Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

#400 Jeffrey & Paulien Vervoorn over preekstress, kunstmatige intelligentie en plagiaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

SGP stelt vragen over EU-steun aan Syrië en Palestijnse gebieden

Wie krijgt precies de onlangs beloofde EU-steun voor Syrië, de Palestijnse gebieden en omringende landen? Dat wil Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) van de Europese Commissie weten, samen met 23 collega’s. Op 16 maart maakte de Europese Commis

SGP-er Diederik van Dijk en CU-leider Mirjam Bikker
Nieuws

SGP, ChristenUnie en BBB stellen Kamervragen na nieuwe mediarichtlijn Fiom over abortus

SGP'er Diederik van Dijk heeft Kamervragen gesteld over de nieuwe mediarichtlijn van Fiom. Dat deed hij samen met CU-leider Mirjam Bikker en BBB-Kamerlid Femke Wiersma. Fiom bracht de mediarichtlijn afgelopen week uit en kon toen al op flinke kritiek

March of Life
Persbericht

March of Life keert terug: oproep om op te staan tegen antisemitisme

Op zondag 19 april vindt de tweede editie van de March of Life Nederland plaats. Na de eerste mars in Haarlem vorig jaar, wordt dit keer Zwolle het decor van een stille tocht en bijeenkomst waarin aandacht wordt gevraagd voor het Joodse volk en de st

Week van het Gezin
Persbericht

GezinsPlatform.NL kondigt Week van het Gezin 2026 aan en doet oproep aan politiek

Tijdens de Week van het Gezin (9 t/m 16 mei) pleit GezinsPlatform.NL voor aandacht en erkenning vanuit de landelijke politiek voor de druk op gezinnen en voor samenhangend beleid rondom gezinszaken. Met het thema ‘Voor Elkaar’ benadrukt het initiatie

Ds. F. van den Bosch
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde Sionskerk in Nunspeet: ds. F. van den Bosch 

De hervormde Sionskerk te Nunspeet (PKN) beschikt binnenkort weer over een eigen predikant. Ds. F. van den Bosch (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het Veluwse dorpt volgt Van den Bosch de in 2023 naar Staphorst-Rouveen vertrokken ds.

Pakistaanse vrouw
Nieuws

Christelijke vrouw bedreigd in Pakistan: “Bekeer je of je wordt gedood”

In Pakistan is een man gearresteerd die een christelijke vrouw met de dood bedreigde als zij zich niet zou bekeren tot de islam en met hem zou trouwen. Dat gebeurde rond Pasen, toen de vrouw haar familie bezocht, laat Morning Star News weten. De 20-j

Spaanse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Spaanse christenen bezorgd om wetsvoorstel dat abortus in Grondwet wil opnemen

Spaanse christenen maken zich grote zorgen over een nieuw voorstel van de regering. Dat meldt Evangelical Focus. De regering wil namelijk abortus opnemen in de Spaanse Grondwet. Volgens de bezorgde christenen komt het ongeboren leven hiermee verder o

Ds. K. Hak
Video

Hervormde predikant houdt in preek over gebed spiegel voor: "We zijn soms te lui"

Soms verloopt ons gebed vloeiend en soms komen er nauwelijks woorden uit onze mond. Maar eerlijk gezegd komen we er soms helemaal niet aan toe om te bidden. Drukte kan daaraan ten grondslag liggen, maar misschien ook wel luiheid. Dat laatste stelde d

Meerartikelen

Chosen
Nieuws

World Vision introduceert ‘Chosen’ in kerk: kinderen kiezen hun sponsor

De NGK Doetinchem is de eerste kerk in Nederland die het programma Chosen van World Vision een plek heeft gegeven in een kerkdienst. Bij dit initiatief kiezen niet volwassenen een kind om te sponsoren, maar kiezen kinderen zélf hun sponsor. Tijdens d

Christenen vieren Heilig Vuur
Nieuws

Duizenden orthodoxe christenen vieren Heilig Vuur in Jeruzalem

In Jeruzalem zijn duizenden orthodoxe christenen samengekomen voor de viering van het Heilig Vuur. Deze bijzondere ceremonie vond plaats in de Heilig Grafkerk, de plek waar volgens de traditie Jezus werd gekruisigd en begraven. De viering kwam na een

De Oase
Persbericht

Nieuwe natuurkapel ‘De Oase’ in Bunschoten wil plek van rust en ontmoeting zijn

Op de Eemlandhoeve in Bunschoten is een nieuwe plek geopend voor bezinning en ontmoeting: natuurkapel De Oase. Met een reeks kleinschalige evenementen hopen de initiatiefnemers dat deze bijzondere locatie uitgroeit tot een plek van rust, geloof en ve

The Call - Europe
Persbericht

Internationale gebedsbijeenkomst ‘The Call - Europe’ komt naar Amsterdam

Op zaterdag 18 april 2026 vindt in Amsterdam een internationale christelijke bijeenkomst plaats onder de naam The Call - Europe. Gelovigen, kerkleiders en opkomende leiders uit binnen- en buitenland worden uitgenodigd voor een dag van gebed, eenheid

Nico van Splunter en Hayat Ismail
Dagelijks leven

Hoopgevers: Een klein gebaar betekent al veel!

Kleine daden hebben grote kracht. Op talloze manieren geven mensen handen en voeten aan Gods liefde. Geïnspireerd door het evangelie en naastenliefde zetten zij zich in voor een ander. Dat hoeft niet georganiseerd, maar kan wel. Bijvoorbeeld via het

Dylan Leonora
Interview

Stadse ondernemer kreeg tour door Biblebelt: “Dit veranderde mijn kijk op geloof”

Dylan Leonora is ondernemer in een stadse context. Een onverwachte ontmoeting met een gereformeerde boomkweker in de Betuwe, zette hem aan het denken over geloof, ondernemerschap en rentmeesterschap. Wat begon als een toevallig gesprek, groeide uit t

Jan Pool
Boekfragment

Een Bijbelse realiteit: God neemt het lijden niet weg

In Johannes 16:33 waarschuwt Jezus zijn volgelingen met de woorden: ‘Jullie zullen het zwaar te verduren krijgen in de wereld, maar houd goede moed: ik heb de wereld overwonnen.’ Ons staat dus lijden te wachten. De Bijbel ontkent of verstopt het lijd

Shah Ahmadi
Getuigenis

Iraanse evangelist: "Jezus verscheen aan mijn familie in dromen"

Een voormalige moslim uit Iran getuigt van een opmerkelijke geloofsreis waarin vervolging en bovennatuurlijke ervaringen samenkomen. Volgens evangelist Shah Ahmadi kwamen meerdere familieleden tot geloof nadat Jezus aan hen verscheen in dromen en vis

Nigeria
Nieuws

20 Nigeriaanse christenen vermoord door islamitische Fulani-herders

Zeker twintig christenen zijn op donderdagavond 9 april om het leven gekomen bij een aanval op het Nigeriaanse dorp Mbwelle in de deelstaat Plateau. Gewapende mannen, die door de lokale bevolking worden omschreven als "Fulani-terroristen", vielen de

Colombia
Nieuws

Inheemse christenen in Colombia door hun dorp weggepest

Eerder dit jaar werden dertien christelijke gezinnen gedwongen hun inheemse gemeenschap in Nariño, Colombia, te verlaten. De reden? Hun geloof in Jezus. Ze moeten nu hun leven op een nieuwe plek proberen op te bouwen. Een moeilijk jaarDe druk begon a

Zwangere vrouw
Persbericht

Fiom wil dat media het ongeboren leven verzwijgen

Na de ‘inclusieve taalgids’ om woorden als ‘moederdag’ en ‘vaderdag’ te neutraliseren tot ‘jij-dag’, blijkt er nu ook een mediarichtlijn van Fiom in omloop om de abortuspraktijk in Nederland nóg verder te normaliseren. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk

Irakese kerk
Nieuws

Eeuwenoude christelijke gemeenschap in Irak onder grote druk, maar hoop blijft

Een van de oudste christelijke gemeenschappen ter wereld staat onder grote druk. In Irak is het aantal christenen in de afgelopen decennia sterk gedaald door oorlog, geweld en vervolging. Toch zijn er ook tekenen van hoop. Dat schrijft CBN News. In d