Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Mannenzang Jaarsveld
Nieuws

Terugkijken: goedbezochte mannenzang in Jaarsveld met ds. K. H. Bogerd en Martin Mans

Afgelopen zaterdag, op Monumentendag, was er in de hervormde kerk van Jaarsveld mannenzang te horen. Naast enkele geliefde psalmen klonken er liederen rond het thema ‘De Heer is mijn Herder’. De muzikale leiding lag in handen van ds. K. H. Bogerd...

Nigeria
Nieuws

Bijna 300 christenen in één maand gedood in Nigeria, ruim 200 ontvoerd

In Nigeria zijn in juli minstens 299 christenen gedood en 213 ontvoerd. Dat stelt de Nigeriaanse mensenrechtenorganisatie International Society for Civil Liberties and Rule of Law (Intersociety) in een nieuw rapport. De organisatie bracht aanvallen...

Babeth van der Werf
Nieuws

Terugkijken: Wycliffe wil met Worship Events hoop van het Evangelie in elke taal delen

Miljoenen mensen wereldwijd wachten nog altijd op een Bijbel in hun eigen taal. Voor hen kan het lezen of horen van Gods Woord in de taal van hun hart een bijzondere betekenis hebben. Wycliffe Bijbelvertalers wil daar tijdens twee Worship Events...

Amerikaans predikantenechtpaar
Nieuws

Predikantenechtpaar met dood bedreigd na uitlekken woonadres, kerk wijst naar LHBTI-activisten

Een predikantenechtpaar uit Sydney zegt bij hun eigen huis te zijn aangevallen en met de dood te zijn bedreigd. Dat gebeurde enkele dagen nadat hun woonadres online was verspreid. Hun gemeente, Echo Church, wijst naar vier mannen die zij omschrijft...

 ds. T. Schakel
Nieuws

Ds. Schakel waarschuwt voor verwarren geloofservaringen met ware bekering

Hoe weet je of iemand werkelijk bekeerd is en niet te maken heeft met een religieuze psychose? Die vraag kreeg ds. T. Schakel (foto) voorgelegd op Refoweb. Zijn antwoord: 'Dat weten we niet. Want wij zien aan wat voor ogen is, maar de Heere ziet...

Zürich
Nieuws

Zwitserse kerk wil klimaatmaatregelen verplichten: gemeenten moeten in 2035 CO2-neutraal zijn

De Evangelisch-Gereformeerde Kerk in het Zwitserse kanton Zürich wil plaatselijke gemeenten verplichten tot klimaatmaatregelen. Dat meldt Christian Daily International. Kerkgebouwen moeten uiterlijk eind 2035 CO2-neutraal zijn. Ook moeten gemeenten...

Ds. G. van Wijk
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Bleskensgraaf: ds. G. van Wijk

De hervormde gemeente te Bleskensgraaf mag binnenkort een nieuwe dominee verwelkomen. Ds. G. van Wijk (foto) nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. In de Zuid-Hollandse plaats volgt de predikant ds. J. Muller op. Laatstgenoemde predikant nam...

Gerald en Nelinda Troost
Column

Na dertig jaar kies je nog steeds opnieuw voor elkaar: 5 lessen

Er ligt schoonheid in het zo lang bij elkaar zijn… Nelinda en ik zijn inmiddels 30 jaar samen. De laatste tijd dacht ik er eens over na: waarom werkt het eigenlijk tussen ons? Leuk en misschien ook wel inspirerend om een paar dingen op te...

Meerartikelen

Adam Brandao
Getuigenis

Voormalige moslim wordt christen en rapt nu over Jezus: "Ik vertrouw op God"

De 24-jarige Adam Brandao groeide op als moslim en had naar eigen zeggen een sterke afkeer van het christelijk geloof. Inmiddels is hij christen en maakt hij rapmuziek waarin Jezus Christus centraal staat. Zijn keuze kostte hem relaties en leidde tot...

Anne van der Bijl
Boekfragment

Wat Nehemia ons leert over omgaan met tegenstand

Wie voor God aan het werk gaat, moet niet verbaasd zijn als er tegenstand komt. Anne van der Bijl (1928-2022) ziet dat duidelijk terug in het leven van Nehemia. Hij wilde Jeruzalem dienen, maar kreeg vrijwel direct te maken met spot,...

sollicitatie
Nieuws

Zichtbaar christelijk op je cv? Dan daalt de kans op een sollicitatiegesprek

Sollicitanten die op hun cv zichtbaar maken dat zij christen zijn, hebben minder kans om te worden uitgenodigd voor een gesprek. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Gent. De onderzoekers lieten professionele recruiters uit Vlaanderen,...

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden tijdens intrededienst in Uddel: "Plaats mij niet op een voetstuk"

Ds. G. van Zanden deed onlangs intrede in de hervormde gemeente te Uddel. In de Veluwse gemeente volgt hij ds. A. Vonk Noordegraaf op. Laatstgenoemde predikant is sinds mei vorig jaar predikant in Putten. Van Zanden kwam over vanuit de hervormde...

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp spoort christenen aan anderen met hun woorden op te bouwen

Een bemoedigend woord kan veel meer betekenen dan we soms beseffen. Toch blijven juist die woorden vaak onuitgesproken. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' moedigt Wilkin van de Kamp christenen aan om niet alleen positief...

azc
Nieuws

Minister vraagt bedreigde christelijke asielzoekers vaker aangifte te doen

Christelijke asielzoekers die in een opvanglocatie worden bedreigd of geïntimideerd, moeten vaker naar de politie stappen. Dat zei minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie donderdag tijdens een commissiedebat over het asielbeleid....

Doop
Nieuws

Bijzonder tafereel op Engels strand: 170 mensen gedoopt

Op een strand in het Engelse graafschap Devon hebben 170 mensen zich laten dopen. Honderden belangstellenden waren getuige van de massale doopdienst in zee, die ontstond na een oproep op sociale media. Dat meldt Christian Today.  De doopdienst vond...

lagerhuis
Nieuws

Britse euthanasiewet van tafel: ‘Alle eer aan God’

Het Britse Lagerhuis heeft een wetsvoorstel voor hulp bij zelfdoding verworpen. Na een urenlang debat stemden 286 parlementsleden tegen en 270 voor. Christelijke organisaties, die de afgelopen tijd intensief campagne voerden tegen het voorstel,...

911
Nieuws

Tientallen christenen delen Evangelie bij herdenking aanslagen 9/11

Tientallen christenen hebben tijdens de herdenking van de aanslagen van 11 september 2001 in New York het Evangelie gedeeld. Rond het 9/11 Memorial deelden zij Bijbels en christelijke folders uit en gingen zij met voorbijgangers in gesprek over...

Heilige Grond
Podcast

Geeft het christelijk geloof ruimte om te klagen? Beluister deze podcast

De moeders van Bethlehem "wilden niet worden getroost". Dat aangrijpende Bijbelbeeld vormt het vertrekpunt van deze aflevering van de podcast Heilige Grond. Daarin gaan missioloog Berdine van den Toren-Lekkerkerker en predikant Pieter Kleingeld in...

Zen
Nieuws

Kardinaal Zen verliest beroep tegen veroordeling in Hongkong

Een panel van drie beroepsrechters in Hongkong heeft de veroordeling van kardinaal Joseph Zen en vier anderen bekrachtigd. Dat meldt EWTNNews. De zaak betreft vijf voorvechters van de democratie die het 612 Humanitarian Relief Fund beheerden. Het...

Leander Janse
Preekverslag

Leander Janse: “Je kunt ook van God vervreemden door Zijn regels ijverig na te leven”

Niet alleen de jongste zoon uit Lukas 15 heeft redding nodig. Ook de oudste zoon, die thuisblijft, gehoorzaam werkt en uiterlijk alles goed lijkt te doen, kan ver van het hart van zijn vader verwijderd zijn. In een preek over ‘het genade-syndroom’...