Van worshiphit tot EK-knaller: heiligschennis?

Column 1 juli 2024 3 minuten Marijn Vlasblom
Marijn Vlasblom
ANP

Eens in de zoveel jaar komt er in evangelisch Nederland een ware worshiphit voorbij. Zoā€™n lied dat in je hoofd blijft zitten en binnen no-time in menig evangelische kerk wordt gezongen. Vaak al vĆ³Ć³r er een opwekkingsnummer aan te koppelen is. Ik herinner me de tijden dat Michael W. Smitā€™s ā€˜You Are Holyā€™ (U bent heilig) en later Elineā€™s Jezus Overwinnaar tot het standaardrepertoire van vrijwel iedere kerkband behoorde. ā€œDit is er weer zo een!ā€, denk ik dan. 

Afgelopen half jaar doet Elevation Worship met Brandon Lake goede zaken met het nummer Praise. Wie kent ā€˜m niet? ā€œLet everything, that has breath, praise the Lord!ā€ met bijbehorend drumriedeltje. Onze eigen kerk zong het talloze keren, maar als gastspreker in andere kerken kom ik het de laatste tijd veel tegen in andere kerken. Dit is er dus weer zo een! 

Groot was dan ook mijn verbazing toen ik vorige week via de christelijke media werd gewezen op een WK-hit, gebaseerd op dezelfde melodie. Partyband ā€˜Lawineboysā€™ pakt nogal schaamteloos de melodie van Praise, en bezingt ons Nederland in het licht van het Europees Kampioenschap voetbal.

Beluister het lied van de Lawineboys:

Los van de rechtenkwestie, de lyrics en de vraag rondom originaliteit, zit ik me af te vragen wat je daar nou als gelovige van mag denkenā€¦ Een aantal geloofsgenoten was er als de kippen bij om in diverse socials de schare voetbalfans te wijzen op het origineel van Brandon Lake. Velen gaan een stap verder en vinden het oneerbiedig of ronduit schandalig dat met een melodie, bedoeld als aanbidding voor onze God, ineens een heel andere heer wordt bezongen. De hemelse Vader wordt daar toch ineens vervangen door het vaderlandā€¦ Voor die reactie is veel te zeggen, maar ik krijg er de afgelopen dagen ook drie andere gedachten bij:

Laten we eerlijk zijn over de wisselwerking tussen worship en seculiere muziek. Zo heilig zijn onze melodiƫn misschien niet.

Als eerste is een groot deel van onze muzikale traditie ontstaan vanuit een aanhaken bij de seculiere liedcultuur. Johannes de Heer gebruikte al liederen uit de dorpscafĆ©s en stadskroegen en kroeg en voorzag die van een religieuze lading, eigenlijk dus de omgekeerde beweging. Hedendaagse worship leunt grotendeels op bredere muzikale ontwikkelingen uit de maatschappij. Waar opwekkingsliederen in de jaren ā€™80 en ā€™90 per definitie leunde op de dwarsfluit, klinken allerlei invloeden van trance/edm door in de nieuwste liederen. En je maakt mij niet wijs dat ik de eerste ben die de invloed van ā€˜Go Westā€™ van de Pet Shop Boys (of de voetbalvariant ā€˜ā€™t Is stil aan de overkantā€™) duidelijk terug hoor in het refrein van ā€˜Breng dank aan de eeuwigeā€™ (Opwekking 331). Overigens kon dat ook weleens andersom zijn: Go West kwam Ć©Ć©n jaar na het originele worshiplied uitā€¦ Maar laten we eerlijk zijn over de wisselwerking tussen worship en seculiere muziek. Zo heilig zijn onze melodiĆ«n misschien niet.

Als tweede ontdekte ik dat Praise met andere tekst ook een totaal andere lading krijgt. Zonder worship-lading kan de muzikale lijn blijkbaar ook prima doorgaan als ordinaire kermismelodie. Ik betrapte mezelf op de gedachte dat misschien wel veel van de melodieĆ«n die wij als ā€˜heiligā€™ beschouwen, het op menig volksfeest prima zouden doen. Zo heb ik ooit iemand uit een volkswijk in onze kerk horen zeggen, dat de muziek wel sterk leek op die van een kroeg, en het was handig dat we de karaoke (beamer) deden! Het lijkt me geweldig dat binnenkort mensen de kerk binnenkomen en bij Praise denken: ā€˜Joh, die ken ik!ā€™ en dan op andere manier naar de inhoud gaan kijken. Kortom: misschien zijn onze worshipmelodieĆ«n zelf niet heilig, maar is het de context die waarde en lading geeft aan de inhoud.

Tot slot kunnen we denk ik veilig constateren dat we als kerk in allerlei opzichten vaak stevig op de maatschappelijke tendensen en de tijdgeest achterlopen. Vandaag vier ik dan maar even dat we blijkbaar af en toe ook eens ergens in voorop gaan.

Marijn Vlasblom is docent aan het Baptisten Seminarium en Coƶrdinator Begrijpend Leven. De blog is afkomstig van Unie-ABC, een netwerk van baptisten- en CAMA-kerken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#358 Patrick & Jeffrey over Christenen voor Israƫl, Tim Hofman en de CGK-crisis
Of beluister op:
Luister naar
0:00

Meerartikelen

Matthijn
Column

Wachten met seks tot het huwelijk: nog steeds een goed idee?

Het is al enige tijd geleden dat ik schreef over single zijn en hoe lastig dat is als je wel een relatie wil, maar niet kunt vinden. Hoe houd je jezelf puur en tot op welke hoogte? Hoe Spartaans kun je leven als single en als je dat volhoudt, ben je

Reflect Filmfestival
Persbericht

Nederlands Filmorkest opent eerste editie christelijke filmfestival Reflect

Het Nederlands Filmorkest opent op 4 april in PathĆ© Ede de eerste editie van het Reflect Filmfestival. Voorafgaand aan de openingsfilm, speelt het ensemble in een intieme bezetting bekende filmmuziek uit films met christelijke themaā€™s. Het gaat om mu

Hugo Bos
Nieuws

Campagne 'Gezin in Gevaar' krijgt staartje: juridische strijd over seksuele voorlichting

Kenniscentrum Rutgers daagde vandaag Civitas Christiana voor de rechter. Rutgers beschuldigt de ultraconservatieve stichting van het verspreiden van desinformatie over de Week van de Lentekriebels en wil dat ze hiermee stopt. Over twee weken doet de

Ds. M. L. Dekker
Nieuws

GerGem Berkenwoude krijgt voor het eerst sinds 1913 een dominee

Ds. M. L. Dekker heeft het beroep aangenomen dat door de gereformeerde gemeente Berkenwoude op hem was uitgebracht. Dat betekent dat deze gemeente na 112 jaar weer beschikt over een gemeentepredikant, zo laat Gergeminfo.nl weten. De gemeente Berkenwo

India
Nieuws

Verdrukking van christenen in India bereikt ongekende hoogte: ā€˜De situatie is ronduit zorgwekkendā€™

De vervolging van christenen in India is in 2024 tot een alarmerend hoogtepunt gekomen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de Religious Liberty Commission van de Evangelical Fellowship of India (EFIRLC). De commissie verifieerde maar liefst 640 gev

Pakistan
Nieuws

Christelijk echtpaar zwaar getroffen door gruwelijke aanval in Pakistan

Een christelijk echtpaar uit Pakistan is slachtoffer geworden van een brute aanval waarbij de vrouw werd verkracht nadat de daders hoorden van hun geloof. De schokkende gebeurtenis vond plaats op 25 maart in het dorp Chak 62-GB Channan, in het distri

Cvandaag podcast
Podcast

Nasleep mediastorm Christenen voor Israƫl besproken in Cvandaag podcast

Christenen voor Israƫl was de afgelopen week hƩt gesprek van de dag. Daar ging een onderzoek van Investico, het Nederlands Dagblad en het BNNVARA-programma BOOS aan vooraf. De nasleep van de mediastorm bespreekt redacteur Patrick Simons in de nieuwsp

Oude stad
Nieuws

Toename anti-christelijk geweld in Israƫl: geestelijken bespuugd, kerken beschadigd

Het aantal antichristelijke incidenten in Israƫl is in 2024 fors gestegen. Dat blijkt uit een rapport van het Rossing Center for Education and Dialogue, een interreligieuze organisatie gevestigd in Jeruzalem. In totaal werden 111 aanvallen op christe

Meerartikelen

Sneeuwwitje
Nieuws

Evangelist bekritiseert remake Sneeuwwitje: "Mensen hebben redding nodig"

De Amerikaanse pastor Greg Laurie heeft stevige kritiek geuit op de remake van Sneeuwwitje. Volgens de evangelist is de diepere, geestelijke boodschap van het klassieke verhaal verdwenen, zo melden diverse media. De oorspronkelijke Sneeuwwitje, gebas

Ds. W. Visscher
Video

GerGem-predikant wijst op krapte woningmarkt: "Begin zo vlug mogelijk met sparen"

In een recente preek over het zevende gebod 'Gij zult niet stelen' stond GerGem-predikant W. Visscher onder meer stil bij de krapte op de woningmarkt. De predikant stelt vast dat het voor veel jongeren tegenwoordig een grote uitdaging is om een huis

Livia Tossici-Bolt
Nieuws

Amerikaanse overheid bezorgd over juridische vervolging Britse pro-life activiste

De Amerikaanse overheid heeft zich uitgesproken over de vervolging van de Britse pro-life activiste Livia Tossici-Bolt. Dat meldt Christian Today. De vrouw zou binnen de bufferzone van een abortuskliniek een bord hebben vastgehouden met de tekst: Her

Jochem Duinhof
Video

Dorcas niet blij met bezuiniging op ontwikkelingshulp: "We zijn erg teleurgesteld"

Minister Reinette Klever kan haar bezuinigingen op ontwikkelingshulp doorvoeren. "We zijn erg teleurgesteld in de nieuwe koers die het kabinet wil varen", reageert Jochem Duinhof (foto), politiek adviseur bij Dorcas, naar aanleiding van een debat dat

Jan-Jaap van Peperstraten
Preekverslag

God kan en wil niet op onbenaderbare afstand blijven

Geen enkel verhaal, hoe goed het ook is, staat alleen maar op zichzelf. Elke keer als we iemand een verhaal vertellen, of het nu echt is of verzonnen, dan hebben we daar een reden voor. We willen niet zomaar wat vertellen: we willen ook iets laten zi

Hans Reinders
Verdieping

Waarom er twee verschillende scheppingsverhalen in de Bijbel staan

De Duitse theoloog Julius Wellhausen (1844-1918) meende dat er in Genesis twee totaal verschillende scheppingsverhalen staan. Het eerste scheppingsverhaal in Genesis (1:1-2:4a) zou ongeveer vijf eeuwen voor Christus geschreven zijn door priesters. He

Petra van Aalst
Column

Geloofstwijfel: agnost houdt refogezindte spiegel voor

In mijn beleving was de kerkelijke gemeente waar ik als kind naartoe ging Ć©Ć©n van de weinigen waar de ware leer werd verkondigd. Bij veel andere kerken ging het allemaal veel te makkelijk. "Evangelie op grote wielen", noemden we dat. Waar die uitdruk

Kees van Dijk
Interview

Kees van Dijk neemt afscheid van Bond tegen vloeken: "We voeren geen achterhoedegevecht"

Na zeven jaar werkzaam te zijn geweest als directeur van de Bond tegen vloeken gaat Kees van Dijk (65) met pensioen. De directeur merkte een verharding in het taalgebruik in de afgelopen zeven jaar. Toch zag hij zijn werk niet als een achterhoedegeve

Robert Plomp
Interview

Robert Plomp mocht niet aan de slag als dominee: "Boos bad ik: 'Heer, wat wilt U nu van me?'"

ā€œDe ene dag wil ik graag dominee worden. De andere dag denk ik: zoek het allemaal maar uit!ā€ De afgelopen jaren verkeerde Robert Plomp in een geloofscrisis. Zijn roeping om als dominee te mogen dienen is niet in vervulling gegaan. In gesprek met Cvan

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP verbijsterd: "Onze straten en steden worden gevuld met antisemitische drek"

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk voelde zich afgelopen weekeinde een vreemde in zijn eigen land. Dat vertelde hij dinsdag tijdens het wekelijkse Vragenuur in de Tweede Kamer. De reden? Tijdens een demonstratie verkleedde een man zich als Hamas-strijder

Judy Henderson
Positief nieuws

Vrouw verbleef 35 jaar onterecht in gevangenis: "Jezus gaf me de kracht om op te staan"

In 2017 zakte Judy Henderson op haar knieĆ«n in een gevangenis in Missouri. Na 35 jaar onterecht vast te hebben gezeten voor een misdrijf dat ze niet had gepleegd, kreeg ze onverwachts gratie van gouverneur Eric Greitens. ā€œHij pakte me bij de schouder

ds. A. Simons
Video

Ds. Simons vertelt verhaal over verjaardagscadeau van domineeszoon

"Er was een vrouw die was op een gezelschap geweest. Dat kwam vroeger vaak voor, dat Gods kinderen samenkwamen. En die vrouw wilde ook wel eens horen wat kinderen van God tegen elkaar vertelden. Maar in plaats van dat ze daar geestelijk door opgebeur