Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Stoffer
Nieuws

Chris Stoffer wil geen extra controle op particuliere scholen

De Tweede Kamer behandelde woensdag een wetsvoorstel om voorafgaand toezicht in te voeren op particuliere scholen. SGP-voorman Stoffer ziet geen enkele aanleiding om deze scholen al bij voorbaat te wantrouwen en wil het voorstel daarom aanpassen. “Na

Ruissen
Nieuws

SGP haalt hard uit naar EU-burgerinitiatief conversiepraktijken

De Europese Commissie komt met een aanbeveling richting lidstaten om conversiepraktijken te verbieden. Dit maakte Eurocommissaris Hadja Lahbib vandaag bekend als reactie op burgerinitiatief 'Voor een verbod op conversiepraktijken in de Europese Unie'

Andrew Brunson
Video

Andrew Brunson: “Ik danste elke dag vijf minuten in de gevangenis”

De Amerikaanse predikant Andrew Brunson vertelde op een recent SDOK-event hoe hij tijdens zijn gevangenschap in Turkije bewust elke dag vijf minuten danste om God te gehoorzamen. Niet omdat hij vreugde voelde, maar omdat hij Jezus’ oproep om te juich

Ds. W. J. van de Velde
Video

CGK-predikant spoort jongeren aan om uit de Bijbel te lezen en kerkdiensten te bezoeken

Veel jongeren vinden het moeilijk om de Bijbel te lezen en daarmee kan het zomaar gebeuren dat die Bijbel dichtgaat. Ds. W. J. van de Velde, CGK-predikant te Doetinchem, riep jongeren in een recente preek op om hun Bijbel te blijven lezen, ook als ze

Lineke Blijdorp
Video

Asieladvocaat Lineke Blijdorp geschokt door AZC-rellen: “Dit is niet wie wij zijn”

De recente rellen rond demonstraties tegen asielzoekerscentra (AZC’s) zorgen voor grote zorgen bij asieladvocaat Lineke Blijdorp. In het programma Uitgelicht! van Family7 noemt zij het geweld tegen politie en asielzoekers “schokkend” en waarschuwt ze

Bangladesh
Nieuws

Priester gewond bij overval kerk Bangladesh; kerkleden bezorgd

Afgelopen 27 april drong een groep aanvallers een katholieke kerk in de Bengaalse hoofdstad Dhaka binnen. Het incident vond plaats in de St. Eugene de Mazenod Katholieke Kerk rond 3:00 uur ‘s nachts, toen een groep personen het kerkterrein binnendron

Oeganda
Nieuws

Oegandese bekeerling ernstig toegetakeld door moslimfamilie

Een Oegandese christelijke man raakte op 2 mei zwaargewond na een aanval door familieleden van zijn vrouw. Ochora Awali, een 28-jarige man en vader van één kind bekeerde zich vanuit de islam tot het christendom. Dit leidde uiteindelijk tot de aanval

Janine Beijer
Podcast

Waar is God in je verdriet? In gesprek met Janine Beijer

Wat als je leven anders loopt dan je had gehoopt en je God niet meer lijkt te voelen? In deze aflevering van Stronglife de Podcast gaat het over rouw en geloof. Lennart spreekt met Janine Beijer en Chantal over het Bijbelverhaal van Naomi en Ruth. Hu

Meerartikelen

Johan Vink
Column

Zonder wortels geen groei: Opwekking vraagt meer dan gebed alleen

Gebed om opwekking is belangrijk, maar volgens Tim Keller is dat niet genoeg. In een verwarrende tijd hebben christenen volgens schrijver Johan Vink behoefte aan goed onderwijs en een helder zicht op het grote verhaal van de Bijbel. Alleen een doorda

Jerusalem String Quartet
Nieuws

Jerusalem String Quartet treedt op in Waalse Kerk na afwijzing Concertgebouw

Het wereldberoemde Jerusalem String Quartet geeft op donderdag 28 mei een concert in de Waalse Kerk in Amsterdam. Het optreden vormt de afsluiting van de Jewish Music Concerts Series, een concertreeks die Joodse musici en muziek centraal stelt. Tijde

Hemelvaart
Boekfragment

Hemelvaart: de glorieuze huldiging van Jezus in de hemel

Hemelvaart komt er vaak bekaaid vanaf. Het lijkt het ondergeschoven kindje van alle kerkelijke feestdagen. Maar Hemelvaart is een juichfeest. Op het moment dat Jezus de hemel binnenkwam begonnen engelen te spelen op hun instrumenten en begon de hemel

Mirjam Bikker
Nieuws

CU steunt strengere asielmaatregelen alsnog: “Wij willen onderdeel zijn van de oplossing”

De ChristenUnie gaat alsnog meerdere strengere asielmaatregelen van het kabinet steunen. Dat bevestigde fractievoorzitter Mirjam Bikker dinsdag tegenover De Telegraaf en het Nederlands Dagblad. Daarmee scherpt de partij haar asielkoers verder aan, na

Ds. C. Brouwer
Nieuws

CGK Nijkerk brengt beroep uit op ds. W. A. Capellen

De christelijke gereformeerde kerk (cgk) te Nijkerk (De Kandelaar) heeft een beroep uitgebracht op ds. W. A. Capellen (foto). In Nijkerk moet Capellen Ds. J. J. G. den Boer opvolgen. Den Boer nam vorig jaar een beroep aan van de christelijke gereform

Marien Kollenstaart (NEM)
Video

Terugkijken: NEM organiseert voor de tweede keer speciale hemelvaartconferentie

Morgen is het Hemelvaartsdag. Tijdens deze dag gedenken miljoenen christenen Jezus' terugkeer naar de hemel. NEM (Near East Ministry) organiseert in Nederland voor de tweede keer een speciale hemelvaartconferentie. Tijdens deze conferentie ontmoeten

Statistieken NBG
Persbericht

Bijbel vorig jaar in 66 talen voor het eerst verschenen

32 miljoen mensen kunnen voor het eerst de Bijbel in hun eigen taal lezen. Zij spreken een van de 66 talen waarin de Bijbel of een deel ervan voor het eerst verscheen. Dat meldt het vertaalrapport over 2025 van United Bible Societies (UBS), het samen

Soldaat
Nieuws

Israëlische soldaat veroordeeld tot 21 dagen militaire gevangenisstraf na ontheiligen Mariabeeld

Een Israëlische militair is veroordeeld tot 21 dagen militaire gevangenisstraf wegens het ontheiligen van een Mariabeeld in Zuid-Libanon. Dit incident vond plaats tijdens militaire operaties van de IDF. Een foto van de soldaat die een sigaret tegen d

riool
Nieuws

Christen in Pakistan komt om het leven door gedwongen werk in riool

Een christelijke rioolwerker is op 7 mei overleden in de Pakistaanse stad Lahore na het inademen van giftige gassen tijdens zijn werk. Omstreeks 05:00 uur stierf Shabbir Masih (33) in een riool van ruim zeven meter diep, zo meldt de organisator van h

Jan van den  Bosch
Opinie

Trumps verwarrende boodschappen bezorgen geloof en politiek kopzorgen

De relatie tussen christelijk Amerika en president Donald Trump is aan het scheuren. Dit is niet slechts een observatie van een Europeaan, maar een realiteit die ik steeds duidelijker hoor in mijn bestuursfuncties voor Mercy Ships en Joni and Friends

Nieck
Video

Nieck getuigt: “God bevrijdde mij van heroïne en leugens uit mijn jeugd”

Na 23 jaar van verslaving aan heroïne, cocaïne, alcohol en gokken zegt Nieck door God volledig bevrijd te zijn. In een getuigenis bij Xpedition Glory vertelt hij openhartig over zijn moeilijke jeugd, zijn diepe wanhoop en de ontmoeting met God die zi

Ds. Willem-Jan van de Velde
Dagelijks leven

Ds. Willem-Jan van de Velde: "Homo's zijn voor de gemeente geen opgave, maar een gave"

“Wat zou het mooi zijn als homojongeren over hun gemeente kunnen zeggen: ‘Hier voel ik me geliefd, gezien en thuis. Met deze mensen wil ik de HEERE God dienen.’” Deze woorden sprak ds. Willem-Jan van de Velde afgelopen vrijdag uit tijdens de studieda