Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

#399 Jeffrey & Samuel Lee over de pinksterbeweging, leiderschap en het welvaartsevangelie
Of beluister op:

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Minimaal tien christenen omgekomen bij aanval Boko Haram in Nigeria

Leden van de islamitische terreurgroep Boko Haram hebben op maandag 30 maart ten minste tien christenen gedood bij een overval op een dorp in de Nigeriaanse deelstaat Borno. De aanval vond plaats in Kautikari, een overwegend christelijk dorp in Chibo

Donald Trump
Video

Amerikaanse president Donald Trump noemt Pasen het grootste wonder ooit

De Amerikaanse president Donald Trump noemt Pasen het grootste wonder ooit. Dat zei Trump eerder deze week tijdens de paaslunch in het Witte Huis. De president wees op het lijden en sterven van de Heere Jezus, maar ook op Zijn opstanding tijdens Pase

Ds. Oscar Lohuis
Video

Ds. Oscar Lohuis wijst op vijanden van Israël die één voor één ten onder gingen

Van het Egyptische rijk tot het Assyrische Rijk en van het Babylonische Rijk tot uiteindelijk nazi-Duitsland: allemaal stonden ze Joden naar het leven en gingen vervolgens één voor één ten onder. Daar wees ds. Oscar Lohuis op in een recente preek. Lo

Ds. G. van Zanden
Preekverslag

Ds. Van Zanden over Jezus’ intocht in Jeruzalem: “Op een ezel kwam Hij binnen"

De intocht van de Heere Jezus in Jeruzalem is voor velen een bekende geschiedenis, maar daarmee niet minder indringend. In een recente preek behandelde ds. G. Van Zanden Jezus’ intocht in Jeruzalem. In tegenstelling tot veel aardse vorsten, was Zijn

Bijbelleeschallenge ‘Ik ben …’
Persbericht

Evangelisch College en Opwekking lanceren Bijbelleeschallenge ‘Ik ben…’

Tussen Pasen en Pinksteren organiseren het Evangelisch College en Opwekking een landelijke Bijbelleeschallenge. Het onderwerp, ‘Ik ben...’, is ook het thema van de Pinksterconferentie 2026. Deze challenge nodigt duizenden christenen uit om de maniere

Tussenjaar Pulse - 24-7 Prayer Rotterdam
Persbericht

Discipelschapsjaar ‘Pulse’ wil jongeren helpen geloof praktisch te leven

Voor jongeren die hun geloof niet willen beperken tot de zondag, is er een initiatief: Pulse. Dit discipelschapsjaar, verbonden aan 24-7 Prayer Rotterdam, richt zich op jongeren tussen de 17 en 28 jaar die verlangen naar verdieping, gemeenschap en pr

Dabar
Persbericht

Dabar 2026: honderden jongeren delen geloof op campings

De inschrijving voor Dabar, het missionaire campingwerk van de IZB, is geopend. Elk jaar zetten honderden jongeren zich tijdens hun vakantie in om het evangelie te delen op campings in heel Nederland. Ook deze zomer krijgen jongeren weer de kans om h

Uwicyeza Dalie
Getuigenis

Dalie uit Rwanda vond ware vergeving in Jezus Christus

Wat hebben deze donkerbruine, diepliggende ogen gezien? Ogen die een oceaan aan emoties lijken te bevatten – welke verschrikkingen dragen zij met zich mee? Dalie’s gezicht staat ernstig, bijna verdrietig. Ze glimlacht zelden; haar ogen lijken te zegg

Meerartikelen

Gerry Velema
Column

Genade is geen excuus om te blijven zondigen: hoe zit het met ons?

Door mijn slechthorendheid ben ik erg gehecht aan de liederen uit mijn jeugd. Die ken ik het beste en ze reizen al zo lang met me mee. Zoals deze: ‘Bereid mij, Heer, dat onberispelijk rein mijn leven nu zal zijn. Geen vlek of rimpel meer, wanneer U k

Maria - moeder van Jezus
Boekfragment

Aan de voet van het kruis: het zwijgen van Maria zegt alles

De religieuze leiders hebben Jezus niet laten kruisigen omdat Hij zieken genas en doden nieuw leven gaf. Ze kruisigden Hem omdat Hij zich aan God gelijkstelde. Omdat Hij zei: ‘Ik en de Vader zijn één! Wie Mij gezien heeft, heeft de Vader gezien!’ Dat

Kerkbanken
Persbericht

Onderzoek: heiligheid verschuift van kerk naar natuur en cultuur

Hoewel Nederland in hoog tempo ontkerkelijkt, verdwijnt de behoefte aan zingeving, rust en verbondenheid niet. Die verplaatst zich. Dat blijkt uit een landelijk onderzoek naar ‘heiligheid in de leefomgeving’, uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van

Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse tv-evangeliste vergelijkt Trump met Jezus tijdens paaslunch in Witte Huis

De Amerikaanse tv-evangeliste en predikante Paula White-Cain heeft president Donald Trump met Jezus vergeleken. Dat gebeurde tijdens de paaslunch die eerder deze week in het Witte Huis plaatsvond. Volgens White-Cain heeft Trump net zoals Jezus 'veel

IS
Nieuws

ISIS roept op tot brandstichting kerken en synagogen in VS en Europa

De Islamitische Staat (ISIS) roept moslims wereldwijd op om kerken en synagogen in brand te steken. De oproep, die als een dreigement kan worden gezien, is specifiek gericht op de Verenigde Staten en Europa en valt samen met de paasdagen. Dit bericht

President Donald Trump
Nieuws

Pro-life leiders uiten kritiek op Trump-regering na subsidies aan grootste abortusaanbieder

Er is kritiek ontstaan onder pro-life leiders na een besluit van de regering van Donald Trump. De regering heeft besloten om nog één jaar geld uit het zogeheten Title X-program te laten gaan naar Planned Parenthood. Deze organisatie is de grootste ab

Congo
Nieuws

Dit jaar al tientallen doden door terreur ADF in D.R. Congo

Sinds de Allied Democratic Forces (ADF) in het oosten van de Democratische Republiek Congo (D.R. Congo) actief zijn, zaait de terreurgroep daar dood en verderf. In het eerste kwartaal van 2026 vermoordden zij al meer dan honderd mensen. Bij de meest

Artemis II-crew
Nieuws

Artemis II met christelijke piloot aan boord onderweg naar de maan

De maanmissie Artemis II van NASA is onderweg. Woensdag vertrokken vier astronauten richting de maan. Voor het eerst sinds 1972 reist de mens weer zo ver de ruimte in. Onder de uit vier astronauten bestaande bemanning bevindt zich ook christen Victor

Ajax-voetballer Djarno Hofland en voorganger Patrick van der Laan
Video

Ajax-voetballer Djarno Hofland en dominee Patrick van der Laan te gast in Hour of Power

Hij wilde bewijzen dat God niet bestond en volgde daarom de Alpha-cursus. Dat veranderde alles. Aanstaande zondag in Hour of Power vertelt voorganger Patrick van der Laan van De Meerkerk in Hoofddorp zijn verhaal. Onlangs doopte hij daar ook Ajax-voe

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vraagt in preek over Jezus' zalving of er farizeeërs in de kerk zitten

In Lukas 7 lezen we hoe een zondige vrouw Jezus' voeten wast en zalft. De farizeeër Simon ziet dit in zijn eigen huis gebeuren. Hij snapt er niets van dat Jezus Zich door deze vrouw laat aanraken en keurt deze handeling volstrekt af. Deze geschiedeni

Jubilate Deo Woudenberg - Marco den Toom
Video

Jubilate Deo Woudenberg zingt het prachtige 'Kyrie' onder leiding van Marco den Toom

'Kyrie Eleison. Heer ontferm U over ons. Christe eleison. Christus, ontferm U over ons.' Deze woorden zijn afkomstig uit het prachtige lied 'Kyrie' van componist Louis Vierne. Het lied wordt in onderstaande video op fraaie wijze ten gehore gebracht d

Johan Schep
Video

Johan Schep wijst in videoboodschap op geloof en gehoorzaamheid Maria

In deze video-overdenking staat evangelist Johan Schep stil bij het Bijbelse verhaal van Maria en de geboorte van de Messias. Hij zoomt in het bijzonder in op de rol van geloof en gehoorzaamheid in Gods heilsplan. Volgens de spreker markeert de geboo