Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

Studio C: Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Yvonne Koopman
Video

Alarmerend onderzoek: bijna de helft van alle Nederlandse ouders ervaren stress

Bijna de helft van alle Nederlandse ouders zou stress ervaren. Dat blijkt uit de vijfde editie van het onderzoeksrapport Staat van Gezinnen. Ouders zouden zich 'voortdurend overweldigd' voelen en 'angst voor de toekomst' zou zwaar op het gezinsleven

Ds. W. P. Emaus
Video

Ds. Emaus: "Jezus zoekt mensen waar keurige kerkgangers de neus voor ophalen"

De Heere Jezus is gekomen voor zondaren, voor mensen waar wij als keurige kerkgangers misschien wel zelfs de neus voor ophalen. Dat zei ds. W. P. Emaus onlangs in een preek over Mattheüs 4. De hervormde predikant uit Oud-Beijerland wees erop dat de H

CU-leider Mirjam Bikker
Podcast

Terugkijken: Augustinus-expert Paul van Geest schuift aan tafel bij Mirjam Bikker

CU-leider Mirjam Bikker lanceerde begin deze maand een nieuwe podcast: Aan tafel met.. Daarin gaat de christelijke politica in gesprek met interessante gasten die op de fractiegang voorbijkomen. In de podcast worden deze gesprekken voortgezet én verd

Willem Lingeman
Video

Videoboodschap Willem Lingeman: heeft God echtscheiding verboden?

'Gij zult niet echtbreken.' Op basis van deze woorden uit de Bijbel trekken veel christenen de conclusie dat echtscheiding door God is verboden. Willem Lingeman, auteur van 'Verbonden voor het Leven', behandelt deze kwestie in onderstaande video. Bek

Constant van den Heuvel
Podcast

Terugluisteren: historicus Constant van den Heuvel over de opkomst van Nazi-Duitsland

Begin deze maand was het 81 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam. In deze oorlog kwamen naar schatting tussen de zeventig en 85 miljoen mensen om het leven, meer dan zes miljoen Joden werden op afschuwelijke wijze gedood in de nazi-

Hessel en Coby Visser
Video

Hessel en Coby Visser nemen na 35 jaar afscheid van zendingswerk Botswana

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) hebben een bijzondere afscheidsvideo gepubliceerd van Hessel en Coby Visser, die na tientallen jaren zendingswerk afscheid namen van Botswana. Het echtpaar werkte sinds 1991 in het Afrikaanse land, waar zij

Kazachstan
Nieuws

Orthodoxe priester gedwongen opgenomen in inrichting in Kazachstan

Een geschorste orthodoxe priester uit Kazachstan werd begin dit jaar gearresteerd en isolement gevangen gehouden. Hij wordt beschuldigd van misdrijven, vermoedelijk vanwege zijn kritische houding tegenover de Russische inval in Oekraïne. Lokale media

indonesie
Nieuws

Moslims verstoren Indonesische kerkdienst en bedreigen kerkgangers

Een kerkdienst van de Prosperous Mission Church (GMS) in Indonesië is op zondag 24 mei verstoord door een groep boze moslims, waaronder leden van het Islamitische Jihad Front (FJI). Dat meldt Morning Star News. Het incident vond plaats in het nieuwe

Meerartikelen

Carla Dik-Faber
Interview

GroeneKerken lanceert Beginnersgids: "Duurzaamheid is geen bijzaak, maar de missie van de kerk"

Een kleine stap in de kerk kan een grote sprong zijn voor Gods schepping. Dat stelt Carla Dik-Faber, projectleider van GroeneKerken. Deze organisatie introduceert de Beginnersgids, een praktische handleiding om kerkgemeenschappen te mobiliseren voor

Dineke
Column

Wanneer 70 x 7 keer vergeven?

Vergeving is een krachtig begrip! Het is een groot geschenk, maar niet in elke relatie kan of mag dat geschenk op dezelfde manier gegeven worden. In sommige verhoudingen werkt het zelfs verstorend wanneer vergeving wordt gevraagd of verwacht, omdat h

Prop. dr. M. van Ittersum
Nieuws

Dr. M. van Ittersum treedt toe als krijgsmachtpredikant binnen PKN

Dr. M. (Matthijs) van Ittersum uit Markelo heeft een beroep aanvaard als krijgsmachtpredikant binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Van Ittersum is sinds 2021 verbonden aan de Twentse School voor Theologie, waar hij als voorzitter actief is

Gereformeerde Bond verhuist
Nieuws

Gereformeerde Bond verhuist komende maand van Voorthuizen naar Ede

De Gereformeerde Bond binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) verhuist de komende maand van Voorthuizen naar Ede. Dat maakte de organisatie eerder deze week zelf bekend. De Gereformeerde Bond was sinds 2024 gevestigd in Voorthuizen, maar moet

Canada
Nieuws

Onderzoek stelt dat veel Canadese evangelicals afwijken van Bijbelse kernwaarheden

Veel Canadese evangelicals hebben opvattingen die niet overeenkomen met belangrijke Bijbelse leerstellingen. Dat zou blijken uit nieuw onderzoek van Ligonier Ministries Canada en Lifeway Research. Met de term evangelicals bedoelen de onderzoekers een

Clive Johnston
Nieuws

Noord-Ierse predikant gaat in hoger beroep na veroordeling om preek bij ziekenhuis

De Noord-Ierse predikant Clive Johnston (78) werd begin deze maand veroordeeld vanwege een openluchtpreek die hij in 2024 hield binnen de bufferzone van een ziekenhuis waar abortussen plaatsvinden. Johnston werd veroordeeld op basis van de zogeheten

cairo
Nieuws

Egyptische regering erkent 191 kerken, maar zorgen over ongelijke behandeling blijven

De Egyptische regering heeft op 19 mei de status van 191 kerken en aanverwante christelijke gebouwen officieel erkend. Met dit besluit, genomen tijdens een kabinetsvergadering onder leiding van premier Mustafa Madbouli, komt het totale aantal gelegal

Oscar Lohuis
Video

Komende zondag is evangelist Oscar Lohuis te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag in Hour of Power staat de Zondag van de Vervolgde Kerk centraal, een bijzondere dag waarop veel kerken in Nederland en Vlaanderen aandacht besteden aan christenvervolging. Wereldwijd worden 386 miljoen christenen vervolgd om hun gel

Ds. P. den Ouden
Video

Ds. Den Ouden: "Ons tobben en twijfelen kan soms te maken hebben met eigenwijsheid"

"Ons tobben en twijfelen kan soms ook wel een beetje te maken hebben met eigenwijsheid. Dat je zegt: 'Als de Heere gaat werken, dan moet het wel zus en zo. Als het niet zus of zo gaat, dan houdt het op voor mij.' Dat is eigenwijsheid en laten we daar

Mozambique
Nieuws

Christenen gedood en kerken verwoest bij aanvallen in Noord-Mozambique

Bij recente aanvallen, naar verluidt uitgevoerd door islamistische militanten in het noorden van Mozambique, zijn zeker negen mensen om het leven gekomen en diverse kerken vernield. Dit blijkt uit meldingen van kerkelijke groeperingen en hulporganisa

Bijbelstudie
Persbericht

Royal Mission organiseert discipelschapsconferentie in Veenendaal

De christelijke organisatie Royal Mission organiseert op 5 en 6 juni een tweedaagse conferentie over discipelschap in Veenendaal. Met het thema ‘Wij volgen Jezus’ willen de organisatoren christenen aansporen om geestelijk te groeien en anderen mee te

Henk Jochemsen en Willien van Wieringen
Briefwisseling

Slotbrief Willien van Wieringen: 'Queertheologie kan oefening zijn in anders Bijbellezen'

In zijn slotbrief stelde prof. dr. Henk Jochemsen dat queertheologie een duidelijke agenda heeft en geen goede bijdrage vormt aan het bredere theologische gesprek. In deze laatste reactie blikt dr. Willien van Wieringen terug op de briefwisseling. Zi