Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

#316 Olga en Eric over een buitenechtelijke relatie en de kracht van vergeving
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. A.C. Uitslag
Video

CGK-predikant legt uit waarom Urk onvoorwaardelijk de kant van Israël kiest

“Op Urk zijn wij Israël-minded. Iedere keer als er een conflict uitbreekt, kiezen we onvoorwaardelijk de kant van Israël. Israël is immers het oude verbondsvolk. Wie God liefheeft, krijgt dat volk ook lief”, aldus ds. A.C. Uitslag. De christelijke ge

verwoeste kerk
Nieuws

Schrikbarende toename christenvervolging in India

“Met politiewagens vol komen ze het dorp in. We worden behandeld als criminelen.” Lokale evangelisten in India slaan alarm. Sinds begin februari leven christenen in deelstaat Chhattisgarh in grote angst. De nieuwe eerste minister, Vishnu Deo Sai, spr

Kerk
Nieuws

Oekraïense priester dood aangetroffen nadat hij door Russische troepen werd vastgehouden

In het Oekraïense dorpje Kalanchak is het stoffelijk overschot aangetroffen van de 59-jarige priester Stephan Podolchak. Dat meldt The Christian Post. De geestelijke is vermoedelijk door het toedoen van het Russische leger om het leven gekomen. Podol

Opperrabbijn
Column

De zegen en de vloek van sociale media

In zijn nieuwste dagboek gaat opperrabbijn Jacobs onder meer in op de zegen en de vloek van sociale media. Daarnaast gaat hij in op het incident in Middelburg waarbij hakenkruizen op een synagoge werden gespoten. De opperrabbijn betwijfelt of het om

Jalil Mashali
Nieuws

Christelijke taxichauffeur krijgt megaboete na plakken bijbelvers op voertuig 

Een christelijke taxichauffeur uit het Duitse Essen is onlangs door lokale autoriteiten op de bon geslingerd. Reden hiervoor is een sticker met een bijbelvers die de man op zijn voertuig plakte. Als de taxichauffeur weigert de sticker te verwijderen,

Mozambique
Nieuws

Islamitisch geweld in Mozambique neemt toe: Ook kerken en christenen doelwit

De situatie in het noorden van Mozambique blijft zorgelijk vanwege jihadistische aanvallen op de bevolking, het leger en op kerken. In tegenstelling tot sussende geluiden over de onrust in de provincie Cabo Delgado, neemt het geweld toe. Dat melden d

Ron van der Spoel
Video

In deze video behandelt Ron van der Spoel de zegenbede uit Numeri 6

Iedere zondag sluiten we onze kerkdienst af met de zegen en vaak is dat die uit Numeri 6: 'De Heere zegent u en behoede u. De Heere doet Zijn aangezicht over u lichten en zij u genadig. De Heere verheft Zijn aangezicht over u en geve u vrede.' Deze z

ds. W. Pieters
Dagelijks leven

Refoweb-vragensteller: 'Ik geloof dat Jezus voor mij gestorven is, maar telkens slaat de angst toe'

'In Romeinen 6:16 gaat het over de twee soorten slaven. Of de slaaf van zonde tot dood, of van de gehoorzaamheid, tot gerechtigheid. Kan het zijn dat je je allebei die slaven voelt en bent (nee, toch?) Ik geloof dat Jezus ook voor mij gestorven is, m

Meerartikelen

André van Grol
Verdieping

Heviger vervolging leidt tot forse groei aantal christenen

De vervolging van christenen zal dit jaar verder toenemen. Wat zijn de trends en verwachtingen voor 2024? Digitale controle van bijvoorbeeld Chinese christenen is een van de zorgelijkste ontwikkelingen. Als eerste trend noem ik de doorgaande radicali

Ds. D.M. Heikoop over het verlangen naar God
Video

Ds. Heikoop bespreekt herkenbare geloofsvraag van dichter Psalm 42

Waarom is God nu niet nabij? Deze vraag kan heel herkenbaar zijn. Zo ook voor de dichter van Psalm 42. Hij voelt een afstand tot God en mist Gods nabijheid. In deze Psalm verwoord de dichter zijn verlangen om weer dicht bij Hem te zijn. Ds. D.M. Heik

Leo Fijen
Nieuws

KRO-NCRV-gezicht Leo Fijen presenteert zijn laatste Geloofsgesprek

Na ruim 14 jaar en 700 gesprekken voert Leo Fijen aanstaande zondag zijn laatste Geloofsgesprek. Het KRO-NCRV-gezicht presenteerde sinds januari 2010 het bekende zondagochtendprogramma waarin katholieken openhartig over hun geloof spreken. Het zondag

Adieu God?
Nieuws

Nieuw seizoen van ‘Adieu God?’ met Caroline van der Plas en John van den Heuvel

EO-presentator Tijs van den Brink trapt het dertiende seizoen van Adieu God? af met BBB-lijsttrekker Caroline van der Plas. Een nieuw seizoen met diepe gesprekken over geloof, ongeloof en alles wat daar tussenin zit. Andere gasten die hun verhalen de

Bevindelijke prediking
Recensie

Het boek ‘Bevindelijke prediking’ laat diversiteit aan visies op bevinding zien

De reacties op het boek 'Bevindelijke prediking' worden over het algemeen als ‘vriendelijk vrijblijvend’ getypeerd. Maar mogen bevindelijke preken op de snijtafel worden gelegd van zelfreflectie en wetenschap? Zo ja, dan komen er drie vragen aan de o

Johannes de Vries en Miriam Atya
Video

Komende zondag zijn Johannes de Vries en Mariam Atya te gast bij Hour of Power

Komende zondag zijn Johannes de Vries en Mariam Atya te gast bij Hour of Power. De Vries is sinds vorig jaar werkzaam voor Stichting Present Nederland, nadat hij jarenlang werkte als hoofd voorlichting namens de ChristenUnie in de Tweede Kamer. Atya

Arie-Jan Mulder
Column

Waarom eten en drinken we samen tijdens het avondmaal?

Op de televisie wordt verslag gedaan van een staatsbezoek. Buitenlandse diplomaten zijn in ons land te gast, en worden vorstelijk ontvangen. De vriendschap tussen beide landen wordt gevierd met een staatsbanket, een officiële maaltijd met de belangri

Anne van der Bijl
Boekfragment

Vuur de kanonnen van de Heer niet af met het buskruit van de duivel

Ben jij klaar om de confrontatie aan te gaan met de reus die God in jouw leven toelaat? Misschien weet je dat niet zeker totdat je tegenover hem staat. Toch zijn er een aantal dingen die erop wijzen dat je er klaar voor bent.  De echte strijd tegen G

Casey Tait
Interview

Casey Tait verhuisde naar Jeruzalem: "Ik wilde begrijpen waarom Israël belangrijk is voor God"

In Jeruzalem leeft een jonge vrouw met een bijzonder verhaal en roeping. De Amerikaanse Casey Tait verruilde de uitgestrekte vlaktes van North Carolina voor het Midden-Oosten, en heeft haar thuis gevonden in Israël. Een land dat nu verscheurd wordt d

prof. dr. Henk van den Belt
Preekverslag

Prof. dr. Van den Belt over bloedwraak in de Bijbel: “De wortel van de doodslag leeft ook in ons hart”

“De moord van Kaïn op Abel was geen vlaag van verstandsverbijstering. Het heeft een diepe wortel: concurrentiestrijd en het gevoel de mindere te zijn”, maakt prof. dr. Henk van den Belt duidelijk. Naar aanleiding van de moord van Kaïn op Abel in Gene

Leah
Nieuws

Zes jaar na haar ontvoering inspireert dit Nigeriaanse christelijke meisje nog steeds

Zes jaar geleden werd Leah Sharibu, een 14-jarig plattelandsmeisje in Nigeria, ontvoerd van school. Omdat ze haar christelijke geloof niet opgaf, kwam ze nooit vrij. Vriendinnen vertellen hoe Leah’s standvastigheid hen bemoedigd heeft. En hoe ze hope

Wilkin van de Kamp
Video

Volgens Wilkin van de Kamp is Jezus de enige 'foto' die we van God hebben

"Je zou kunnen zeggen dat Jezus de enige foto is die we van God hebben ontvangen", merkt Wilkin van de Kamp op in een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God.' De bekende christelijke auteur en spreker merkt op dat Jezus exact toont hoe