Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #7: Jerke groeide op als protestant en is nu katholiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Christenzionisme
Nieuws

Predikanten en theologen roepen Israëlorganisaties op afstand te nemen van gebedspunten

Zes Nederlandse predikanten en theologen hebben in een open brief een dringende oproep gedaan aan zeven christelijke organisaties die betrokken zijn bij het Israëlplatform. Zij vragen het Evangelisch Werkverband (PKN), deputaten Kerk en Israël (CGK),

Ds. C. B. Westerink
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente 't Venster te Lekkerkerk: ds. C. B. Westerink

De hervormde gemeente 't Venster te Lekkerkerk krijgt een nieuwe predikant. Ds. C. B. Westerink (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In Lekkerkerk volgt Westerink ds. P. Vernooij op. Laatstgenoemde predikant ging vorig jaar oktober met emer

AI
Nieuws

Nieuwe richtlijnen moeten kerken helpen verantwoord om te gaan met AI

Kerken in het Verenigd Koninkrijk worden aangemoedigd om bewuster na te denken over het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI). De AI Christian Partnership (AICP) heeft hiervoor nieuwe richtlijnen gepubliceerd. Die moeten voorgangers en kerkleide

China
Nieuws

Bijbels in beslag genomen bij nieuwe actie tegen Chinese huiskerken

De Chinese autoriteiten hebben opnieuw hard opgetreden tegen onafhankelijke huiskerken. Tijdens gecoördineerde politieacties in de provincie Hunan werden Bijbels in beslag genomen, tientallen christenen verhoord en meerdere voorgangers en kerkmedewer

Jens Spahn
Nieuws

CDU-fractieleider Jens Spahn treedt af na ophef over draagmoederschap

De fractievoorzitter van de Duitse christendemocratische CDU, Jens Spahn, is afgetreden nadat hij onder vuur kwam te liggen omdat hij samen met zijn man via een Amerikaanse draagmoeder een zoon kreeg. Dat melden diverse media. In Duitsland is draagmo

Ds. P. de Vries
Video

HHK-predikant vertelt over vrouw die zich uit alle kerkelijke registers wilde laten verwijderen

"Ze vroeg: 'Ben ik dan echt overal van af?' 'Overal', zei hij, 'op één ding na. En dat is iets waar wij niet over gaan: ook u moet straks voor de rechterstoel van Christus verschijnen. Of u nu wel of niet in de kaartenbak van de kerk staat en of u nu

Evert Barten
Video

Evert Barten over het negende gebod: “Roddel is een afschuwelijk kwaad”

“Liegen en bedriegen zijn werken van de duivel.” Met die woorden spreekt Evert Barten, directeur van de Jeugdbond Gereformeerde Gemeenten (JBGG), in een video van Daniël Online over het negende gebod: “Gij zult geen vals getuigenis spreken tegen uw n

fotowedstrijd GroeneKerken
Persbericht

GroeneKerken organiseert fotowedstrijd rond thema 'Vertraag, verwonder, vier'

GroeneKerken nodigt christenen uit om deze zomer hun creativiteit te laten spreken tijdens een landelijke fotowedstrijd. Rond het jaarthema 'Vertraag, verwonder, vier' worden deelnemers uitgedaagd een fotodrieluik te maken dat laat zien hoe deze drie

Meerartikelen

Renzo Merbis
Interview

Renzo Merbis over de lijdensvraag: “Zonder God krijg ik alleen maar méér vragen”

Historische argumenten speelden een belangrijke rol in de documentaire Kan ik dit nog geloven?, maar voor documentairemaker Renzo Merbis bleek uiteindelijk een andere vraag veel ingrijpender: waarom laat God lijden toe? Zijn vrouw is chronisch ziek e

Chris Verhagen
Opinie

Het kruis van Jezus mag niet worden vervangen door een windmolen

Steeds meer kerken profileren zich als 'groene kerk' en spreken over duurzaamheid, klimaatgerechtigheid en rentmeesterschap. Maar waar ligt de grens tussen Bijbels rentmeesterschap en het overnemen van een politiek klimaatnarratief? Apologeet Chris V

Rik Peels
Recensie

De hel is terug van weggeweest

De hel is terug van weggeweest. Over Bucha, Dachau, het kalifaat en de toekomst van deze aarde wordt in het publieke domein vrijmoedig gesproken als 'de hel'. Zelfs in sportreportages komen we de term tegen. Ondertussen heerst er juist in christelijk

Chantal
Video

Chantal getuigt: "God vond mij de moeite waard om van te houden"

"Jarenlang worstelde ik met gevoelens dat ik niet goed genoeg was. Maar God vond mij de moeite waard om van te houden. Dat gaf mij de kracht om door te gaan." Met die woorden blikt Chantal terug op verschillende dieptepunten uit haar leven. In een vi

Joan Lindhout
Opinie

Voor een zwaluwei komt de politie, een ongeboren kind is vogelvrij

Voor het verwijderen van een beschermd zwaluwnest kan de politie worden gebeld en kunnen hoge boetes volgen. Tegelijk wordt het plegen van een abortus steeds gemakkelijker gemaakt, zelfs bij zwangerschappen tussen 22 en 24 weken. Volgens Joan Lindhou

kerken
Nieuws

Eerste veroordeling voor verwoestende aanvallen op kerken in Pakistan

Een Pakistaanse rechter heeft voor het eerst een dader veroordeeld voor zijn rol bij de grootschalige aanvallen op christenen in de stad Jaranwala in 2023. De 34-jarige Irfan Yousaf kreeg tien jaar gevangenisstraf vanwege zijn betrokkenheid bij de ve

vance
Nieuws

JD Vance verdedigt wet over Tien Geboden op scholen in Texas

De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft zich uitgesproken voor een wet in de staat Texas die openbare scholen verplicht de Tien Geboden zichtbaar in elk klaslokaal op te hangen. Volgens Vance gaat het niet om het opleggen van een geloof, maar om

india
Nieuws

Kerken weggespoeld door verwoestende overstromingen in India

Zeker drie kerken zijn verwoest door zware overstromingen in de Indiase deelstaat Arunachal Pradesh. Door de plotselinge watermassa's raakte het afgelegen grensplaatsje Parsi Parlo afgesneden van de buitenwereld. Dat meldt The Christian Post. De over

Soedan
Verdieping

Soedan: de grootste crisis ter wereld “brengt ons dichter bij God”

De oorlog in Soedan (die het vierde jaar ingegaan is) wordt door internationale organisaties omschreven als de grootste humanitaire en vluchtelingencrisis ter wereld. Op dit moment hebben ruim 33,7 miljoen mensen dringend hulp nodig. Enorme groepen m

Ds. Joh Post
Video

Hoe weet ik zeker of ik Gods kind ben? HHK-predikant beantwoordt vraag in preekfragment

Hoe weet ik zeker of ik Gods kind ben en dat Hij mijn Vader is? Het is zijn vragen die veel christenen zullen herkennen én die ds. Joh. Post onlangs in een preek behandelde. De hersteld hervormde predikant wees in zijn preek op verschillende gedachte

Johan Schep
Video

Verloochening van Petrus: Johan Schep deelt belangrijke geloofsles

Evangelist Johan Schep heeft in een nieuwe videoboodschap stilgestaan bij de verloochening van Petrus. Volgens Schep laat het Bijbelgedeelte zien dat de Heere Jezus niet alleen zonden vergeeft, maar mensen ook wil herstellen en opnieuw inzetten in Zi

podcast Heilige Grond
Podcast

Hoe kunnen christenen omgaan met polarisatie? Beluister dit gesprek

Hoe kun je in een tijd van toenemende tegenstellingen toch zoeken naar wat mensen verbindt? Die vraag staat centraal in een aflevering van de podcast Heilige Grond, waarin filosoof Daniël Muller en sociaal regisseur Merlijn Slothouber met elkaar in g