PKN kiest geen kant in oorlog Gaza: 'Politieke opvattingen staan oplossingen in de weg'

Nieuws 2 april 2024 4 minuten
scriba de reuver
PKN

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) heeft uit naam van scriba René de Reuver en directeur van Kerk in Actie Jurjen de Groot een uitgebreid statement gepubliceerd over de situatie in Israël en Gaza. Daarin stelt men geen partij te willen kiezen ondanks dat veel mensen en organisaties hen daartoe oproepen. 'De Protestantse Kerk is geroepen tot onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël, maar dat is expliciet niet hetzelfde als de staat Israël, laat staan de Israëlische regering.'

De kerk benadrukt zowel het lijden van Joden als Palestijnen onder ogen te willen zien en doet daarbij direct een oproep: ‘Volharding in politieke opvattingen draagt niet bij aan het verzachten van het leed van Joden, Palestijnen en alle anderen die direct of indirect geraakt worden door de oorlog in en rondom Gaza. Wanneer we anderen willen overtuigen van ons eigen gelijk, leidt dit vrijwel nooit tot meer genuanceerde opvattingen, maar juist bijna altijd tot meer spanningen. Een open en liefdevolle houding, geduld, vriendelijkheid, goedheid en geloof kunnen ons wel verder helpen.” 

Volgens de PKN zijn er nauwelijks onderwerpen waar meer discussie over bestaat dan de situatie in Israël en Gaza: ‘Sinds de barbaarse aanslagen van Hamas in oktober vorig jaar en de naar aanleiding daarvan opgelaaide oorlog, krijgt de Protestantse Kerk uiteenlopende vragen en oproepen om partij te kiezen. Dat varieert van ‘noodhulp aan Gaza betekent steun aan de vijanden van Israël’ tot ‘veroordeel de genocide’. De kerk schetst vervolgens de schrijnende situatie voor zowel Palestijnen als de ‘voortdurende onzekerheid over het eigen bestaansrecht en de angst voor terroristische aanslagen’ in Israël. Daarbij stelt men ook dat het conflict de Joodse gemeenschap en Palestijnen in Nederland raakt. 

'Verbondenheid met het volk Israël is expliciet niet hetzelfde als de staat Israël, laat staan de Israëlische regering.' 

Maar een kant kiezen doet de PKN niet. ‘Voor de Protestantse Kerk is het helder dat het nooit een kwestie van ‘kiezen tussen partijen’ kan zijn, maar dat het een blijvende zoektocht is hoe vrede en humaniteit gediend kan worden. De Protestantse Kerk is geroepen tot onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël, maar dat is expliciet niet hetzelfde als de staat Israël, laat staan de Israëlische regering. Kern van de verbondenheid is dat het christelijk geloof niet denkbaar is zonder joodse wortels en dat de kerk geroepen is tot gesprek met het jodendom.’ 

‘De Protestantse Kerk ziet (volken)recht en in internationale verdragen omschreven mensenrechten als het primaire oriëntatiepunt voor de oplossing van het Israëlische-Palestijns-Arabisch conflict. Een gebruik van religieuze argumenten om grondgebied te claimen, bijvoorbeeld vanuit een visie op ‘Groot-Israël’, blijft de kerk afwijzen, of zo’n claim nu op joods-zionistische, christen-zionistische of ook islamitische uitgangspunten berust. 

De wederzijdse haat en onbegrip, het gepolariseerde debat en het vijanddenken - zowel daar als hier -, staan oplossingen en noodhulp in de weg, met alle gevolgen van dien. Voor het afwenden van een humanitaire ramp, is humaniteit nodig. We moeten ‘de ander’ altijd als mens blijven zien. Als kerk leren we dit verstaan vanuit Bijbelse grondwaarden. Juist met Pasen staan we erbij stil dat in de wonden en de trauma's de wonden van Christus zichtbaar worden. Concreet houdt dit in dat de Protestantse Kerk alles afwijst wat vrede en rechtvaardigheid in de weg staat en voorstander is van alles wat hier juist aan bijdraagt. De huidige politieke loopgraven staan dit in de weg.’

'De PKN wijst alles af wat vrede en rechtvaardigheid in de weg staat en is voorstander van alles wat hier juist aan bijdraagt.' 

Vervolgens stelt de kerk voor een permanent staakt-het-vuren te zijn, net als het vrijlaten van de Israëlische gegijzelden en een samenleving waarin iedereen in vrijheid, gelijkheid, menselijke waardigheid en rechtvaardigheid kan leven. Ook veroordeelt men ‘buitensporig geweld van beide kanten’ en ‘onrecht en uitsluiting’. Verder distantieert de PKN zich van ‘directe of indirecte (financiële) steun aan kolonisten en geweld door hen op de Westbank’. ‘De Israëlische nederzettingen zijn illegaal’, maakt de kerk duidelijk. Tot slot veroordeelt de kerk het feit dat de Joodse gemeenschap in Nederland wordt bedreigd en verantwoordelijk wordt gehouden voor de situatie in Israël en Gaza: ‘Dit is antisemitisme.’ 

De Reuver en de Groot besluiten hun statement met een oproep: ‘We roepen iedereen op die op wat voor wijze ook daar een bijdrage aan kan leveren, om alles te doen om honger, ontheemding, vluchtelingenstromen, doden en andere vormen van rampspoed te voorkomen. Politieke opvattingen en vooronderstellingen staan oplossingen veelal in de weg. Elk mens is geliefd door God en naastenliefde begint met het leren aanraken van elkaars wonden. Herkenning en erkenning van elkaars leed zijn noodzakelijk om samen verder te komen.’ 

Wij vragen ons af...

Hoe beoordeelt u dit statement van de PKN?

Praatmee

Beluister onze podcast

#395 Jeffrey & ds. Bas van der Graaf over een stille opwekking: zijn kerken er klaar voor?
Of beluister op:

Meerartikelen

Politie
Nieuws

Verdachte van brandstichting bij drie Edese kerken langer vast

De 27-jarige man die vorige week op verdenking van brandstichting bij drie kerken in Ede werd aangehouden, blijft langer vastzitten. Het Openbaar Ministerie meldt dat het voorarrest van de man met twee weken verlengd is. Intussen wordt het onderzoek

Arabische voorganger Saleem Shalash
Video

Voorganger uit Israël over raketaanvallen Iran: "We moeten rennen naar de schuilkelders"

Sinds zaterdag zijn Amerika en Israël in oorlog met Iran. Beide landen voerden luchtaanvallen uit op verschillende militaire en leiderschapsdoelen in het land. Daarbij werd onder meer de Iraanse leider Ayatollah Ali Khamenei in zijn hoofdkwartier uit

Alkmaar
Nieuws

Opvallende draai Grote Kerk Alkmaar na ophef over niet verhuren kerk voor Paasdienst

Er is geen sprake van het categorisch uitsluiten van religieuze bijeenkomsten in de Grote Kerk van Alkmaar. Dat stelde de Alkmaarse wethouder Jan Hoekzema maandag tijdens een debat in de gemeenteraad van die stad. ChristenUnie trok aan de bel nadat e

Rode lijn-protest
Nieuws

Gaza-oorlog: Kritische kerkleden trekken opnieuw ‘rode lijn’ bij PKN

Een groep predikanten, gemeenteleden en theologen binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) organiseert op vrijdag 20 maart opnieuw een zogenoemde ‘Rode Lijn’-actie bij het dienstencentrum in Utrecht. Met de oproep 'Sta op, doe recht: luister ec

Ds. Oscar Lohuis
Video

Ds. Oscar Lohuis heeft lovende woorden voor Iraanse schrijver na tv-optreden

De Verenigde Staten en Israël begonnen zaterdag een grootschalige militaire operatie tegen Iran. De landen voerden luchtaanvallen uit op diverse militaire en leiderschapsdoelen in Iran en schakelden onder meer de Iraanse leider Ayatollah Ali Khamenei

Ds. M. M. van Campen
Nieuws

Hervormde gemeente Ermelo hoopt op komst ds. M. M. van Campen

De hervormde gemeente Ermelo hoopt op de komst van ds. M. M. van Campen. De predikant ontving eerder deze week een beroep en moet in de Nieuwe Kerk ds. J. Bogerd opvolgen. Bogerd is sinds vorig jaar maart verbonden aan de hervormde gemeente te Renswo

jimmy
Nieuws

Prominente katholiek in Hongkong wint rechtszaak maar blijft alsnog vastzitten

Jimmy Lai, een prominente pro-democratische mediamagnaat en katholiek uit Hongkong, heeft deze week beroep gewonnen tegen een veroordeling wegens fraude uit 2022. Lai zat hiervoor een celstraf van zes jaar uit, maar deze uitslag verandert weinig aan

India
Nieuws

Christenen in India mogen hun doden niet begraven ondanks ingrijpen rechter

Inheemse dorpelingen in India hebben christenen de begrafenis van een vrouw belet sinds haar overlijden op 24 februari. Zij stellen dat een christelijke begrafenis hun land en goden zou bezoedelen. Het lichaam van Sambai Mandavi, een inheemse christe

Meerartikelen

Dushi Eisden
Interview

Dushi Eisden over haar overleden pleegzoon Jerryson: "Voor mij was hij een Godsgeschenk"

Een schietincident bij een McDonald’s in Capelle aan den IJssel kostte het leven aan de 15-jarige Jerryson, de pleegzoon van Dushi Eisden. In Hour of Power vertelde zij hoe zijn plotselinge dood haar leven op zijn kop zette en hoe haar geloof haar he

Jan Bor
Persbericht

Dankdienst en boekpresentatie markeren afscheid Jan Bor bij Stichting HVC

Hoe werkt God door gewone mensen, juist onder druk en vervolging? Die vraag staat centraal tijdens een event op woensdag 4 maart in de Grote Kerk te Vianen. Stichting Hulp Vervolgde Christenen (HVC) organiseert deze avond ter gelegenheid van het afsc

Israël, Iran en Esther
Verdieping

Waarom dit Bijbelse feest alles te maken heeft met de oorlog tussen Israël en Iran

Deze week vieren Joden wereldwijd Poerim. Op het eerste gezicht lijkt het een kleurrijk, bijna carnavalesk feest. Kinderen verkleden zich, er wordt hardop gelachen tijdens de lezing van het Bijbelboek Esther, de naam van de schurk wordt overstemd met

Willien van Wieringen
Interview

Volgens theoloog Willien van Wieringen is de Bijbel inclusiever dan veel christenen denken

Queer theologie lijkt voor velen een nieuwe en spannende ontwikkeling. Volgens theoloog Willien van Wieringen gaat het om een manier van Bijbellezen die al veel langer bestaat. De co-auteur van Beelddrager van God gezocht (m/v/x) pleit voor wat zij n

YouVersion - Bijbelapp
Nieuws

Meest gedownloade Bijbelapp ter wereld opent centrum in Kenia

YouVersion, de meest gedownloade Bijbelapp ter wereld, opende afgelopen maand een regionaal centrum in de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Dat meldt Christian Daily. Het doel is om meer lokale inhoud te maken voor de Bijbel-app en deze beter aan te sluit

Kerkgebouw
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Oosterland: ds. M. G. van Middendorp

De gereformeerde gemeente te Oosterland mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. M. G. van Middendorp heeft het op hem uitgebrachte beroep aangenomen. In de Zeeuwse gemeente volgt hij ds. J. van Belzen op. Laatstgenoemde predikant overlee

Ds. W. M. Mulder
Nieuws

HHG Nijkerk brengt beroep uit op ds. W. M. Mulder uit Springford

De hersteld hervormde gemeente te Nijkerk, in combinatie met Hoevelaken en Nijkerkerveen, heeft een beroep uitgebracht op ds. W. M. Mulder (foto). In de Veluwse gemeente moet Mulder ds. N. A. Donselaar opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam in 2021 a

Iraanse vlag leeuw en zon
Nieuws

Christelijke organisatie Transform Iran hoopt op regimechange: "Gebeden worden verhoord"

De spanningen in het Midden-Oosten zijn opnieuw geëscaleerd nadat Amerikaanse en Israëlische strijdkrachten gecoördineerde aanvallen uitvoerden op Iraanse doelen. Israëlische functionarissen omschrijven de operatie als een preventieve actie, bedoeld

Iran-oorlog
Nieuws

Christenen bidden voor vrijheid na dood Iraanse leider Khamenei

Christenen over de hele wereld bidden voor een nieuwe en betere toekomst voor Iran, een toekomst die religieuze vrijheid garandeert. Aanleiding is de dood van de Opperste Leider van het land, ayatollah Ali Khamenei. Hij werd gedood tijdens een milita

Jan Pool
Podcast

Jan Pool over leven en sterven: "Ik ben voorbereid als genezing niet komt"

Zijn ziekte heeft Jan Pool geleerd om meer te relativeren. Hij leeft alsof hij nog een hele toekomst voor zich heeft, maar weet ook dat die zekerheid er niet is, zo maakt de spreker duidelijk in de Cvandaag podcast. "Ik ben voorbereid als genezing ni

dr. Munther Isaac
Nieuws

Palestijnse predikant kritisch op PKN-bezoek aan Israël

De Palestijnse predikant dr. Munther Isaac (foto) uit scherpe kritiek op de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). In een opiniebijdrage stelt hij dat Europese kerken, waaronder de PKN, wel spreken over luisteren, maar weigeren de werkelijkheid in Gaz

Canadese vlag
Nieuws

Christen krijgt torenhoge boete na online berichten over verschillen man en vrouw

Een christelijke man uit Canada heeft een flinke boete opgelegd gekregen nadat hij zich via sociale media uitsprak over de verschillen tussen man en vrouw. Volgens het tribunaal, die deze kwestie beoordeelde, zou de man met zijn uitspraken meerdere c