Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

ChristenvervolgingIsraëlOpvoedenDuurzaamheidGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #17: Voormalig politieman Erik over de zware stormen in zijn leven
Of beluister op:

Meerartikelen

Peter en Guido
Video

‘Geloven is toch alleen voor zwakke mensen?’ Peter en Guido in gesprek

Waarom zou je in God geloven als je leven eigenlijk prima verloopt? Kun je niet gewoon gelukkig zijn zonder geloof? En is het christendom vooral bedoeld voor mensen die het moeilijk hebben? Die vragen staan centraal in de vijfde aflevering van de...

AI
Nieuws

Bijbel van kardinaal zorgt drie keer voor alarm op luchthaven Wenen

De Oostenrijkse kardinaal Christoph Schönborn kreeg bij de veiligheidscontrole op de luchthaven van Wenen tot drie keer toe te maken met alarm vanwege zijn Bijbel. Volgens het personeel sloeg het controlesysteem daarop aan. Een medewerker grapte...

Nieuwe Krk
Nieuws

Predikanten uit zeven kerkgenootschappen vormen samen koor voor Reformatieavond in Delft

Predikanten uit zeven kerkgenootschappen zingen vrijdag 23 oktober samen in de Nieuwe Kerk in Delft. Het eenmalige mannenkoor werkt mee aan een Reformatieherdenking onder leiding van dirigente Ria van den Noort. Daarmee willen de deelnemers hun...

Johan Schep
Video

Johan Schep over de opstanding: "Wij hebben een levende Heiland"

De opstanding van Jezus Christus geeft christenen een levende hoop. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Aan de hand van Johannes 20 staat hij stil bij het lege graf en de reactie van Petrus en Johannes. In...

Michael Egnor
Persbericht

Amerikaanse hersenchirurg spreekt op congres in Apeldoorn over bestaan van de ziel

Is het menselijk bewustzijn volledig te verklaren door processen in onze hersenen, of is er meer aan de hand? Die vraag staat centraal tijdens het congres 'De Mens en zijn Maker 2', dat Stichting Creaton op zaterdag 21 november organiseert in...

NET Foundation
Persbericht

NET Foundation bestaat 20 jaar: pionier Raymond Warnaar neemt afscheid als directeur

NET Foundation viert dit najaar haar twintigjarig bestaan. Tegelijkertijd breekt voor de christelijke organisatie een nieuwe periode aan. Raymond Warnaar, die vanaf de oprichting betrokken was bij het toerusten van voorgangers en kerkleiders...

Hermans
Nieuws

Minister en VVD-jongeren halen uit naar SGP om late abortussen: 'Terug naar de middeleeuwen'

Zorgminister Sophie Hermans en de VVD-jongerenorganisatie JOVD halen uit naar de SGP na haar motie van afkeuring over late abortussen. “Partijen beuken in op abortusrecht, ik blijf voor dat recht staan”, zegt Hermans tegen het Algemeen Dagblad. De...

Reformatie
Persbericht

Stichting IRS brengt meditatieboekje uit in aanloop naar Hervormingsdag

Stichting IRS heeft in aanloop naar Hervormingsdag een nieuw meditatieboekje uitgebracht. In Onderweg naar Hervormingsdag staan citaten van kerkhervormer Maarten Luther centraal. De uitgave wil christenen helpen om stil te staan bij de betekenis...

Meerartikelen

Afrika
Nieuws

Afrika telt nu meer katholieken dan Europa, aantal Europese priesters daalt verder

Afrika telt inmiddels meer rooms-katholieken dan Europa. Nieuwe cijfers van de kerkelijke nieuwsdienst Fides laten zien dat het Afrikaanse continent 288,3 miljoen katholieken telt, tegenover 287,2 miljoen in Europa. Ook bij de opleiding van nieuwe...

soedan
Nieuws

Voorgangers met de dood bedreigd in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan: “We vrezen voor ons leven”

Twee Soedanese voorgangers ontvangen doodsbedreigingen van islamitische extremisten in een vluchtelingenkamp in Zuid-Soedan. Een van hen raakte eerder dit jaar al gewond bij een aanval. De arrestatie van een man bij zijn woning heeft de angst onder...

kerk
Nieuws

82 kerken en organisaties in drie maanden: evangelische christenen winnen terrein in Chili

In Chili komen er in hoog tempo protestantse kerken en christelijke organisaties bij. In drie maanden zijn er volgens officiele cijfers maar liefst 82 nieuwe kerken en organisaties opgericht. Inmiddels noemt ongeveer een op de zes inwoners van 15...

EO
Nieuws

EO vraagt om donaties nu publieke financiering onder druk staat

De EO doet een beroep op kijkers en luisteraars om de omroep financieel te steunen. Door de bezuinigingen binnen de publieke omroep groeit het belang van giften, schrijft de EO op zijn eigen steunpagina. Ondertussen verdwijnen vanaf volgend jaar...

Sander Faas
Column

Ongeboren kind telt mee bij de rechter: waarom niet in het abortusdebat?

Op de dag dat een rechter een automobilist veroordeelde voor een ongeval waarbij een zwangere vrouw en haar ongeboren kind omkwamen, werd een wetsvoorstel ingediend om abortus uit het strafrecht te halen. Sander Faas, actief bij de SGP-jongeren,...

Kees Postma
Opinie

Jezus doorbrak grenzen: waarom trekken wij ze opnieuw?

Wanneer ben je een echte christen? Volgens schrijver en spreker Kees Postma lijkt het antwoord op die vraag steeds ingewikkelder te worden. Waar ooit het geloof in de gekruisigde en opgestane Jezus centraal stond, bepalen tegenwoordig ook allerlei...

Dorcas Jemen
Persbericht

Dorcas start noodhulp aan gevluchte gezinnen in Jemen

Noodhulp- en ontwikkelingsorganisatie Dorcas start met het geven van noodhulp aan mensen die op de vlucht zijn geslagen voor het toenemende geweld in Jemen. De situatie in het land is geëscaleerd door aanhoudende militaire spanningen, beschietingen...

Eritrea
Nieuws

Christelijke vrouw sterft in militaire gevangenis Eritrea

Een christelijke Eritrese vrouw is na bijna drie jaar gevangenschap overleden. Lokale partners van Open Doors in de Hoorn van Afrika vertellen dat zij gevangen zat in een van de beruchte militaire gevangenissen van Eritrea. Het land staat op de...

Bijbel
Nieuws

Driekwart van Urker scholieren leest elke dag in de Bijbel

Zelf de Bijbel openslaan is voor veel scholieren op Urk een dagelijkse gewoonte. Van de 665 leerlingen die meededen aan een onderzoek van Het Urkerland zeggen er 507 minstens één keer per dag zelfstandig in de Bijbel te lezen. Tegelijk geeft ruim een...

Bisschop
Nieuws

Aangifte tegen voormalig SGP-Kamerlid Roelof Bisschop vanwege aankoop Israëlische wijn

Activisten die oproepen tot een boycot van Israël hebben aangifte gedaan tegen oud-SGP-Kamerlid Roelof Bisschop. Ze willen dat het Openbaar Ministerie zijn aankoop van twee flessen Israëlische wijn onderzoekt. Bisschop kocht de wijn uit protest tegen...

Maria en Jozef en het baby'tje Jezus
Nieuws

Steeds minder Amerikanen geloven dat Jezus uit de maagd Maria werd geboren

Voor het eerst gelooft minder dan de helft van de Amerikanen dat Jezus uit de maagd Maria is geboren. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de American Bible Society (ABS). Hoewel het geloof in de heilsfeiten onder de Amerikaanse bevolking afneemt,...

Johan Schep
Video

Johan Schep over Jezus aan het kruis: "Tot het einde toe de grote Redder"

De zeven kruiswoorden van Jezus laten zien hoe Hij zelfs tijdens Zijn zwaarste lijden gericht bleef op vergeving, redding en zorg voor anderen. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Hij staat stil bij de...