Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

#387 Jeffrey & drs. Jelte Alma over kerkpijn, de dominee als manager en geestelijk leiderschap
Of beluister op:

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

In Nigeria ontvoerde Anglicaanse priester om het leven gekomen

De Anglicaanse kerkleiding in Nigeria heeft bevestigd dat de ontvoerde predikant Edwin Achi is overleden in gevangenschap. Zijn vrouw en dochter zijn nog steeds vast in handen van de ontvoerders. De dood van de predikant valt samen met een nieuwe gol

Soli Deo Gloria Urk
Video

Soli Deo Gloria Urk zingt het prachtige 'De Heere onze gerechtigheid'

Het lied 'De Heere onze gerechtigheid' benadrukt dat niet onze inspanning, maar Gods genade de basis vormt van ware gerechtigheid. We erkennen dat we tekortschieten en schuldig zijn, maar tegelijkertijd mogen we de toevlucht tot God nemen én weten da

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp daagt je uit om God in je leven te laten investeren

In een nieuwe aflevering van 'Begin je dag met God' behandelt Wilkin van de Kamp een bijzonder geestelijk principe: de kracht van zaaien en oogsten. Of het nu gaat om relaties, vriendschap, huwelijk of geestelijke groei: alles begint met investeren.

Ds. M. A. van Leeuwen
Nieuws

Nieuwe predikant voor NGK Delft: ds. M. A. van Leeuwen

De NGK te Delft mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. M. A. van Leeuwen (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant komt over de NGK te Rotterdam-Zuid. Van Leeuwen zal overigens in deeltijd verbonden blijven aan #Hill,

Opvoeding
Dagelijks leven

Godsdienstdocent reageert op zorgen moeder over media in de opvoeding

Op Refoweb stelt een bezorgde moeder een herkenbare vraag: hoe ga je als christelijke ouder om met kinderfilms en stripverhalen waarin elementen voorkomen die niet passen bij een christelijke levensstijl? Zij en haar man denken hierover anders. Zij w

Advent
Persbericht

Advent staat voor de deur: NBG helpt gezinnen en kerken mee vieren

Zondag begint Advent, de periode waarin christenen uitkijken naar de geboorte van Jezus. De NBG-adventskalender is terug en gaat over ‘Welkom’. Ook is er een kerststal-met-boekje voor kinderen, een kunstkerstkaart en een dagboek. "Zo hopen we iederee

Doopplaats Heere Jezus
Nieuws

Jordanië maakt zich op voor 2000-jarig jubileum van Jezus’ doop in 2030

Jordanië werkt in hoog tempo aan de voorbereidingen voor een bijzonder moment in de wereldwijde christenheid. In 2030 is het precies 2000 jaar geleden dat Jezus werd gedoopt bij Bethanië aan de overkant van de Jordaan, de plek waar volgens de Bijbel

Ds. K. Hoefnagel
Video

CGK-predikant deelt bijzondere ontmoeting met getatoeëerde vrouw in Sliedrecht

"Maar hoeveel kost die Bijbel dan?' We antwoordden: 'Die krijgt u. Wij geven hem gewoon weg. De Heere geeft ook alles voor niks weg.' Vervolgens barstte ze in tranen uit", aldus ds. K. Hoefnagel. De CGK-predikant deelde in een recente preek een bijzo

Meerartikelen

Willem Lingeman
Video

Wat leert de Bijbel echt over hertrouwen? Willem Lingeman legt uit

Wat zegt de Bijbel nu echt over echtscheiding en hertrouwen? In een nieuwe video gaat Bijbelleraar Willem Lingeman in op een vraag die veel christenen bezighoudt. Hij bespreekt Deuteronomium 24 en legt uit waarom deze woorden niet zomaar toepasbaar z

Ds. A. J. Mensink
Preekverslag

Ds. Mensink over hoe God het ongeloof van de kinderloze Sara omboog: "Wat houdt u voor onmogelijk?"

"Die lach van ongeloof verandert langzaam maar zeker in een lach van geloof en vreugde in de Heere", aldus ds. A. J. Mensink. De hervormde predikant uit Elburg preekte onlangs in Huizen over Genesis 18 waar de Heere middels drie mannen aan Abram vers

Jaap en Linda
Interview

Jaap en Linda wonen met hun zes kinderen in de Amazone: "Zending kost offers, maar God voorziet"

Toen Jaap en Linda Bezemer met hun kinderen naar de Amazone vertrokken, leek hun zendingsavontuur al snel te stranden: het ziekenhuis waar Jaap zou werken sloot de deuren. Toch bleven ze overtuigd van Gods roeping. "We zagen keer op keer dat Hij ons

Paulus
Boekfragment

Waarom Paulus’ bekering een krachtig bewijs voor Jezus blijft

Paulus’ ontmoeting met Jezus en de bekering die daarop volgde kwamen plotseling en onverwacht: ‘Maar het overkwam mij, toen ik onderweg was en omstreeks de middag Damascus naderde, dat  plotseling vanuit de hemel een fel licht mij omstraalde’ (Hand.

Drs. Piet Guijt
Opinie

Bijbelse tempelvisioenen gaan niet over een stenen bouwwerk in Jeruzalem

Wat bedoelen profeten als Ezechiël en Zacharia wanneer zij spreken over een toekomstige tempel? Gaat het om een werkelijk gebouw dat in Jeruzalem zal verrijzen, of om een geestelijke werkelijkheid die nu al zichtbaar wordt in de gemeente van Jezus Ch

smelt
Nieuws

Ds. L. W. Smelt (71) overleden: "Ik heb God mijn ziekte nooit kwalijk genomen"

Zendeling en dominee L. W Smelt is donderdag op 71-jarige leeftijd overleden. Hij leed aan de ziekte van Parkinson en ging de laatste maanden steeds verder achteruit. Smelt was lange tijd actief als zendeling in Peru. “Mijn vader heeft mij altijd aan

admirant
Nieuws

Ds. P. J. den Admirant (70) overleden

Ds. P. J. den Admirant is donderdag op 70-jarige leeftijd overleden. De emeritus-predikant van de Protestantse Kerk in Nederland was al geruime tijd ziek, maar bleef tot het laatst preken. “Als dienaar van het Woord ben je slechts een schakeltje, maa

Nigeria
Nieuws

Brand in Bethlehemkerk Nieuwerbrug: kerkdienst zondag afgelast

De Bethlehemkerk in Nieuwerbrug aan den Rijn is donderdag beschadigd geraakt door een brand. De uitgerukte brandweer kreeg de brand snel onder controle, maar er is toch schade ontstaan. Daardoor ziet de hervormde gemeente zich genoodzaakt de dienst v

Nigeria
Nieuws

24 Nigeriaanse schoolmeisjes bevrijd, maar honderden kinderen nog vermist na reeks ontvoeringen

In de Nigeriaanse staat Kebbi zijn zondag 24 schoolmeisjes bevrijd van hun gijzelaars, een week nadat ze vanuit hun middelbare meisjesschool Maga werden ontvoerd. In die bewuste week vonden in het noorden van Nigeria een reeks ontvoeringen en aanvall

Albanië
Nieuws

Albanië keurt gendergelijkheidswet goed: christenen luiden de noodklok

In Albanië maken christenen zich grote zorgen over de komst van een nieuwe gendergelijkheidswet. Volgens hen kan de wet leiden tot ideologische invloeden in het onderwijs en de afbraak van de traditionele visie op het gezin bestaande uit man en vrouw

 Herma van der Zedde en haar zoon Yorel
Video

Zondag zijn Herma van der Zedde en haar zoon Yorel te gast in Hour of Power

In Hour of Power zijn Herma van der Zedde en haar zoon Yorel te gast. Jaren geleden raakte ze in een septische shock door een vleesetende bacterie en bracht een jaar door in het ziekenhuis, waarvan drie maanden in coma. Ze vertelt hoe ze dit heeft ov

Chris Develing
Video

Terugkijken: Chris Develing over onverdoofd aborteren van foetussen na 24 weken

Een foetus die na de grens van 24 weken geaborteerd wordt, krijgt niet altijd een verdoving. Dat blijkt uit een jaarrapport over 2024 van de beoordelingscommissie voor late zwangerschapsafbrekingen. De commissie schrijft het 'zeer wenselijk' te vinde