Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #6: Danny groeide op in 'Maasbachsekte'
Of beluister op:

Meerartikelen

Homohuwelijk
Nieuws

Kerkleiders Guatemala in verweer tegen poging homohuwelijk te legaliseren

Kerkleiders in Guatemala zijn in verweer gekomen tegen een poging om het homohuwelijk via de rechter te legaliseren. Leden van de LHBTI-gemeenschap hebben daarvoor een verzoek ingediend bij het Constitutionele Hof. De indieners willen dat een artikel

Ds. M. Messemaker
Video

Een leerling vroeg ds. Messemaker wanneer hij bekeerd is: dit was zijn antwoord

Ds. M. Messemaker kreeg ooit van een leerling twee diepgaande vragen gesteld: 'Wanneer zijn uw zonden vergeven?' en 'Wanneer bent u bekeerd?' In onderstaand preekfragment geeft de hervormde predikant, die sinds vorig jaar september geen gemeentepredi

LHBTI-vlag
Nieuws

Ophef binnen Anglicaanse Kerk over event waarin ex-homo's getuigenissen delen

Binnen de Anglicaanse Kerk is ophef ontstaan over een bijeenkomst tijdens de Algemene Synode waarin verschillende christenen zullen vertellen hoe zij hun homoseksuele levensstijl achter zich lieten. Dat schrijft Christian Today. Met name vanuit de pr

kerk
Nieuws

Iraanse autoriteiten willen historische kerk in Teheran in beslag nemen

De Iraanse autoriteiten willen de historische Sint-Pieterskerk in Teheran in beslag nemen. Volgens International Christian Concern (ICC) past de maatregel in een bredere campagne waarbij de druk op christenen in Iran verder toeneemt. De Sint-Pietersk

Dr. Bram Kunz
Persbericht

Dr. Bram Kunz benoemd tot bijzonder hoogleraar aan TUA

Bram Kunz is benoemd tot bijzonder hoogleraar aan de Theologische Universiteit Apeldoorn. Vanuit een nieuwe bijzondere leerstoel, ingesteld door Driestar educatief, gaat hij zich bezighouden met het thema Christelijke Vorming en Professioneel Handele

De ECHTe Meiden Podcast
Persbericht

TWR Nederland lanceert nieuwe vodcastserie voor tienermeiden: De ECHTe Meiden Podcast

TWR Nederland lanceert een nieuwe inspirerende vodcastserie voor tienermeiden van 14 tot 18 jaar: De ECHTe Meiden Podcast. In deze wekelijkse serie neemt spreker en coach Marije van den Berg jonge meiden mee in thema’s die direct aansluiten op hun le

First Baptist Church Arlington
Positief nieuws

Kerk in Texas verruilt eigen WK-feest voor samenwerking met Jordaniërs

Wat begon als een eigen buurtfeest rond het WK voetbal, groeide voor een baptistengemeente in de Amerikaanse staat Texas uit tot een bijzondere samenwerking met de Jordaanse WK-delegatie. De ontmoeting leidde niet alleen tot duizenden bezoekers, maar

Ds. Maarten van Loon
Column

Zoeken mag, zolang je Jezus maar niet kwijtraakt

Het is officieel: de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) zijn een zoekend kerkverband. Althans, volgens het maandblad OnderWeg, dat binnen de NGK verschijnt. Los van wie de diagnose mag stellen: ik herken het. En niet alleen in de NGK. Het valt in

Meerartikelen

 Aron de Kraker
Interview

Aron de Kraker ontdekte hoe slecht het ervoor staat met de kerk in Europa

Tijdens zijn stageperiode in de gereformeerde kerk ‘Sola Gratia’ in Graz werd Aron de Kraker geconfronteerd met “hoe slecht het er voor staat met de kerk in Europa”. Wat hem het trof, was niet alleen de massale ontkerkelijking of de invloed van liber

Zuid-Soedan
Persbericht

EO Metterdaad vraagt aandacht voor vergeten crisis in Zuid-Soedan

Terwijl Zuid-Soedan aanstaande donderdag vijftien jaar bestaat als onafhankelijke natie, staat het land volgens hulporganisatie ZOA bovenaan de 'Vergeten Lijst 2026'. Daarmee is Zuid-Soedan de grootste vergeten humanitaire crisis ter wereld. EO Mette

Mirjam Bikker
Persbericht

ChristenUnie wil af van tussentijdse Tweede Kamerverkiezingen: "Neem kiezersmandaat weer serieus"

De ChristenUnie wil af van de gewoonte dat een kabinetsval automatisch leidt tot nieuwe Tweede Kamerverkiezingen. In de initiatiefnota ‘Gekozen om te dienen’ met vier voorstellen voor staatsrechtelijke vernieuwing pleit de partij voor een vaste zitti

Indonesie
Nieuws

Indonesische militairen doden evangelist in onrustig Papoea

Een christelijke evangelist is in de Indonesische provincie Papoea doodgeschoten tijdens een militaire operatie. Dat meldt The Christian Post. Volgens lokale kerkleiders en mensenrechtenorganisaties gaat het om Esau Magai, die actief was als evangeli

Ds. P. de Vries
Nieuws

Dr. P. de Vries over aanbod van genade: 'Prediking is allereerst proclamatie van Christus'

De recente overeenstemming tussen de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) over het aanbod van genade blijft de gemoederen bezighouden. Na de kritische reactie van emeritus-predikant C. Harinck spreekt nu

Donald Trump
Nieuws

Trump verdiende ruim 200.000 dollar aan verkoop van eigen Bijbel

De Amerikaanse president Donald Trump heeft vorig jaar 208.000 dollar (182.146 euro) verdiend aan de verkoop van een Bijbel die onder zijn naam wordt verkocht. Dat blijkt volgens Premier Christian News uit nieuwe financiële documenten die zijn vrijge

Israëlisch vliegtuig
Video

Expert zoomt in op groeiend aandeel westerse Joden dat aliyah maakt

Steeds meer Joden die aliyah maken, zijn afkomstig uit westerse landen. Volgens de meest recente cijfers van het Israëlische ministerie van Aliyah en Integratie komt 38 procent van de nieuwe immigranten uit landen als de Verenigde Staten, het Verenig

Zwangere vrouw
Nieuws

Madrid eerste regio in Spanje die ongeboren kind als gezinslid erkent

De regio Madrid is de eerste regio in Spanje die een ongeboren kind tijdens de zwangerschap wettelijk erkent als gezinslid. Het regionale parlement nam onlangs een wet aan die gezinnen eerder toegang geeft tot verschillende overheidsregelingen. Volge

Hour of Power LIVE event
Dagelijks leven

Bobby Schuller: “De kerk van vandaag heeft dezelfde kracht als tweeduizend jaar geleden”

Afgelopen zondag ging de zomerprogrammering van Hour of Power van start met een feestelijke registratie van het Hour of Power LIVE-event dat eerder dit jaar in Nederland werd gehouden. Muziek, aanbidding en gebed vormden het decor voor een krachtige

Ds. J. M. Molenaar
Nieuws

Hervormde gemeente Apeldoorn brengt beroep uit op ds. J. M. Molenaar

De hervormde gemeente te Apeldoorn (Eben-Haëzerkerk) heeft een beroep uitgebracht op ds. J. M. Molenaar (foto). De predikant moet in Wijk Oost ds. H. I. Methorst opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam vorig jaar een beroep aan vanuit de hervormde gem

Awake & Revival Nederland
Nieuws

Awake & Revival Nederland gaat ondanks tegenslagen door

Ondanks internationale tegenslagen en persoonlijke beproevingen gaat Awake & Revival Nederland 2026 zaterdag 11 juli gewoon door. Volgens de organisatie is dat een getuigenis van Gods trouw en een bemoediging dat het Evangelie zich niet laat tegenhou

Mithras
Nieuws

1.700 jaar oude inscriptie toont opkomst christendom in Romeinse Rijk

Een 1.700 jaar oude inscriptie in het zuidoosten van Turkije geeft nieuw inzicht in de opkomst van het christendom in het Romeinse Rijk. Volgens archeologen laat de tekst zien dat een tempel van de Mithras-cultus werd gesloten toen het christendom st