Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerk Montevideo
Nieuws

Katholieke kerk verliest leden wereldwijd, groei zichtbaar bij protestanten

Een nieuw internationaal onderzoek laat zien dat veel mensen wereldwijd van kerk veranderen. Vooral de Rooms-Katholieke Kerk verliest in veel landen leden, terwijl protestantse kerken op sommige plekken juist groeien, zo blijkt uit onderzoek van Pew

Egypte
Nieuws

Egyptische politie arresteert 16-jarige christelijke jongen uit Zuid-Soedan na kerkdienst

Een 16-jarige Zuid-Soedanese christelijke jongen, genaamd Matiok Santino Matiok, is op 12 april in Egypte opgepakt zonder aanklacht. Familieleden en christelijke belangenbehartigers melden dat dit onderdeel is van een grotere golf arrestaties van imm

Joni Lamb
Nieuws

Oprichter van christelijke televisiezender Daystar op 65-jarige leeftijd overleden

Joni Lamb, oprichter en president van de christelijke televisiezender Daystar, is overleden. Ze werd 65 jaar oud. Daystar maakte donderdag bekend dat Lamb in de vroege ochtend is gestorven. Volgens de televisiezender kampte zij al langere tijd met er

Ds. C. G. Vreugdenhil
Video

GerGem-predikant waarschuwt voor heiligenverering in reformatorische gezindte

Ds. C. G. Vreugdenhil, emerituspredikant binnen de Gereformeerde Gemeenten, waarschuwde in een recente preek voor heiligenverering. Volgens hem komt dit niet alleen in de Rooms-Katholieke Kerk voor, maar ook binnen het protestantisme. Als voorbeeld h

congo
Nieuws

Nieuwe geweldsgolf in Oost-Congo: 24 doden

In het oosten van de Democratische Republiek Congo zijn christenen opnieuw het doelwit geworden van aanvallen door de geallieerde democratische strijdkrachten (ADF). Op 5 mei vonden in Katerrain en Mangambo, dorpen op de grens van de provincies Noord

Clive Johnston
Nieuws

Gepensioneerde predikant schuldig bevonden na openluchtpreek in bufferzone bij ziekenhuis

Een gepensioneerde predikant in Noord-Ierland is schuldig bevonden nadat hij bijna twee jaar geleden bij een ziekenhuis een openluchtpreek hield over Johannes 3 vers 16. Dat meldt Christian Today. Volgens de rechter overtrad de predikant daarmee wetg

Merith Koedood
Video

Merith Koedood vertelt zondag in Hour of Power over haar onvervulde kinderwens

Moederdag is voor veel vrouwen een dag van dankbaarheid, bloemen en gezellig samenzijn. Maar voor vrouwen met een onvervulde kinderwens kan deze dag juist extra confronterend zijn. In Hour of Power vertelt Merith Koedood openhartig over het leven zon

ds. M. Klaassen
Persbericht

Ds. Klaassen wil met nieuw boekje richting geven aan christelijk huwelijk

Bijbels Beraad M/V en KOC presenteren D.V. 12 mei tijdens een thema-avond over relatievorming in het Van Lodenstein College in Barneveld een nieuw boekje over het huwelijk. De uitgave verschijnt als derde deel in de serie Scheppingsorde m/v Vandaag e

Meerartikelen

Paulien Vervoorn
Interview

Preektrainer Paulien Vervoorn over AI: “Het is een sparringpartner, geen vervanger”

Stel je voor: een preek met één klik gegenereerd door AI. Hoe blijf je dan als predikant nog authentiek? Cvandaag ging hierover in gesprek met Paulien Vervoorn, preektrainer en oprichter van Geloofwaardig Spreken. De preektrainer sprak zich in de Cva

Willem van der Voet
Opinie

De diepe pijn van LHBTI-jongeren: raakt het ons nog?

De Kerk en LHBTI vormen van oudsher een explosief mengsel. Als er iets brandstof vormt voor hete hoofden en koude harten binnen de Kerk, dan is het, naast de vrouw in het ambt, de discussie over homoseksualiteit. Een 'vraagstuk' dat binnen christelij

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Is de reputatie van een GerGem-dominee belangrijker dan de waarheid?

Wat als een studie van een predikant publiekelijk onder vuur ligt? Het proefschrift van ds. G.W.S. Mulder over gereformeerde prediking ligt opnieuw onder een vergrootglas. Kerkhistoricus Kees de Wildt publiceerde een scherp recensieartikel, waarin hi

Perry Stone
Nieuws

Amerikaanse pastors zouden briefing hebben gekregen over UFO’s en buitenaards leven

De Amerikaanse evangelist Perry Stone zegt dat Amerikaanse overheidsfunctionarissen pastors zouden hebben voorbereid op ‘mogelijke onthullingen over UFO’s en buitenaards leven’. Dat vertelde hij in een YouTube-video, die eind april verscheen. Stone i

Paus
Nieuws

Paus en Trump botsen over kernwapens en oorlogsdreiging

De spanningen tussen paus Leo XIV en de Amerikaanse president Donald Trump zijn de afgelopen dagen verder opgelopen. De aanleiding is de discussie over Iran, oorlogsdreiging en kernwapens.  Trump beschuldigde de paus ervan te soft te zijn tegenover I

Bethlehem
Nieuws

Onrust bij kerkfeest in Bethlehem nadat terroristen zich verstoppen in kloosterkerk

In het Palestijnse plaatsje al-Khader, vlakbij Bethlehem, zijn spanningen ontstaan nadat Palestijnse terroristen tijdens een christelijk feest zich verborgen in een kerk. Dit meldt All Israel News. Volgens het Israëlische leger gooiden twee mannen br

This Is Beirut
Nieuws

Arabische christenen in Israël nodigen Libanezen uit: "Kom naar de heilige plaatsen"

Arabische christenen in Israël delen een video-oproep, gericht aan hun buurland. In een video van het YouTube-kanaal This Is Beirut nodigen zij Libanezen uit om de heilige plaatsen te bezoeken en spreken zij hun verlangen uit naar vrede tussen beide

Péter Magyar
Nieuws

Spannende tijd voor christelijk Hongarije: hoop én zorgen

De verkiezingsnederlaag van oud-premier Viktor Orbán houdt veel christenen in Hongarije sterk bezig. De nieuwe regeringsleider Péter Magyar begint op 9 mei aan zijn taak als premier. Onder Hongaarse christenen leven zowel hoop als zorgen over de toek

mozambique
Nieuws

Jihadisten verwoesten historische kerk Mozambique

Een historische kerk in Meza, in de regio Cabo Delgado in het noorden van Mozambique, is op 30 april verwoest door jihadisten. Bij de aanval op de parochie van St. Louis de Montfort vielen geen slachtoffers onder de missionarissen. Wel veroorzaakte d

Todd Nettleton
Positief nieuws

Ondergrondse kerk in Iran groeit ondanks oorlog: “Dit is een geestelijk keerpunt”

Hoewel de oorlog in Iran veel lijden veroorzaakt, zien christenen in het land ook nieuwe kansen om het evangelie te delen. Dat zegt een leider van een organisatie die vervolgde christenen ondersteunt in gesprek met de Christian Post. Volgens Todd Net

Ship of Joy
Persbericht

Stichting Gave en Operatie Mobilisatie organiseren Ship of Joy

Op vrijdag 29 mei organiseren Stichting Gave en Operatie Mobilisatie een bijzondere ontmoetingsdag aan boord van de Logos Hope. Onder de naam Ship of Joy zijn vluchtelingen, nieuwkomers en Nederlanders welkom voor een dag vol ontmoeting, muziek en ho

Silvan Bruinstroop
Opinie

Gecancelde lezing FVD’er in Dordtse Trinitatiskapel toont spagaat waar veel kerken in zitten

Afgelopen week annuleerde de kerkenraad van de Evangelisch-Lutherse Gemeente te Dordrecht een lezing van FVD’er Hans van de Breevaart. De kerkelijke gemeente maakte kenbaar geen podium te willen bieden aan wat zij expliciet een politieke bijeenkomst