Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

#394 Jeffrey & Erik Bakker over huiskerken en de Nederlandse kerkcultuur
Of beluister op:

Meerartikelen

pro life
Nieuws

Kies Leven vraagt uw hulp!

Het Europees burgerinitiatief “My Voice, My Choice” (MVMC) duwt de Europese Unie richting een “solidariteitsmechanisme” dat er in de praktijk op neerkomt dat lidstaten zouden worden gedwongen om abortus in het buitenland mee te financieren, zodat men

Lee Greenwood
Nieuws

Amerikaanse countryzanger onder vuur na promoten ‘Trump-bijbel’ tijdens tv-optreden

De Amerikaanse countryzanger Lee Greenwood ligt onder vuur na een recent optreden bij het programma Fox & Friends van Fox News. In de uitzending van 16 februari promootte hij tijdens een interview een speciale Bijbeluitgave die ook wel bekendstaat al

Eline
Video

Terugkijken: Zangeres ELINE vertelt over haar nieuwe theatervoorstelling 'Zielsgeluk'

Zielsgeluk, zo heet de nieuwe theatervoorstelling van de christelijke zangeres Eline, ook wel bekend als Eline van Dijk. De zangeres, onder meer bekend van het lied Jezus Overwinnaar, zingt in deze persoonlijke voorstelling betekenisvolle liedjes, af

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag wijst op films en muziek die niet tot Gods eer zijn: "Stop ermee"

"Terecht is er nu veel aandacht voor de streamingsdiensten. Laten we daarbij ook eerlijk naar onszelf en onze gezinnen kijken: hoe ver zijn we hier al in meegegaan en vinden we het normaal om naar films te kijken waarin seks voorkomt, God gelasterd w

Ds. Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel wijst in gebedsvlog op de aanwezigheid van engelen in ons leven

In deze gebedsvlog behandelt Ron van der Spoel Psalm 91. Deze psalm typeert hij 'als een lied voor onderweg.' De predikant vertelt onder meer dat zijn vader de psalm altijd las voordat het gezin op vakantie ging en hoe de woorden uit diezelfde psalm

NET Foundation
Persbericht

NET Foundation benoemt nieuwe directeur en voorzitter

NET Foundation heeft per 1 februari een wijziging doorgevoerd in de directie. Willem Baarssen is benoemd tot Algemeen Directeur en wordt daarmee eindverantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en bedrijfsvoering van de organisatie. Hij vervulde deze

Myanmar
Nieuws

Wereldraad van Kerken veroordeelt geweld tegen burgers in Myanmar

De Wereldraad van Kerken (WRK) heeft onlangs een scherpe veroordeling uitgesproken tegen het voortdurende geweld tegen burgers in Myanmar. Deze veroordeling volgt op een bomaanslag eerder deze maand op een overwegend mennonitisch dorp in het westen v

Bijbel in een jaar
Persbericht

'Bijbel in een jaar' trekt duizenden nieuwe lezers

Steeds meer christenen kiezen ervoor om de Bijbel van kaft tot kaft te lezen. Het initiatief Bijbel in een jaar zit duidelijk in de lift. Sinds 1 januari zijn duizenden mensen gestart met dit leesprogramma. Dat blijkt uit cijfers van het Nederlands-V

Meerartikelen

Hans Reinders
Column

Wat Korinthe ons leert over zonde, tucht en genade

In de gemeente van Korinthe speelde er ook heel wat. Dat hoor je nogal eens zeggen. Deze uitspraak wordt dan gebruikt om een ontspoorde gemeente te legitimeren. Inderdaad speelde er in de gemeente van Korinthe veel. Korinthe was een havenstad. Dat ha

Oeganda
Nieuws

Oegandese vader steekt 33-jarige zoon dood na bekering tot christendom

In het Oegandese district Iganga is de 33-jarige Hamba Juma op 28 januari om het leven gebracht, vermoedelijk door zijn vader, Hamba Ahammada (62). Het incident gebeurde langs de Kaliro-Iganga weg, ongeveer vijf kilometer buiten Iganga stad. De echtg

Amerikaanse jeugdconferentie
Nieuws

Amerikaanse jeugdconferentie trekt recordaantal bezoekers: 'De Heer is aan het werk’

In de Amerikaanse staat Kentucky heeft een tweedaagse jeugdconferentie een recordaantal bezoekers getrokken. Meer dan 1.300 jongeren en jeugdleiders kwamen samen om God groot te maken, toegerust te worden en elkaar te ontmoeten. Dat schrijft The Chri

Iran
Nieuws

Alarmerend rapport: Iran veroordeelde christenen tot meer dan 280 jaar cel in 2025

Iraanse rechtbanken hebben christenen in 2025 gezamenlijk tot meer dan 280 jaar gevangenisstraf veroordeeld. Dit blijkt uit een recent rapport van vier mensenrechtenorganisaties. Volgens belangenbehartigers maakt Iran in toenemende mate gebruik van n

Liberty University
Nieuws

Amerikaanse universiteit daagt studenten uit tot 28-daagse socialmediapauze

De christelijke Liberty University uit Virginia (Amerika) daagt haar studenten uit om 28 dagen lang hun social media gebruik sterk te verminderen. Dat meldt The Christian Post. De school hoopt dat haar studenten de uitdaging durven aan te gaan en uit

Erdogan
Nieuws

Europees Parlement spreekt zich unaniem uit tegen Turkse uitzetting christenen

Het Europees Parlement heeft zich unaniem uitgesproken tegen het uitzettingsbeleid van Turkije dat gericht is op buitenlandse christenen, een kwestie die de relaties tussen Ankara en de Europese Unie onder druk zet. Turkije reageerde afwijzend op de

Jemen
Nieuws

Majed koos in Jemen te blijven en zit nu gevangen

“Ik wil een wandelende Bijbel zijn, zodat ik overal waar ze mij naartoe brengen over Jezus kan vertellen. Wij mogen spiegels zijn van onze Redder, in hoe we spreken en handelen.” Dit vertelde Majed* uit Jemen een paar maanden geleden. Hij wist dat hi

Donald Trump
Nieuws

VS kan legale vluchtelingen zonder permanente verblijfsvergunning langer vasthouden

De regering-Trump heeft de Amerikaanse immigratiedienst Immigration and Customs Enforcement (ICE) nieuwe bevoegdheden toegekend. Hierdoor kan het ICE legaal toegelaten vluchtelingen, die nog geen permanente verblijfsvergunning bezitten, voor onbepaal

Mariam Emers-Atya
Video

Komende zondag is Mariam Emers-Atya te gast in Hour of Power

Mariam Emers-Atya groeide op als moslim, maar voelde dat er iets ontbrak en ging op zoek. Zo kwam ze in aanraking met het christelijk geloof en maakte ze een keuze die ingrijpend was, en niet zonder gevolgen. "Het was een zware weg", vertelt ze in Ho

Ds. J. P. Bredenhoff
Video

Ds. Bredenhoff (hervormd Urk) kwam als adoptiekind in Nederlands gezin terecht

Ds. J. P. Bredenhoff is sinds vorig jaar predikant van de hervormde gemeente te Urk (De Ark). En dat hij dat is, beschouwt hij als Gods voorzienigheid. Bredenhoff werd namelijk geboren in India, bracht zelfs enige tijd door in een weeshuis in Bombay

Peter van der Weerd
Video

'Is geloven alleen maar voor zwakke mensen?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

Willem Lingeman
Video

Videoboodschap Willem Lingeman: heeft God echtscheiding verboden?

'Gij zult niet echtbreken.' Op basis van deze woorden uit de Bijbel trekken veel christenen de conclusie dat echtscheiding door God is verboden. Willem Lingeman, auteur van 'Verbonden voor het Leven', behandelt deze kwestie in onderstaande video. Bek