Huiselijk geweld en de rol van de kerk: doorbreek het taboe

Verdieping 12 juli 2024 3 minuten Andries Scherpenzeel
echtscheiding

De kerk heeft een belangrijke rol te spelen in het aanpakken van huiselijk geweld binnen christelijke gezinnen. Het bieden van een veilige ruimte waar slachtoffers terechtkunnen zonder angst voor veroordeling, is een eerste stap. De kerk kan echter nog veel meer doen.

Echtscheiding is een complex en emotioneel geladen proces, dat gepaard kan gaan met huiselijk geweld, helaas ook in christelijke gezinnen. Ambtsdragers binnen de kerkelijke gemeente spelen een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die te maken krijgen met deze moeilijke situatie. Het is van groot belang om met lef en moed op te treden, waarbij het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van een veilige ruimte voor slachtoffers centraal staan.

Kindermishandeling
Het doorbreken van het stilzwijgen rond (vermoedens van) huiselijk geweld begint met open communicatie. Een ambtsdrager, de wijkouderling bijvoorbeeld, kan gesprekken op gang brengen door een vertrouwelijke en ondersteunende omgeving te bieden, bijvoorbeeld door te laten merken dat je beschikbaar bent om te luisteren zonder oordeel. Het is essentieel om te begrijpen dat huiselijk geweld niet beperkt blijft tot bepaalde sociale of religieuze groepen; het is van belang deze realiteit onder ogen te zien.

Wanneer een ambtsdrager of contactpersoon vermoedens heeft van huiselijk geweld, is het van belang om lef en moed te tonen door dóór te vragen. Vaak vinden slachtoffers het moeilijk om over hun situatie te praten, uit angst voor oordeel of represailles van de (ex-)partner. Empathie tonen helpt om een 
brug te slaan. Het aannemen van een tegenovergestelde positie kun je het beste vermijden, zowel letterlijk als figuurlijk. Naast slachtoffers staan en begrip 
tonen voor hun pijn en worstelingen, is belangrijk. Vanuit meerzijdige partijdigheid kun je samen (met behulp van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) zoeken naar de stappen die gewenst en nodig zijn, om de veiligheid van de betrokken gezinsleden te garanderen. 

Voorlichting 
Echtscheiding en huiselijk geweld hebben niet alleen impact op de betrokken volwassenen, maar ook op de kinderen in het gezin. Voor een ambtsdrager is het 
van groot belang om alert te zijn op de mogelijke gevolgen voor de kinderen, zoals emotionele trauma’s en gedragsproblemen. 

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk.

Het inschakelen van preventieve hulp op een vroeg moment is cruciaal om verdere schade te voorkomen. Familie of gemeenteleden kunnen een belangrijke rol spelen door te ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld de kinderen af en toe opvangen, zodat er voor hen een veilige plek is waar ze tot rust kunnen komen.

Lef tonen
De kerk kan voorlichting en toerusting aanbieden aan haar gemeenteleden over de stappen van de meldcode, zodat er meer bewustzijn ontstaat over huiselijk geweld en de impact ervan op individuen en gezinnen. Om slachtoffers door te verwijzen 
naar passende ondersteuning kan de kerk in veel gevallen samenwerken met professionele hulpverleningsinstanties. Het implementeren van preventieve programma’s, zoals huwelijksbegeleiding en emotionele ondersteuning, kan bijdragen aan het verminderen van spanningen binnen gezinnen.

Huiselijk geweld bij echtscheiding is een ernstige kwestie, die niet genegeerd mag worden, zelfs niet binnen de kerk. Voor een ambtsdrager of andere pastoraal betrokkene is het van groot belang om actief betrokken te zijn, lef en moed te tonen in gesprekken en een veilige omgeving te bieden voor slachtoffers. De kerk kan een sleutelrol spelen in het doorbreken van het taboe rond huiselijk geweld en het bieden van concrete ondersteuning aan getroffen gezinnen. Het is een collectieve verantwoordelijkheid om een liefdevolle en ondersteunende gemeenschap te creëren, waarin mensen in tijden van crisis de helpende hand kunnen vinden die ze nodig hebben.

Andries Scherpenzeel is aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en coördinator van de minor Aanpak huiselijk geweld op de CHE.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #7: Jerke groeide op als protestant en is nu katholiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Genève
Nieuws

Politici in Genève mogen niet zichtbaar religieuze symbolen dragen, christenen naar rechter

Drie christenen hebben een rechtszaak aangespannen tegen een nieuw verbod op zichtbare religieuze symbolen voor politici in het Zwitserse kanton Genève. Volgens hen beperkt de maatregel de godsdienstvrijheid en kan die gevolgen hebben voor alle geloo

Philip North
Nieuws

Bisschop waarschuwt voor "ontvlambaar document": "Antisemitisme wakkert verder aan"

De beslissing van de generale synode van de Church of England om het omstreden document Kairos Palestine II officieel te bespreken, zal het groeiende antisemitisme in Groot-Brittannië verder aanwakkeren. Daarvoor waarschuwt de Anglicaanse bisschop va

Verkoolde balken
Nieuws

Verkoolde balken uit verwoesting eerste tempel gevonden in Jeruzalem

Archeologen hebben in Jeruzalem grote verkoolde houten balken gevonden die waarschijnlijk dateren uit de tijd dat de eerste tempel verwoest werd. Dat meldt The Jerusalem Post. De ontdekking werd enkele dagen voor Tisja Be'Av bekendgemaakt, de Joodse

Ds. A. M. Clement
Nieuws

Nieuwe predikant voor NGK Lelystad: ds. A. M. Clement

De Nederlands gereformeerde kerk (NGK) te Lelystad (Lichtbron) beschikt binnenkort over een nieuwe predikant. Ds. A. M. Clement (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant volgt in de Lichtbron de in 2024 naar Ermelo vertrokken ds. C.

David
Interview

Voormalig drugverslaafde David Diaz de la Cruz kwam tot geloof: "De drugs vervreemdden me van God"

“Het voelde alsof God zelf aan de deur stond met open armen en zei: ‘Nu ben je bij Mij. Ik ga met jou aan de slag’”, zegt David Diaz de la Cruz. Afgelopen zondag was in de zomerherhaling van Hour of Power opnieuw zijn verhaal te horen over de transfo

Handen
Nieuws

Rapport: kerk groeit wereldwijd, ondanks toenemende vervolging

Ondanks toenemende vervolging groeit de kerk wereldwijd nog altijd. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het Center for the Study of Global Christianity, waarover The Christian Post bericht. Volgens de onderzoekers neemt het aantal christenen wereldw

kerk
Nieuws

Indonesische kerk wacht al acht jaar op toestemming om kerkgebouw te bouwen

Een protestantse gemeente in Indonesië wacht al acht jaar op toestemming om een eigen kerkgebouw te bouwen. Hoewel de gemeente naar eigen zeggen aan alle wettelijke voorwaarden heeft voldaan, blijft de benodigde vergunning uit door aanhoudende tegens

Somaliland
Nieuws

Christen in Somaliland sterft na vergiftiging vanwege bekering vanuit islam

Een 42-jarige christen is in Somaliland overleden nadat hij vermoedelijk door familieleden was vergiftigd vanwege zijn bekering tot het christelijk geloof. Dat meldt Morning Star News. De man, Sharif Ali, laat een vrouw en vijf kinderen achter. Volge

Meerartikelen

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Geestelijke nood in refogezindte: soms is zwijgen geen optie

De groei van de Hersteld Hervormde Kerk ziet een predikant uit deze kerk niet als een succes, maar als een signaal van diepere problemen. Zijn woorden sluiten aan bij eerdere analyses van verschillende criticasters die soortgelijke zorgen uitten. Als

Danielle Strickland
Preekverslag

Danielle Strickland moedigt christenen aan: “Stop met zo hard je best doen”

“Bid, wacht en ontvang.” Met die drie woorden vatte Danielle Strickland tijdens de New Wine Zomerconferentie de uitnodiging van Jezus aan Zijn discipelen samen. De hoofdspreker merkt op dat Gods vrede niet ontstaat doordat mensen harder werken. Om de

Jerke
Interview

De indrukwekkende geloofsreis van Jerke: "Mijn moeder wilde nog één keer voor me bidden"

Hoewel hij opgroeide in een protestants gezin en al op jonge leeftijd belijdenis deed, voelde het geloof lange tijd leeg voor Jerke Setz (28). Toen hij op het punt stond het geloof definitief achter zich te laten, vroeg zijn moeder of ze nog één keer

Ds. C. B. Westerink
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente 't Venster te Lekkerkerk: ds. C. B. Westerink

De hervormde gemeente 't Venster te Lekkerkerk krijgt een nieuwe predikant. Ds. C. B. Westerink (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In Lekkerkerk volgt Westerink ds. P. Vernooij op. Laatstgenoemde predikant ging vorig jaar oktober met emer

AI
Nieuws

Nieuwe richtlijnen moeten kerken helpen verantwoord om te gaan met AI

Kerken in het Verenigd Koninkrijk worden aangemoedigd om bewuster na te denken over het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI). De AI Christian Partnership (AICP) heeft hiervoor nieuwe richtlijnen gepubliceerd. Die moeten voorgangers en kerkleide

US
Nieuws

VS dreigen hulp aan Nigeria stop te zetten vanwege geweld tegen christenen

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat de Amerikaanse hulp aan Nigeria kan stilleggen als het land onvoldoende optreedt tegen het geweld tegen christenen en andere religieuze minderheden. Het voorstel maakt d

China
Nieuws

Bijbels in beslag genomen bij nieuwe actie tegen Chinese huiskerken

De Chinese autoriteiten hebben opnieuw hard opgetreden tegen onafhankelijke huiskerken. Tijdens gecoördineerde politieacties in de provincie Hunan werden Bijbels in beslag genomen, tientallen christenen verhoord en meerdere voorgangers en kerkmedewer

Jens Spahn
Nieuws

CDU-fractieleider Jens Spahn treedt af na ophef over draagmoederschap

De fractievoorzitter van de Duitse christendemocratische CDU, Jens Spahn, is afgetreden nadat hij onder vuur kwam te liggen omdat hij samen met zijn man via een Amerikaanse draagmoeder een zoon kreeg. Dat melden diverse media. In Duitsland is draagmo

Ds. P. de Vries
Video

HHK-predikant vertelt over vrouw die zich uit alle kerkelijke registers wilde laten verwijderen

"Ze vroeg: 'Ben ik dan echt overal van af?' 'Overal', zei hij, 'op één ding na. En dat is iets waar wij niet over gaan: ook u moet straks voor de rechterstoel van Christus verschijnen. Of u nu wel of niet in de kaartenbak van de kerk staat en of u nu

Evert Barten
Video

Evert Barten over het negende gebod: “Roddel is een afschuwelijk kwaad”

“Liegen en bedriegen zijn werken van de duivel.” Met die woorden spreekt Evert Barten, directeur van de Jeugdbond Gereformeerde Gemeenten (JBGG), in een video van Daniël Online over het negende gebod: “Gij zult geen vals getuigenis spreken tegen uw n

fotowedstrijd GroeneKerken
Persbericht

GroeneKerken organiseert fotowedstrijd rond thema 'Vertraag, verwonder, vier'

GroeneKerken nodigt christenen uit om deze zomer hun creativiteit te laten spreken tijdens een landelijke fotowedstrijd. Rond het jaarthema 'Vertraag, verwonder, vier' worden deelnemers uitgedaagd een fotodrieluik te maken dat laat zien hoe deze drie

Renzo Merbis
Interview

Renzo Merbis over de lijdensvraag: “Zonder God krijg ik alleen maar méér vragen”

Historische argumenten speelden een belangrijke rol in de documentaire Kan ik dit nog geloven?, maar voor documentairemaker Renzo Merbis bleek uiteindelijk een andere vraag veel ingrijpender: waarom laat God lijden toe? Zijn vrouw is chronisch ziek e