Van worshiphit tot EK-knaller: heiligschennis?

Eens in de zoveel jaar komt er in evangelisch Nederland een ware worshiphit voorbij. Zoān lied dat in je hoofd blijft zitten en binnen no-time in menig evangelische kerk wordt gezongen. Vaak al vĆ³Ć³r er een opwekkingsnummer aan te koppelen is. Ik herinner me de tijden dat Michael W. Smitās āYou Are Holyā (U bent heilig) en later Elineās Jezus Overwinnaar tot het standaardrepertoire van vrijwel iedere kerkband behoorde. āDit is er weer zo een!ā, denk ik dan.
Afgelopen half jaar doet Elevation Worship met Brandon Lake goede zaken met het nummer Praise. Wie kent ām niet? āLet everything, that has breath, praise the Lord!ā met bijbehorend drumriedeltje. Onze eigen kerk zong het talloze keren, maar als gastspreker in andere kerken kom ik het de laatste tijd veel tegen in andere kerken. Dit is er dus weer zo een!
Groot was dan ook mijn verbazing toen ik vorige week via de christelijke media werd gewezen op een WK-hit, gebaseerd op dezelfde melodie. Partyband āLawineboysā pakt nogal schaamteloos de melodie van Praise, en bezingt ons Nederland in het licht van het Europees Kampioenschap voetbal.
Beluister het lied van de Lawineboys:
Los van de rechtenkwestie, de lyrics en de vraag rondom originaliteit, zit ik me af te vragen wat je daar nou als gelovige van mag denkenā¦ Een aantal geloofsgenoten was er als de kippen bij om in diverse socials de schare voetbalfans te wijzen op het origineel van Brandon Lake. Velen gaan een stap verder en vinden het oneerbiedig of ronduit schandalig dat met een melodie, bedoeld als aanbidding voor onze God, ineens een heel andere heer wordt bezongen. De hemelse Vader wordt daar toch ineens vervangen door het vaderlandā¦ Voor die reactie is veel te zeggen, maar ik krijg er de afgelopen dagen ook drie andere gedachten bij:
Als eerste is een groot deel van onze muzikale traditie ontstaan vanuit een aanhaken bij de seculiere liedcultuur. Johannes de Heer gebruikte al liederen uit de dorpscafĆ©s en stadskroegen en kroeg en voorzag die van een religieuze lading, eigenlijk dus de omgekeerde beweging. Hedendaagse worship leunt grotendeels op bredere muzikale ontwikkelingen uit de maatschappij. Waar opwekkingsliederen in de jaren ā80 en ā90 per definitie leunde op de dwarsfluit, klinken allerlei invloeden van trance/edm door in de nieuwste liederen. En je maakt mij niet wijs dat ik de eerste ben die de invloed van āGo Westā van de Pet Shop Boys (of de voetbalvariant āāt Is stil aan de overkantā) duidelijk terug hoor in het refrein van āBreng dank aan de eeuwigeā (Opwekking 331). Overigens kon dat ook weleens andersom zijn: Go West kwam Ć©Ć©n jaar na het originele worshiplied uitā¦ Maar laten we eerlijk zijn over de wisselwerking tussen worship en seculiere muziek. Zo heilig zijn onze melodiĆ«n misschien niet.
Als tweede ontdekte ik dat Praise met andere tekst ook een totaal andere lading krijgt. Zonder worship-lading kan de muzikale lijn blijkbaar ook prima doorgaan als ordinaire kermismelodie. Ik betrapte mezelf op de gedachte dat misschien wel veel van de melodieĆ«n die wij als āheiligā beschouwen, het op menig volksfeest prima zouden doen. Zo heb ik ooit iemand uit een volkswijk in onze kerk horen zeggen, dat de muziek wel sterk leek op die van een kroeg, en het was handig dat we de karaoke (beamer) deden! Het lijkt me geweldig dat binnenkort mensen de kerk binnenkomen en bij Praise denken: āJoh, die ken ik!ā en dan op andere manier naar de inhoud gaan kijken. Kortom: misschien zijn onze worshipmelodieĆ«n zelf niet heilig, maar is het de context die waarde en lading geeft aan de inhoud.
Tot slot kunnen we denk ik veilig constateren dat we als kerk in allerlei opzichten vaak stevig op de maatschappelijke tendensen en de tijdgeest achterlopen. Vandaag vier ik dan maar even dat we blijkbaar af en toe ook eens ergens in voorop gaan.
Marijn Vlasblom is docent aan het Baptisten Seminarium en Coƶrdinator Begrijpend Leven. De blog is afkomstig van Unie-ABC, een netwerk van baptisten- en CAMA-kerken.
Praatmee