Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. C. Brouwer
Nieuws

CGK Nijkerk brengt beroep uit op ds. W. A. Capellen

De christelijke gereformeerde kerk (cgk) te Nijkerk (De Kandelaar) heeft een beroep uitgebracht op ds. W. A. Capellen (foto). In Nijkerk moet Capellen Ds. J. J. G. den Boer opvolgen. Den Boer nam vorig jaar een beroep aan van de christelijke gereform

Marien Kollenstaart (NEM)
Video

Terugkijken: NEM organiseert voor de tweede keer speciale hemelvaartconferentie

Morgen is het Hemelvaartsdag. Tijdens deze dag gedenken miljoenen christenen Jezus' terugkeer naar de hemel. NEM (Near East Ministry) organiseert in Nederland voor de tweede keer een speciale hemelvaartconferentie. Tijdens deze conferentie ontmoeten

Statistieken NBG
Persbericht

Bijbel vorig jaar in 66 talen voor het eerst verschenen

32 miljoen mensen kunnen voor het eerst de Bijbel in hun eigen taal lezen. Zij spreken een van de 66 talen waarin de Bijbel of een deel ervan voor het eerst verscheen. Dat meldt het vertaalrapport over 2025 van United Bible Societies (UBS), het samen

Soldaat
Nieuws

Israëlische soldaat veroordeeld tot 21 dagen militaire gevangenisstraf na ontheiligen Mariabeeld

Een Israëlische militair is veroordeeld tot 21 dagen militaire gevangenisstraf wegens het ontheiligen van een Mariabeeld in Zuid-Libanon. Dit incident vond plaats tijdens militaire operaties van de IDF. Een foto van de soldaat die een sigaret tegen d

riool
Nieuws

Christen in Pakistan komt om het leven door gedwongen werk in riool

Een christelijke rioolwerker is op 7 mei overleden in de Pakistaanse stad Lahore na het inademen van giftige gassen tijdens zijn werk. Omstreeks 05:00 uur stierf Shabbir Masih (33) in een riool van ruim zeven meter diep, zo meldt de organisator van h

Nieck
Video

Nieck getuigt: “God bevrijdde mij van heroïne en leugens uit mijn jeugd”

Na 23 jaar van verslaving aan heroïne, cocaïne, alcohol en gokken zegt Nieck door God volledig bevrijd te zijn. In een getuigenis bij Xpedition Glory vertelt hij openhartig over zijn moeilijke jeugd, zijn diepe wanhoop en de ontmoeting met God die zi

Ds. Willem-Jan van de Velde
Dagelijks leven

Ds. Willem-Jan van de Velde: "Homo's zijn voor de gemeente geen opgave, maar een gave"

“Wat zou het mooi zijn als homojongeren over hun gemeente kunnen zeggen: ‘Hier voel ik me geliefd, gezien en thuis. Met deze mensen wil ik de HEERE God dienen.’” Deze woorden sprak ds. Willem-Jan van de Velde afgelopen vrijdag uit tijdens de studieda

Dina-Perla Portnaar
Column

Opgroeien zonder veilige emotionele basis: wat narcisme werkelijk doet

Dina-Perla Portnaar verkent de vaak onzichtbare impact van opgroeien in een narcistisch gezinssysteem. Zonder haar persoonlijke geschiedenis expliciet te delen, biedt ze een doorleefde analyse van patronen, schade en innerlijke verwarring. Zo geeft z

Meerartikelen

Jeep van der Schoot
Verdieping

De oorlog van Gog en Magog in Ezechiël 38 en 39: wat staat ons te wachten?

Bij het bestuderen van Bijbelse profetie over de eindtijd behoren Ezechiël 38 en 39 tot de moeilijkste hoofdstukken. Er kunnen vragen opkomen over wie of wat Gog nu precies is. En wat velen bezighoudt, is wanneer deze vreselijke oorlog nu daadwerkeli

Laurens van de Kraats en Luuk Burgler
Persbericht

Groot Nieuws Radio-presentatoren brengen christelijke versie van hitnummer uit

De presentatoren Laurens van de Kraats en Luuk Burgler van Groot Nieuws Radio hebben een opvallende eigen versie uitgebracht van het nummer Echte Liefde Is Te Koop van Samuel Welten. Hun boodschap wijkt bewust af van het origineel. De titel van hun v

India
Persbericht

Ultimatum voor christenen met hindoe-achtergrond in Indiase deelstaat

Een angstaanjagende waarschuwing achtervolgt christenen in de staat Chhattisgarh, India. De organisatie ‘Sava Adivasi Samaj’ hield een bijeenkomst in het dorp Chhotendongar met zo’n 800 dorpelingen, waarin een ultimatum werd gesteld: alle christenen

Oosterkerk Zwolle
Nieuws

Grote onrust binnen Protestantse Gemeente Zwolle om mogelijke verkoop Oosterkerk

Binnen de Protestantse Gemeente Zwolle (PGZ) is grote onrust ontstaan over de mogelijke verkoop van de monumentale Oosterkerk. Bestuursleden hebben hun taken neergelegd en tientallen gemeenteleden dreigen hun lidmaatschap op te zeggen als de verkoop

Pakistan vlag
Nieuws

Christelijk meisje (16) uit Pakistan verdwenen: familie vreest gedwongen bekering

Een christelijke familie in Pakistan maakt zich grote zorgen om hun 16-jarige dochter Jia Liaqat. Volgens de familie is het meisje ontvoerd, gedwongen bekeerd tot de islam en online uitgehuwelijkt aan een man in Dubai, zo meldt Morning Star News. Jia

WK voetbal
Positief nieuws

Christenen willen WK voetbal gebruiken om over Jezus te vertellen

Een christelijke organisatie in de Verenigde Staten wil het WK voetbal van 2026 gebruiken om mensen met het evangelie in aanraking te brengen. De organisatie Cru heeft daarvoor een groot initiatief gestart onder de naam Victory Beyond the Cup ('Overw

Vluchtelingen
Nieuws

Kerken waarschuwen voor nieuwe migratiecrisis in Europa

Kerken in Europa moeten zich voorbereiden op een nieuwe fase van hulp aan migranten en vluchtelingen. Die oproep klonk tijdens een bijeenkomst van christelijke leiders in de Roemeense hoofdstad Boekarest. De bijeenkomst werd georganiseerd door de Chu

Merith Koedood
Interview

Merith Koedood is ongewenst kinderloos: “Ik heb het uitgeschreeuwd naar God”

Moederdag was voor Merith Koedood-de Lange jarenlang geen feestelijke dag. Wat begon met de pijn van ongewenste kinderloosheid, werd later gevolgd door een mislukte adoptie en uiteindelijk ook het afscheid van twee pleegkinderen die jarenlang deel ui

Ds. G. H. Molenaar
Nieuws

Hervormde gemeente Bleskensgraaf beroept ds. G. H. Molenaar

De hervormde gemeente te Bleskensgraaf heeft een beroep uitgebracht op ds. G. H. Molenaar (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. J. Muller opvolgen. Muller nam vorig jaar in verband met emeritaat afscheid van de gemeente. Ds. Molen

Marc de Vries
Video

Tweede Kamer debatteert morgen over omstreden embryowet: SGP'er pleit voor ongeboren leven

Woensdag debatteert de Tweede Kamer over de omstreden Embryowet. Een meerderheid van de Tweede Kamer lijkt positief tegen het wetsvoorstel dat de definitie van het woord 'embryo' wil uitbreiden, te staan. SGP-Eerste Kamerlid Marc de Vries schoof afge

Duitse kerk
Nieuws

Pinksterkerken in Duitsland groeien sterk: 15.000 nieuwe leden in twee jaar tijd

De Bund Freikirchlicher Pfingstgemeinden (BFP), de federatie van vrije pinksterkerken in Duitsland, heeft de afgelopen twee jaar een sterke groei doorgemaakt. Het kerkverband kreeg er meer dan 15.000 leden bij. Dat schrijft Christian Daily Internatio

Alderliesten
Opinie

Dolle Mina’s: meer provocatie dan inhoud

Sinds 2025 duiken ze weer overal op: de Dolle Mina’s. Met spandoeken en luide kreten waren ze bij de laatste Mars voor het leven zichtbaarder dan ooit. Ook op andere terreinen laten ze zich gelden: bij acties tegen de loonkloof, maar ook bij pro-Pale