Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

#393 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

Mirjam Bikker
Nieuws

Geen aanpassing wet- en regelgeving na vragen CU over klacht van vrouw na abortus

CU-leider Mirjam Bikker stelde onlangs Kamervragen over de zorgvuldigheid rond abortusuitvoeringen. Aanleiding daarvoor was berichtgeving over een vrouw die in paniekerige toestand bij een abortuskliniek aanklopte en, terwijl ze nog twijfelde, direct

Kerk-onderzoek
Nieuws

Bible Society verdedigt rapport over stille opwekking onder Britse jongeren

De resultaten van het rapport 'Quiet Revival', waarin een toegenomen interesse in het christendom binnen de seculiere samenleving wordt geschetst, worden door de onderzoeksleiders verdedigd. Rhiannon McAleer, directeur Research en Impact bij de Bible

Hugo de Jonge
Interview

Hugo de Jonge over roeping en verantwoordelijkheid: “Geboren worden is een opdracht”

“Mijn vader was dominee. De kerk hoorde bij ons leven.” Met die woorden blikt voormalig vicepremier Hugo de Jonge afgelopen zondag in Hour of Power terug op zijn jeugd. Hij groeit op in een pastorie waar geloof en kerkelijk leven vanzelfsprekend zijn

Dia Moodley
Nieuws

Britse straatpredikant aangehouden na 'beledigende uitspraken' over islam

Een Britse straatpredikant is in Bristol aangehouden nadat omstanders hadden geklaagd over uitspraken die hij tijdens een evangelisatieactie over de islam gedaan zou hebben. De politie hield hem aan op verdenking van 'religieus beledigende intimidati

Ds. L. A. den Butter
Video

CGK-predikant waarschuwt vaders die mogelijk misbruik van hun kinderen maken

Veel christenen kennen God als hun Vader, maar er zijn er ook die door diverse redenen het moeilijk vinden om deze aanspreektitel te gebruiken. Denk maar aan mensen die door hun vader lichamelijk, geestelijk of mentaal misbruikt zijn. Ds. L. A. den B

Marco Rubio
Nieuws

Amerikaanse minister oogst lof na pleidooi voor christelijk geloof in toespraak

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft op de Veiligheidsconferentie in München een krachtig pleidooi gehouden voor het christelijk erfgoed van het Westen. Zijn woorden konden op een langdurig applaus rekenen. Rubio waarschuw

Ramadan
Persbericht

Oproep Evangelie & Moslims: Bid tijdens ramadan voor moslims in Nederland

Moslims hebben als regel om in de islamitische maanmaand ramadan, dit jaar van 18 februari tot en met 19 maart, van zonsopgang tot zonsondergang te vasten. Voor veel moslims heeft de ramadan iets feestelijks: een maand van intensief contact met elkaa

Herstelteam Nederland
Nieuws

Herstelteam Nederland maakt doorstart: herstelbediening keert terug

Herstelteam Nederland maakt doorstart: bekende herstelbediening keert terugNa jaren van afwezigheid is Herstelteam Nederland terug. In oktober 2025 is Stichting Herstelteam Nederland officieel opnieuw opgericht. Sinds 5 januari 2026 is ook de website

Meerartikelen

Pakistan
Nieuws

Blinde christen in Pakistan blijft vastzitten na beschuldiging godslastering

Een rechtbank in Pakistan heeft in februari een verzoek om borgtocht afgewezen voor een blinde christelijke man, Nadeem Masih (49), die beschuldigd wordt van blasfemie. Ondanks tegenstrijdigheden in het politierapport en de getuigenverklaringen in de

Iran
Nieuws

Iraanse veiligheidstroepen doodden minstens 19 christenen tijdens protesten

In Iran zijn tijdens de grootschalige anti-regeringsprotesten minstens negentien christenen gedood, zegt een organisatie die de godsdienstvrijheid in het land monitort. Onder hen bevinden zich zowel kerkleden uit erkende christelijke gemeenschappen a

Ds. Tim Schakel
Column

De les van Habakuk: roerige tijden vragen om christenen die verbinden

Roerige tijden zijn van alle eeuwen. In de dagen van Habakuk werd Gods volk verscheurd door politieke verdeeldheid, angst en beschuldigingen over en weer. Ook vandaag verketteren christenen elkaar om hun politieke standpunten. Wat vraagt dat van ons?

Willem Glashouwer
Verdieping

'Zijn bloed kome over ons': een misbruikt Bijbelvers?

Eén van de teksten uit de Bijbel die door de eeuwen heen door de kerk gebruikt wordt om de leer te ondersteunen dat Israël verworpen is en onder de eeuwige vloek en het eeuwige oordeel van God valt, en dat de kerk in de plaats van Israël gekomen is a

Liam
Getuigenis

‘Ik en mijn huis, wij zullen de HEERE dienen’: Liam (8) laat zich dopen

Met een persoonlijk en dankbaar bericht op Facebook deelt Dalal Dijkstra dat haar zoon Liam is gedoopt. Voor haar is het een zichtbaar teken van Gods trouw in hun leven. 'Mijn zoon Liam is een geschenk uit de hemel, een zegen die mij door de Heere Je

Ds. L. van Rikxoort
Nieuws

Hervormde gemeente Puttershoek mag nieuwe dominee verwelkomen: ds. L. van Rikxoort

De hervormde gemeente te Puttershoek beschikt binnenkort weer over een eigen predikant. Ds. L. van Rikxoort (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het Zuid-Hollandse dorp volgt Van Rikxoort ds. A. A. van den Berg op. Laatstgenoemde predika

Delft
Nieuws

PKN geeft kerkelijk werker nieuwe positie

De kerkelijk werker (nieuwe stijl) in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) krijgt een civielrechtelijke rechtspositie. Dat heeft de generale synode vrijdag besloten. Ze mogen niet preken binnen de kerk, maar kunnen daarvoor wel toestemming krijgen

David Boogerd
Nieuws

Opiniemaker pleit voor christelijk FVD, EO-presentator waarschuwt

Publicist en jurist Sietske Bergsma 'misbruikt het christendom als instrument in de cultuurstrijd'. Dit stelt David Boogerd, presentator van 'De Ongelooflijke Podcast' (NPO Radio 1/EO). Bergsma, een in rechtse kringen prominent figuur met 80.000 volg

Nigeria
Nieuws

Nieuwe Amerikaanse wet moet christenvervolging in Nigeria tegengaan

De godsdienstvrijheid in Nigeria staat onder druk. De Verenigde Staten willen daar nu harder tegen optreden. Een nieuw wetsvoorstel in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden vraagt om een strengere aanpak van schendingen van religieuze vrijheden in

Paus Franciscus
Nieuws

Ex-adviseur Witte Huis sprak met Epstein over 'ten val brengen' paus Franciscus

Recent vrijgegeven documenten van het Amerikaanse ministerie van Justitie laten zien dat voormalig Witte Huis-adviseur Steve Bannon in 2019 contact had met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein. In berichten tussen beiden sprak Bannon over

Stephen Green
Nieuws

Straatprediker vecht boete aan na tonen Bijbeltekst bij abortuskliniek

Een christelijke straatprediker uit Groot-Brittannië is opnieuw naar de rechter gestapt vanwege de zogeheten bufferzones rond abortusklinieken. Stephen Green kreeg een boete omdat hij in zo’n zone een Bijbeltekst liet zien. Dat schrijft Christian Tod

Ds. A. D. Fokkema
Video

Waarom staat er in de Bijbel zo weinig over Jezus' jeugd? Ds. Fokkema antwoordt

Behalve Zijn geboorte in Bethlehem en Zijn optreden als 12-jarige in de tempel, lezen we in de Bijbel maar weinig over Jezus' jeugd. Daarom bedachten mensen in de loop der eeuwen verschillende verhalen waarin zij een voorstelling maakten van hoe Jezu