Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

CHE
Persbericht

CHE opnieuw beste middelgrote hogeschool van Nederland

De Christelijke Hogeschool Ede (CHE) staat opnieuw bovenaan de ranglijst van middelgrote hogescholen in Nederland. In de donderdag gepubliceerde Keuzegids hbo 2027 behaalt de instelling 75,5 punten, twee punten meer dan vorig jaar. Daarmee stijgt...

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

SGP verheugd met aangenomen oproep tot verbod Moslimbroederschap

Vanmiddag is na een stemming in het Europees Parlement een resolutie tegen infiltratie door de Moslimbroederschap aangenomen. De resolutie roept op om de Moslimbroederschap en daaraan verbonden organisaties op de lijst van terroristische organisaties...

Hoorn van Afrika
Nieuws

SDOK-event: Ex-moslims vertellen over evangelisatie onder doodsbedreiging

Twee christenen uit de Hoorn van Afrika vertellen op zaterdag 10 oktober in Veenendaal hoe zij ondanks bedreigingen en vervolging het Evangelie blijven delen met moslims. Tijdens het gratis najaarsevent 'Getuigen met lef' van SDOK staan hun...

Finland
Nieuws

Finse kerkhistoricus waarschuwt voor kerkscheuring door conflict over vrouwelijke predikanten

Binnen de Evangelisch-Lutherse Kerk van Finland zoeken behoudende christenen een uitweg uit het conflict over vrouwelijke predikanten. Kerkhistoricus Timo Junkkaala roept de kerkleiding in een opiniebijdrage op de christelijke website...

Saunders
Nieuws

Australische oud-bisschop krijgt 6,5 jaar cel voor misbruik

De Australische oud-bisschop Christopher Saunders (76) moet zes jaar en zes maanden de gevangenis in voor het seksueel misbruiken van twee jonge Aboriginal-mannen. De rechtbank in Perth legde hem woensdag de straf op. Aartsbisschop Timothy...

labyrint
Nieuws

Mysterieus 160 jaar oud labyrint in Engelse kerk stelt onderzoekers voor raadsel

Een 160 jaar oud labyrint in een Engelse kerk houdt onderzoekers bezig. Het bijzondere tegelpatroon lag jarenlang deels verborgen onder een altaar. Nu dat is verplaatst, zijn opvallende details zichtbaar geworden. Vooral een vreemd...

Bijbel
Nieuws

Leiden koopt piepklein psalmboekje van ruim 300 jaar oud: geen tweede exemplaar bekend

Het meet slechts zeven bij vier centimeter, maar bevat alle 150 psalmen: de Universiteitsbibliotheek Leiden heeft een bijzonder Frans psalmboekje gekocht uit de zeventiende eeuw. Van deze Amsterdamse druk is geen ander exemplaar bekend. Het boekje...

Tom Berendsen
Nieuws

Nederland vreest averechts effect van diplomatieke druk na arrestatie christenen in Algerije

De twaalf christenen die vorige maand in Algerije werden opgepakt na een inval bij een opvanglocatie, zijn weer vrijgelaten. Dat meldt minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen in antwoord op Kamervragen van Diederik van Dijk en Chris Stoffer...

Meerartikelen

AI-chatbot Grok
Nieuws

AI-chatbot Grok noemt Jezus Gods Zoon na vraag van gebruiker

AI-chatbot Grok heeft op sociale media verklaard dat Jezus Christus de Zoon van God is. De uitspraak zorgde voor veel reacties. Kort daarna waarschuwde Sam Altman, de topman van OpenAI, voor het gevaar dat mensen kunstmatige intelligentie (AI)...

Wheaton College
Nieuws

Protest bij christelijk college dat misbruik verzweeg: 'Stop met doen alsof zwijgen Bijbels is'

Oud-studenten en studenten van het Amerikaanse Wheaton College in Illinois eisen openheid over seksueel misbruik dat de christelijke onderwijsinstelling jarenlang verzweeg. Ongeveer zestig mensen demonstreerden zaterdag tegen de manier waarop de...

Properzia
Nieuws

Bekroond jeugdboek bevat 121 grove woorden: "Niet met goed fatsoen voor te lezen"

Het jeugdboek Properzia kreeg dit jaar een Zilveren Griffel, maar de Bond tegen Vloeken waarschuwt ouders voor het taalgebruik. De organisatie telde 121 vloeken, godslasteringen en scheldwoorden in de roman. “Een boek als Properzia kun je met goed...

thuisonderwijs
Nieuws

Thuisonderwijs onder druk: gezinnen vertrekken naar buitenland

Organisaties van thuisonderwijsgezinnen roepen de Tweede Kamer op om ouders ruimte te blijven geven hun kinderen zelf les te geven. Zij waarschuwen dat gezinnen door onzekerheid over de leerplicht onder grote druk staan. Sommige vertrekken zelfs naar...

Jan Pool
Column

Je kunt huilen en toch weten: God is hier

Twintig maanden van chemotherapie, pijn, vermoeidheid en onzekerheid hebben diepe sporen nagelaten bij Jan Pool. Hij heeft veel gehuild. Toch ontdekte hij midden in die moeilijke periode ook iets anders: een vreugde die niet afhankelijk is van zijn...

somalie
Nieuws

Familie ontdekt geloof in Jezus: Somalische vrouw (20) mishandeld en opgesloten

In Somalië houdt een islamitische man zijn twintigjarige nicht opgesloten nadat hij ontdekte dat zij zich tot het christendom bekeerde. De vrouw, Mariam Fatuma, wordt mishandeld en krijgt onvoldoende eten en water. Sinds haar opsluiting op 27...

Thomas Langeveld en Marco Hofland
Interview

Thomas Langeveld ging als tiener op zoek naar God: “Ik dacht dat geloven iets voor gekkies was”

Thomas Langeveld (17) groeide op zonder christelijke opvoeding. Toch begon hij als tiener steeds vaker te twijfelen aan zijn eigen ongeloof. Toen hij vastliep in schaamte en onzekerheid, deed hij iets wat hij zelf nauwelijks kon verklaren: hij...

Jeffrey Schipper
Column

Huwelijkscrisis CGK: relatietherapie of een scheidingsbemiddelaar?

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) doen mij steeds meer denken aan een echtpaar in een ernstige huwelijkscrisis. De ene partner heeft inmiddels zijn koffers gepakt, woont ergens anders en is begonnen een nieuw huishouden in te richten. De...

Cees Hoek
Nieuws

Predikant bezorgd over ‘haat richting Israël’ na felle reacties op Israëlzondag

De hervormde predikant Cees Hoek maakt zich grote zorgen over antisemitisme en de felle reacties rond Israël. Nadat een bericht van hem in aanloop naar Israëlzondag veel reacties opriep, licht hij zijn standpunt verder toe. 'Wat mij het meest...

Kerkscheuring CGK
Nieuws

Rijnsburg reageert op brief CGK-synode: ga niet afzonderlijk met Hoogeveen in gesprek

De groep Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) die zich sinds het vastlopen van de vorige generale synode afzonderlijk organiseert, roept aangesloten gemeenten op niet zelfstandig in gesprek te gaan met de nieuwe CGK-synode in Hoogeveen. Volgens de...

Herdenking 7 oktober
Video

LIVE: Kijk mee met de herdenking van 7 oktober in Barneveld

Woensdagavond 7 oktober vindt in Barneveld een grote herdenkings- en solidariteitsbijeenkomst plaats. De bijeenkomst begint om 19.30 uur en is hieronder live te volgen. Tijdens de avond staan de gebeurtenissen van 7 oktober 2023 centraal en komen...

India
Nieuws

Bedreigde Indiase voorganger verliest huis door overstroming: kerk biedt gezinnen onderdak

De Indiase voorganger Golu Singh en zijn gezin zijn hun huis kwijtgeraakt door overstromingen in de deelstaat Chhattisgarh. Ze verblijven nu met vijf andere getroffen gezinnen in zijn kerk, die het natuurgeweld wel doorstond. De voorganger kreeg kort...