Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Demonstratie kindhuwelijken Pakistan
Nieuws

Demonstratie in Groningen vanwege gedwongen bekeringen christenmeisjes in Pakistan

Op zaterdag 30 mei organiseert de Pakistaans-Nederlandse Christelijke Gemeenschap een demonstratie op de Grote Markt in Groningen tegen gedwongen bekeringen en kindhuwelijken in Pakistan. De bijeenkomst vindt plaats van 14.00 tot 16.00 uur en roept N

Logos Hope
Nieuws

ChristenUnie en SGP bezoeken zendingsschip Logos Hope in Scheveningen

Politieke aandacht voor het zendingsschip Logos Hope in Scheveningen. Zowel ChristenUnie-fractievoorzitter Mirjam Bikker als SGP-leider Chris Stoffer brachten dinsdag een bezoek aan het schip van Operatie Mobilisatie, dat sinds 24 mei in de haven van

Ds. E. C. de Waard
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Nijkerk: ds. E. C. de Waard

De hervormde gemeente te Nijkerk (Wijk 1) mag een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. E. C. de Waard (foto) heeft het op hem uitgebrachte beroep aangenomen. In Nijkerk volgt De Waard de in januari 2025 naar Oud-Alblas vertrokken ds. J. H. Lammers op. D

President Donald Trump
Nieuws

Nieuw immigratiebeleid Trump leidt tot stevige kritiek van christelijke hulporganisaties

Christelijke hulporganisaties maken zich grote zorgen om nieuw immigratiebeleid van de regering van president Donald Trump. Door de nieuwe regels moeten veel immigranten die legaal in Amerika verblijven mogelijk het land verlaten, terwijl zij wachten

Klimaatactivisten verstoren kerkdienst
Nieuws

Klimaatactivisten verstoren kerkdienst in Westminster Abbey met lied

Een groep christelijke klimaatactivisten heeft zondag een kerkdienst in Westminster Abbey onderbroken. Dat meldt Premier Christian News. Tijdens de pinksterdienst begonnen twaalf actievoerders in het middenpad van de kerk een lied over klimaatverande

Paus
Nieuws

Paus waarschuwt tegen AI: 'Moet ontwapend worden'

Paus Leo XIV heeft in zijn eerste encycliek (een pauselijke brief) regeringen opgeroepen de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI) te vertragen. De paus presenteerde het document zelf in het Vaticaan, wat een ongebruikelijke stap is. De brie

Hans Maat
Interview

Hans Maat over de Heilige Geest en Gods stem verstaan: “Gods Geest is gewoon God”

Wat moet je eigenlijk met de Heilige Geest? Voor veel christenen blijft het een lastig en abstract onderwerp. Ook theoloog, tekstschrijver en oprichter van de band Sela, Hans Maat, worstelde daar vroeger mee. Hij groeide op in de gereformeerde tradit

Breda
Nieuws

Drama bij kerkbarbecue Breda: twee kinderen zwaargewond

Het jaarlijkse terugkerende barbecuefeest bij de Franciscuskerk in Breda op Tweede Pinksterdag is uitgelopen op een drama. Twee kinderen raakten zwaargewond door een steekvlam uit de barbecue. Daarnaast raakten ook twee volwassenen lichtgewond. Dat m

Meerartikelen

flach
Video

Terugkijken: SGP en DENK clashen hard over antisemitisme en moslimhaat

Vlak voor het Pinksterweekend vond er een harde confrontatie plaats tussen SGP en DENK. Dat gebeurde in een debat over discriminatie en racisme. Er kwamen felle reacties op de bijdrage van SGP-Kamerlid André Flach. Daarbij verweet DENK-leider Stephan

Nigeri
Nieuws

Pinksteren Nigeria: drie doden en vijftien christenen ontvoerd bij aanval op gebedswake

Tijdens het Pinksterweekend zijn bij een aanval op een gebedsbijeenkomst in de Nigeriaanse staat Kwara drie christenen om het leven gekomen. Daarnaast werden er zeker vijftien anderen ontvoerd. Dat meldt Morning Star News.  De aanval vond plaats op z

iran
Nieuws

Christelijke bekeerlinge in Iran veroordeeld tot ruim 9 jaar celstraf

Een christelijke bekeerlinge in Iran is veroordeeld tot negen jaar en acht maanden gevangenisstraf. De aanklachten omvatten propaganda tegen de staat en samenzwering tegen de nationale veiligheid, na de inbeslagname van haar Bijbel en christelijke li

Christine Vos
Interview

Christine Vos wilde haar leven te beëindigen: “God zocht me op in mijn gebrokenheid”

Toen Christine Vos als jongvolwassene bij het spoor stond en haar leven wilde beëindigen, leek alles verloren. De leider van het Apostolic Center in Utrecht vertelt in gesprek met Cvandaag over de weg die daarop volgde. “God is trouw, ook als je het

Alain Verheij
Nieuws

Theoloog waarschuwt christenen: 'De ‘asielcrisis’ is vooral een crisis van onze ziel'

Theoloog en schrijver Alain Verheij zet vraagtekens bij het groeiende draagvlak voor strengere asielmaatregelen in Nederland. In een uitgebreid opiniestuk spreekt hij van een samenleving waarin 'het laagje beschaving over de xenofobie dunner wordt' e

Alice Tran
Getuigenis

Voormalige boeddhist getuigt van haar geloof: “Jezus is het antwoord”

Alice Tran groeide op in een boeddhistisch gezin, maar zegt na een bijna-doodervaring en jaren van innerlijke strijd tot geloof in Jezus Christus te zijn gekomen. In een interview met CBN News vertelt ze hoe een blikseminslag haar leven volledig op z

Jan-Willem Grievink
Opinie

Dwaalleringen in de kerk: autoriteit van de Bijbel wordt geruisloos vervangen

In het derde en laatste deel van zijn serie over misleiding binnen de kerk bespreekt Jan-Willem Grievink opnieuw vijf stromingen waar hij grote zorgen over heeft. Volgens hem staat de autoriteit van de Bijbel steeds vaker onder druk. Tegelijk schrijf

Chris Develing
Opinie

De ongemakkelijke schaduwzijde van draagmoederschap

Deze week staat een symposium over draagmoederschap op het programma. Daarbij staan vragen centraal over maakbaarheid, de positie van het kind en de rol van de draagmoeder. In zijn column legt Chris Develing een opvallende link met de populaire serie

Marco Hofland
Video

Straatinterviews over Pinksteren: veel Nederlanders weten betekenis niet meer

Wat betekent Pinksteren eigenlijk? Die vraag stelde dominee Marco Hofland onlangs aan voorbijgangers op straat in Haarlem. De reacties laten zien dat veel Nederlanders nauwelijks nog weten waar het christelijke feest over gaat. Tegelijk ontstonden er

Drs. Kees de Vreugd
Video

Bijbelstudie: wat betekent Pinksteren voor Israël en de hedendaagse kerk?

Wat gebeurde er op de Pinksterdag in Handelingen 2? In deze Bijbelstudie staat drs. Kees de Vreugd stil bij de uitstorting van de Heilige Geest tijdens het Joodse Wekenfeest (Sjavoeot) in Jeruzalem. Wind, vuur en talen markeren een keerpunt in de hei

Aad van de Sande
Video

Prediker Aad van de Sande: “Pinksteren is ook vervuld in Nederland”

Met Pinksteren roept evangelist Aad van de Sande christenen op om opnieuw stil te staan bij de kracht van de Heilige Geest. In een recente YouTube-video spreekt hij over de betekenis van Handelingen 2 en benadrukt hij dat de boodschap van Pinksteren

Bufferzone abortuskliniek
Nieuws

Rechtszaak tegen christelijke moeder in Noord-Ierland beëindigd

Een rechtbank in Noord-Ierland heeft de strafzaak tegen de christelijke moeder Claire Brennan stopgezet. Zij werd vervolgd omdat zij buiten een ziekenhuis met vrouwen sprak over abortus en daar bad, zo meldt Christian Daily International. De zaak spe