Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

Jacobs
Column

Schoenmaker, houd je bij je Joodse leest!

Tussen de Joodse Feestdagen in besloot opperrabbijn Jacobs met zijn kleinkinderen op te stap te gaan. Maar niet naar een attractiepark, zoals veel andere joden op deze zogeheten tussendagen. Ook reflecteert de opperrabbijn op zijn eigen...

wales
Nieuws

Kerk in Wales stelt invoering homohuwelijk uit

De Anglicaanse Kerk in Wales neemt meer tijd voordat zij kerkelijke homohuwelijken mogelijk maakt. De bisschoppen zouden in april volgend jaar voorstellen voorleggen, maar willen eerst een theologisch gesprek over het huwelijk. Een nieuwe datum...

bijbel
Nieuws

Bijbel nu volledig vertaald in meer dan 800 talen

De volledige Bijbel is inmiddels beschikbaar in 807 talen. Daarmee kunnen ongeveer 6,2 miljard mensen Gods Woord in hun eigen taal lezen. Het afgelopen jaar kregen 101 miljoen mensen die mogelijkheid voor het eerst. Wycliffe Bible Translators...

Drie theologen
Nieuws

Theologen roepen PKN op koers rond Israël te wijzigen: ‘Schenk klare wijn’

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) moet stoppen met iedere Bijbelse of theologische legitimatie van de huidige staat Israël en de term ‘Kerk en Israël’ vervangen door ‘joods-christelijke betrekkingen’. Die oproep doen de theologen Bert Altena...

Loofhuttenfeest
Nieuws

Christenen uit tientallen landen vieren Loofhuttenfeest in Jeruzalem

Christenen uit tientallen landen zijn deze week in Jeruzalem samengekomen voor de jaarlijkse viering van het Bijbelse Loofhuttenfeest door de International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ). De bijeenkomst staat dit jaar in het teken van Joël...

Ds. D. J. W. Kok
Nieuws

Ds. D. J. W. Kok neemt beroep naar hervormd Oud-Beijerland aan en verlaat Stolwijk

De hervormde gemeente te Oud-Beijerland (Wijk Oost) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. D. J. W. Kok (foto) uit Stolwijk nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het dorp uit de Hoeksche Waard volgt ds. Kok ds. J. J. ten Brinke op....

André van der Meer
Video

Nieuwe voorstelling André van der Meer geïnspireerd door verloren zoon

Theatermaker en voormalig jeugdwerker André van der Meer trekt dit najaar voor het eerst met een eigen voorstelling het theater in. In Het Huis van de Vader combineert hij persoonlijke verhalen, zelfgeschreven muziek en humor. De gelijkenis van de...

kerkasiel
Nieuws

Kerk in Kampen dacht aan einde kerkasiel: "Je kunt niet tot sint-juttemis doorgaan"

De Open Hof in Kampen heeft deze zomer overwogen het kerkasiel van de familie Babayants na ruim 670 dagen te stoppen. Dat zegt voorganger en initiatiefnemer Kasper Jager in het EO-programma Dit is de kwestie. 'Hoe naar het ook is, als er geen...

Meerartikelen

Egypte
Nieuws

Egyptische jongeren ontdekken christelijk geloof online, maar houden bekering geheim

Egyptische jongeren die vragen hebben over de islam, zoeken op internet ook naar antwoorden over het christendom. Onder studenten in Caïro ziet christelijk werker Caleb hoe sociale media hen helpen zich in een ander geloof te verdiepen. Een...

Wytze Plantinga
Interview

Wytze Plantinga waarschuwt voor ‘eenpitter’ in de kerk: “Eén voorganger is kwetsbaar”

Kerken verwachten soms dat één voorganger tegelijk herder, leraar en bestuurder is. Justitiepredikant Wytze Plantinga kent die druk uit eigen ervaring. In zijn eerste gemeente stond hij geregeld voor de opgave om twee nieuwe preken voor één zondag te...

Petra van de Weetering
Opinie

Deze boycot gaat over veel meer dan dadels en wijn

De Nederlandse boycot van producten uit Israëlische nederzettingen houdt me meer bezig dan ik eigenlijk had verwacht. Hoe langer ik erover nadenk en hoe meer ik me erin verdiep, hoe ingewikkelder ik het vind. En eerlijk gezegd merk ik ook dat het...

massadoopdienst
Positief nieuws

Bijna 900 mensen gedoopt tijdens grote doopdienst in Texaanse kerk

Bijna negenhonderd mensen hebben zich zondag laten dopen bij Lakepointe Church in de Amerikaanse staat Texas. De kerk spreekt van levens die door Jezus Christus zijn veranderd. Het is niet de eerste keer dat de gemeente in korte tijd honderden...

NGK kerk
Nieuws

NGK krimpt minder hard, maar kampt met ‘geestelijke sprakeloosheid’

De Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) tellen bijna 129.000 leden, verdeeld over 305 plaatselijke gemeenten. Hoewel het ledental nog altijd daalt, neemt de krimp af. Tegelijk staan gemeenten voor stevige uitdagingen: veel kerken hebben geen...

CGK-synode
Nieuws

Stevige discussie op CGK-synode over Rijnsburg: "Niet te snel de breuk accepteren"

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) heeft dinsdagmiddag en -avond uitvoerig gesproken over de crisis in het kerkverband. Vooral de positie van de kerken die zich rond Rijnsburg hebben georganiseerd, leidde tot discussie....

Zweden
Nieuws

Zweedse predikanten protesteren tegen plan om weigeren homohuwelijk onmogelijk te maken

Een voorstel binnen de Zweedse Lutherse Kerk om predikanten niet langer ruimte te geven homohuwelijken te weigeren, stuit op verzet. In een open brief vragen 126 predikanten de kerkvergadering tegen het plan te stemmen. Ook de kerkelijke...

Flynn
Nieuws

Voormalig worshipleader schuldig bevonden aan moord op zijn vrouw

De Amerikaanse voormalig worshipleader Caleb Flynn (40) is dinsdag schuldig bevonden aan de moord op zijn vrouw Ashley. De jury achtte hem schuldig op alle negen aanklachtpunten. Op 5 oktober hoort hij welke straf hij krijgt. Hij riskeert...

Markt
Nieuws

Zwolse horeca wil optreden tegen straatpredikers, burgemeester wijst op godsdienstvrijheid

Horecaondernemers in Zwolle hebben de gemeente in een brandbrief gevraagd op te treden tegen overlast door christelijke straatpredikers. Ze zeggen dat gasten vertrekken door het harde geluid en dat medewerkers worden beledigd. Burgemeester Peter...

Nigeria
Nieuws

Nigeria werkt aan eigen politie per deelstaat om geweld tegen te gaan

Nigeria is een stap dichter bij een politiehervorming die moet helpen om inwoners beter te beschermen tegen aanvallen en ontvoeringen. Deelstaten moeten een eigen politiekorps kunnen oprichten, zodat zij sneller kunnen ingrijpen bij dreigend...

abortus
Nieuws

Pro-life organisaties willen nieuwe groep bij de VN

Politici, diplomaten en pro-life organisaties werken aan een nieuwe groep bij de Verenigde Naties (VN) die moet opkomen voor ongeboren leven en het gezin. Tijdens een bijeenkomst in New York spraken deelnemers af een comité te vormen om de plannen...

bootvormige structuur Turkije
Nieuws

Onderzoekers testen materiaal in Turkije op mogelijk hout van ark van Noach

Een internationaal onderzoeksteam heeft nieuwe monsters verzameld uit de Durupınar-formatie in het oosten van Turkije, een opvallende bootvormige structuur die door sommigen in verband wordt gebracht met de ark van Noach. Laboratoriumonderzoek moet...