Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

ChristenvervolgingIsraëlGeloofszekerheidOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

CU-Kamerlid Don Ceder
Nieuws

Motie over erkenning Moluks leed levert CU-Kamerlid bijzondere award op

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder heeft de allereerste ‘Motie van het jaar’-award gewonnen. Zijn motie over erkenning van het leed van de Molukse gemeenschap kreeg de meeste stemmen van het publiek. De prijs is een initiatief van Check je stem, dat...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Hervormde gemeente Papendrecht brengt beroep uit op ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht heeft een beroep uitgebracht op ds. W. J. Westland (foto). De predikant moet in wijk Oost ds. C. H. Bijl opvolgen. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025 verbonden aan wijkgemeente Immanuël van de...

Nahariya
Nieuws

Christelijke gebedsruimte in Israël vernield: priester vergeeft daders

In de Israëlische stad Nahariya zijn religieuze afbeeldingen en voorwerpen vernield in een gebedsruimte van een Libanees-christelijke gemeenschap. De schade werd zondag ontdekt toen een gemeentelid het gebouw wilde openen voor een...

Pro-life demonstrant
Nieuws

Kerken in Amerikaanse staat strijden massaal voor terugkeer abortusverbod

Kerken in de Amerikaanse staat Missouri zetten alles op alles om abortus opnieuw grotendeels te verbieden. Morgen stemmen inwoners over een voorstel om de abortuswetgeving aan te scherpen. Baptisten, katholieken en pinksterchristenen voeren actief...

Legacy Church in Pensacola
Nieuws

Amerikaanse megakerk onder vuur na oproep om op Republikeinse kandidaten te stemmen

Een grote Amerikaanse kerk ligt onder vuur omdat haar voorganger openlijk steun heeft uitgesproken voor twee Republikeinse politici. Hij roept gemeenteleden op om tijdens de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 3 november op hen te stemmen....

Zelensky
Nieuws

Zelensky ontkent dat Oekraïne christenen vervolgt: 'Wij hebben godsdienstvrijheid'

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky ontkent dat zijn regering christenen vervolgt. Volgens hem kunnen gelovigen in Oekraïne hun geloof vrij uitoefenen. Daarmee reageert hij op kritiek van de Amerikaanse commentator Tucker Carlson. Toch...

Jonathan Westerkamp, Mart-Jan Paul en David ten Voorde
Interview

Is de Laurenskerk ‘ontheiligd’ door het Halloweenfeest? Drie christenen reageren

Zaterdag was de Laurenskerk in Rotterdam het decor voor een Halloweenfeest. Daarna komen er in de kerk weer gemeenten samen. Is een kerk slechts een stapel stenen of is de kerk nu ontheiligd? En als de kerk opnieuw aan God moet worden toegewijd,...

Hans Hamoen
Podcast

Hans Hamoen vertelt in nieuwe podcast over geheime Bijbeltransporten achter IJzeren Gordijn

Geheime Bijbeltransporten naar communistische landen, gevaarlijke situaties en bijzondere ontmoetingen. In de nieuwe podcast Impact Stories blikt Hans Hamoen terug op avonturen uit zijn leven, waarin geloof en vertrouwen op God een belangrijke rol...

Meerartikelen

prins
Nieuws

Prins Liechtenstein houdt abortuswet tegen en pleit voor hulp aan zwangere vrouwen

Erfprins Alois van Liechtenstein houdt een wet tegen die abortus in de eerste drie maanden van de zwangerschap zou toestaan. Het parlement stemde nipt voor, maar de prins weigert zijn goedkeuring. Volgens hem beschermt het voorstel het ongeboren...

EK
Nieuws

Embryo’s kweken om onderzoek mee te doen: Eerste Kamer buigt zich over omstreden wet

De Eerste Kamer debatteert dinsdag 3 november over het toestaan van embryokweek voor wetenschappelijk onderzoek. Het voorstel maakt het mogelijk embryo’s speciaal voor experimenten te laten ontstaan, waarna ze worden vernietigd. Tegenstanders...

Kerk Loenen
Positief nieuws

Kerken in Loenen openen deuren tijdens Halloweenwandeling: ‘Jezus is het Licht van de wereld’

Terwijl kinderen en ouders vrijdagavond tijdens een Halloweenwandeling door Loenen op de Veluwe trokken, stonden de deuren van de plaatselijke katholieke kerk wagenwijd open. Protestantse en katholieke vrijwilligers wilden de deelnemers een moment...

Compassion
Nieuws

Compassion onder vuur na duizenden signalen van mogelijke grooming in Amerikaanse sponsorbrieven

Een 75-jarige sponsor vroeg een Filipijnse tiener om een bikinifoto. Compassion hield zijn brief tegen, maar liet hem daarna nog jarenlang sponsoren. Volgens een onderzoek van The Roys Report is dat geen uitzondering. Een eigen AI-systeem van de...

Gebed
Persbericht

Reformatorische christenen komen samen voor schuldbelijdenis over kerkelijke verdeeldheid

Christenen uit verschillende kerken binnen de gereformeerde gezindte komen donderdag 3 december bijeen in Woudenberg om gezamenlijk te bidden en schuld te belijden over de onderlinge verdeeldheid. De bijeenkomst is een initiatief van het...

Bond tegen Vloeken
Column

"Is Jezus een naam? Ik dacht dat het een scheldwoord was"

Hoe praat je over vloeken met iemand die de Bijbel niet kent, vraagt Peter Bas Biesheuvel zich af: "Het is ook onze taak om aanknopingspunten te zoeken voor gesprek over Bijbelse waarden in een maatschappij die de Bijbel niet meer als referentiekader...

schotland
Nieuws

Ouderling op je negentiende: kerk in Glasgow geeft jongeren verantwoordelijkheid

Erica Matteo en Luke Anderson zijn pas negentien, maar dragen sinds zondag verantwoordelijkheid als ouderling in hun kerk in Glasgow. De twee werden op 25 oktober bevestigd in Sandyhills Parish Church. Daar ging anderhalf jaar meelopen met de...

Hans van Hoof
Video

In de Rechte Straat ziet belangstelling onder jongeren voor Hervormingsdag afnemen

Vandaag is het 509 jaar geleden dat Maarten Luther zijn 95 stellingen op de kerkdeur in het Duitse Wittenberg spijkerde. Daarmee stelde hij misstanden binnen de Rooms-Katholieke Kerk aan de kaak. Zijn optreden vormde het begin van de Reformatie. Deze...

Westerkerk
Nieuws

Vijf kerken in Veenendaal kleuren wit tijdens Halloween: ‘Angst en dood hebben niet het laatste woord’

Vijf kerken in Veenendaal worden zaterdag 31 oktober wit verlicht als christelijk antwoord op Halloween. De gemeenten willen tegenover de aandacht voor geesten en de dood hun geloof in Jezus Christus zichtbaar maken. „Angst en dood hebben niet het...

Sheri
Nieuws

Egyptische christen opgepakt na kritiek op onderwijs: agenten kwamen als ‘gasmedewerkers’

De Egyptische christen Sherif Wagih Fahmi (41) zit vast nadat hij op Facebook kritiek uitte op islamitische invloeden in het onderwijs. Volgens zijn zus namen veiligheidsagenten hem mee nadat zij zich voordeden als medewerkers van het gasbedrijf....

Podcast De Stem
Podcast

Ex-moslim Joseph Fadelle ontsnapte aan de dood na bekering tot christendom

De Iraakse Joseph Fadelle groeide op in een islamitisch gezin, maar besloot zich te bekeren tot het christendom. Die keuze bracht zijn leven in gevaar. Er werd een fatwa tegen hem uitgesproken en zijn eigen familie lokte hem in de val. In een...

Willem Lingeman
Video

Mag je als christen hertrouwen na overspel? Willem Lingeman antwoordt

Mag een christen scheiden en opnieuw trouwen wanneer zijn of haar partner overspel heeft gepleegd? Veel gelovigen wijzen daarbij op de uitzonderingsregel in Mattheüs 19:9. Willem Lingeman, bekend van het initiatief Verbonden voor het Leven, zet in...