Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

CGK
Nieuws

CGK Hoogeveen stelt vrouwenambt open ná komende synode

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) van Hoogeveen heeft besloten de ambten open te stellen voor vrouwen. Dat meldt het Nederlands Dagblad. Daarmee wijkt juist de gemeente die verantwoordelijk is voor het samenroepen van de komende generale synod

Manifest gezin
Persbericht

Manifest overhandigd aan Don Ceder: 'Gezinnen staan onder druk'

Tijdens de Gezinsdag in vogelpark Avifauna hebben zaterdag ruim 800 bezoekers stilgestaan bij het belang van sterke gezinnen. Het evenement werd georganiseerd door GezinsPlatform.NL in het kader van de Week van het Gezin, die loopt van 9 tot en met 1

Ds. A. S. Middelkoop
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Arnemuiden brengt beroep uit op ds. A. S. Middelkoop

De hersteld hervormde gemeente te Arnemuiden (Rehobothkerk) heeft een beroep uitgebracht op ds. A. S. Middelkoop (foto). De predikant moet in het Zeeuwse dorp ds. G. Kater vervangen. Laatstgenoemde predikant is sinds vorig jaar september verbonden aa

Vrouw
Nieuws

Ierse kerkleiders slaan alarm: ‘Epidemie van geweld tegen vrouwen’

Ierse kerkleiders spreken van een 'epidemie van geweld tegen vrouwen'. Dat schrijft Christian Today. Zij roepen op tot meer bescherming van vrouwen en een verandering in de samenleving. Vertegenwoordigers van de Rooms-Katholieke kerk, de Anglicaanse

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons vertelt in preekfragment voor wie het Heilig Avondmaal bedoeld is

Binnen de reformatorische gezindte wordt op verschillende wijze gekeken naar de vraag wanneer iemand deel mag nemen aan het Heilig Avondmaal. In sommige kerken wordt het avondmaal als iets gezien dat enkel is weggelegd voor diegenen die kunnen aanton

Standbeeld Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse pastor verdedigt gouden Trump-standbeeld: ‘Niet bedoeld als afgoderij’

Een groot gouden standbeeld van de Amerikaanse president Donald Trump zorgt voor discussie onder christenen in de Verenigde Staten. Dat meldt The Christian Post. Pastor Mark Burns zegt dat het onlangs onthulde standbeeld geen vorm van afgoderij is, m

Juda
Video

Jongere organiseert Alpha Youth op school: "Je leert staan voor je geloof"

Op steeds meer plekken zoeken jongeren naar manieren om hun geloof te delen met leeftijdsgenoten. Ook op school gebeurt dat. De zestienjarige Juda organiseert samen met anderen Alpha Youth op zijn middelbare school. In een video van Alpha Youth Neder

‘Uw Koninkrijk Kome’
Persbericht

Gebedscampagne tussen Hemelvaart en Pinksteren: ‘Uw Koninkrijk Kome’

‘Uw Koninkrijk Kome’ nodigt christenen uit om tien dagen lang te bidden voor vijf mensen in hun eigen omgeving. De gebedscampagne vindt plaats tussen Hemelvaart en Pinksteren en is een laagdrempelige manier om geloof praktisch vorm te geven. Bid je m

Meerartikelen

Stichting Israël en de Bijbel
Persbericht

Ontmoetingsdag in Veenendaal: aandacht voor Israël, Bijbel en hoop in onzekere tijden

Op Hemelvaartsdag, donderdag 14 mei 2026, organiseert Stichting Israël en de Bijbel een landelijke ontmoetingsdag in Veenendaal. Onder het thema ‘Levende woorden voor Israël’ staat de dag in het teken van Bijbelverspreiding, actuele ontwikkelingen in

CU-Kamerlid Don Ceder
Interview

CU-Kamerlid wil vaderschap op agenda: “800.000 kinderen groeien op in eenoudergezinnen"

Op maandag 11 mei organiseert ChristenUnie-Tweede Kamerlid Don Ceder in Nieuwspoort het symposium ‘Betrokken vaders, bloeiende samenleving’. Tijdens deze bijeenkomst staat de rol en betekenis van betrokken vaders anno 2026 centraal. De directe aanlei

Christelijke app
Nieuws

Christelijke AI-app bereikt duizenden zoekers in gesloten landen als Iran

In landen waar het volgen van Jezus gevaarlijk is, zoeken steeds meer mensen toch naar antwoorden op vragen over het christelijk geloof. Tegelijkertijd groeit de kerk in ondergrondse vorm. Maar hoe bereik je mensen die bang zijn om vragen te stellen?

Jan-Willem Grievink
Column

Hoe misleiding de kerk van binnenuit aantast

Misleiding is geen randverschijnsel, maar een realiteit waar elke christen mee te maken heeft. Volgens Jan-Willem Grievink is het zelfs een van de belangrijkste waarschuwingen van Jezus voor de eindtijd. In dit eerste deel van zijn serie laat hij zie

Koffie voor Gods koninkrijk
Levensverhaal

Koffie met een missie: Mark en Bibi ondernemen voor Gods koninkrijk

Een winstgevend bedrijf runnen volgens ‘koninkrijksprincipes’: in onze kapitalistische maatschappij die steeds meer seculier lijkt te worden, komt dat niet vaak voor. Toch wijden Mark en Bibi* er hun leven aan. Dit doen ze niet veilig in Nederland, m

dr. Sharon Stellaard
Interview

Wat heeft een kind écht nodig om stabiel op te groeien? Tips van Sharon Stellaard

Wat heeft een kind nodig om uit te groeien tot een stabiele volwassene? In een tijd waarin per 7,5 minderjarigen er één in de jeugdzorg belandt, heeft maatschappelijk werker en orthopedagoge dr. Sharon Stellaard concrete tips voor ouders. Het belangr

Acteur Jim Caviezel en regisseur Mel Gibson
Nieuws

Bekende Jezus-film krijgt vervolg: opnames van ‘The Resurrection of the Christ’ afgerond

De opnames van The Resurrection of the Christ zijn afgerond. De film is het vervolg op de bekende film The Passion of the Christ van regisseur Mel Gibson. De nieuwe productie verschijnt in twee delen in 2027. Dat meldt The Christian Post.  Het eerste

Ds. W. A. Zondag
Video

GerGem-predikant wijst op mensen die voorwaarden aan God stellen voordat ze geloven

"Er zijn mensen die hun heel leven wachten op één specifieke Bijbeltekst. Nee, zeggen onze vaderen, niet één specifieke tekst en ga de Heere daar ook niet op vastpinnen. U moet God niet aan onze voorwaarden gaan binden. Laat de Heere daarin toch vrij

Marco Rubio en president Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse minister ontmoet paus Leo na hevige botsing met Trump over Iran-oorlog

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft donderdag een bezoek gebracht aan paus Leo in het Vaticaan. Het gesprek vond plaats na weken van spanningen tussen de paus en president Donald Trump over de oorlog met Iran. De relatie

Greg Locke
Nieuws

Amerikaanse predikant beschuldigde tv-evangelisten jarenlang van misbruik en mensenhandel

De Amerikaanse predikant Greg Locke heeft uitspraken over tv-evangelisten Kenneth Copeland en Joel Osteen teruggenomen. Jarenlang beschuldigde hij hen van misbruik, pedofilie en mensenhandel. Nu zegt hij dat hij nooit bewijs in handen heeft gehad. Da

Oeganda
Nieuws

Moslimfamilie in Oeganda hakt handen van man af na bekering tot christendom

In Oeganda is een christelijke bekeerling zwaargewond geraakt nadat zijn islamitische familie hem aanviel. Daarbij werden de handen van de 40-jarige Kalegeya Faruku afgehakt. Morning Star News meldt dat de man zo is toegetakeld omdat hij zich enkele

ZERA worship
Persbericht

ZERA worship brengt live-EP ‘Alles mogelijk’ uit

Vandaag verschijnt de nieuwe EP Alles mogelijk van ZERA worship. De vijf liederen werden live opgenomen tijdens de ZERA Worship Conference op 7 februari, waar honderden zang- en aanbiddingsleiders uit kerken in heel Nederland samenkwamen voor aanbidd