Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Resten kerk
Nieuws

Archeologen vinden sporen van kerk die Hiëronymus 1600 jaar geleden beschreef

Archeologen hebben bij Venetië de resten gevonden van een vroegchristelijke kerk die vermoedelijk al in het jaar 396 werd beschreven door kerkvader Hiëronymus. Volgens de Universiteit Ca' Foscari, die de vondst op 15 oktober bekendmaakte, komt het...

Yaroslav
Nieuws

Oekraïense vrijwilliger (25) van Christenen voor Israël omgekomen aan het front

De 25-jarige Oekraïense christen Yaroslav, die als vrijwilliger betrokken was bij het hulpverleningswerk van Christenen voor Israël, is op 20 oktober omgekomen tijdens zware beschietingen aan het front in Oost-Oekraïne. De jonge man hielp...

Rellen Parijs
Nieuws

Duitse christenen opgeroepen om bij stadhuizen te bidden uit vrees voor rellen bij protesten

Terwijl jongeren in tientallen Duitse steden zich voorbereiden op grootschalige protesten, roepen christelijke organisaties op tot gebed. Op zaterdag 31 oktober, Hervormingsdag, worden christenen gevraagd om met hun Bijbel naar het plaatselijke...

Hervormd Rijssen
Nieuws

Ds. Elsman legt werkzaamheden neer na conflict binnen hervormde gemeente Rijssen

Binnen de hervormde gemeente Rijssen is onrust ontstaan door een conflict tussen ds. D.M. (Domus) Elsman en de kerkenraad van wijkgemeente 6. De 65-jarige predikant heeft zijn werkzaamheden neergelegd, omdat hij naar eigen zeggen onder de huidige...

Erika Kirk
Nieuws

Erika Kirk waarschuwt voor namaakchristendom: 'Ook het kwaad citeert de Bijbel'

Je kunt elke zondag naar de kerk gaan, de Bijbel uit je hoofd kennen en jezelf een overtuigd christen noemen. Toch betekent dat niet automatisch dat je leeft zoals Jezus het bedoeld heeft. Die waarschuwing gaf Erika Kirk tijdens haar speech op de...

Pastor Israel Ford
Nieuws

Amerikaanse voorganger heeft al drie jaar twee vrouwen: 'Eén vrouw hebben is onbijbels'

Een Amerikaanse voorganger verraste zijn gemeente zondag met een opmerkelijke bekendmaking. Pastor Israel Ford uit Cleveland, Ohio, vertelde namelijk dat hij al drie jaar lang met twee vrouwen samenleeft. Volgens hem staat de Bijbel dat toe....

Iran
Nieuws

Ernstig zieke christen mag Iraanse cel tien dagen verlaten: Mahshar dreigt blind te worden

De ernstig zieke Iraanse christen Mahshar Parandin heeft tien dagen medisch verlof gekregen uit de Evin-gevangenis in Teheran. Ze kampt met lymfeklierkanker en andere gezondheidsproblemen, maar kreeg lange tijd niet de behandeling die ze nodig had....

Kerstboom
Nieuws

Almere haalt kerstboom terug naar stadscentrum: verrassing verklapt tijdens raadsdebat

Na jaren van afwezigheid keert de kerstboom terug in het centrum van Almere. Dat liet wethouder Jan-Bert Vroege tijdens een raadsdebat doorschemeren, meldt de lokale nieuwssite 1Almere. Vooral het CDA drong aan op de terugkeer van de boom. Vorige...

Meerartikelen

southwell
Nieuws

Eeuwenoude Engelse kathedraal dreigt te sluiten door financiële problemen

De ruim 900 jaar oude kathedraal van Southwell in Engeland dreigt haar deuren te sluiten. Het kerkgebouw kampt met een enorme onderhoudsachterstand en het geld raakt op. “We hebben geen 20 miljoen pond”, zegt deken Stephen Evans, die leiding geeft...

Wilfred Kols bij Hour of Power
Interview

Van zware crimineel tot gevangenisevangelist: “Vier woorden veranderden mijn leven”

Drugsdeals, inbraken en geweld: Wilfred Kols had naar eigen zeggen 110 delicten op zijn naam staan en bracht zes jaar in de gevangenis door. In een donkere isoleercel veranderde zijn leven door vier eenvoudige woorden: “Ik hou van jou.” Inmiddels...

piano
Nieuws

Ruzie over pianospel in Spaanse kerk eindigt met dodelijke steekpartij: 32 jaar cel geëist

In de Spaanse stad Valencia is maandag het proces begonnen tegen een pianist van een evangelische kerk en twee van zijn familieleden. Zij staan terecht voor een dodelijke steekpartij in de kerk. Volgens de aanklacht ontstond de ruzie nadat een...

kerk
Nieuws

Vijf kerken in Leipzig beschadigd: politie onderzoekt mogelijk verband

In de Duitse stad Leipzig zijn binnen enkele dagen vijf kerken beschadigd. Onbekenden vernielden ramen en beschadigden deuren en gevels. De politie onderzoekt de zaken en zoekt getuigen. De beschadigingen vonden plaats tussen woensdag 21 oktober en...

N.T. Wright
Persbericht

Theoloog N.T. Wright spreekt op conferentie over interculturele kerk in Veenendaal

Hoe kunnen christenen met verschillende culturele achtergronden samen één geloofsgemeenschap vormen? Die vraag staat centraal tijdens de One Church Conference, die op vrijdag 20 november plaatsvindt in Veenendaal. De Britse theoloog N.T. Wright...

Prof. W. H. Th. (Wim) Moehn
Persbericht

Hoe las Luther de Bijbel? Hoogleraar legt het uit in Apeldoorn

Welke betekenis had de Bijbel voor Maarten Luther? Welk gezag kende hij daaraan toe? Die vragen zijn het startpunt voor de Reformatieherdenking in Apeldoorn op vrijdag 30 oktober. "Maarten Luther heeft het volk de Bijbel teruggegeven.” Dat leren...

bikker
Nieuws

CU-leider haalt fel uit: "Wie met Hamasvlaggen zwaait, is een vijand van de vrijheid"

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker wil dat de overheid harder optreedt tegen antisemitisme en demonstraties waarbij met Hamasvlaggen wordt gezwaaid. Ook moeten scholen die geen lesgeven over de Holocaust volgens haar worden aangepakt. Dat zei ze...

India
Nieuws

Juridisch gevecht om godsdienstvrijheid in Indiase deelstaat Chhattisgarh

In maart 2026 wijzigde de regering van de Indiase deelstaat Chhattisgarh de wet op godsdienstvrijheid van de deelstaat. Sinds de wijzigingen van kracht zijn geworden, worden christenen in Chhattisgarh geconfronteerd met toenemend heftige tegenstand...

Ethiopie
Nieuws

Kerk luidt noodklok na nieuw bloedbad Ethiopië: 60 christenen omgekomen

Bij twee gewelddadige aanvallen in de Ethiopische regio Oromia zijn zeker zestig christenen om het leven gekomen. Dat maakte de Ethiopisch-Orthodoxe Kerk maandag bekend. Onder de slachtoffers zijn volgens een ooggetuige vijf kinderen. “Ze omsingelden...

Dr. C. A. van der Sluijs
Column

Waarom zetten christenen hun leiders zo graag op een voetstuk?

Een paus die honderdduizenden mensen trekt. Een populaire dominee voor wie gelovigen massaal samenkomen. Maar draait het in de kerk nog om Gods Woord of steeds meer om de persoon die het verkondigt? Dr. C. A. van der Sluijs waarschuwt voor de...

Prof. dr. Maarten Kater
Boekfragment

Kunnen we onze verlangens veranderen zonder ze te onderdrukken?

Hoe ga je als pastor in gesprek met iemand die worstelt met genderidentiteit en tegenstrijdige verlangens? Volgens prof. dr. Maarten Kater vraagt dat om meer dan een gesprek over gevoelens of lichamelijkheid. In dit boekfragment verkent hij hoe de...

Chris Verhagen, Elise van Hoek en Diederik van Dijk (SGP)
Nieuws

‘Waarden op hun kop’: SGP houdt congres over groeiende acceptatie abortus

De SGP organiseert op vrijdag 4 december een najaarscongres in Gouda over de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen rond abortus. Onder het thema ‘Waarden op hun kop: abortus is zorg?’ wil de partij aandacht vragen voor de bescherming van het...