Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #4: Ds. Egas over roeping, predikantschap en emeritaat
Of beluister op:

Meerartikelen

CGK-synode
Nieuws

Stevige discussie op CGK-synode over Rijnsburg: "Niet te snel de breuk accepteren"

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) heeft dinsdagmiddag en -avond uitvoerig gesproken over de crisis in het kerkverband. Vooral de positie van de kerken die zich rond Rijnsburg hebben georganiseerd, leidde tot discussie....

Zweden
Nieuws

Zweedse predikanten protesteren tegen plan om weigeren homohuwelijk onmogelijk te maken

Een voorstel binnen de Zweedse Lutherse Kerk om predikanten niet langer ruimte te geven homohuwelijken te weigeren, stuit op verzet. In een open brief vragen 126 predikanten de kerkvergadering tegen het plan te stemmen. Ook de kerkelijke...

Flynn
Nieuws

Voormalig worshipleader schuldig bevonden aan moord op zijn vrouw

De Amerikaanse voormalig worshipleader Caleb Flynn (40) is dinsdag schuldig bevonden aan de moord op zijn vrouw Ashley. De jury achtte hem schuldig op alle negen aanklachtpunten. Op 5 oktober hoort hij welke straf hij krijgt. Hij riskeert...

Nigeria
Nieuws

Nigeria werkt aan eigen politie per deelstaat om geweld tegen te gaan

Nigeria is een stap dichter bij een politiehervorming die moet helpen om inwoners beter te beschermen tegen aanvallen en ontvoeringen. Deelstaten moeten een eigen politiekorps kunnen oprichten, zodat zij sneller kunnen ingrijpen bij dreigend...

abortus
Nieuws

Pro-lifeorganisaties willen nieuwe groep bij de VN

Politici, diplomaten en pro-lifeorganisaties werken aan een nieuwe groep bij de Verenigde Naties die moet opkomen voor ongeboren leven en het gezin. Tijdens een bijeenkomst in New York spraken deelnemers af een comité te vormen om de plannen verder...

bootvormige structuur Turkije
Nieuws

Onderzoekers testen materiaal in Turkije op mogelijk hout van ark van Noach

Een internationaal onderzoeksteam heeft nieuwe monsters verzameld uit de Durupınar-formatie in het oosten van Turkije, een opvallende bootvormige structuur die door sommigen in verband wordt gebracht met de ark van Noach. Laboratoriumonderzoek moet...

Jan
Nieuws

Henri Nouwen-conferentie: thuiskomen bij God begint hier en nu

Het geestelijk leven speelt zich niet af in straks of elders, maar in het hier en nu. Dat was de kern van de 11e Henri Nouwen Hour of Power Conferentie, afgelopen weekend in Bezinningscentrum Emmaus in Helvoirt. Onder het thema 'Hier en Nu' kwamen de...

Stadsklooster Leeuwarden
Persbericht

Stadsklooster Leeuwarden opent deuren: gebed en ontmoeting midden in de stad

Na ruim vier jaar voorbereiding wordt Stadsklooster Leeuwarden op zondag 4 oktober officieel geopend. De Grote of Jacobijnerkerk en omliggende gebouwen moeten de komende jaren uitgroeien tot een plek waar gebed, gastvrijheid en cultuur samenkomen. De...

Meerartikelen

Evangelist.Network
Persbericht

Evangelist.Network trekt Arnhem in voor ‘profetisch evangeliseren’

Luisteren naar de Heilige Geest en vervolgens de stad ingaan om het Evangelie te delen. Dat staat centraal tijdens een nieuwe editie van Take The City, die Evangelist.Network op zaterdag 3 oktober organiseert in Arnhem. Jacques Koek en Marjon...

Jeroen Achterberg
Interview

Oud-topschaatser Jan Achterberg: "Ook met sporten kun je God aanbidden"

Jan Achterberg (39) had een veelbelovende schaatscarrière voor zich, maar worstelde jarenlang met de vraag hoe sport en geloof samen konden gaan. Inmiddels is hij oprichter van het platform Sport en Geloof en daagt hij christenen uit om hun geloof...

Dick van der Ouw
Video

Dick verloor plotseling vrijwel al zijn zicht, maar niet zijn geloof

Van het ene op het andere moment veranderde het leven van Dick van der Ouw ingrijpend. Hij werd wakker met een grote witte vlek in zijn linkeroog en binnen 24 uur had hij daarmee nog maar vijf procent zicht. Vijf maanden later gebeurde hetzelfde...

Jaap Bönker
Opinie

Liefde voor Israël én bewogenheid met Gaza

Voor wie ben je eigenlijk als je jarenlang in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever werkte en je later vooral met Israël verbonden raakte? Jaap Bönker kent mensen aan beide kanten en blijft met hen meeleven. Sinds 7 oktober 2023 brengt die...

ds. Wouter Moolhuizen
Interview

Ds. Moolhuizen bij start CGK-synode: “Laten we elkaar blijven zoeken”

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) is begonnen in een periode van grote verdeeldheid. Toch hoopt ds. Wouter Moolhuizen dat niet de crisis, maar het zoeken naar elkaar de komende synodeweken zal bepalen. Laten we...

CGK-synode
Nieuws

Vier CGK-predikanten worstelen met synode: "Een hele flank ontbreekt"

Vier predikanten hebben op de eerste vergaderdag van de generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) een verklaring van gevoelen afgelegd. Ds. Rien Mulder, ds. Sander Kok, ds. Arnout Weststrate en ds. Willem-Jan van de Velde spraken...

moderamen CGK-synode
Nieuws

Ds. Jelle Nutma nieuwe voorzitter generale synode CGK

Ds. Jelle Nutma is dinsdag gekozen tot voorzitter van de nieuwe generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Ds. Jurrian Oosterbroek werd assessor, ds. Derk-Jan Hoogenboom eerste scriba en ds. Cees-Jan Smits tweede scriba. Het...

Polen
Nieuws

Priester gedood en vier mensen gewond bij mesaanval in Pools klooster

Bij een mesaanval in een benedictinessenklooster in het Poolse Jarosław is een priester om het leven gekomen. Vier andere mensen raakten gewond. Twee van hen verkeerden na de aanval in levensgevaar. De aanval vond donderdagochtend 24 september plaats...

paus
Nieuws

Franse president benadrukt tegenover paus de joods-christelijke wortels van Europa

De Franse president Emmanuel Macron heeft tijdens het bezoek van paus Leo XIV nadrukkelijk gewezen op de christelijke wortels van Europa. Volgens Macron is het Europese continent gebouwd op een "Grieks-Romeins en joods-christelijk fundament”....

Ds. M. Klaassen
Video

Ds. Klaassen: "God walgt van dubbelhartigheid met een vroom sausje"

Ds. M. Klaassen liet zich in een recente preek kritisch uit over het leven op de Biblebelt. De hersteld hervormde predikant uit Barneveld wees erop dat bekering inhoudt dat je breekt met zonde en wereldse gewoonten. Daarbij uitte hij stevige...

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp spoort christenen aan om mensen door de ogen van Jezus te zien

Wie ontdekt hoe God in Christus naar hem of haar kijkt, gaat volgens Wilkin van de Kamp ook anders naar andere mensen kijken. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' legt hij aan de hand van Mattheüs 9 uit waarom christenen...

Annelies van Walsem
Interview

Annelies deed haar hart jarenlang op slot: "Ik kon liefde niet goed ontvangen"

Annelies van Walsem groeide op in een reformatorisch gezin, maar besloot als tiener haar hart op slot te doen. Ze werd naar eigen zeggen hard en rebels en zelfs haar echtgenoot kon jaren later moeilijk tot haar doordringen. Tijdens een...