Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Elisabeth Magazine
Column

Maakt geloven in God gelukkig?

Op YouTube moedigt inspirator Jaap Bressers mij aan: Creëer een geluksmomentje! Momentjes waardoor je je gelukkig voelt. Nou, dat lukt vandaag wel. Ik plof met een glas koud water op mijn tuinbankje: "Wat een geluk dat op mijn vrije dag de zon schijn

Jonge Duitsers
Nieuws

Bijna helft jonge Duitsers gelooft dat de hel echt bestaat

Bijna de helft van de jongvolwassenen in Duitsland gelooft dat de hel, zoals die in de Bijbel wordt beschreven, werkelijk bestaat. Opvallend genoeg ligt dat percentage onder jongeren veel hoger dan onder oudere Duitsers. Dit blijkt uit een onderzoek

School
Nieuws

Christelijke scholen in Jeruzalem blijven dicht door problemen met werkvergunningen

Veel christelijke scholen in Jeruzalem zijn aan het begin van het nieuwe schooljaar dicht gebleven. Meer dan zeventig Palestijnse leraren en andere medewerkers kregen geen toestemming om Jeruzalem binnen te komen. Daardoor kunnen twaalf scholen naar

Myanmar
Nieuws

Voorganger na wekenlange gevangenschap gedood door leger Myanmar

Een baptistenvoorganger en een gemeentelid zijn vermoedelijk door het leger van Myanmar gedood nadat zij wekenlang gevangen werden gehouden. Dat meldt het Burma Research Institute (BRI) op basis van twee lokale bronnen. Voorganger William gaf al 25 j

Vance
Nieuws

Amerikaanse vicepresident ervaart geestelijke duisternis tijdens gesprekken met wereldleiders

De Amerikaanse vicepresident JD Vance zegt tijdens gesprekken met wereldleiders soms een "bepaalde duisternis” te ervaren. Uitspraken van sommige gesprekspartners laten volgens hem "alle geestelijke alarmbellen” in zijn lichaam afgaan. Dat vertelt hi

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP krijgt geen meerderheid voor debat over late abortussen

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk heeft dinsdag geen meerderheid gekregen voor een plenair debat over de proef met abortussen tussen 22 en 24 weken zwangerschap. Van Dijk wilde met de minister van Volksgezondheid spreken over de ethische, medische en ju

Pakistan
Nieuws

Rechter geeft 13-jarig christelijk meisje mee aan ontvoerder in Pakistan

Een Pakistaanse rechter heeft de voogdij over de 13-jarige Amber Nadeem toegewezen aan de moslimman die wordt verdacht van haar ontvoering, gedwongen bekering en huwelijk. Mensenrechtenorganisaties spreken van een gevaarlijk vonnis en eisen dat het c

GZB
Persbericht

GZB organiseert retraite voor predikanten en kerkelijk werkers

Op dinsdag 8 september organiseert de GZB in De Wittenberg in Zeist een retraite voor predikanten en kerkelijk werkers rond het thema ‘God is trouw’. Wat kan meer dan een eeuw zending in Indonesië ons leren over kerk-zijn in Nederland vandaag? In het

Meerartikelen

Dr. Ruben van Wingerden
Interview

Ruben van Wingerden: “Buitenaards leven zou het christelijk geloof niet ondermijnen”

Als er buitenaardse wezens zouden bestaan, zou dat je geloof op het spel zetten? En Jezus’ verlossingswerk, geldt dat dan ook voor de gehele schepping? Theoloog en docent Nieuwe Testament Ruben van Wingerden doordacht die vragen en schreef er een den

Ellie Kauffman
Getuigenis

Joodse Ellie vond Jezus in het Oude Testament: “Toen viel alles op zijn plek”

Ellie Kauffman groeide op met een sterke Joodse identiteit. Daarin speelde Jezus nauwelijks een rol. Voor haar hoorde Hij bij het christendom en stond Hij los van het Joodse volk. Dat veranderde toen ze zelf de Tenach, het Oude Testament, intensiever

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Als christen kun je meer lijken op koning Herodes dan Johannes de Doper

Johannes de Doper zit achter de tralies, terwijl koning Herodes vrij door zijn paleis loopt. Toch is de vraag wie van de twee werkelijk gevangen zit. Dit verhaal uit Mattheüs 14 houdt christenen vandaag de dag een ongemakkelijke spiegel voor. Hoe vri

Duncan Postma
Opinie

De eed of de belofte: wat vraagt Jezus van ons?

Wie een publiek ambt aanvaardt, moet kiezen tussen de eed en de belofte. Voor Duncan Postma lag de eed aanvankelijk voor de hand. De woorden ‘Zo waarlijk helpe mij God almachtig’ spreken hem aan. Toch bleef hij worstelen met Jezus’ duidelijke oproep

Reenen
Opinie

Vergeet de eeuwigheid niet!

‘Stel dat degene met wie je nu spreekt morgen sterven moet! Vandaag kun je hem dan nog wijzen op de Heere Jezus, maar straks is het te laat!’ Deze gedachte geeft een grote ernst aan het evangelisatiewerk. Leeft dat ook zo? En in de kerk zelf? Er zou

Bible League Nederland
Levensverhaal

Hoop achter gevangenismuren: "Jezus houdt van mij, zelfs hier"

Estefanía Jiménez Restrepo ademde zwaar. Ze klemde een geïmproviseerd mes stevig in haar hand. Voor haar lag een andere gevangene op de betonnen vloer van de gevangenis van Pedregal, na een gewelddadig gevecht. Om hen heen klonk een golf van stemmen:

Mirjam Sterk
Nieuws

Uitspraak minister Mirjam Sterk over rol kerken in zorg stuit op kritiek

Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg vindt dat kerken zich nadrukkelijker moeten afvragen welke rol zij kunnen spelen nu de overheid niet langer alle zorg kan organiseren. In een interview met Trouw zegt zij dat kerken in haar ogen sterk zijn te

hak
Nieuws

Leider Moonsekte veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf

Hak Ja Han (foto), de leider van de omstreden Verenigingskerk, is in Zuid-Korea veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf. De 83-jarige weduwe van sekteleider Sun Myung Moon is schuldig bevonden aan corruptie, omkoping en het misbruiken van geld van

kraamafdeling ziekenhuis
Nieuws

Christelijke verpleegkundige redt baby uit vuurzee: “Ik deed alleen mijn plicht”

Een christelijke verpleegkundige in Pakistan wordt in haar land als een absolute held beschouwd. Dat schrijft Christian Daily International. Razia Noreen riskeerde haar eigen leven om een pasgeboren baby te redden toen er brand uitbrak op de kraamafd

Oorlog Oekraïne
Nieuws

Russische aanval verwoest opslagplaats van christelijke hulporganisatie in Oekraïne

Bij een Russische aanval is vrijdagavond een belangrijke opslagplaats van de christelijke organisatie Ukraine for Christ verwoest. Dat meldt Christian Daily International. Vanuit het gebouw werd jarenlang voedselpakketten en andere hulpgoederen versp

Staaij
Nieuws

Van der Staaij kritisch op coronamaatregelen: Kerken werden hard geraakt

“Hoe kan het dat je in de plaatselijke bouwmarkt wel met een groter aantal mag komen?” Die vraag kreeg voormalig SGP-leider Kees van der Staaij tijdens de coronacrisis regelmatig vanuit kerkelijke gemeenten. Maandag vertelde hij de parlementaire enqu

Grens Mexico-VS
Nieuws

Katholiek bisdom verzet zich tegen grensmuur bij christelijk bedevaartsoord in VS

Een katholiek bisdom in de Amerikaanse staat New Mexico verzet zich tegen de aanleg van een grensmuur bij Mount Cristo Rey, een bekend christelijk bedevaartsoord aan de grens met Mexico. De Amerikaanse overheid wil daarvoor ruim 14 hectare grond van