Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

rechtspraak
Nieuws

Kort geding GerGem Tricht-Geldermalsen uitgesteld vanwege wrakingsprocedure

Het kort geding dat acht voormalige diakenen van de Gereformeerde Gemeente (GG) Tricht-Geldermalsen hebben aangespannen, is uitgesteld. Eerst moet een wrakingsverzoek worden behandeld tegen de rechter die de zaak zou behandelen. Dat meldt het Reforma

Boko Haram
Nieuws

Honderden ontvoerden bevrijd uit Boko Haram-kamp in Nigeria

Meer dan 360 Nigerianen die maandenlang gevangen werden gehouden door de islamitische terreurbeweging Boko Haram, zijn vrijgekomen uit een afgelegen berggebied in het noordoosten van Nigeria. Lokale leiders spreken zelfs van meer dan 400 vrijgelaten

Ds. C. J. Rijsdijk
Nieuws

Hervormde gemeente Boven-Hardinxveld brengt beroep uit op ds. C. J. Rijsdijk

De hervormde gemeente te Boven-Hardinxveld heeft een beroep uitgebracht op ds. C. J. Rijsdijk (foto). De predikant moet in Boven-Hardinxveld ds. J. C. Breugem opvolgen. Laatstgenoemde predikant is sinds maart 2023 verbonden aan de hervormde gemeente

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt hoe kleinzoon van satanspriester tot geloof kwam

"Soms sprong Willem halverwege de dienst op om de kerk acuut te verlaten. Toen het weer eens zover was, sprak ik hem na de dienst. Ik vroeg hem waarom hij er telkens vandoor ging. Ik zei: je bent bang voor Gods liefde, hè? Ik zag hoe zijn ogen vochti

ds. T. Schakel
Dagelijks leven

Ds. Schakel beantwoordt Refoweb-vraag: ‘Spui geen azijn over jonge bekeerlingen’

Binnen reformatorische kring wordt soms met scepsis gekeken naar de groeiende stroom getuigenissen van jongeren die tot geloof komen. Volgens ds. T. Schakel (foto) uit Yerseke is die houding niet altijd terecht. In een antwoord op Refoweb roept hij c

Evangelische Hogeschool
Persbericht

Evangelische Hogeschool houdt open dag voor jongeren die christelijk tussenjaar overwegen

Jongeren die nadenken over een christelijk tussenjaar kunnen op vrijdag 12 juni terecht bij de open dag van de Evangelische Hogeschool (EH) in Amersfoort. Bezoekers krijgen daar de gelegenheid om kennis te maken met het EH-Basisjaar en het EH-Traject

Kirill en Poetin
Nieuws

Oekraïense functionaris wil Russisch-Orthodoxe Kerk uit Wereldraad van Kerken

Een hoge Oekraïense regeringsfunctionaris heeft opgeroepen om de Russisch-Orthodoxe Kerk uit de Wereldraad van Kerken (WCC) te zetten. Dat meldt The Christian Post. Volgens hem handelt de kerk in strijd met de basisprincipes van het christelijk geloo

Bobby en Hannah Schuller
Interview

Bobby Schuller verwacht opwekking in Europa: "Het begint in Nederland"

Voor Bobby en Hannah Schuller voelde hun recente bezoek aan Nederland als thuiskomen. Niet alleen vanwege hun Nederlandse wortels, maar ook vanwege wat zij hier geestelijk ervaren. In Hour of Power vertellen zij over hun liefde voor Nederland, hun ve

Meerartikelen

Daniël Roukema
Interview

Pride in hartje Biblebelt: "Juist daar zouden christenen moeten zijn"

Deze maand staat Nunspeet, in het hart van de Biblebelt, in het teken van de Pride. Met activiteiten als een dragbingo, een ontmoetingsavond en een expositie wil stichting True Colors bijdragen aan de zichtbaarheid en acceptatie van LHBTI'ers. Cvanda

Ds. Ernst Leeftink
Opinie

Waar blijft de solidariteit met Palestijnse christenen?

Veel Nederlandse christenen voelen zich sterk verbonden met Israël. Maar wat betekent die betrokkenheid wanneer Palestijnse christenen te maken krijgen met geweld, intimidatie en discriminatie? Dominee Ernst Leeftink vraagt zich af waarom deze groep

Arie-Jan Mulder
Column

Hoe Gods Koninkrijk zichtbaar wordt: Jezus wilde geen vuur uit de hemel

Wat bedoelde Jezus toen Hij Zijn leerlingen eropuit stuurde met de woorden: "Vrede voor dit huis"? Volgens Arie-Jan Mulder ligt daarin de kern van Gods Koninkrijk besloten. Hij laat zien waarom het zoeken van vrede een opdracht is voor iedere volgeli

Hildebrand Bijleveld
Opinie

Mirjam Bikker ziet het goed: we leven in nieuwe migratietijden

Er klonk zaterdag op het ChristenUnie-congres voor het eerst echt een ander geluid ten aanzien van migratie, in navolging van een eerder aangekondigde koerswijziging van de partij in De Telegraaf. Mirjam Bikker zei in haar speech op het congres dat d

Preekstoel
Nieuws

Student B. Teunissen aanvaardt beroep van oud gereformeerde gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Student B. Teunissen uit Ede heeft het beroep van de oud gereformeerde gemeente (ogg) te Hendrik-Ido-Ambacht als lerend ouderling aangenomen. De kerkelijke gemeente te Hendrik-Ido-Ambacht was vanwege het emeritaat van ds. J. van Prooijen in 2017 al b

Tom Berendsen
Nieuws

SGP teleurgesteld over reactie kabinet op sluiting protestantse kerken in Algerije

De SGP is teleurgesteld over de reactie van minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (foto) op Kamervragen over de positie van christenen in Algerije. Volgens SGP-Kamerlid Diederik van Dijk blijkt uit de antwoorden te weinig urgentie, terwijl al

AZC Bergschenhoek
Nieuws

Iraans christelijk gezin voelt zich onveilig in AZC Bergschenhoek

Een Iraans christelijk gezin dat verblijft in de opvanglocatie van het COA in Bergschenhoek zegt zich al langere tijd onveilig te voelen vanwege hun geloofsovertuiging. Volgens vader Farhad, een schuilnaam, wordt zijn jonge dochter aangesproken op ha

Israëlische soldaten
Nieuws

Israëlische veiligheidstroepen arresteren Palestijnse christelijke student én voetbalster 

Israëlische veiligheidstroepen hebben deze week de 21-jarige Palestijnse christen Natalie Abu Dayyeh opgepakt tijdens een inval in een studentenwoning nabij de Birzeit Universiteit op de Westelijke Jordaanoever. De arrestatie heeft geleid tot kritiek

Luke Salmons
Nieuws

Britse politie treft schikking met christelijke agent die ontslagen werd na kritiek op islam

De Britse politie van North Yorkshire heeft een schikking getroffen met voormalig politieondersteuner Luke Salmons. Salmons stelde dat hij werd gediscrimineerd vanwege zijn christelijke levensovertuiging nadat hij tijdens een verplichte diversiteitst

André Flach
Nieuws

SGP verzet zich tegen verruiming zondagsopenstelling

De SGP wil voorkomen dat winkels in de toekomst vaker verplicht op zondag hun deuren moeten openen. Samen met de SP heeft de partij Kamervragen gesteld over de evaluatie van de Winkeltijdenwet. Aanleiding is een eerder aangenomen VVD-motie, waardoor

Ds. Oscar Lohuis
Video

Dit is waar ds. Oscar Lohuis moeite mee heeft in het hedendaagse christendom

"Mijn moeite met het christendom vandaag de dag is dat het zo ontzettend veel over ons en over nu gaat", aldus ds. Oscar Lohuis. Volgens de baptistenpredikant is er binnen sommige kerken een naar eigen zeggen christelijke vertaling van de hedendaagse

Isaac Bataga
Nieuws

Kerken spelen belangrijke rol in strijd tegen ebola-uitbraak in Congo

Kerken en hulporganisaties in de Democratische Republiek Congo (DRC) zetten zich actief in om de verspreiding van ebola tegen te gaan. Naast medische hulp proberen zij ook desinformatie te bestrijden en mensen bewust te maken van eenvoudige hygiënema