist volgens Premier Christian News ruim 20 mil

Ds. B.L.P. Tramper
Video

Ds. Tramper tijdens afscheidsdienst in Waarder: "Wees een voorbidder voor de gemeente"

Ds. B. L. P. Tramper nam onlangs afscheid van de hervormde gemeente te Waarder. Tijdens de afscheidsdienst preekte Tramper uit 1 Koningen 8. Aan de hand van Salomo's gebed(en) benadrukte de predikant meermaals hoe belangrijk het is dat er in een kerk

Tijs van den Brink
Nieuws

Tijs van den Brink: “Christendom is geen wapen tegen de islam”

CDA-Kamerlid Tijs van den Brink waarschuwt voor een groeiende tendens waarbij het christendom wordt ingezet als politiek middel tegen de islam. In een interview met het Wetenschappelijk Instituut van het CDA spreekt de voormalig EO-journalist zijn zo

GZB
Persbericht

GZB viert 125-jarig bestaan met jubileumevent

Op D.V. zaterdag 4 juli viert de GZB haar 125-jarig bestaan met een feestelijk jubileumevent op landgoed Mariënwaerdt in Beesd. Onder het thema ‘Hou vol, God is trouw’ staat de dag in het teken van ontmoeting, inspiratie en verbondenheid met de werel

Nico van der Voet
Interview

Nico van der Voet over echtscheiding in de kerk: “Ga niet achter iemand zitten, maar ernaast”

Echtscheiding raakt niet alleen een huwelijk, maar ook het geloofsleven en kerkelijke relaties. Toch komt hulp vaak pas op gang wanneer de breuk al onvermijdelijk lijkt. In het Cvandaag-interviewprogramma 'Van Hart tot Hart' spreekt theoloog Nico van

Matthew Lee Anderson
Opinie

Waarom christenen opnieuw moeten nadenken over sterilisatie

Ethicus en theoloog Matthew Lee Anderson stelt dat christenen vaak onvoldoende nadenken over Bijbelse vragen rond sterilisatie. Volgens hem heeft dit niet alleen betrekking op gezinsplanning of anticonceptie, maar vooral op onze visie op het lichaam

Ds. Wim Otte
Opinie

De Geest in de cloud? AI kan de kerk meer helpen dan we denken

Generatieve taalmodellen roepen bewondering én ongemak op. Kunnen christenen daar iets mee of moeten we juist op onze hoede zijn? Predikant Wim Otte pleit in deze column voor een open, nieuwsgierige houding. Dionysius is de beschermheilige van Parijs

Alie Hoek-van Kooten
Boekfragment

De barmhartige Samaritaan als voorbeeld van perfecte zorg

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan behoort tot de bekendste verhalen uit de Bijbel. Maar wat gebeurt er eigenlijk precies wanneer de Samaritaan de gewonde man helpt? Arts Alie Hoek laat zien dat deze hulp verrassend veel overeenkomsten verto