Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Geert Benedictus
Opinie

Kerkoverleg zonder helder einddoel: wie betaalt straks de rekening van de PKN?

Tijdens een bijeenkomst in Drachten sprak de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) met kerkleden over de financiële toekomst van de kerk en haar dienstenorganisatie. Volgens Geert Benedictus blijven fundamentele keuzes daarbij echter uit. In deze anal

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

Het duizendjarig vrederijk: toekomstmuziek?

Komt het duizendjarig vrederijk vóór of ná de wederkomst van Christus? Volgens Willem J. Ouweneel laat Openbaring 19-21 daar weinig ruimte voor twijfel over. In dit artikel zet hij uiteen waarom hij overtuigd premillennialist is en waarom die visie v

Kerkasiel Kampen
Nieuws

Kerkasiel Kampen wint prijs na 550 dagen onafgebroken kerkdienst

Het kerkasiel van de protestantse wijkgemeente Open Hof in Kampen heeft de Over Hoop Prijs 2024 gewonnen. De jury prijst de gemeente omdat zij volgens haar heeft laten zien “dat een kleine geloofsgemeenschap een hoopvolle beweging in gang kan zetten”

Mexico
Nieuws

Evangelist al zes weken vermist na ontvoering in Mexico

Een christelijke mensenrechtenorganisatie uit het Verenigd Koninkrijk heeft de Mexicaanse autoriteiten opgeroepen om een onderzoek te starten naar de verdwijning van de 79-jarige protestantse evangelist Benito Guevara Arcos. De man is al ruim zes wek

Paus Leo
Nieuws

Paus Leo waarschuwt in nieuwe encycliek voor gevaren van AI

Paus Leo XIV presenteert volgende week zijn eerste encycliek over kunstmatige intelligentie (AI). Het document krijgt de naam Magnifica Humanitas wat 'prachtige menselijkheid' betekent. Een encycliek is een belangrijke brief van de paus aan de kerk e

Syrie
Nieuws

Bom gevonden tijdens begrafenis in Syrië, tragedie voorkomen

In Aleppo, Syrië, werd op 13 mei 2026 op wonderlijke wijze een tragedie voorkomen toen een bom werd ontdekt tijdens een drukbezochte begrafenisdienst in een kerk van het Syrisch-orthodoxe aartsbisdom in Aleppo. Om 10:30 uur stond de kerk vol met mens

pro life
Nieuws

Twaalf organisaties roepen Nederlandse kerken op tot gebed en actie tegen abortus

Twaalf Nederlandse pro-life organisaties hebben de handen ineengeslagen en richten zich met een gezamenlijke brief tot alle kerken in Nederland, protestants én rooms-katholiek. In de brief, die deze week is verzonden, uiten de organisaties hun groeie

Kerk en slavernij
Nieuws

Kerk van Schotland biedt excuses aan voor historische banden met slavernij

De Kerk van Schotland heeft officieel excuses aangeboden voor haar historische betrokkenheid bij slavernij. Tijdens de generale vergadering van de kerk in Edinburgh werd uitgesproken dat de kerk 'diep bedroefd' is over het geleden leed. In de verklar

Meerartikelen

Daphne en Lucas Smit
Interview

Van topsport naar evangelisatie: "Voetbal en basketbal konden onze leegte niet vullen"

Als klein meisje sliep ze met een voetbal als kussen. Hij reisde met zijn basketbalteam het hele land door en zocht ondertussen zijn geluk in drank, vrouwen en drugs. Aan tafel bij Hour of Power vertellen Daphne en Lucas Smit hoe hun leven volledig v

Ds. G. T. van Appeldoorn
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Nieuwleusen beroept ds. G. T. van Appeldoorn

De hersteld hervormde gemeente te Nieuwleusen hoopt op de komst van ds. G. T. van Appeldoorn (foto). Afgelopen week werd een beroep op de predikant uitgebracht. In de Overijsselse plaats moet Van Appeldoorn ds. M. van Sligtenhorst opvolgen. Laatstgen

Theologische Universiteit Apeldoorn
Persbericht

TUA stelt bijzondere leerstoel ‘Waardengedreven Leiderschap’ in

De Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA) stelt een bijzondere leerstoel 'Waardengedreven Leiderschap' in. Met deze nieuwe leerstoel wil de universiteit bijdragen aan verdere bezinning op leiderschap binnen kerken, christelijke organisaties en de

Egi
Dagelijks leven

Elona's zorgen om Egi (11) zijn niet weg: "Maar er is iets belangrijks bijgekomen: hoop"

In sommige plaatsen lijkt het alsof de tijd stilstaat. Zo ook in het dorpje Shalës in Zuid-Albanië. In een oud, traditioneel Albanees huis woont de 11-jarige Egi. Egi heeft na jarenlange onzekerheid over zijn gedrag de diagnose autisme gekregen. Veel

Doekes
Column

Hoe God mij voorbereidt om te werken in Zijn koninkrijk

In deze nieuwe en eerlijke column laat Matthijn Doekes zich in zijn hart kijken. Hij vertelt onder meer hoe hij verdriet heeft gehad over het feit dat veel 'normale' dingen niet voor hem zijn weggelegd. Tegelijkertijd legt hij hij uit dat hij zich ju

Prof. dr. Henk Jochemsen
Briefwisseling

Vervolgbrief Henk Jochemsen: 'De Bijbel is meer dan een menselijk boek'

'Geen mens leest de Bijbel zonder context', zo stelde Willien van Wieringen vorige week in haar openingsbrief. Vorige week trapte prof. dr. Henk Jochemsen een briefwisseling af. Het onderwerp luidt: hermeneutiek, queertheologie en het gezag van de Bi

Kareem
Getuigenis

Ex-moslim Kareem droomde over Jezus: “Drie nachten achter elkaar riep Hij mij”

Een voormalig moslim, die zichzelf Kareem noemt, vertelt in een interview met The 700 Club van CBN News hoe een terugkerende droom over Jezus zijn leven volledig veranderde. Kareem groeide op met het verlangen om als martelaar voor Allah te sterven,

Sebastiaan van Wessem
Opinie

Lezen we de Bijbel of onze eigen overtuigingen?

Lezen we de Bijbel of lezen we vooral wat we al dachten? Het is een ongemakkelijke vraag. De meeste christenen gaan er namelijk van uit dat ze de Bijbel gewoon lezen zonder er iets in te leggen. Open, eerlijk en zonder vooroordelen. Maar in werkelijk

SGP-leider Chris Stoffer
Video

Terugkijken: bekende christenen spreken zich uit over waarde gezin en ouderschap

Afgelopen week was het de Week van het Gezin. Tijdens deze week, die jaarlijks georganiseerd wordt door GezinsPlatform.NL, wordt het gezin en het ouderschap onder de aandacht gebracht. Nu de druk op gezinnen toeneemt, is het hard nodig dat er nadrukk

DENK-lijsttrekker Stephan van Baarle
Video

SGP'er en DENK-lijsttrekker clashen hevig in debat over asielbeleid

Tijdens het commissiedebat over het vreemdelingen- en asielbeleid kwam het tot een stevige clash tussen SGP en DENK. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk stelde dat asielzoekers onderling verschillen in hun religieuze en culturele afstand tot de Nederlands

Metro
Nieuws

Spaanse politicus uit kritiek op evangeliserende christenen in metro: 'Sekte intimideert reizigers'

In het regionale parlement van Madrid ontstond afgelopen week felle discussie over evangeliserende christenen in de metro. Vooral evangelische en pinksterchristenen kregen harde kritiek van een linkse oppositiepartij. Dat meldt Evangelical Focus. De

Dia Moodley
Nieuws

Britse predikant opgelucht nadat politie onderzoek naar straatprediking stopt

Een Britse predikant noemt het een “overwinning voor de vrijheid van meningsuiting” nadat de politie een strafrechtelijk onderzoek tegen hem heeft stopgezet. Predikant Dia Moodley werd vorig jaar in Bristol gearresteerd vanwege uitspraken die hij tij