Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Dader steekpartij aangehouden
Nieuws

Bisschop geschokt door steekpartij op Joodse mannen in Londen

In het noorden van Londen zijn twee Joodse mannen neergestoken. Dat gebeurde in de wijk Golders Green. De slachtoffers zijn 34 en 76 jaar oud. Zij liggen in het ziekenhuis, maar hun toestand is stabiel. De politie spreekt van een terroristische daad.

kampen
Nieuws

Honderden kerken luiden klokken voor asielkinderen

In heel Nederland hebben woensdag honderden kerken hun klokken geluid voor asielkinderen die al lange tijd in onzekerheid leven. Volgens de initiatiefnemers deden meer dan 800 kerken mee aan de actie. De klokken werden om 16.20 uur geluid als gezamen

Stuurman Sjaac van der Plas
Video

Video: zendingsschip Logos Hope keert na 17 jaar terug in Nederland

Op 19 mei hoopt het zendingsschip de Logos Hope na zeventien jaar terug te keren in Nederland. Het immense schip van de organisatie Operatie Mobilisatie zal dan aanmeren in de havens van Scheveningen. In de eerste aflevering van het Logos Hope Journa

Knevel
Persbericht

Apologie Congres brengt geloof, wetenschap en actuele vragen samen

Op zaterdag 26 september 2026 organiseert SHARE apologetics de tweede editie van het NL Apologie Congres. In een tijd waarin vragen rond geloof, wetenschap en zingeving opnieuw volop in de belangstelling staan, wil het congres een platform bieden voo

Ds. C. Brouwer
Nieuws

CGK Mussel, Zierikzee en Middelburg beroepen ds. C. Brouwer

Ds. C. Brouwer (foto) mag de komende periode nadenken over een eventuele verhuizing. De predikant ontving liefst drie beroepen. De christelijke gereformeerde kerken (CGK) te Mussel, Zierikzee en Middelburg brachten allemaal een beroep uit op de predi

Indi
Nieuws

Wereldwijde kerk groeit maar Europa en VS blijven achter

Het aantal christenen wereldwijd blijft toenemen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Center for the Study of Global Christianity in de Verenigde Staten, die recent werden gepubliceerd. Het epicentrum van het christendom verdwijnt echter uit Europe

Studiedag
Persbericht

Studiedag over ‘therapeutisch evangelie’: ‘Alleen het ware Evangelie bevrijdt’

Op donderdag 29 mei organiseert Hart voor de Gemeente een studiedag rond het thema ‘Het nieuwe opium voor de kerk’. Tijdens deze dag staat de invloed van de zogeheten therapeutische cultuur op het christelijk geloof en de kerk centraal. Volgens de or

Voorganger Steve Maile
Nieuws

Politie onderzoekt uitspraken van gearresteerde Britse straatprediker over islam en LHBTI

Voorganger Steve Maile werd vorige maand door de politie in Watford opgepakt. Op beelden was te zien hoe drie agenten de voorganger in de boeien sloegen terwijl hij preekte. De voorganger, verbonden aan de Oasis City Church in Watford, werd er onder

Meerartikelen

Cairo
Nieuws

Egypte discrimineert religieuze minderheden ondanks tekenen van vooruitgang

Volgens een recent rapport van de Amerikaanse Commissie voor Internationale Religieuze Vrijheid (USCIRF) worden christenen en andere religieuze minderheden in Egypte nog steeds systematisch gediscrimineerd. Hoewel er enige vooruitgang is geboekt, bli

Herman
Column

Christelijke homo's missen vaak een ondersteunende omgeving

Christelijke homo's kunnen voor de kerk een wake-up call zijn, zo stelt Herman van Wijngaarden in onderstaande column. Hij zet daarin uiteen dat christelijke homo's die voor een celibatair leven kiezen, vaak een ondersteunende omgeving missen. En jui

Enoch Burke
Nieuws

Hoorzitting rond christelijke leraar loopt uit de hand en wordt stilgelegd

De hoorzitting van de geschorste christelijke leraar Enoch Burke, over zijn ontslag bij Wilson’s Hospital School, is op vrijdag onverwacht stopgezet. De zitting liep uit de hand toen Burke herhaaldelijk de procedure onderbrak. Hij verzette zich fel t

Hans Reinders
Opinie

Honderd jaar strijd om de sprekende slang: beeldspraak of werkelijkheid?

Honderd jaar na de synode van Assen blijft de kwestie rond de sprekende slang verrassend actueel. In 1926 werd dr. J.G. Geelkerken afgezet omdat hij vragen stelde bij de letterlijke betekenis van Genesis 2 en 3. Was dat een achterhaalde discussie, of

The Shelter/Voordewind
Interview

Joël Voordewind liep als jongetje rond bij The Shelter: "Knipoog van boven dat we nu opengaan"

Na zes jaar gesloten te zijn geweest opent hostel The Shelter weer haar deuren. THDV-directeur Joël Voordewind liep er als klein jongetje al rond. “Het is een knipoog van boven dat we nu weer opengaan.” Bijzonder, vindt hij het dat hij betrokken is b

3xm
Persbericht

3xM bereikte in 2025 ruim 95 miljoen mensen online met het Evangelie

Zendingspionier 3xM bereikte in 2025 online ruim 95 miljoen mensen met het Evangelie van Jezus Christus, voornamelijk onder onbereikte volken in landen als Pakistan, Afghanistan, Bangladesh en Somalië. Het aantal volgers op de social media-kanalen st

Rose Docherty
Nieuws

Schotse pro-life demonstrante vrijgesproken na arrestatie bij abortuskliniek

De aanklacht tegen de Schotse pro-life demonstrante Rose Docherty is geseponeerd. Dat meldt Christian Today. De 75-jarige oma werd aangeklaagd nadat ze in september 2023 gearresteerd werd vanwege het 'beïnvloeden' van personen binnen de 'bufferzone'

Voorganger Jurgen Tholel
Video

Voorganger Rotterdamse kerk wijt verkiezingswinst D66 aan 'slapende kerken'

De Tweede Kamerverkiezingen van oktober vorig jaar werden uiteindelijk geworden door D66. Inmiddels heeft Nederland een minderheidskabinet, samengesteld uit D66, VVD en het CDA. Veel christenen hadden liever een ander kabinet gezien. Jurgen Tholel, v

Herman Haan
Interview

Misbruik, drugs, Parkinson én een ontmoeting met God: het levensverhaal van Herman Haan

In de christelijke wereld is Herman Haan bekend als liedjesschrijver, auteur, radio- en televisiemaker, theoloog én voorganger. Onlangs schoof hij aan in het tv-programma Hour of Power. Daarin deelde hij in gesprek met presentator Jan van den Bosch z

Theologische Universiteit Apeldoorn
Persbericht

TUA organiseert studiedag ‘Homoseksualiteit en kerk’

Op vrijdag 8 mei organiseert de Theologische Universiteit Apeldoorn samen met Hart van Homo's een studiedag over homoseksualiteit en kerk. De bijeenkomst is bedoeld voor ambtsdragers, pastoraal werkers, catecheten, bezoekzusters en anderen die binnen

Strandheem Festival
Persbericht

Strandheem Festival viert jubileum met ‘Kom naar huis’

Het Strandheem Festival viert dit jaar een bijzondere mijlpaal. Tijdens het Hemelvaartsweekend van 14 tot en met 17 mei vindt de tiende editie plaats. Onder het thema ‘Kom naar huis’ wil de organisatie opnieuw duizenden bezoekers welkom heten voor ee

pater Frans
Video

Gedood, maar niet vergeten: pater Frans leeft voort

Wat betekent het om trouw te blijven in een tijd van oorlog? In deze video vertelt KRO-NCRV het verhaal van pater Frans van der Lugt. De jezuïet bleef tijdens de Syrische burgeroorlog in Homs om mensen bij te staan, ongeacht hun achtergrond. Hij werd