Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

Andries Bouwman
Persbericht

ChristenUnie draagt burgemeester Andries Bouwman voor als lijsttrekker Eerste Kamer

Het Landelijk Bestuur van de ChristenUnie draagt Andries Bouwman voor als lijsttrekker voor de Eerste Kamerverkiezingen van 2027. Bouwman is burgemeester in gemeente Opsterland en voormalig wethouder in gemeente Tytsjerksteradiel (beiden provincie...

Ezra Jin
Nieuws

Voorganger Ezra Jin verwacht ‘enorme opwekking’ in China ondanks hevige vervolging

De Chinese voorganger Ezra Jin verwacht dat zijn land een grote geestelijke opwekking zal meemaken. Dat vertelt hij aan The Christian Post. Volgens Jin heeft jarenlange vervolging de kerk niet kunnen uitroeien. Integendeel: onder druk is het geloof...

Virginia State University
Nieuws

Christelijke studenten klagen Amerikaanse universiteit aan om toezicht op geloofsactiviteiten

Twee christelijke studentenorganisaties hebben de Virginia State University (VSU) aangeklaagd. Dat schrijft The Christian Post. De studenten zijn niet te spreken over nieuw beleid van de universiteit. Voortaan mogen christelijke studentenorganisaties...

Jeruzalem
Nieuws

Christelijke jongen van negen met pepperspray bespoten in Jeruzalem

Een negenjarige christelijke jongen is in Jeruzalem met pepperspray bespoten. Dat schrijft The Christian Post. Het Armeense kind fietste tijdens Jom Kipoer door de stad en luisterde naar muziek. Volgens de jongen sprak een man hem daarop aan en...

Ds. B. J. van Assen
Nieuws

Drie hervormde gemeenten brengen beroep uit op ds. B. J. van Assen

Ds. B. J. van Assen (foto) mag de komende tijd nadenken over een eventuele verhuizing. De predikant ontving afgelopen week namelijk van drie hervormde gemeenten een beroep: Ermelo, Putten en Ridderkerk. Van Assen is sinds juli 2021 predikant van de...

Bijbel
Persbericht

Voor ruim 125 miljoen christenen is de Bijbel buiten bereik

Hoewel Bijbels wereldwijd steeds beter beschikbaar zijn, hebben meer dan 500 miljoen christenen te maken met beperkingen die de toegang tot de Bijbel bemoeilijken. Ruim 125 miljoen christenen hebben geen toegang tot de Bijbel, terwijl ze dat wel...

Sem Pruijs bij Hour of Power
Levensverhaal

Sem Pruijs zondag in Hour of Power: "Jezus is mijn Vriend, maar ook mijn Held en God"

Sem Pruijs heeft een visuele beperking, die ervoor zorgt dat hij het midden van zijn zicht wegvalt. Belangrijker, vertelt hij zondag in Hour of Power, is dat hij ontdekte waar hij voor leeft. "Jezus is de vriend die altijd met mij mee is. Niet alleen...

Ds. A. Schot
Nieuws

GerGem-predikant komt met 95 stellingen over doop

Ds. A. Schot heeft 95 stellingen over de doop opgesteld. De predikant van de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) wil daarmee het gesprek over de betekenis van de doop voeren vanuit de Bijbel. Hij maakt zich zorgen dat in discussies over de doop het werk...

Meerartikelen

Laurentine van Landeghem
Persbericht

Nieuwe catecheseles rond Hervormingsdag verbindt Luther met influencer

Stichting IRS heeft samen met NET Foundation een nieuwe catecheseles ontwikkeld voor Hervormingsdag 2026. Onder het thema Op zoek naar rust maken jongeren kennis met het gedachtegoed van de Reformatie. Daarbij worden de zoektocht van Maarten Luther...

Kerkganger
Nieuws

Helft jonge Amerikaanse kerkgangers vindt sommige Bijbelse waarheden achterhaald

Meer dan de helft van de jonge protestantse kerkgangers in de Verenigde Staten vindt dat sommige Bijbelse waarheden achterhaald raken als de cultuur verandert. Ook zegt een meerderheid in deze leeftijdsgroep bepaalde Bijbelse leerstellingen af te...

politie
Nieuws

Chinese kerk moet gebouw verlaten na uitdelen waaiers met Bijbelteksten

Een Chinese huiskerk in Guangzhou moest binnen enkele uren haar gehuurde ruimte verlaten nadat drie christenen waaiers met evangelisatieteksten uitdeelden. De politie nam materiaal in beslag en verhoorde de betrokkenen. Dat meldt ChinaAid.  De...

Duncan Postma
Opinie

Waarom Thierry Baudet geen Abraham Kuyper is

In het politieke discours wordt Thierry Baudet te vaak vergeleken met Abraham Kuyper. Daar is op het eerste gezicht ook wel enige aanleiding toe. Baudet heeft met de Renaissanceschool een eigen school gesticht, naar het voorbeeld van Kuyper, die iets...

Willemijn Fokker
Podcast

Terugkijken: Willemijn wilde na jarenlange depressie euthanasie

Acht jaar lang kampte Willemijn Fokker met een zware depressie. Vrijwel dagelijks dacht ze aan de dood, deed meerdere suïcidepogingen en overwoog uiteindelijk euthanasie. Toen dat traject vertraging opliep, kwam er onverwacht verandering. In De...

Jacobs
Column

Schoenmaker, houd je bij je Joodse leest!

Tussen de Joodse Feestdagen in besloot opperrabbijn Jacobs met zijn kleinkinderen op stap te gaan. Maar niet naar een attractiepark, zoals veel andere Joden op deze zogeheten tussendagen. Ook reflecteert de opperrabbijn op zijn eigen uitlatingen....

wales
Nieuws

Kerk in Wales stelt invoering homohuwelijk uit

De Anglicaanse Kerk in Wales neemt meer tijd voordat zij kerkelijke homohuwelijken mogelijk maakt. De bisschoppen zouden in april volgend jaar voorstellen voorleggen, maar willen eerst een theologisch gesprek over het huwelijk. Een nieuwe datum...

bijbel
Nieuws

Bijbel nu volledig vertaald in meer dan 800 talen

De volledige Bijbel is inmiddels beschikbaar in 807 talen. Daarmee kunnen ongeveer 6,2 miljard mensen Gods Woord in hun eigen taal lezen. Het afgelopen jaar kregen 101 miljoen mensen die mogelijkheid voor het eerst. Wycliffe Bible Translators...

Loofhuttenfeest
Nieuws

Christenen uit tientallen landen vieren Loofhuttenfeest in Jeruzalem

Christenen uit tientallen landen zijn deze week in Jeruzalem samengekomen voor de jaarlijkse viering van het Bijbelse Loofhuttenfeest door de International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ). De bijeenkomst staat dit jaar in het teken van Joël...

Stoffer
Nieuws

Volkskrant-hoofdredacteur zet vraagtekens bij invloed SGP, Stoffer verdedigt minderheden

“Een overgrote meerderheid van Nederland is voor het huidige abortusbeleid. Het is heel raar dat zo'n minderheidsstandpunt ineens dominant wordt.” Dat zei Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Klok woensdagavond bij de talkshow Pauw & De Wit tegen Chris...

Ds. D. J. W. Kok
Nieuws

Ds. D. J. W. Kok neemt beroep naar hervormd Oud-Beijerland aan en verlaat Stolwijk

De hervormde gemeente te Oud-Beijerland (Wijk Oost) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. D. J. W. Kok (foto) uit Stolwijk nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het dorp uit de Hoeksche Waard volgt ds. Kok ds. J. J. ten Brinke op....

André van der Meer
Video

Nieuwe voorstelling André van der Meer geïnspireerd door verloren zoon

Theatermaker en voormalig jeugdwerker André van der Meer trekt dit najaar voor het eerst met een eigen voorstelling het theater in. In Het Huis van de Vader combineert hij persoonlijke verhalen, zelfgeschreven muziek en humor. De gelijkenis van de...