Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

zimbabwe
Nieuws

Zimbabwaanse christenen verzetten zich tegen nieuwe abortuswet

De christelijke gemeenschap in Zimbabwe verzet zich tegen een nieuw wetsvoorstel dat abortusbeperkingen aanzienlijk zou versoepelen. Het wetsvoorstel, genaamd de Medical Services Bill, is al door de Nationale Vergadering aangenomen en ligt nu ter goe

Nigeriaase pastor
Nieuws

7 christenen vermoord bij aanval op Nigeriaanse mijn

Zeven christelijke mannen zijn in de vroege uren van donderdag 22 januari om het leven gekomen bij een gecoördineerde aanval door vermoedelijke Fulani-milities in Nigeria. De aanval vond plaats bij een mijnlocatie in de Kuru-gemeenschap, gelegen in h

Paus Leo XIV
Nieuws

Paus Leo XIV waarschuwt voor ongecontroleerd gebruik kunstmatige intelligentie

Paus Leo XIV heeft opnieuw gewaarschuwd voor de risico’s van kunstmatige intelligentie. In een boodschap vanuit Vaticaanstad schrijft hij dat digitale technologie, wanneer zij niet goed wordt geleid, fundamentele pijlers van de menselijke samenleving

India
Nieuws

Indiase pastor gedwongen koeienmest te eten en rioolwater te drinken

In het Dhenkanal-district van Odisha, India, heeft een groep hindoenationalisten een pastor gedwongen koeienmest te eten en rioolwater te drinken. Dit gebeurde na beschuldigingen van gedwongen bekeringen van hindoes tot het christendom. Het incident,

CGK-situatie
Nieuws

CGK-regio Amersfoort zoekt uitweg uit impasse met tijdelijke herindeling van classes

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) in de regio Amersfoort hebben een opvallend voorstel gedaan om het vastgelopen kerkelijk leven weer op gang te brengen. Behoudende en meer progressieve gemeenten zouden tijdelijk van classis wisselen, zodat

minnea
Nieuws

Onrust in Minneapolis mogelijk catastrofaal voor kerken

Kerken in Minneapolis maken zich zorgen door de onrust die de stad al weken zijn greep heeft. Zo waarschuwde een Spaanse pastor deze week dat zijn kerk mogelijk gedwongen wordt te sluiten. Dit komt door de angst voor deportaties na recente invallen d

antisemitsme
Nieuws

SGP stelt Kamervragen over toenemend antisemitisme in klaslokalen

De SGP heeft schriftelijke Kamervragen gesteld over het toenemende antisemitisme in Europese en Nederlandse klaslokalen. Kamerleden Diederik van Dijk en Chris Stoffer vragen de ministers van Buitenlandse Zaken en Onderwijs om opheldering en actie, na

Coastal Family Church
Nieuws

Kerk in Florida vecht verbod op samenkomsten aan bij hoger beroep

Een kerk in de Amerikaanse staat Florida is in hoger beroep gegaan tegen een rechterlijk bevel dat haar verbiedt om samen te komen voor erediensten op het eigen terrein. Het gaat volgens CBN News om Coastal Family Church in Flagler Beach. Predikant R

Meerartikelen

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Waarom Iran voor christenen geen ver-van-ons-bed-show is

Alle schijnwerpers zouden op dit moment gericht moeten zijn op een land, waar een duivels regime regeert: Iran. De islamisten hebben daar vreedzame demonstranten de oorlog verklaard. Het resultaat: naar schatting 36.000 doden in twee dagen (8 en 9 ja

Bijbelstudie
Nieuws

Duizenden in Midden-Oosten zoeken Jezus maar begeleiding blijft achter

Christelijke leiders die werkzaam zijn in het Midden-Oosten zien een opvallende toename van geestelijke openheid. Duizenden mensen tonen interesse in het christelijk geloof en verkennen voor het eerst het leven met Jezus. Tegelijk klinkt er een dring

Gavin Ortlund
Boekfragment

Paulus als meester in overtuigingskracht: gelijk hebben is niet genoeg

Als luisteren het ontvankelijke aspect van conversatie en dialoog is, dan is overtuigen het actievere deel. Luisteren houdt in dat je iemand begrijpt. Overtuigen houdt in dat je iemand probeert te bewegen. In dit hoofdstuk gaan we op zoek naar prakti

Martin Koornstra
Column

In het Koninkrijk van God is geen concurrentie

Concurrentie en rivaliteit hebben diepe sporen getrokken in de kerkgeschiedenis. Martin Koornstra groeide op midden in een dynamische bedieningswereld, waarin leiders hun plek en achterban fel verdedigden. In dit persoonlijke artikel deelt hij hoe er

Egypte
Nieuws

Egypte introduceert betaald paasverlof voor christelijke werknemers, maar kan op kritiek rekenen

Een nieuw besluit in Egypte, dat christelijke werknemers in de privésector betaald verlof toekent tijdens Pasen, heeft geleid tot gemengde reacties. Terwijl de internationale juridische organisatie ADF International de maatregel als een stap voorwaar

Mahan en Mozhan Motahari
Nieuws

Iraanse christelijke zussen niet langer vast in Amerika, zaak duurt wel voort

Twee Iraanse christelijke zussen, Mahan (38) en Mozhan Motahari (31), zijn vrijgelaten uit federale detentie in de Verenigde Staten. De vrouwen waren vorige maand door Amerikaanse immigratieautoriteiten aangehouden: ze zouden het land niet rechtmatig

SGP-partijdag
Nieuws

Steeds meer vrouwen verkiesbaar voor SGP bij gemeenteraadsverkiezingen

Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart staan in zeker negen gemeenten voor het eerst vrouwen op de kandidatenlijst van de SGP. In totaal zijn in achttien gemeenten één of meer vrouwelijke kandidaten verkiesbaar namens de partij. Daarmee

Adriënne Mendrik
Interview

Wat betekent het om een neurodiverse christen te zijn? Adriënne vertelt

Van jongs af aan kijkt Adriënne Mendrik al naar Hour of Power. Het programma vormt een rode draad in haar geloofsleven, juist in de jaren waarin ze ontdekte dat ze leeft met kenmerken van ADHD, dyslexie en hoogsensitiviteit. Die combinatie brengt uit

Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie wil scherpere inzet tegen christenvervolging en voor geloofsvrijheid

De ChristenUnie presenteert vandaag een uitgebreide initiatiefnota waarin zij pleit voor een versterkte Nederlandse inzet tegen christenvervolging en voor de vrijheid van religie en levensovertuiging wereldwijd. Aanleiding is de zorgwekkende toename

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt hoe hij als puber het uitgaansleven van Rotterdam ontdekte

Ds. V. S. van der Meer is sinds 2021 predikant binnen de Hersteld Hervormde Kerk. Maar zijn weg naar het predikantschap was zeker niet zonder obstakels. In de serie Getuigend Gesprek vertelt hij hoe hij als puber het uitgaansleven van Rotterdam ontde

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over vriendin die een zwaar auto-ongeluk meemaakte

Soms lijkt het alsof God zwijgt en de hemel van koper is, terwijl we juist om een antwoord verlegen zijn. Dat wordt indringend zichtbaar in het verhaal van een vriendin van Wilkin van de Kamp die na een zwaar auto-ongeluk in shock lag en niet merkte

Shawn Bolz
Nieuws

Leiding Bethel Church erkent fouten rond 'profeet' Shawn Bolz

De leiding van Bethel Church in de Amerikaanse stad Redding heeft publiekelijk schuld bekend na nieuwe onthullingen over 'profeet' Shawn Bolz. Volgens de kerk hebben leiders te laat en te onduidelijk gehandeld bij ernstige signalen over misleiding en