Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #10: Christian Verwoerd over Israël en Gods Koninkrijk
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher vertelt over rabbijn die gevraagd werd hoe hij na de shoah nog kon geloven

De nazi's vermoordden tijdens de Tweede Wereldoorlog liefst zes miljoen Joden in de concentratiekampen en daarbuiten. Nogal eens wordt door mensen de vraag gesteld: 'Als God bestaat, waarom liet Hij dit dan toe?' In een recente preek vertelde ds. W.

Zomerfair 2026
Video

Terdege blikt terug op Zomerfair 2026: bekijk de video

Terdege heeft een aftermovie gepubliceerd van de Zomerfair 2026. In de video wordt teruggeblikt op vier dagen vol workshops, samenzang en activiteiten voor jong en oud. Bezoekers spreken enthousiast over de sfeer op het evenement en kijken terug op e

podcast Heilige Grond
Podcast

Is kerkelijke samenwerking meer dan een antwoord op krimp? Beluister dit gesprek

Zijn fusies en samenwerking tussen kerkelijke gemeenten vooral een noodzaak vanwege teruglopende ledentallen of bieden ze juist een kans om de eenheid van christenen zichtbaar te maken? Die vraag staat centraal in deze aflevering van de podcast Heili

Will Ballantyne
Video

Timmerman vindt bijzondere roeping op ziekenhuisschip: bekijk de video

Toen Will Ballantyne timmerman werd, had hij nooit gedacht dat hij ooit op een ziekenhuisschip zou werken. Toch is hij inmiddels een onmisbare schakel aan boord van de Global Mercy, het grootste particuliere ziekenhuisschip ter wereld. "Het is een dr

Migranten
Nieuws

Migranten overspoelen Spaanse enclave Ceuta, evangelische kerk schiet te hulp

Een evangelische gemeente in de Spaanse enclave Ceuta biedt hulp aan migranten die de afgelopen dagen massaal vanuit Marokko de grens overstaken. Volgens voorganger Javier Santolaria staat de stad onder grote druk. In een gesprek met Evangelical Focu

Saudi
Nieuws

Anglicaanse bisschoppen vragen Saudische kroonprins executie Ethiopische christenen te stoppen

Drie bisschoppen van de Church of England hebben de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman opgeroepen de executie van tientallen Ethiopische christenen tegen te houden. Volgens hen dreigen minstens 58 Ethiopiërs in de Khamis Mushait-gevangenis ter

kathedraal
Nieuws

Kerkbezoek aan Engelse kathedralen stijgt voor vijfde jaar op rij

De Church of England ziet het aantal bezoekers en kerkgangers in haar kathedralen opnieuw toenemen. Uit de nieuwste jaarcijfers blijkt dat de opgaande lijn, die na de coronapandemie werd ingezet, zich voor het vijfde achtereenvolgende jaar heeft voor

vlag
Nieuws

Brandweer in Amerikaanse plaats haalt christelijke vlag weg na klacht atheïstische organisatie

Een brandweerkazerne in de Amerikaanse plaats Diamond (Missouri) heeft een christelijke vlag verwijderd nadat een atheïstische belangenorganisatie had geklaagd over de vlag bij het overheidsgebouw. Volgens de brandweer gebeurde dat 'in overeenstemmin

Meerartikelen

Iran
Nieuws

Mensenrechtenorganisatie roept VN op in te grijpen na nieuwe maatregelen tegen christenen in Iran

Een internationale mensenrechtenorganisatie heeft de Verenigde Naties opgeroepen in actie te komen tegen een nieuwe golf van maatregelen die zich richt op christenen in Iran. Volgens het European Centre for Law and Justice (ECLJ) neemt de druk op pro

Javier Salcido
Preekverslag

Javier Salcido over migratie: “Jezus stak de grens over ten dienste van de ander”

Migratie verdeelt de samenleving én roept ook onder christenen veel vragen op. Tijdens een preek in de Gereformeerde Kerk Postwijck in Baambrugge zocht Javier Salcido niet naar een politiek antwoord, maar naar een Bijbels perspectief. Vanuit zijn eig

Stone Paper Bible/Inzet: Cees Scholten
Interview

Steenpapieren Bijbel lag 24 uur in bad en is nog steeds niet kapot: "Iedereen moet er toegang toe krijgen"

Een bijbel 24 uur in een bad leggen. Het was een van de ultieme proeven voor de Stone Paper Bible die Cees Scholten van Drukcase ontwikkelde. De eerste in zijn soort. “Want miljoenen bijbels worden gebruikt op plekken waar gewoon papier niet lang mee

klas
Nieuws

Onderwijsinspectie kritisch over bestuur reformatorische schoolvereniging Kootwijkerbroek

De Inspectie van het Onderwijs heeft het bestuur van de Vereniging Basisonderwijs op Reformatorische Grondslag in Kootwijkerbroek op alle onderzochte onderdelen als onvoldoende beoordeeld. Volgens de inspectie schiet het bestuur tekort in de manier w

record
Nieuws

Nigeriaanse vrouw leest 144 uur onafgebroken uit de Bijbel

De Nigeriaanse Habibat Salawudeen Ihiovi-Jack heeft zes dagen lang onafgebroken uit de Bijbel voorgelezen in een poging een Guinness World Record te vestigen. De 27-jarige christen begon op 22 juni aan de marathon en sloot de uitdaging 144 uur later

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden doet indringende oproep: "Zorg ervoor dat u God kan ontmoeten"

"Maak uzelf klaar. Als het gebeurt dat je God ontmoeten moet, zorg ervoor dat het kan. Maak u gereed", aldus ds. G. van Zanden. In een recente preek over Amos 4 deed de hervormde predikant uit Katwijk aan Zee deze indringende oproep. "Amos zegt niet:

Robbie
Video

Zondag is Robbie van Veen te gast in de zomerherhaling van Hour of Power

Zondag in de zomerherhaling van Hour of Power schuift Robbie van Veen aan bij Jan van den Bosch. Hij wilde ooit profvoetballer worden, maar het leven liep anders. Robbie had een aantal geloofscrises en vertelt heel openhartig wat dat met zijn geloofs

Doop
Positief nieuws

Bijzondere doopdienst in Centraal-Azië

Kortgeleden vond er een doopdienst plaats in een Centraal-Aziatisch land. Een van de dopelingen was Elnur*. Hij kwam tot geloof in Jezus Christus vanuit de islam. Hij was jarenlang verslaafd aan alcohol. Via een familielid sloot hij zich aan bij een

Roemenië vlag
Nieuws

Pride-mars: Roemeense kerken spreken zich uit over het Bijbelse huwelijk

Leiders van zes grote christelijke kerkgenootschappen in de Roemeense regio Bihor hebben gezamenlijk een verklaring gepubliceerd over menselijke waardigheid en het Bijbelse huwelijk. De verklaring verscheen volgens Christian Daily International een d

Soedan
Nieuws

Nieuwe details over ontvoering Soedanese predikant en zijn gezin

Er is meer bekend over de ontvoering van een Soedanese predikant en zijn gezin. Dat gebeurde tijdens een gewelddadige aanval van een islamitische rebellengroep in Nuba Mountains. Morning Star News meldt dat de predikant met zijn vrouw, zoon, dochter

Hans Alblas
Podcast

Hans Alblas over vergeving en genezing door Jezus: beluister de podcast

Wat gebeurt er wanneer Jezus een verlamde man ontmoet? In een deze podcast van het Evangelisch College legt bijbelleraar Hans Alblas dit bekende Bijbelverhaal uit. De vrienden van de man hopen op genezing. De religieuze leiders reageren boos wanneer

India
Nieuws

Indiase christenen spreken steun uit voor landelijke studentenprotesten

Voor het eerst hebben christelijke organisaties in India zich openlijk aangesloten bij een landelijke studentenbeweging die protesteert tegen vermeende misstanden binnen het onderwijssysteem. Volgens de initiatiefnemers is het protest niet politiek v