Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

ChristenvervolgingIsraëlGeloofszekerheidOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Hervormde gemeente Papendrecht brengt beroep uit op ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht heeft een beroep uitgebracht op ds. W. J. Westland (foto). De predikant moet in wijk Oost ds. C. H. Bijl opvolgen. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025 verbonden aan wijkgemeente Immanuël van de...

LHBTI-vlag
Nieuws

Britse christenen opgeroepen zich te verzetten tegen wet die conversietherapie strafbaar stelt

Christenen in Engeland en Wales worden opgeroepen zich uit te spreken tegen een wetsvoorstel dat conversietherapie en andere conversiepraktijken strafbaar moet stellen. Volgens The Christian Institute kan de wet gevolgen hebben voor ouders die met...

Nahariya
Nieuws

Christelijke gebedsruimte in Israël vernield: priester vergeeft daders

In de Israëlische stad Nahariya zijn religieuze afbeeldingen en voorwerpen vernield in een gebedsruimte van een Libanees-christelijke gemeenschap. De schade werd zondag ontdekt toen een gemeentelid het gebouw wilde openen voor een...

Pro-life demonstrant
Nieuws

Kerken in Amerikaanse staat strijden massaal voor terugkeer abortusverbod

Kerken in de Amerikaanse staat Missouri zetten alles op alles om abortus opnieuw grotendeels te verbieden. Morgen stemmen inwoners over een voorstel om de abortuswetgeving aan te scherpen. Baptisten, katholieken en pinksterchristenen voeren actief...

Legacy Church in Pensacola
Nieuws

Amerikaanse megakerk onder vuur na oproep om op Republikeinse kandidaten te stemmen

Een grote Amerikaanse kerk ligt onder vuur omdat haar voorganger openlijk steun heeft uitgesproken voor twee Republikeinse politici. Hij roept gemeenteleden op om tijdens de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 3 november op hen te stemmen....

Zelensky
Nieuws

Zelensky ontkent dat Oekraïne christenen vervolgt: 'Wij hebben godsdienstvrijheid'

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky ontkent dat zijn regering christenen vervolgt. Volgens hem kunnen gelovigen in Oekraïne hun geloof vrij uitoefenen. Daarmee reageert hij op kritiek van de Amerikaanse commentator Tucker Carlson. Toch...

Hans Hamoen
Podcast

Hans Hamoen vertelt in nieuwe podcast over geheime Bijbeltransporten achter IJzeren Gordijn

Geheime Bijbeltransporten naar communistische landen, gevaarlijke situaties en bijzondere ontmoetingen. In de nieuwe podcast Impact Stories blikt Hans Hamoen terug op avonturen uit zijn leven, waarin geloof en vertrouwen op God een belangrijke rol...

prins
Nieuws

Prins Liechtenstein houdt abortuswet tegen en pleit voor hulp aan zwangere vrouwen

Erfprins Alois van Liechtenstein houdt een wet tegen die abortus in de eerste drie maanden van de zwangerschap zou toestaan. Het parlement stemde nipt voor, maar de prins weigert zijn goedkeuring. Volgens hem beschermt het voorstel het ongeboren...

Meerartikelen

EK
Nieuws

Embryo’s kweken om onderzoek mee te doen: Eerste Kamer buigt zich over omstreden wet

De Eerste Kamer debatteert dinsdag 3 november over het toestaan van embryokweek voor wetenschappelijk onderzoek. Het voorstel maakt het mogelijk embryo’s speciaal voor experimenten te laten ontstaan, waarna ze worden vernietigd. Tegenstanders...

Kerk Loenen
Positief nieuws

Kerken in Loenen openen deuren tijdens Halloweenwandeling: ‘Jezus is het Licht van de wereld’

Terwijl kinderen en ouders vrijdagavond tijdens een Halloweenwandeling door Loenen op de Veluwe trokken, stonden de deuren van de plaatselijke katholieke kerk wagenwijd open. Protestantse en katholieke vrijwilligers wilden de deelnemers een moment...

Henk Herbold
Opinie

Een kind krijgen via een draagmoeder: heiligt het doel de middelen?

Men spreekt momenteel van draagmoederschap als een vrouw op grond van een ‘overeenkomst’ een via kunstmatige inseminatie verwekt kind draagt voor een andere vrouw. Dan ben je een zogenaamde draagmoeder of wensmoeder. De draagmoeder wordt dus door...

Henk Ronner
Opinie

Een preek over Israël die mij diep heeft geschokt

Op zondag 9 februari 2025 hield ds. E.E. Bouter in de Hervormde Gemeente Aalburg een preek over Richteren 14 en 15. Ik heb die preek beluisterd en er uitgebreid op gereageerd. In deze preek hoorde ik een manier van spreken over Israël en het Joodse...

Gebed
Persbericht

Reformatorische christenen komen samen voor schuldbelijdenis over kerkelijke verdeeldheid

Christenen uit verschillende kerken binnen de gereformeerde gezindte komen donderdag 3 december bijeen in Woudenberg om gezamenlijk te bidden en schuld te belijden over de onderlinge verdeeldheid. De bijeenkomst is een initiatief van het...

Bond tegen Vloeken
Column

"Is Jezus een naam? Ik dacht dat het een scheldwoord was"

Hoe praat je over vloeken met iemand die de Bijbel niet kent, vraagt Peter Bas Biesheuvel zich af: "Het is ook onze taak om aanknopingspunten te zoeken voor gesprek over Bijbelse waarden in een maatschappij die de Bijbel niet meer als referentiekader...

schotland
Nieuws

Ouderling op je negentiende: kerk in Glasgow geeft jongeren verantwoordelijkheid

Erica Matteo en Luke Anderson zijn pas negentien, maar dragen sinds zondag verantwoordelijkheid als ouderling in hun kerk in Glasgow. De twee werden op 25 oktober bevestigd in Sandyhills Parish Church. Daar ging anderhalf jaar meelopen met de...

Hans van Hoof
Video

In de Rechte Straat ziet belangstelling onder jongeren voor Hervormingsdag afnemen

Vandaag is het 509 jaar geleden dat Maarten Luther zijn 95 stellingen op de kerkdeur in het Duitse Wittenberg spijkerde. Daarmee stelde hij misstanden binnen de Rooms-Katholieke Kerk aan de kaak. Zijn optreden vormde het begin van de Reformatie. Deze...

Westerkerk
Nieuws

Vijf kerken in Veenendaal kleuren wit tijdens Halloween: ‘Angst en dood hebben niet het laatste woord’

Vijf kerken in Veenendaal worden zaterdag 31 oktober wit verlicht als christelijk antwoord op Halloween. De gemeenten willen tegenover de aandacht voor geesten en de dood hun geloof in Jezus Christus zichtbaar maken. „Angst en dood hebben niet het...

Sheri
Nieuws

Egyptische christen opgepakt na kritiek op onderwijs: agenten kwamen als ‘gasmedewerkers’

De Egyptische christen Sherif Wagih Fahmi (41) zit vast nadat hij op Facebook kritiek uitte op islamitische invloeden in het onderwijs. Volgens zijn zus namen veiligheidsagenten hem mee nadat zij zich voordeden als medewerkers van het gasbedrijf....

Podcast De Stem
Podcast

Ex-moslim Joseph Fadelle ontsnapte aan de dood na bekering tot christendom

De Iraakse Joseph Fadelle groeide op in een islamitisch gezin, maar besloot zich te bekeren tot het christendom. Die keuze bracht zijn leven in gevaar. Er werd een fatwa tegen hem uitgesproken en zijn eigen familie lokte hem in de val. In een...

Willem Lingeman
Video

Mag je als christen hertrouwen na overspel? Willem Lingeman antwoordt

Mag een christen scheiden en opnieuw trouwen wanneer zijn of haar partner overspel heeft gepleegd? Veel gelovigen wijzen daarbij op de uitzonderingsregel in Mattheüs 19:9. Willem Lingeman, bekend van het initiatief Verbonden voor het Leven, zet in...