Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #4: Ds. Egas over roeping, predikantschap en emeritaat
Of beluister op:

Meerartikelen

moderamen CGK-synode
Nieuws

Ds. Jelle Nutma nieuwe voorzitter generale synode CGK

Ds. Jelle Nutma is dinsdag gekozen tot voorzitter van de nieuwe generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Ds. Jurrian Oosterbroek werd assessor, ds. Derk-Jan Hoogenboom eerste scriba en ds. Cees-Jan Smits tweede scriba. Het...

Polen
Nieuws

Priester gedood en vier mensen gewond bij mesaanval in Pools klooster

Bij een mesaanval in een benedictinessenklooster in het Poolse Jarosław is een priester om het leven gekomen. Vier andere mensen raakten gewond. Twee van hen verkeerden na de aanval in levensgevaar. De aanval vond donderdagochtend 24 september plaats...

paus
Nieuws

Franse president benadrukt tegenover paus de joods-christelijke wortels van Europa

De Franse president Emmanuel Macron heeft tijdens het bezoek van paus Leo XIV nadrukkelijk gewezen op de christelijke wortels van Europa. Volgens Macron is het Europese continent gebouwd op een "Grieks-Romeins en joods-christelijk fundament”....

Ds. M. Klaassen
Video

Ds. Klaassen: "God walgt van dubbelhartigheid met een vroom sausje"

Ds. M. Klaassen liet zich in een recente preek kritisch uit over het leven op de Biblebelt. De hersteld hervormde predikant uit Barneveld wees erop dat bekering inhoudt dat je breekt met zonde en wereldse gewoonten. Daarbij uitte hij stevige...

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp spoort christenen aan om mensen door de ogen van Jezus te zien

Wie ontdekt hoe God in Christus naar hem of haar kijkt, gaat volgens Wilkin van de Kamp ook anders naar andere mensen kijken. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' legt hij aan de hand van Mattheüs 9 uit waarom christenen...

Annelies van Walsem
Interview

Annelies deed haar hart jarenlang op slot: "Ik kon liefde niet goed ontvangen"

Annelies van Walsem groeide op in een reformatorisch gezin, maar besloot als tiener haar hart op slot te doen. Ze werd naar eigen zeggen hard en rebels en zelfs haar echtgenoot kon jaren later moeilijk tot haar doordringen. Tijdens een...

Jeruzalem
Nieuws

Miljoenen christenen bidden op 4 oktober voor de vrede van Jeruzalem

Christenen uit de hele wereld zullen op 4 oktober deelnemen aan de jaarlijkse Dag van Gebed voor de Vrede van Jeruzalem. De internationale gebedsbijeenkomst vindt voor de 24e keer plaats en wordt gehouden in het Tower of David Jerusalem Museum in...

kerk
Nieuws

Kerken in India plaatsen opvallende waarschuwingsborden voor niet-christenen

Meer dan tien kerken in de Indiase deelstaat Chhattisgarh hebben waarschuwingsborden bij hun ingang geplaatst. Daarmee willen zij zich beschermen tegen beschuldigingen dat bezoekers onder druk worden gezet om christen te worden. Dat weet...

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse bisschoppen waarschuwen voor wet die overheid meer macht geeft over kerken

Nigeriaanse bisschoppen maken zich grote zorgen over een wetsvoorstel dat de overheid meer controle geeft over kerken, hulporganisaties en mensenrechtengroepen die geld uit het buitenland ontvangen. Zij vrezen dat de wet kan worden gebruikt om...

Indonesie
Nieuws

Indonesische moslims protesteren tegen restaurant van christen dat varkensvlees verkoopt

Tientallen moslims hebben in de Indonesische stad Palu geprotesteerd tegen een restaurant van een christelijke eigenaar dat gerechten met varkensvlees verkoopt. De ondernemer zou onder meer toestemming moeten krijgen van dertig huishoudens uit de...

Nelleke Rebel
Video

Missionair speelcafé brengt kerk en jonge gezinnen bij elkaar: Nelleke Rebel vertelt

Veel kerken beschikken over ruimtes voor jonge kinderen die vooral op zondag worden gebruikt. Waarom zouden die doordeweeks leegstaan? Vanuit die gedachte ontwikkelde Nelleke Rebel, coördinator bij IZB-Impact, het concept van het Missionair...

Kees
Opinie

Pro-abortus lobby draait op volle toeren

Lisa Vliegenthart diende maandag een wetsvoorstel in om abortus uit het Wetboek van Strafrecht te halen. Daarbij kreeg zij volop de medewerking van de Dolle Mina's. De Dolle Mina's stelden een fake rechtbank op nabij de Tweede Kamer waarin een...

GIDSnetwerk
Persbericht

GIDSnetwerk brengt christelijke investeerders samen

Hoe verandert de manier waarop ondernemers en investeerders met geld omgaan wanneer het zoeken naar Gods Koninkrijk vooropstaat? Die vraag staat centraal tijdens de Investeerdersdag 2026 van GIDSnetwerk. Op maandag 5 oktober komen christelijke...

CGK-synode
Verdieping

CGK staat voor cruciale synodeweek: hoe kwam het zover en wat staat er op het spel?

Vandaag begint in Hoogeveen een nieuwe generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Dat gebeurt op een moment waarop de toekomst van het kerkverband onzekerder is dan ooit. Een deel van de gemeenten heeft zich inmiddels...

ING-campagne Micha Nederland
Nieuws

Christelijke organisaties roepen kerken op tot actie tegen financieringsbeleid ING

Micha Nederland roept kerken op een open brief aan ING te ondertekenen waarin de bank wordt gevraagd geen nieuwe olie- en gasvelden meer te financieren. De christelijke organisatie voert de actie samen met Laudato Si’ Alliantie Nederland, A Rocha...

rice
Nieuws

Voorzitter grootste protestantse kerkverband VS wil scherpere belijdenis: "Er zijn maar twee geslachten"

De voorzitter van de Southern Baptist Convention (SBC) wil dat het grootste protestantse kerkverband van de Verenigde Staten zijn belijdenis uitbreidt met een afzonderlijk artikel over gender en seksualiteit. Daarin moet onder meer duidelijker...

flynn
Nieuws

Voormalig worshipleader in Verenigde Staten voor rechter om moord op vrouw

De Amerikaanse worshipleader en voormalig American Idol-deelnemer Caleb Flynn (40) staat terecht voor de moord op zijn vrouw Ashley. De aanklager stelt dat hij haar in februari in hun woning in Tipp City, Ohio, doodschoot en daarna deed alsof er...

Stoffer
Nieuws

SGP steunt begroting niet als kabinet doorgaat met late abortussen

SGP-leider Chris Stoffer wil de begroting van het kabinet niet steunen als de plannen voor abortussen bij 22 en 23 weken zwangerschap in ziekenhuizen doorgaan. Het stoppen van die ontwikkeling is voor hem een breekpunt in de onderhandelingen met...

Paus Leo XIV
Nieuws

Paus Leo spreekt twee uur met Franse misbruikslachtoffers

Paus Leo XIV heeft tijdens zijn bezoek aan Frankrijk uitgebreid gesproken met zeven slachtoffers van seksueel misbruik binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Tijdens de twee uur durende ontmoeting in Lourdes sprak hij ieder van hen afzonderlijk. De paus...

Vliegenthart
Nieuws

ChristenUnie en SGP fel tegen plan Pro om abortus uit strafrecht te halen

Oppositiepartij Pro dient maandag een wetsvoorstel in om abortus uit het Wetboek van Strafrecht te halen. Het voorstel is niet nieuw: ook voormalig GroenLinks-Kamerlid Corinne Ellemeet probeerde dit enkele jaren geleden al. CU-leider Mirjam Bikker en...