Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Mark Buck en Arie Koornneef
Persbericht

KRO-NCRV en Verus bundelen krachten voor geloof in het onderwijs

KRO-NCRV en onderwijsvereniging Verus (voor protestants-christelijk en katholiek onderwijs in Nederland) hebben een convenant ondertekend om samen te werken aan projecten rond levensbeschouwing en maatschappelijke thema’s in het onderwijs. Hiermee wi

Ds. N. W. van den Houten
Nieuws

Hervormde gemeente Bruinisse mag nieuwe dominee verwelkomen: ds. N. W. van den Houten

De hervormde gemeente te Bruinisse (Zeeland) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. N. W. van den Houten (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant volgt in Bruinisse ds. A. L. Molenaar op. Laatstgenoemde predikant is s

Bekladding Dam
Nieuws

Christelijke politici fel over bekladding Dam: 'Weerzinwekkend'

Christelijke politici reageren fel op de bekladding van het Nationaal Monument op de Dam, vlak voor de Nationale Dodenherdenking. Op sociale media spreken zij hun afschuw uit over de actie, die volgens hen alle grenzen overschrijdt. Het monument werd

manuscript
Nieuws

Bijzondere ontdekking: verloren Bijbelpagina’s uit vroege kerk teruggevonden

Onderzoekers hebben 42 verloren pagina’s teruggevonden van een zeer oud Bijbelhandschrift uit de zesde eeuw. Het gaat om een manuscript met brieven van de apostel Paulus, dat belangrijk is voor het in kaart brengen van de vroege kerk, meldt All Israe

Hans van de Breevaart
Interview

Dordtse kerk zet streep door lezing FVD'er: "Kerk moet geen politiek strijdtoneel worden”

De geplande lezing van Hans van de Breevaart, lijsttrekker van de Dordtse FVD-fractie, in de Trinitatiskapel in Dordrecht gaat niet door. De kerkenraad van de Evangelisch-Lutherse Gemeente zag reden om de bijeenkomst te annuleren. In gesprek met Cvan

Egypte
Nieuws

Egyptische rechtbank weigert Pasen als nationale feestdag te erkennen

Een Egyptische rechtbank heeft een verzoek afgewezen om Pasen als nationale feestdag te erkennen. Deze uitspraak dwingt christenen in het land om een keuze te maken tussen de viering van hun belangrijkste religieuze dag en het risico op burgerlijke,

Kenia
Nieuws

Moslimherders vallen christenen in Kenia aan: 7 doden

Bij een gewelddadige aanval op een christelijke boerengemeenschap in Kenia zijn zeven mensen om het leven gekomen. Gewapende islamitische Somalische herders vielen de gemeenschappen binnen en lieten dood en verderf achter. Verschillende gebouwen ging

Indi
Nieuws

Pastor en familie zwaar toegetakeld in India

Een predikant in centraal-India is op 13 april samen met zijn familie aangevallen door twee mannen van een traditionele inheemse gemeenschap. De aanvallers probeerden de familie, die in de staat Chhattisgarh woont, van hun land te verdrijven vanwege

Meerartikelen

Jacobs
Column

Er worden mij zelfs onderduikadressen aangeboden

Het is 4 mei. En juist op deze dag zullen Joden voor kindermoordenaars worden uitgemaakt en zullen nazaten van de Holocaust-slachtoffers en overlevenden worden verweten dat ze de herdenking kapen, zo stelt opperrabbijn Jacobs in zijn nieuwe dagboek,

concert
Persbericht

Drie koren geven bijzonder pinksterconcert in Bolsward

Op D.V. vrijdag 22 mei vindt in de Martinikerk in Bolsward een bijzonder pinksterconcert plaats. Drie koren slaan voor deze gelegenheid de handen ineen: leden van Jongerenkoor Speranza, Young Ladies Choir Hadassah en gemengd koor Shalom vormen samen

Oscar Lohuis
Opinie

Prijs van kerkverlating wordt zichtbaar: het gaat de verkeerde kant op

Vanavond herdenken we de Holocaust. Volgens Oscar Lohuis staat de vrijheid in Nederland opnieuw onder druk. Hij ziet met verdriet hoe richting en houvast verdwijnen en hoe velen het gevaar niet onderkennen. Tegelijk roept hij op tot bezinning en teru

Samuel Lee
Interview

Theoloog slaat alarm: “Pinksterbeweging wordt gekaapt door kleine groep leiders”

“Zwijgen is voor mij geen optie meer.” Aan het woord is theoloog Samuel Lee, voormalig Theoloog der Nederlanden en afkomstig uit de pinksterbeweging. Hij legt de vinger op de zere plek van de charismatische pinksterwereld: van ongezond leiderschap to

Esther
Video

Het huwelijk van Esther liep op de klippen: “Het voelde echt als falen”

Esther trouwde op 25-jarige leeftijd, mede beïnvloed door haar omgeving. “Iedereen om ons heen ging trouwen, dus wij ook”, blikt ze terug, in een video van Xpedition Glory. Wat begon als een huwelijk vol verwachtingen, veranderde binnen enkele maande

Annemieke van Bochove
Boekfragment

Leven in het ritme van zijn Geest: Terug naar de eerste adem

Vanaf het eerste moment dat God zijn adem in de mens blies, was er leven, rust en nabijheid. Die diepe verbondenheid met de Schepper is waar ieder mens naar blijft verlangen. Annemieke van Bochove laat zien dat Gods aanwezigheid niet ver weg is, maar

Manchester City - Etihad Stadium
Nieuws

Britse voetbalcompetitie weigert petitie christelijke organisatie om eigenaar Manchester City

De Premier League weigert een petitie van de organisatie Christian Solidarity Worldwide (CSW) in ontvangst te nemen. De petitie roept op om de eigenaar van Manchester City, Sheikh Mansour bin Zayed Al Nahyan, ter verantwoording te roepen. Hij is een

De Heilige Moeder Gods-kathedraal
Nieuws

Azerbeidzjan sloopt twee Armeense kerken: vrees voor 'culturele genocide'

Satellietbeelden laten zien dat twee historische christelijke kerken zijn gesloopt in Stepanakert, de hoofdstad van de regio Nagorno-Karabakh. Dit gebied is sinds september 2023 in handen van Azerbeidzjan. De Armeense kerk vreest dat het niet om loss

Abortuspillen
Nieuws

Nieuwe wet haalt abortus voor vrouwen uit het strafrecht in Engeland en Wales

In Engeland en Wales kunnen vrouwen niet langer strafrechtelijk vervolgd worden wanneer zij thuis middels een abortus hun zwangerschap beëindigen, ook als dit buiten de bestaande wettelijke regels gebeurt. Dat melden verschillende media. De wijziging

SDOK
Video

SDOK-video: Het verhaal van apostel Thomas en een moderne martelaar

Wat betekent het om alles te geven voor het Evangelie? In een video van SDOK staat het verhaal van de apostel Thomas centraal. Volgens de overlevering bracht hij het Evangelie naar India en gaf hij daar uiteindelijk zijn leven voor Christus. In dezel

Sean Feucht - Matt Shea - Nadine Woodward
Nieuws

Voormalig burgemeester eist miljoenen van stad na berisping om bijwonen gebedsdienst

Voormalig burgemeester Nadine Woodward eist 10 miljoen dollar (ongeveer 9,3 miljoen euro) van de stad Spokane (Amerika). Volgens Woodward heeft zij ernstige en blijvende schade geleden nadat de gemeenteraad haar officieel berispte nadat ze in 2023 ee

Leander Janse
Video

Terugkijken: Christenen bekritiseren 'welzijnsevangelie' tijdens tafelgesprek

Op het YouTube-kanaal van Christelijke Apologeet is recent een indringend tafelgesprek verschenen met Leander Janse over het zogenoemde Welzijnsevangelie. Volgens de sprekers verschuift de focus van Gods heiligheid en vergeving naar zelfacceptatie en