Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

#394 Jeffrey & Erik Bakker over huiskerken en de Nederlandse kerkcultuur
Of beluister op:

Meerartikelen

India
Nieuws

India: christelijk gezin afgeslacht door eigen familie na bekering tot christendom

Drie leden van een christelijke familie, waaronder een 15-jarig meisje, zijn vorige maand gedood in de Indiase deelstaat Odisha. Familieleden geloofden dat hun bekering tot het christendom de oorzaak was van ziekte binnen de familie en pleegden de mo

Mexico onrust
Nieuws

Mexicaanse kerkleiders roepen op tot gebed na geweld en onrust

De Mexicaanse bisschoppenconferentie heeft gelovigen opgeroepen tot gebed, voorzichtigheid en onderlinge solidariteit na de recente geweldsgolf in verschillende delen van het land. Aanleiding is de militaire operatie waarbij drugsbaron Nemesio Osegue

Turkije
Nieuws

Kritiek op Turkije na uitzetten christenen zwelt aan

De christelijke mensenrechtenorganisatie ADF International heeft kritiek geuit op de reactie van Turkije, inzake een resolutie van het Europees Parlement over de uitzetting van buitenlandse christenen. Volgens critici betreft het Turkse beleid een "a

Ds. G. P. van Nieuw Amerongen
Nieuws

Ds. G. P. van Nieuw Amerongen (GerGem Nijkerk) aanvaardt beroep uit Canada 

Ds. G. P. van Nieuw Amerongen (foto) gaat de gereformeerde gemeente te Nijkerk verlaten. De predikant aanvaardde afgelopen week een beroep dat door de Netherlands Reformed Congregation (NRC) te Nobleford (Canada) op hem was uitgebracht. De predikant

Ds. A. A. Egas
Video

Ds. Egas vreest dat de christelijke gemeente gewend raakt aan seksuele zonden

'Raakt de christelijke gemeente niet gewend aan seksuele zonden?' Die indringende vraag stelde ds. J. A. W. Verhoeven in een recente lezing. Volgens hem heeft de kerk de strijd tegen de seksuele moraal van deze tijd mogelijk zelfs al 'half verloren'.

Anouk Dorfmann
Video

Anouk Dorfmann zingt het prachtige 'Met open armen'

In een recente uitzending van Petrus in het land op KRO-NCRV sloot zangeres Anouk Dorfmann af met het lied 'Met open armen'. Het lied, dat in 2013 werd uitgebracht door het christelijke gelegenheidscollectief Schrijvers Voor Gerechtigheid, nodigt je

Statenvertaling
Nieuws

Brief moderamen over SV27 leidt tot gefronste wenkbrauwen binnen GerGem

Binnen de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) woedt al geruime tijd een discussie over de toekomst van de Statenvertaling. De inzet is: hoe blijft de klassieke vertaling verstaanbaar voor jongeren? Maar achter de schermen is er ook sprake van kerkpoliti

Petrina Haak
Interview

Petrina Haak had van kinds af aan een trauma: “Ik dacht dat God nooit voor mij zou kiezen”

Jarenlang geloofde ze niet dat God haar zou kiezen. Het gevoel nooit goed genoeg te zijn wortelde in een jeugd zonder veiligheid, waarin ze te vroeg verantwoordelijkheid droeg. In 'Voorbij de schaduw van mijn jeugd' vertelt Petrina Haak over het opgr

Meerartikelen

Jan Pool
Boekfragment

Bezorgdheid is twijfelen aan het karakter van God

Bezorgdheid, wie kent het niet? Bezorgdheid is die stille innerlijke onrust. Het malen in je hoofd. De ‘wat als’-gedachten die als een molen blijven draaien. We piekeren over onze gezondheid, onze financiën, onze kinderen, onze toekomst. We zijn bezo

Timon
Getuigenis

Timon herkent zich in 'verloren zoon' en getuigt over zijn weg terug naar God

Op het YouTube-kanaal van Xpedition Glory deelt de jonge Timon zijn persoonlijke geloofsverhaal. Ondanks zijn jonge leeftijd zegt hij “een beetje te veel” te hebben meegemaakt in korte tijd. Zijn getuigenis gaat over weglopen, een heftige worsteling

pro life
Nieuws

Kies Leven vraagt uw hulp!

Het Europees burgerinitiatief “My Voice, My Choice” (MVMC) duwt de Europese Unie richting een “solidariteitsmechanisme” dat er in de praktijk op neerkomt dat lidstaten zouden worden gedwongen om abortus in het buitenland mee te financieren, zodat men

Lee Greenwood
Nieuws

Amerikaanse countryzanger onder vuur na promoten ‘Trump-bijbel’ tijdens tv-optreden

De Amerikaanse countryzanger Lee Greenwood ligt onder vuur na een recent optreden bij het programma Fox & Friends van Fox News. In de uitzending van 16 februari promootte hij tijdens een interview een speciale Bijbeluitgave die ook wel bekendstaat al

Eline
Video

Terugkijken: Zangeres ELINE vertelt over haar nieuwe theatervoorstelling 'Zielsgeluk'

Zielsgeluk, zo heet de nieuwe theatervoorstelling van de christelijke zangeres Eline, ook wel bekend als Eline van Dijk. De zangeres, onder meer bekend van het lied Jezus Overwinnaar, zingt in deze persoonlijke voorstelling betekenisvolle liedjes, af

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag wijst op films en muziek die niet tot Gods eer zijn: "Stop ermee"

"Terecht is er nu veel aandacht voor de streamingsdiensten. Laten we daarbij ook eerlijk naar onszelf en onze gezinnen kijken: hoe ver zijn we hier al in meegegaan en vinden we het normaal om naar films te kijken waarin seks voorkomt, God gelasterd w

NET Foundation
Persbericht

NET Foundation benoemt nieuwe directeur en voorzitter

NET Foundation heeft per 1 februari een wijziging doorgevoerd in de directie. Willem Baarssen is benoemd tot Algemeen Directeur en wordt daarmee eindverantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en bedrijfsvoering van de organisatie. Hij vervulde deze

Myanmar
Nieuws

Wereldraad van Kerken veroordeelt geweld tegen burgers in Myanmar

De Wereldraad van Kerken (WRK) heeft onlangs een scherpe veroordeling uitgesproken tegen het voortdurende geweld tegen burgers in Myanmar. Deze veroordeling volgt op een bomaanslag eerder deze maand op een overwegend mennonitisch dorp in het westen v

Bijbel in een jaar
Persbericht

'Bijbel in een jaar' trekt duizenden nieuwe lezers

Steeds meer christenen kiezen ervoor om de Bijbel van kaft tot kaft te lezen. Het initiatief Bijbel in een jaar zit duidelijk in de lift. Sinds 1 januari zijn duizenden mensen gestart met dit leesprogramma. Dat blijkt uit cijfers van het Nederlands-V

Martien Timmer
Interview

"Nieuwe christenen vallen snel van geloof af": 3xM directeur Martien Timmer

Na vier jaar bidden krijgt hij duidelijkheid over zijn weg naar 3xM. Martien Timmer, directeur-bestuurder van zendingsorganisatie 3xM: “Het geloof heeft mijn keuzes altijd bepaald.” Inmiddels is hij 37 jaar directeur en leert hij steeds weer opnieuw

Hans Reinders
Column

Wat Korinthe ons leert over zonde, tucht en genade

In de gemeente van Korinthe speelde er ook heel wat. Dat hoor je nogal eens zeggen. Deze uitspraak wordt dan gebruikt om een ontspoorde gemeente te legitimeren. Inderdaad speelde er in de gemeente van Korinthe veel. Korinthe was een havenstad. Dat ha

Roelof Ham
Preekverslag

Roelof Ham over spanningen Amerika en Iran: “Het past allemaal in Gods plan”

In een wereld vol geopolitieke spanningen en ontwikkelingen rijst de vraag: hoe moeten we dit alles duiden in het licht van Gods Woord? Roelof Ham staat stil bij de onrust in Iran en de veranderende rol van de Verenigde Staten op het wereldtoneel. Wa