Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Alternative für Deutschland (AfD)
Nieuws

Duits kerkverband stelt voorwaarden aan AfD-politici die kerkelijk ambt willen bekleden

Mag iemand die actief is voor de Duitse politieke partij AfD ook ambtsdrager zijn? De Evangelische Kerk in Duitsland (EKD) heeft daar nieuwe richtlijnen voor gepubliceerd. AfD-politici en partijbestuurders die een kerkelijk ambt willen vervullen,...

Polen
Nieuws

Poolse bisschoppen willen bemiddelen in politieke crisis en roepen op tot vasten

De Poolse katholieke bisschoppen bieden aan te bemiddelen in de politieke crisis rond het Constitutionele Tribunaal. Dat bevestigde woordvoerder Leszek Gęsiak woensdag tegenover de katholieke nieuwsdienst KAI. De bisschoppen roepen gelovigen...

Trailer The Chosen seizoen 6
Nieuws

Regisseur The Chosen haalt uit naar critici na ophef over blauwe engelen in trailer

Dallas Jenkins, de regisseur van de populaire christelijke serie The Chosen, heeft fel gereageerd op kritiek op het nieuwe seizoen. Vooral de opvallende verschijning van blauwe engelen in een korte trailer zorgt voor discussie. Volgens Jenkins...

paus
Nieuws

Paus Leo XIV ontvangt Bob Dylan en geeft hem een rozenkrans

Paus Leo XIV heeft woensdagmiddag de Amerikaanse zanger Bob Dylan ontvangen in het Apostolisch Paleis in Vaticaanstad. De paus gaf de 85-jarige muzikant een rozenkrans. Dylan overhandigde hem zijn autobiografie Chronicles – Volume 1. Volgens...

Frankrijk
Nieuws

Frankrijk maakt euthanasie en hulp bij zelfdoding vanaf januari mogelijk

Frankrijk maakt hulp bij zelfdoding en euthanasie vanaf januari 2027 mogelijk. Dat bevestigde minister van Volksgezondheid Stéphanie Rist dinsdag op radiozender Franceinfo. De benodigde uitvoeringsbesluiten verschijnen volgens haar op tijd om de...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Taybeh door geweld van Israëlische kolonisten

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh waarschuwt dat het voortbestaan van de christelijke gemeenschap in Taybeh, op de bezette Westelijke Jordaanoever, onder druk staat. Door herhaaldelijke aanvallen van Israëlische kolonisten en beperkingen op...

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse rechter vreesde te worden neergeschoten tijdens godslasteringszaak

Een Pakistaanse rechter heeft woensdag tijdens een zitting in Islamabad verteld dat hij bij de behandeling van een godslasteringszaak voor zijn leven vreesde. Sardar Ejaz Ishaq Khan zei dat hij bang was dat iemand de rechtszaal zou binnenkomen en hem...

christenen
Nieuws

Na zestig doden in Ethiopië waarschuwt Open Doors: christelijke dorpen nauwelijks beschermd

Orthodoxe christenen in de Ethiopische regio Oromia leven steeds vaker met geweld en dreiging. Na twee aanvallen in oktober, waarbij volgens hun kerk zeker zestig gelovigen omkwamen, waarschuwt Open Doors voor het gebrek aan bescherming. Onderzoekers...

Meerartikelen

IZB logo
Nieuws

IZB stelt missionaire training voor twintigers gratis beschikbaar aan gemeenten

Hoe deel je het christelijk geloof in een cultuur waarin iedereen zijn eigen waarheid lijkt te hebben? En hoe leg je uit waarom het Evangelie relevant is? Met de training Twenties-four-seven wil de IZB twintigers helpen om daar in het dagelijks leven...

Graham
Nieuws

Katholieken stemmen minder Republikeins, witte evangelicals blijven partij Trump trouw

Katholieke kiezers hebben bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van dinsdag ongeveer even vaak Democratisch als Republikeins gestemd. Witte evangelicals bleven juist overwegend achter de Republikeinen staan. Dat blijkt uit voorlopige...

debat
Nieuws

CU helpt kabinet richting meerderheid voor belastingplan, SGP houdt vast aan voorwaarden

Het kabinet lijkt met steun van de ChristenUnie, 50PLUS en Groep Markuszower voldoende stemmen te hebben voor het belastingplan in de Tweede Kamer. Maar in de Eerste Kamer ontbreekt die zekerheid nog. Tijdens het debat van woensdagavond koos de...

Gerrit Jan en Shannon Dekker
Column

Een voorganger is een herder, geen eigenaar van de kudde

Geestelijk leiderschap begint vaak met een oprecht verlangen om mensen te beschermen. Maar wanneer verandert die zorg in controle? Gerrit Jan en Shannon Dekker weten uit eigen ervaring hoe zwaar de verantwoordelijkheid van een oudste kan wegen. Ze...

Judith Fanto
Column

Mijn grootouders werden gered door vreemden: Zou ik hetzelfde durven?

In gedachten heb ik onze hooizolder al verschillende keren opgemeten. Achter de balen een houten schot. Achter dat schot passen twee volwassenen en een kind. Of drie volwassenen die het goed met elkaar kunnen vinden. Dat doe ik niet omdat ik weet dat...

Peter Pilon
Video

Bijbels van steen? Peter Pilon ontwikkelt waterbestendige Bijbel voor zendelingen

Een Bijbel die bestand is tegen tropische regen, vocht en modder. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar drukker Peter Pilon heeft met zijn bedrijf City Bibles een bijzondere uitgave ontwikkeld: een complete Bijbel waarvan de bladzijden...

Jacobs
Column

De directeur van het Amersfoorts Museum moet zich schamen

Opperrabbijn Binyomin Jacobs uit in zijn nieuwe onderstaande dagboek scherpe kritiek op een museumdirecteur die zich heeft teruggetrokken uit het Comité van Aanbeveling voor het 300-jarig bestaan van de Amersfoortse synagoge. Jacobs vindt het...

HVC David
Video

David uit Nigeria overleeft een Fulani-aanval

“Ik hoorde mijn kinderen roepen: papa, papa!” David maakt van dicht bij mee hoe Fulani-herders zijn dorp en zijn gezin aanvallen. Hartverscheurend is zijn verhaal. Voor zijn ogen ziet hij zijn vrouw en eigen kinderen sterven. Alleen zijn dochter en...

Business as Mission
Persbericht

BAM Congres brengt geloof en ondernemerschap samen in Ede

EDE, 3 november 2026 – Volgende week, op donderdag 12 en vrijdag 13 november, vindt in 50|50 Hotel Belmont in Ede de negende editie van het BAM Congres plaats. Onder het motto Build what matters komen ondernemers, investeerders en leiders samen...

The Chosen
Persbericht

New Faith Network over nieuw seizoen The Chosen: 'Pasen valt dit jaar in november'

Terwijl de meeste streamingdiensten zich in november voorbereiden op de kerstperiode, staat bij New Faith Network dit jaar een heel ander verhaal centraal. Op 16 november verschijnt het zesde seizoen van de wereldwijd succesvolle serie The Chosen,...

embryo
Nieuws

ChristenUnie en SGP fel tegen embryokweek, CDA worstelt met keuze

ChristenUnie en SGP hebben dinsdag in de Eerste Kamer hun verzet tegen het kweken van embryo’s voor onderzoek herhaald. Volgens beide partijen rechtvaardigen mogelijke medische doorbraken niet dat menselijk leven speciaal wordt gemaakt om het...

Homostel
Nieuws

Opzienbarende peiling: steun voor Brits conversieverbod keldert van 51 naar 3 procent

Van 51 naar slechts drie procent. Zo spectaculair keldert de steun voor een Brits verbod op conversiepraktijken zodra mensen horen welke gevolgen de wet mogelijk heeft voor christelijke ouders en predikanten. Bidden met je kind of iemand vanuit de...