cip.nl is nu cvandaag.nl
Start gratis maand
Arie de Rover en Johan Derksen
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Nieuws

03 mei 2022 door Arie de Rover

De digitale steniging van Johan Derksen: begrijpelijk of genadeloos?

“Wie meegaat in de cancelcultuur verliest Gods genade uit het oog. Dan wordt Johan Derksen niet alleen een dader, maar ook een slachtoffer omdat er rücksichtslos met hem afgerekend zou moeten worden.” In de nieuwsrubriek ‘nieuws door de bril van genade’ duidt spreker Arie de Rover (links op de foto), schrijver van het pas verschenen boek ‘Genadeloos goed’, recente uitspraken van Johan Derksen en de cancelcultuur voor CIP.nl.

cvandaag Premium logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door cvandaag Premium lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Toen ik hoorde over de door Derksen smeuïg vertelde anekdote en zijn vermeende seksueel overschrijdend gedrag, dacht ik allereerst aan de vrouwen en meisjes die ik als counselor te vaak in mijn praktijk heb gesproken. Vrouwen en meisjes bij wie trauma’s uit het verleden weer zijn opgerakeld. Dit soort mediaverhalen zijn vaak triggers waarbij misbruikslachtoffers opnieuw beleven wat ze in het verleden hebben doorgemaakt. En dan werd er door de tafelgenoten van Derksen ook nog over zijn ‘jeugdzonde’ gelachen. In de kakofonie aan meningen verdwenen de slachtoffers helaas meteen weer naar de achtergrond en ging alle aandacht uit naar de ‘gecancelde’ Johan Derksen.

Wie meegaat in de cancelcultuur verliest de genade uit het oog. Dan wordt Johan Derksen niet alleen een dader, maar ook een slachtoffer.

‘Als je naar Derksen kijkt, zie je de duistere kant van de jaren zestig’, stelde theoloog Stefan Paas. In die periode brak een nieuwe fase van de seksuele revolutie aan. De hoogtijdagen van de flowerpowerbeweging en de opkomst van de anticonceptiepil. Seksuele losbandigheid was aan de orde van de dag en Nederlanders liepen voorop. Allerlei grenzen die in het tijdperk daarvoor nog vanzelfsprekend waren, vielen weg. Dit gold voor mannen én vrouwen. Iemand als Beatrijs Smulders wijst op de schaduwzijden hiervan. Ook in de jaren zestig en zeventig was seksueel overschrijdend gedrag fout, maar het waren echt andere tijden. Alles kon en mocht op seksueel gebied.

#MeToo
Aan de hand van #MeToo is er deze eeuw een tegenbeweging op gang gekomen. De Voice-zaak en de kwestie-Marc Overmars zijn één van de vruchten. Het mag weer gezegd worden als er grenzen worden overgegaan. Men mag met de waarheid naar buiten komen en klokkenluiders maken daar dankbaar gebruik van. Dat is goed nieuws voor wie wil leven van Gods genade, dat gepaard gaat met het niet verhullen van de waarheid, ook als die waarheid pijnlijk is.

Maar het MeToo-tijdperk gaat ook gepaard met een andere maatschappelijke trend: de afrekencultuur, ook wel cancelcultuur genoemd. Wie daarin meegaat verliest de genade uit het oog. Dan wordt Johan Derksen niet alleen een dader, maar ook een slachtoffer omdat er rücksichtslos met hem afgerekend zou moeten worden. Dit mondt uit in een spandoek met de tekst ‘verkrachter’ bij het huis van Johan Derksen en doodsbedreigingen aan het adres van tafelgasten van zijn programma Vandaag Inside. En dus heeft Derksen nu redenen om slachtoffergedrag te vertonen en worden mensen die opkomen voor misbruikslachtoffers daders in een afrekencultuur.

De uitdaging is om de juiste grenzen te hanteren en dus niet te lachen om die ‘grappige’ anekdote van Derksen en tegelijkertijd niet kritiekloos mee te gaan met de cancelcultuur.

Genadeloze samenleving?
Laat de afrekencultuur zien dat Nederland een genadeloos land is geworden? Duidelijk is dat we sterk zijn geïndividualiseerd en daardoor beschikken over een beperkte horizon. Het draait om ons eigen geluk en als een ander op een fout wordt betrapt moet een zondebok worden aangewezen. Eigenlijk mag een ander geen fouten meer maken en als de dader toegeeft dat hij verkeerd bezig is geweest, stellen we ons achterdochtig op: klopt het wel wat hij zegt?

Dit gebrek aan emotionele volwassenheid is een kenmerk van onze welvaartscultuur waarin we met z’n allen grenzeloos moeten kunnen genieten. We hanteren massaal een verkeerde definitie van vrijheid. Vrijheid wordt geïnterpreteerd als leven zonder grenzen. Alsof een grenzeloos leven leidt tot een gelukkig bestaan. Dat is een hardnekkig misverstand. De uitdaging is om de juiste grenzen te hanteren en dus niet te lachen om die ‘grappige’ anekdote van Derksen en tegelijkertijd niet kritiekloos mee te gaan met de cancelcultuur.

Zondebokmechanisme vs. genadeprincipe
Wie het zondebokmechanisme hanteert, wijst naar een grotere ‘misdadiger’ dan zichzelf zodat we niet naar onszelf hoeven te kijken. Door onze handen in onschuld te wassen, krijgt het Pontius Pilatus-principe de voorkeur boven het genadeprincipe. Wat het genadeprincipe inhoudt? In dat geval kiezen we ervoor om Derksen te confronteren in plaats van te veroordelen of te cancellen. De programmamakers van Vandaag Inside hadden het genadeprincipe bijvoorbeeld kunnen toepassen door hun tafelgesprekken een week lang te vullen met slachtoffers van seksueel overschrijdend gedrag. Derksen zou dan niet alleen worden geconfronteerd met een OM-onderzoek, maar met de consequenties van zijn eigen gedrag. Herstelrecht in plaats van strafrecht. Dat is heilzaam voor slachtoffers en leidt (als het goed is) tot een gewetensvolle inkeer bij de dader.

Als vertegenwoordigers van de ‘cancelcultuur’ stonden de Farizeeën tegenover de overspelige vrouw.

En christenen doen er verstandig aan om dit genadeprincipe ook op zichzelf toe te passen. Eerst in de spiegel kijken is veel heilzamer dan in maximaal 180 tekens Derksen digitaal stenigen via Twitter. Wij zeggen als christenen heel gemakkelijk dat de Heere Jezus voor onze fouten aan het kruis ging om te sterven, maar omarmen we dit ook écht? We hebben onze Heiland bespuugd en gemarteld, en toch komt Hij met Zijn genade op ons af. Wie het lijden van Jezus serieus neemt en mag leren leven van genade zal Derksen niet zwaarder veroordelen dan zichzelf. Wat Jezus voor ons heeft gedaan is minimaal vergelijkbaar met een slachtoffer van seksueel misbruik die de dader onder ogen komt en ondanks het verleden een liefdevolle en vergevingsgezinde houding aanneemt. Als het goed is, gebeurt er dan iets met je als dader en word je tot in het diepst van je ziel geraakt.

Jezus’ reactie op de afrekencultuur
De Farizeeën brachten een vrouw bij Jezus die was betrapt op overspel (Johannes 8). Deze vrouw werd betrapt op een daad die in die tijd ongeoorloofd was. Als vertegenwoordigers van de ‘cancelcultuur’ stonden de hoeders van de wet tegenover haar. En toen kwam de Heere Jezus met een briljante reactie: ‘Wie van u zonder zonde is, laat die als eerste de steen op haar werpen.’

Voor de rubriek ‘nieuws door de bril van genade’ besprak Arie de Rover het nieuwsbericht ChristenUnie-fractievoorzitter uit afschuw over 'jeugdzonde' Johan Derksen: "Het einde van Derksen op tv". De spreker schreef de boeken ‘Leven na de genadeklap’ en ‘Genadeloos goed’. Lees ook het recente CIP-interview met Arie de Rover: "Christelijke arbeidsethos brengt scheiding tussen God en mensen".

CIP-redacteuren Patrick Simons en Jeffrey Schipper bespraken de cancelcultuur en Johan Derksen-gate in de CIP Podcast. Beluister het fragment vanaf minuut 6:20

cvandaag Premium logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor cvandaag Premium

Je las net een gratis cvandaag Premium artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Praat mee

Alleen cvandaag Premium leden kunnen reageren op artikelen. Word ook cvandaag Premium lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

P
Het is niet aan ons om de veroordelen, maar om op te roepen tot bekering en de genade van God te ontvangen. Maatschappelijk gezien is vervolgen en berechten aan justitie en ook niet aan ons. Tegelijkertijd is het heel belangrijk dat slachtoffers echt gehoord gaan worden. Ik vind het ook wrang dat het OM nu een onderzoek gaat doen naar een verjaarde zaak (wat denken ze te bereiken?), terwijl veel huidige misbruikslachtoffers nog steeds vaak niet voldoende gehoord worden.