PKN kiest geen kant in oorlog Gaza: 'Politieke opvattingen staan oplossingen in de weg'

Nieuws 2 april 2024 4 minuten
scriba de reuver
PKN

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) heeft uit naam van scriba René de Reuver en directeur van Kerk in Actie Jurjen de Groot een uitgebreid statement gepubliceerd over de situatie in Israël en Gaza. Daarin stelt men geen partij te willen kiezen ondanks dat veel mensen en organisaties hen daartoe oproepen. 'De Protestantse Kerk is geroepen tot onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël, maar dat is expliciet niet hetzelfde als de staat Israël, laat staan de Israëlische regering.'

De kerk benadrukt zowel het lijden van Joden als Palestijnen onder ogen te willen zien en doet daarbij direct een oproep: ‘Volharding in politieke opvattingen draagt niet bij aan het verzachten van het leed van Joden, Palestijnen en alle anderen die direct of indirect geraakt worden door de oorlog in en rondom Gaza. Wanneer we anderen willen overtuigen van ons eigen gelijk, leidt dit vrijwel nooit tot meer genuanceerde opvattingen, maar juist bijna altijd tot meer spanningen. Een open en liefdevolle houding, geduld, vriendelijkheid, goedheid en geloof kunnen ons wel verder helpen.” 

Volgens de PKN zijn er nauwelijks onderwerpen waar meer discussie over bestaat dan de situatie in Israël en Gaza: ‘Sinds de barbaarse aanslagen van Hamas in oktober vorig jaar en de naar aanleiding daarvan opgelaaide oorlog, krijgt de Protestantse Kerk uiteenlopende vragen en oproepen om partij te kiezen. Dat varieert van ‘noodhulp aan Gaza betekent steun aan de vijanden van Israël’ tot ‘veroordeel de genocide’. De kerk schetst vervolgens de schrijnende situatie voor zowel Palestijnen als de ‘voortdurende onzekerheid over het eigen bestaansrecht en de angst voor terroristische aanslagen’ in Israël. Daarbij stelt men ook dat het conflict de Joodse gemeenschap en Palestijnen in Nederland raakt. 

'Verbondenheid met het volk Israël is expliciet niet hetzelfde als de staat Israël, laat staan de Israëlische regering.' 

Maar een kant kiezen doet de PKN niet. ‘Voor de Protestantse Kerk is het helder dat het nooit een kwestie van ‘kiezen tussen partijen’ kan zijn, maar dat het een blijvende zoektocht is hoe vrede en humaniteit gediend kan worden. De Protestantse Kerk is geroepen tot onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël, maar dat is expliciet niet hetzelfde als de staat Israël, laat staan de Israëlische regering. Kern van de verbondenheid is dat het christelijk geloof niet denkbaar is zonder joodse wortels en dat de kerk geroepen is tot gesprek met het jodendom.’ 

‘De Protestantse Kerk ziet (volken)recht en in internationale verdragen omschreven mensenrechten als het primaire oriëntatiepunt voor de oplossing van het Israëlische-Palestijns-Arabisch conflict. Een gebruik van religieuze argumenten om grondgebied te claimen, bijvoorbeeld vanuit een visie op ‘Groot-Israël’, blijft de kerk afwijzen, of zo’n claim nu op joods-zionistische, christen-zionistische of ook islamitische uitgangspunten berust. 

De wederzijdse haat en onbegrip, het gepolariseerde debat en het vijanddenken - zowel daar als hier -, staan oplossingen en noodhulp in de weg, met alle gevolgen van dien. Voor het afwenden van een humanitaire ramp, is humaniteit nodig. We moeten ‘de ander’ altijd als mens blijven zien. Als kerk leren we dit verstaan vanuit Bijbelse grondwaarden. Juist met Pasen staan we erbij stil dat in de wonden en de trauma's de wonden van Christus zichtbaar worden. Concreet houdt dit in dat de Protestantse Kerk alles afwijst wat vrede en rechtvaardigheid in de weg staat en voorstander is van alles wat hier juist aan bijdraagt. De huidige politieke loopgraven staan dit in de weg.’

'De PKN wijst alles af wat vrede en rechtvaardigheid in de weg staat en is voorstander van alles wat hier juist aan bijdraagt.' 

Vervolgens stelt de kerk voor een permanent staakt-het-vuren te zijn, net als het vrijlaten van de Israëlische gegijzelden en een samenleving waarin iedereen in vrijheid, gelijkheid, menselijke waardigheid en rechtvaardigheid kan leven. Ook veroordeelt men ‘buitensporig geweld van beide kanten’ en ‘onrecht en uitsluiting’. Verder distantieert de PKN zich van ‘directe of indirecte (financiële) steun aan kolonisten en geweld door hen op de Westbank’. ‘De Israëlische nederzettingen zijn illegaal’, maakt de kerk duidelijk. Tot slot veroordeelt de kerk het feit dat de Joodse gemeenschap in Nederland wordt bedreigd en verantwoordelijk wordt gehouden voor de situatie in Israël en Gaza: ‘Dit is antisemitisme.’ 

De Reuver en de Groot besluiten hun statement met een oproep: ‘We roepen iedereen op die op wat voor wijze ook daar een bijdrage aan kan leveren, om alles te doen om honger, ontheemding, vluchtelingenstromen, doden en andere vormen van rampspoed te voorkomen. Politieke opvattingen en vooronderstellingen staan oplossingen veelal in de weg. Elk mens is geliefd door God en naastenliefde begint met het leren aanraken van elkaars wonden. Herkenning en erkenning van elkaars leed zijn noodzakelijk om samen verder te komen.’ 

Wij vragen ons af...

Hoe beoordeelt u dit statement van de PKN?

Praatmee

Beluister onze podcast

#395 Jeffrey & ds. Bas van der Graaf over een stille opwekking: zijn kerken er klaar voor?
Of beluister op:

Meerartikelen

De Leidsche Hoeven
Opinie

Reformatorische zorginstelling laat cliënten en hun ouders in de steek

Toen de brand uitbrak op de zorgboerderij waar ons kind zijn dagbesteding had, overheerste één gevoel: dankbaarheid dat iedereen veilig was. Gebouwen kun je herbouwen. Spullen kun je vervangen. Dat was op dat moment bijzaak. Daarna nam de zorgorganis

Sam en Kely
Interview

Als het wonder uitblijft: leven met een onvervulde kinderwens

Huisje, boompje, beestje, kindje. Bij veel christenen ziet het ideaalbeeld er ongeveer zo uit: je ontmoet ergens in je jongvolwassen jaren een leuke jongen of een lief meisje. Je vindt een baan, koopt samen een huis en beleeft een prachtige bruiloft.

Reinier Blijleven
Boekfragment

De voorjaarsschoonmaak van je ziel: vasten als verbintenis met God

Vasten kost ons doorgaans ‘iets’. Dat is niet per definitie slecht; we kiezen ervoor om iets wat op zich goed is, bijvoorbeeld eten, op te offeren voor iets anders wat ook goed is, zoals gebed of geven. We moeten vasten dus niet verwarren met onthoud

Arman Kaymakcian
Getuigenis

Na een suïcidepoging werd Arman geraakt door Psalm 88: "Ik brak volledig"

In een wereld vol verdriet en uitzichtloosheid, is het verhaal van Arman Kaymakcian een baken van hoop. Zijn levensverhaal is een rauw en eerlijk verslag van diep lijden en de kracht van het Evangelie. Kaymakcian, wiens leven jarenlang werd beheerst

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse christenen strijden voor democratische vertegenwoordiging in parlement

Christenen in Pakistan voeren opnieuw actie voor hervorming van het kiesstelsel. Zij vinden dat hun stem nu onvoldoende doorklinkt in de politiek en pleiten voor een systeem waarin zij zelf hun vertegenwoordigers kunnen kiezen. In Pakistan zijn er sp

Amerikaans klaslokaal
Nieuws

Amerikaanse rechter heft verbod op tien geboden in klaslokalen op: staat krijgt groen licht

Een rechter heeft bepaald dat de Amerikaanse staat Louisiana de tien geboden in openbare schoolklassen mag laten ophangen. Dat meldt The Christian Post. Het gaat om een voorlopige beslissing van een federale rechtbank die onder meer rechtszaken uit L

Mariam
Interview

Mariam verliet de islam en koos voor Jezus: "Ik ontving een overvloed van liefde die ik niet kende"

"Het was chaos in mijn leven, maar toen Hij zei: ‘Ik ben er en Ik ga voor je zorgen’, wist ik: oké dan, let’s go!" Met die woorden blikt Mariam Emers-Atya afgelopen zondag in Hour of Power terug op het moment waarop zij, geboren in Mekka en opgegroei

Ds. S. Dierx
Nieuws

Nieuwe dominee voor hervormde gemeente Nieuwendijk: ds. S. Dierx

De hervormde gemeente te Nieuwendijk (in samenwerking met Sleeuwijk) beschikt binnenkort weer over een eigen herder en leraar. Ds. S. Dierx (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant volgt in Nieuwendijk ds. N. M. van Ommeren op. Sin

Meerartikelen

Ds. G. J. Baan
Video

GerGem-predikant vertelt over zijn broer die als zendeling vermoord werd

"Hij zei: 'Waar Jan Peter is, daar wil ik ook zijn.' Aan John werd gevraagd: 'Kun je sterven?' Hij antwoordde: 'Ja, want ik heb dat kind Jezus, net als Simeon, in mijn armen gehad'", aldus ds. G. J. Baan. In een recente preek vertelde de GerGem-predi

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp moedigt je aan volop te genieten van wat God geeft

In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' staat het thema 'genieten' centraal. Spreker Wilkin van de Kamp merkt op dat genieten een gave Gods is. Op basis van Prediker moedigt hij de kijker aan om bewust te genieten van het goede d

Rechtszaak kerk
Nieuws

Kort geding Driedorp: gemeenteleden verliezen zaak tegen kerkenraad

De voorzieningenrechter heeft de vorderingen van 23 gemeenteleden uit de vrije hervormde gemeente (VHG) in Driedorp afgewezen. Zij wilden via een kort geding afdwingen dat het stichtingsbestuur een specifiek accountantskantoor opdracht zou geven tot

TUA
Persbericht

TUA-dag 2026 in teken van ‘Wandelen met God’

De Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA) opent op vrijdag 6 maart 2026 haar deuren voor iedereen die zich betrokken weet bij de universiteit. Tijdens de jaarlijkse TUA-dag staat dit keer het thema ‘Wandelen met God’ centraal; een Bijbels motief d

Jelte Alma
Interview

Jelte Alma stopte als gemeentepredikant: “Veel kerken willen iedereen binnenboord houden”

Wat gebeurt er wanneer geestelijke groei van een predikant botst met de structuren van een klassieke kerk? Voor voormalig PKN-gemeentepredikant Jelte Alma leidde dat tot een ingrijpende beslissing: hij vroeg zelf om een losmaking. Niet vanwege een co

Annelies van Walsem-Hoogenboom
Column

Een toevallige ontmoeting: iemand kwam voor een waslijn, maar vond een nieuw hart

Op een gewone, drukke werkdag zegt Annelies van Walsem-Hoogenboom bijna gedachteloos dat een klant zijn bestelling mag omruilen. Wat volgt, blijkt geen toevallige ontmoeting. Een man rijdt twee uur voor een waslijn, maar blijkt terminaal ziek te zijn

Jan-Willem Grievink
Opinie

Stopwoorden in de kerk: christenen hollen kostbare Bijbelwoorden uit

Stopwoorden. We hebben ze allemaal. Vraag het maar eens aan je kinderen. Ze gaan vooral opvallen wanneer je vaak publieke toespraken houdt. Soms zijn ze vermakelijk, maar vaak worden ze irritant. Als toehoorder ga je er opeens op letten. Wat is een s

Jan Pool
Podcast

Jan Pool in Cvandaag podcast: "Deze ziekte komt niet van God"

“Ik heb tegen God gezegd: deze ziekte komt niet van U”, zegt de bekende spreker Jan Pool. Volgens Pool is ziekte het gevolg van een gebroken wereld en van het rijk van de duisternis, niet van God zelf. In de Cvandaag podcast wijst hij op Romeinen 8,

India
Nieuws

India: christelijk gezin afgeslacht door eigen familie na bekering tot christendom

Drie leden van een christelijke familie, waaronder een 15-jarig meisje, zijn vorige maand gedood in de Indiase deelstaat Odisha. Familieleden geloofden dat hun bekering tot het christendom de oorzaak was van ziekte binnen de familie en pleegden de mo

Mexico onrust
Nieuws

Mexicaanse kerkleiders roepen op tot gebed na geweld en onrust

De Mexicaanse bisschoppenconferentie heeft gelovigen opgeroepen tot gebed, voorzichtigheid en onderlinge solidariteit na de recente geweldsgolf in verschillende delen van het land. Aanleiding is de militaire operatie waarbij drugsbaron Nemesio Osegue

Turkije
Nieuws

Kritiek op Turkije na uitzetten christenen zwelt aan

De christelijke mensenrechtenorganisatie ADF International heeft kritiek geuit op de reactie van Turkije, inzake een resolutie van het Europees Parlement over de uitzetting van buitenlandse christenen. Volgens critici betreft het Turkse beleid een "a

Pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Christelijke organisatie waarschuwt tegen gesubsidieerd abortustoerisme

Een christelijke juridische organisatie is bezorgd over het Europese burgerinitiatief My Voice, My Choice. Dit plan moet vrouwen de mogelijkheid geven om in een ander EU-land een abortus te ondergaan wanneer dat in eigen land niet of alleen onder bep