Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Bible League Nederland
Levensverhaal

Hoop achter gevangenismuren: "Jezus houdt van mij, zelfs hier"

Estefanía Jiménez Restrepo ademde zwaar. Ze klemde een geïmproviseerd mes stevig in haar hand. Voor haar lag een andere gevangene op de betonnen vloer van de gevangenis van Pedregal, na een gewelddadig gevecht. Om hen heen klonk een golf van stemmen:

Roselaers
Nieuws

Predikant hekelt uitspraken RD-hoofdredacteur: "Kerk heeft lange geschiedenis van mensen uitsluiten"

Een echte christen kan wél op PVV of FVD stemmen. Dat stelt de remonstrantse predikant Joost Röselaers in De X! Factor, een podcast van journalist Ton F. van Dijk en psychiater Esther van Fenema. Hij reageert daarmee op eerdere uitspreken van RD-hoof

Mirjam Sterk
Nieuws

Uitspraak minister Mirjam Sterk over rol kerken in zorg stuit op kritiek

Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg vindt dat kerken zich nadrukkelijker moeten afvragen welke rol zij kunnen spelen nu de overheid niet langer alle zorg kan organiseren. In een interview met Trouw zegt zij dat kerken in haar ogen sterk zijn te

hak
Nieuws

Leider Moonsekte veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf

Hak Ja Han (foto), de leider van de omstreden Verenigingskerk, is in Zuid-Korea veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf. De 83-jarige weduwe van sekteleider Sun Myung Moon is schuldig bevonden aan corruptie, omkoping en het misbruiken van geld van

kraamafdeling ziekenhuis
Nieuws

Christelijke verpleegkundige redt baby uit vuurzee: “Ik deed alleen mijn plicht”

Een christelijke verpleegkundige in Pakistan wordt in haar land als een absolute held beschouwd. Dat schrijft Christian Daily International. Razia Noreen riskeerde haar eigen leven om een pasgeboren baby te redden toen er brand uitbrak op de kraamafd

Oorlog Oekraïne
Nieuws

Russische aanval verwoest opslagplaats van christelijke hulporganisatie in Oekraïne

Bij een Russische aanval is vrijdagavond een belangrijke opslagplaats van de christelijke organisatie Ukraine for Christ verwoest. Dat meldt Christian Daily International. Vanuit het gebouw werd jarenlang voedselpakketten en andere hulpgoederen versp

Grens Mexico-VS
Nieuws

Katholiek bisdom verzet zich tegen grensmuur bij christelijk bedevaartsoord in VS

Een katholiek bisdom in de Amerikaanse staat New Mexico verzet zich tegen de aanleg van een grensmuur bij Mount Cristo Rey, een bekend christelijk bedevaartsoord aan de grens met Mexico. De Amerikaanse overheid wil daarvoor ruim 14 hectare grond van

 Niels Gorissen
Interview

Niels vond bij Jezus wat drugs hem niet konden geven: "De liefde van Jezus ging overal overheen"

De 24-jarige Niels Gorissen groeide op in een christelijk gezin, maar moest lange tijd weinig van het geloof hebben. In Hour of Power vertelde hij afgelopen zondag hoe hij grenzen opzocht, zich in het uitgaansleven stortte en zo verzeild raakte in dr

Meerartikelen

India
Nieuws

Politie opent zaak tegen 22 christelijke vrouwen na uitdelen van Bijbels in India

De Indiase politie is een onderzoek begonnen naar 22 christelijke vrouwen die worden beschuldigd van een poging tot bekering. De vrouwen zouden een achttienjarige student christelijke lectuur hebben aangeboden en hem hebben aangespoord christen te wo

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp: "Kies ervoor om een bemoediger te worden"

"Kies ervoor om een bemoediger te worden." Met die oproep moedigt Wilkin van de Kamp christenen aan om niet mee te gaan in een cultuur van kritiek en oordeel, maar elkaar op te bouwen. In een aflevering van de serie Begin je dag met God staat hij sti

Huis van Zending
Persbericht

GZB en IZB openen deuren van nieuwe Huis van Zending in Zeist

De GZB en IZB organiseren op zaterdag 12 september een open huis in het nieuwe Huis van Zending in Zeist. Bezoekers krijgen de gelegenheid om kennis te maken met het gezamenlijke onderkomen van beide organisaties, waar zending in binnen- en buitenlan

Willem Ouweneel en Jeroen Koornstra
Briefwisseling

Vervolgbrief Jeroen Koornstra: 'Een nieuwe tempel zou een grote stap achteruit zijn'

'Ik verwerp het preterisme uit de grond van mijn hart', stelde prof. dr. Willem Ouweneel in zijn reactie op de openingsbrief van Jeroen Koornstra. Via Cvandaag wisselen beiden van gedachten over de eindtijd, Bijbelse profetieën en de wederkomst van C

Bastiaan van Rooijen
Levensverhaal

Van domineeszoon naar katholiek priester: “Hier voel ik mij thuis”

Bastiaan van Rooijen groeide op in een protestants domineesgezin, kreeg de Bijbel van jongs af aan mee en kende het kerkelijke leven van binnenuit. Toch bracht een katholieke begrafenis hem op een spoor dat uiteindelijk ver van zijn oorspronkelijke k

india
Nieuws

Kerken in India laten bezoekers verklaring tekenen uit angst voor vervolging

Kerken in de Indiase deelstaat Maharashtra laten bezoekers verklaren dat zij vrijwillig een kerkdienst of gebedsbijeenkomst bijwonen. Met de formulieren willen de gemeenten zich beschermen tegen beschuldigingen van gedwongen bekering. Op de verklarin

weg Zimbabwe
Nieuws

27 kerkgangers omgekomen bij ernstig busongeluk in Zimbabwe

Bij een ernstig verkeersongeval in Zimbabwe zijn zeker 27 kerkgangers om het leven gekomen. Zeven anderen raakten gewond. Volgens persbureau AP waren de slachtoffers onderweg naar een christelijke bijeenkomst toen hun minibus frontaal botste op een v

Canada-Israël
Nieuws

Amerikaanse christenen willen snellere toelating Joodse Canadezen vanwege antisemitisme

Christelijke politici en kerkleiders in de Verenigde Staten roepen president Donald Trump op om Joodse Canadezen die vrezen voor hun veiligheid gemakkelijker toegang tot de VS te geven. Aanleiding is de sterke toename van antisemitische incidenten in

ICE-agenten
Nieuws

Iraanse christen krijgt asiel in Canada na uitzetting uit Verenigde Staten

De Iraanse christen Artemis Ghasemzadeh heeft asiel gekregen in Canada. Ze was eerder vanuit de Verenigde Staten uitgezet naar Panama, terwijl ze bescherming zocht omdat ze na haar bekering tot het christendom niet veilig naar Iran kon terugkeren. Ee

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 99: "Neem God serieus"

Psalm 99 bezingt Gods koningschap en grootheid, maar bevat tegelijkertijd een indringende waarschuwing. In een videoboodschap van de IZB staat dominee Ron van der Spoel stil bij de gevolgen van ongehoorzaamheid aan God. Zijn oproep is helder: "Neem G

Opwekking 915
Video

Opwekking 915 bezingt kruis, opstanding en wederkomst van Jezus

Wij houden van die God (Opwekking 915) is eerder dit jaar toegevoegd als een nieuw lied aan de reeks Opwekkingsliederen. Het nummer heeft het karakter van een gezongen geloofsbelijdenis en bezingt God als Vader, Zoon en Heilige Geest. Schepping, de k

Prof. dr. Arnold Huijgen
Opinie

Koester de tegenstem, ook in christelijke kring

De tragische dood van hoogleraar Jason Arday roept volgens Arnold Huijgen een belangrijke vraag op. Hoe kan het dat evidente fouten onopgemerkt blijven wanneer mensen onder sociale druk liever niet afwijken van de groep? De Theoloog der Nederlanden p