Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

ChristenvervolgingOpvoedenIsraëlDuurzaamheidGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. G. van Roekel
Nieuws

Ds. G. van Roekel (CGK) op 64-jarige leeftijd overleden

Ds. G. van Roekel is gisteren op 64-jarige leeftijd overleden. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. De predikant, verbonden aan de christelijke gereformeerde kerk te Heerde, was ernstig ziek.  Ds. Van Roekel werd op 19 februari 1962 geboren in...

Schoolbus
Nieuws

Christelijk gezin stapt naar rechter: religieuze scholen uitgesloten van schoolgeldsteun

Een christelijk gezin uit de Amerikaanse staat Vermont is naar de rechter gestapt omdat de overheid niet langer wil meebetalen aan het schoolgeld van hun dochter. Zij volgt onderwijs op een katholieke middelbare school. Volgens haar ouders worden...

flavius
Nieuws

Wat schreef Josephus over Jezus’ opstanding? Onderzoek vergelijkt eeuwenoude teksten

Een Joodse geschiedschrijver die geen christen was, maar toch schreef over Jezus en Zijn verschijning na de kruisiging. Een bekende passage van Flavius Josephus roept al eeuwen vragen op. Een nieuwe analyse onderzoekt welke woorden van hemzelf kunnen...

Vlag
Nieuws

Suriname wil 63 mennonieten uitzetten: christelijke gezinnen verliezen rechtszaak

Suriname bereidt de uitzetting voor van 63 mennonieten, onder wie drie baby’s. De christelijke gezinnen behoren tot een geloofstraditie die haar naam dankt aan de Friese kerkhervormer Menno Simons. De politie verwijderde hen deze week uit het...

Amerikaanse kerk
Nieuws

Amerikaanse kerken onder financiële druk: kosten stijgen en giften blijven achter

Steeds meer Amerikaanse kerken hebben moeite om de stijgende kosten bij te benen. De inkomsten uit collectes en giften groeien nauwelijks, terwijl het leven duurder wordt. Uit onderzoek van Lifeway Research onder 1.004 predikanten blijkt dat 54...

Justin Bieber
Nieuws

Justin Bieber zou gezin oud-Hillsongvoorganger na overspel uit huis hebben gezet

Justin Bieber en zijn vrouw Hailey zouden het gezin van voormalig Hillsongvoorganger Carl Lentz binnen 24 uur uit hun appartement in New York hebben gezet. Dat schrijft International Business Times UK. De popartiest had de woning tijdelijk...

Priester
Nieuws

Vermiste priester in Libanon vermoord teruggevonden in eigen woning

De vermiste priester Samir Daou is donderdag dood aangetroffen in een woning die hij bezat in het Libanese dorp Ain Jrain. Zijn familie vond zijn lichaam nadat ze sinds woensdagmiddag geen contact meer met hem hadden kunnen krijgen. Het...

Parlementsgebouw
Nieuws

Canada wil euthanasie bij uitsluitend psychisch lijden definitief verbieden

De Canadese regering wil voorkomen dat mensen euthanasie kunnen krijgen als zij uitsluitend aan een psychische aandoening lijden. Tegelijk wil de regering toestaan dat mensen met een ongeneeslijke ziekte, zoals alzheimer, vooraf toestemming geven...

Meerartikelen

Oeganda
Nieuws

Acht mannen krijgen doodstraf voor moord op twee Oegandezen die Evangelie verspreidden

Acht mannen in Oeganda hebben de doodstraf gekregen voor de moord op Robert Bagume en Moses Okech. De twee trokken volgens de christelijke nieuwsdienst Morning Star News naar het Victoriameer om onder vissers het Evangelie te delen. Hun voorganger...

GlobalRize
Persbericht

Van Bijbeltekst op Twitter tot wereldwijde evangelisatie: GlobalRize blikt terug op tien jaar Learnnn

Wat begon met enkele Bijbelteksten op Twitter, groeide uit tot een internationaal platform waar mensen kennismaken met het christelijk geloof. De christelijke organisatie GlobalRize blikt terug op tien jaar Learnnn, een digitaal cursusplatform waarop...

Mannenzang Katwijk
Video

1700 mannen zingen Psalm 143 in Nieuwe Kerk Katwijk

Een kerk gevuld met honderden mannenstemmen: tijdens Mannenzang Katwijk klinkt Psalm 143 vanuit de Nieuwe Kerk in Katwijk aan Zee. Een video van de samenzang, waaraan 1700 mannen meedoen, is onlangs online verschenen. De zang staat onder leiding...

Mars voor het leven
Nieuws

Mars voor het leven in Den Haag: "Abortus is geen gepasseerd station"

Duizenden mensen worden zaterdag 14 november in Den Haag verwacht voor de 34e editie van de Mars voor het leven. Tijdens een stille tocht door de politieke hoofdstad vragen deelnemers aandacht voor de bescherming van ongeboren kinderen. Organisator...

Klaas Spronk
Nieuws

Bijbelwetenschapper Klaas Spronk spreekt zich uit over omstreden Israëlpreek

Emeritus hoogleraar Oude Testament Klaas Spronk vindt dat dr. Eric Bouter Daniël 7 wetenschappelijk verantwoord uitlegt. Toch plaatst hij belangrijke kanttekeningen bij Bouters vergelijking tussen de huidige staat Israël en het allesvernietigende...

Cor Verkade
Opinie

Luthers grote vraag legt een pijnpunt in reformatorische kring bloot

Luthers kernvraag “Hoe krijg ik een genadig God?” is niet alleen erg Bijbels (“Wat moet ik doen om zalig te worden?”), maar ook nog steeds erg actueel. Luther worstelde met die vraag, vond in de Bijbel het antwoord en verwierp de antwoorden die de...

Woord en Daad
Persbericht

Woord en Daad steunt advies voor nieuwe aanpak bij internationale samenwerking

Ontwikkelingssamenwerking moet volgens de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) worden vernieuwd om aan te sluiten bij een veranderende wereldorde. Woord en Daad steunt deze koers en roept de sector op om de aanbevelingen om te zetten in...

Johan den Hartogh
Dagelijks leven

Nieuwe website helpt iedereen aan passende Bijbel: ‘We gunnen iedereen de rijkdom van Gods Woord’

Welke Bijbel past bij mij? Waar begin ik met lezen? En wat is eigenlijk het verschil tussen de verschillende Bijbelvertalingen? Het zijn vragen waar veel mensen mee rondlopen. Met het nieuwe initiatief Ikzoekeenbijbel.nl wil ondernemer en uitgever...

trein
Nieuws

Spaanse kerken roepen op nabestaanden bij te staan na treinramp met zeker 68 doden

De Spaanse evangelische kerken willen nabestaanden en overlevenden van de treinramp bij Urda bijstaan. Bij de botsing tussen twee hogesnelheidstreinen kwamen woensdag zeker 68 mensen om het leven. De landelijke evangelische koepel FEREDE vraagt...

Ds. Harold Schorren
Opinie

Halloween is niet mijn feestje, maar christelijke verontwaardiging ook niet

Op zaterdag 31 oktober is er een Halloweenparty in de Laurenskerk die voor veel ophef zorgt. Er zijn 26.000 handtekeningen binnengehaald van bezorgde christenen die vragen het feest te annuleren. De pers is natuurlijk meteen wakker. Zelfs met een...

Asielminister Bart van den Brink
Nieuws

Minister bezoekt Apeldoornse kerk die pastorie beschikbaar stelt voor statushouders

Een kerk in Apeldoorn geeft als eerste kerk gehoor aan de landelijke Actie Onderdak voor statushouders. De protestantse wijkgemeente De Hofstad stelt een leegstaande pastorie beschikbaar aan een gezin met drie kinderen. Asielminister Bart van den...

ICE
Nieuws

Zoon Cubaanse predikant dreigt Amerika uitgezet te worden: 'We blijven op God vertrouwen'

De 19-jarige zoon van een Cubaanse baptistenpredikant zit sinds juni vast bij de Amerikaanse immigratiedienst ICE. Daniel Arcadis Solano Jaume kwam in 2023 legaal Amerika binnen, nadat zijn familie Cuba was ontvlucht vanwege intimidatie door de...