Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #6: Danny groeide op in 'Maasbachsekte'
Of beluister op:

Meerartikelen

justitia
Nieuws

Eerder veroordeelde kerkorganist en dirigent (42) opnieuw verdachte in zedenzaak

Een christelijke dirigent en kerkorganist uit Zaltbommel zit al sinds begin juni vast omdat hij verdachte is in een zedenzaak. De 42-jarige Reinier K. was eerder al veroordeeld voor het plegen van ontuchtig handelingen met een 15-jarige jongen. Dat m

nigeria
Nieuws

Nigeria: Hoogzwangere christen verliest man bij aanval en bevalt tijdens vlucht

Een 22-jarige christelijke vrouw is in de Nigeriaanse deelstaat Plateau gevlucht nadat Fulani-militanten haar dorp aanvielen en haar man doodschoten. Slechts enkele uren later bracht zij haar eerste kind ter wereld. Dat meldt International Christian

pakistan
Nieuws

Woedende menigte eist arrestatie van christen in Pakistan

Een valse beschuldiging van godslastering tegen een christen heeft in de Pakistaanse stad Karachi geleid tot massale protesten en grote onrust. Volgens Morning Star News moest de politie ingrijpen nadat honderden moslims zich hadden verzameld om de a

GZB
Video

Aftermovie: GZB viert 125-jarig jubileum met feestelijke dag in Beesd

De Gereformeerde Zendingsbond (GZB) bestaat dit jaar 125 jaar. Daarom belegde de organisatie afgelopen zaterdag een feestelijk jubileumevent op landgoed Mariënwaerdt in Beesd. Tijdens de drukbezochte dag, waarbij er voor jong en oud van alles te bele

Mannenzang Katwijk
Video

Schitterend: 1700 mannen zingen uit volle borst 'Ik wil zingen van mijn Heiland' in bomvolle kerk

Jaarlijks verzorgen dirigent Bert Noteboom en organist Marco den Toom meerdere mannenzangavonden in Katwijk aan Zee. De avonden, waarbij onder meer psalmen, gezangen en geestelijke liederen gezongen worden, vinden jaarlijks plaats in de Nieuwe Kerk e

Bert Noteboom
Video

Bert Noteboom vertelt hoe hij ooit gevraagd werd of hij de Katwijkse Mannenzang wilde leiden

]De Mannenzang in Katwijk is onder veel christenen zeer geliefd. Elk jaar worden in het voor- en najaar meerdere zangavonden georganiseerd. Die zijn steevast in een mum van tijd uitverkocht en trekken mannen uit binnen- en buitenland. Tijdens de avon

kinderwerk
Persbericht

Kinderwerkersconferentie keert na bijna tien jaar terug

Na bijna tien jaar afwezigheid keert de landelijke kinderwerkersconferentie dit najaar terug. Op 31 oktober 2026 komen kinderwerkers uit heel Nederland bijeen in Harderwijk voor een dag vol ontmoeting, inspiratie en praktische toerusting. De conferen

Ds. A. Simons
Interview

Ds. Simons over prediking die hem wanhopig maakte: "Ik dacht dat ik gek werd in mijn hoofd"

Hoe weet ik of de Heere Jezus voor mijn zonden stierf? Ben ik Gods kind? En ben ik wel uitverkoren? Het zijn vragen waar veel gelovigen mee worstelen. Waar komt die worsteling vandaan en wat zegt de Bijbel er zelf over? Over dat en meer spreken we me

Meerartikelen

Gor Khatchikyan
Preekverslag

Volgens Gor Khatchikyan is luisteren naar een preek iets anders dan Jezus volgen

“Er zit een groot verschil tussen iets horen van God en Hem dagelijks volgen”, zei Gor Khatchikyan tijdens een dienst in de Levend Evangelie Gemeente. Hij sprak over Lukas 5, waar Jezus Simon Petrus roept na de wonderlijke visvangst. Volgens Khatchik

Marijn Burkunk
Column

Manosfeer in opmars: zoekt God sterke mannen of zachtmoedige volgelingen?

Dagelijks komen er nieuwe woorden bij. Onlangs kwam ik een nieuw woord tegen dat direct mijn aandacht trok. Het bleek al enige tijd rond te zoemen op het wereldwijde wwweb, maar het was mij tot dan toe ontgaan. Het woord boeide me, omdat ik wel iets

De Walk of Hope 2025
Nieuws

Stille tocht voor vervolgde christenen krijgt tweede editie op 26 september

Om in Nederland aandacht te vragen voor christenvervolging, organiseren ChristenUnie, SGP, Cvandaag, Friedensstimme, HVC, Open Doors en SDOK de tweede Walk of Hope. Deze stille tocht vindt plaats op zaterdag 26 september in Utrecht. CU-Kamerlid Don C

Open Hof in Kampen
Nieuws

CDA-prominenten bekritiseren Bontenbal om afwijzing kerkasiel Kampen

Binnen het CDA is kritiek ontstaan op partijleider Henri Bontenbal vanwege zijn afwijzing van een uitzondering voor het gezin Babayants, dat al ruim anderhalf jaar in kerkasiel verblijft in de Open Hof in Kampen. Oud-Kamerlid Kathleen Ferrier en CDA-

rechtbank
Nieuws

Kort geding GerGem Tricht-Geldermalsen vindt plaats op 17 juli

Het kort geding rond de Gereformeerde Gemeente Tricht-Geldermalsen wordt op vrijdag 17 juli inhoudelijk behandeld door de rechtbank in Arnhem. De zaak komt voor rechter mr. Ellen de Groot, nadat de eerder aangewezen rechter deze week door de wrakings

Bijbel
Nieuws

Amerikaans onderzoek: Bijbellezen beter voor welzijn dan sport of meditatie

Regelmatig Bijbellezen draagt volgens een nieuw onderzoek meer bij aan het welzijn dan sport of meditatie. Dat blijkt uit een studie van de American Bible Society. Mensen die wekelijks de Bijbel lezen, ervaren volgens het onderzoek minder stress, ang

Conversietherapie
Nieuws

Christelijke organisatie luidt noodklok over Brits wetsvoorstel tegen conversietherapie

De christelijke juridische organisatie ADF International luidt de noodklok over het wetsvoorstel van de Britse Labour-regering om zogenoemde conversietherapie te verbieden. De wet richt zich volgens de regering op 'misbruikende praktijken', maar legt

china
Nieuws

Vervolging Chinese christenen gaat door na vrijlating bekende voorganger

De vrijlating van de Chinese voorganger Ezra Jin Mingri betekent niet dat de druk op christenen in China afneemt. Volgens The Christian Post worden onafhankelijke kerken nog altijd gesloten en zitten meerdere leiders van Jins gemeente vast. Jin, opri

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher vertelt hoe de Heere hem inwon voor het ambt van predikant

"En toen we daar 's morgens in de kerk liepen, kwam de Heere over en gaf Hij antwoord op de vraag: hoe gaat het er dan uitzien?", aldus ds. W. Visscher. De predikant van de gereformeerde gemeente te Amersfoort vertelde in een recente preek hoe de Hee

Israël en de Bijbel
Podcast

Als Gods klok stil lijkt te staan: een gesprek over breukprofetieën in de Bijbel

Hoe moeten we profetieën lezen waarin gebeurtenissen direct achter elkaar lijken te worden genoemd, terwijl er in werkelijkheid eeuwen tussen de vervulling liggen? In deze aflevering van de IB Podcast – over God, Israël en de Bijbel staat dit onderwe

belder
Opinie

Afgunst is een venijnig monster dat je van binnen verteert

Afgunst en jaloezie kunnen je letterlijk ziek maken en een depressie inslepen, zo stelt Ds. J. Belder in zijn nieuwe opiniebijdrage. In het slot van zijn columnserie over de zeven hoofdzonden bespreekt hij de zonde van afgunst en oppert hij onder mee

Podcast stichting Evangelie & Moslims
Persbericht

Stichting Evangelie & Moslims lanceert nieuwe podcastserie: 'Goed nieuws voor moslims'

‘Goed nieuws voor moslims - hoe het evangelie verschilt van de boodschap van de Koran’. Dat is het thema van de nieuwe serie podcasts die de stichting Evangelie & Moslims onlangs publiceerde. Opzet van de podcastserieNico Bontenbal, missionair medewe