Van den Brink schrok van proefschrift GerGem-predikant: ‘Ernstig en onwetenschappelijk’

Nieuws 25 januari 2024 4 minuten Jeffrey Schipper
ds. G. W. S. Mulder
YouTube

Een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten heeft 'ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk' geleverd door teksten uit werken van theologen te kopiëren, concludeert dr. Gert van den Brink in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Hij verdiepte zich in een proefschrift van ds. G. W. S. Mulder (foto) over de vraag hoe predikanten tussen 1600 en 1800 vanuit de Bijbeltekst tot de toepassing van de preek kwamen. De hersteld hervormde predikant spreekt van ‘een ernstige zaak, een academicus onwaardig’.

“Ik heb twaalf handboeken voor predikkunde bestudeerd. Ik zocht naar theologische, liefst Bijbelse argumenten voor de preekopbouw en toepassing”, stelde Mulder vorig jaar in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. Naar eigen zeggen onderzocht de predikant mannen als William Perkins, Guilielmus Amesius, Gisbertus Voetius, Johannes Hoornbeeck, Guiljelmus Saldenus, David Knibbbe, Everhardus van der Hooght, Friedrich Adolph Lampe en anderen die over de preek schreven. Dit zijn theologen uit de periode 1600 tot 1800.

‘Met de bespreking van Saldenus in het boek van ds. Mulder is iets merkwaardigs aan de hand’, zo merkt Van den Brink op. ‘Niet minder dan 12 pagina's (blz. 166-177) in zijn dissertatie worden aan Saldenus’ Latijnse boek gewijd, zonder dat er ook maar één voetnoot is opgenomen die naar de inhoud van het geschrift verwijst. Ik vrees dat de schrijver geen Latijn beheerst, gezien het feit dat hij de titel helemaal verkeerd vertaald heeft. Zijn weergave van de inhoud van het boek lijkt een parafrase te zijn van de samenvatting die G. van den End (een in 2001 overleden hervormde predikant, red.) in diens dissertatie uit 1991 over Saldenus gegeven heeft. Ik ben in Mulders proefschrift niets over Saldenus’ geschrift tegengekomen wat niet eveneens in het werk van Van den End staat.’

‘Alles wijst erop dat Mulder het boek van Saldenus niet bestudeerd heeft, hoewel hij de indruk wil wekken dat wel te hebben gedaan’, vervolgt de hersteld hervormde predikant. ‘Er zijn nog meer aanwijzingen dat niet Saldenus' geschrift maar de samenvatting van Van den End de basis is van het hoofdstuk over Saldenus. Mulder verwijst (evenals Van den End) naar de zeer zeldzame editie van 1677 en niet naar de veel algemenere editie van 1678. Hij vermeldt niet (evenmin als Van den End) dat de editie van 1678 een andere titel had dan de uitgave van 1677. Enkele keren schrijft Mulder “volgens Van den End...”, terwijl wat er dan volgt gewoonlijk letterlijk in het boek van Saldenus zelf staat. Dat maakt duidelijk dat Mulder de bron zelf niet heeft onderzocht.

Ik heb niet uitvoerig onderzocht of Mulder andere werken (o.a. van Martinus, Knibbe, Lampe) wel in het Latijn heeft gelezen. De steekproef die ik deed met het boek van Knibbe was teleurstellend: in de dissertatie wordt soms een evident onjuiste weergave gegeven van wat Knibbe zegt. De bespreking van Lampes Latijnse werk omvat 12 pagina's (blz. 246-257), en ook hier geen enkele verwijzing naar het geschrift. Als Mulder inderdaad (zoals ik vermoed) geen Latijn beheerst, kan hij ook deze geschriften niet nauwkeurig en zelfstandig hebben bestudeerd.  

Bij geschriften waarvan er een Engelse vertaling bestaat (Hyperius en Hemmingius), verwijst Mulder in de voetnoten naar de Engelse vertaling en niet naar het Latijnse origineel. Daarmee wekt hij opnieuw de indruk dat hij de originele Latijnse tekst niet heeft gelezen. Ik vond een voetnoot waarin Mulder naar de Latijnse tekst van Hyperius verwijst (blz. 47 noot 134), maar de verwijzing klopt niet; de verwijzing komt wel precies overeen met die in een boek van Van 't Spijker (een in 2021 overleden christelijke gereformeerde predikant, red.) over Hyperius. Van 't Spijker heeft een andere editie gebruikt dan die Mulder zegt te hebben gebruikt (Mulder verwijst naar de editie van 1614, maar die bestaat niet). Dus Mulder heeft niet Hyperius geraadpleegd, maar simpelweg de voetnoot van Van 't Spijker gekopieerd. 
 
Mulder heeft bijna 40 Latijnse titels in zijn bibliografie opgenomen. Hoeveel daarvan heeft hij geraadpleegd, laat staan gelezen, laat staan bestudeerd...? Daarnaast komen er titels in de bibliografie voor, die in de dissertatie niet voorkomen. Waar heeft hij die vandaan? Kortom, Mulder heeft ondeugdelijk en onwetenschappelijk werk geleverd. Hij weet dat hij Saldenus (en wellicht ook meerdere andere auteurs) zelf niet heeft bestudeerd alhoewel hij de suggestie wekt dat wel te hebben gedaan. Dat is een ernstige zaak, een academicus onwaardig’, stelt Van den Brink vast.

Cvandaag nam contact op met Van den Brink. In antwoord op de vraag of er sprake is van plagiaat, antwoordt hij: “Dat is een juridische kwestie. Daar gaat de Vrije Universiteit Amsterdam over.” Ook nam Cvandaag contact op met ds. Mulder zelf. De predikant van de GerGem in Ridderkerk was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees de volledige vragenbeantwoording op de site van Refoweb.

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Mariana en gezin
Dagelijks leven

Groentekas geeft toekomst aan gezinnen in Moldavië

Leven in een land waar de werkloosheid hoog is, vraagt veel van inwoners. Ook van de 40-jarige Mariana uit Moldavië. Ze is echtgenoot, moeder van drie kinderen en kleuterjuf. Op het eerste gezicht lijkt dit normaal. Toch staat deze veerkrachtige vrou

Kees van Helden
Opinie

Misinformatie over abortus loopt uit de hand

Het publieke debat over abortus wordt volgens Kees van Helden steeds vaker vertroebeld door onjuiste cijfers en misleidende claims. In deze column reageert hij op recente uitspraken in de media en stelt hij vragen bij gebruikte statistieken, interpre

Jaap Bönker/Juk
Verdieping

Het juk: aanvaard je het Koninkrijk der hemelen en ben je gehoorzaam en afhankelijk van de Heer?

In het oude bijbelse Israël is het juk een veelvoorkomend voorwerp. Dat heeft alles te maken met de agrarische cultuur die het volk met zich meedroeg, schrijft Jaap Bönker in de Zin der Dingen. Een juk wijst, niet alleen praktisch, maar ook geestelij

Bijbel
Persbericht

Ranglijst Onbereikten 2026: Aantal mensen zonder toegang tot evangelie groeit fors met 200 miljoen

Voor de zesde keer heeft GlobalRize de ‘Ranglijst Onbereikten’ gepubliceerd. De resultaten van 2026 schetsen een indringend beeld: ondanks een lichte procentuele groei van het christendom in bepaalde regio's, neemt het absolute aantal onbereikten wer

Lidewij de Vos
Nieuws

Forum voor Democratie boekt stevige winst in Biblebelt-dorpen

Zoals gebruikelijk zijn de SGP en de ChristenUnie op de meeste plekken in de Biblebelt tijdens de gemeenteraadsverkiezingen als grootste partijen uit de bus gekomen. Maar één ontwikkeling springt er toch uit: Forum voor Democratie (FVD) wist in meerd

Bobby Gruenewald
Nieuws

YouVersion waarschuwt voor gebruik van AI bij vragen over de Bijbel

De oprichter van de populaire Bijbelapp YouVersion waarschuwt voor het gebruik van kunstmatige intelligentie bij geloofsvragen. Volgens Bobby Gruenewald (foto) is de technologie nog niet betrouwbaar genoeg om antwoorden te geven over de Bijbel, meldt

Cuba vlag
Nieuws

Pastor opgepakt na delen van Bijbelvideo in Cuba

Een voorganger in Cuba is opgepakt nadat hij een Bijbelvideo op internet had geplaatst. Het gaat om pastor Rolando Pérez Lora uit de regio Matanzas. Hij zegt dat de autoriteiten hem al jaren onder druk zetten vanwege zijn geloof en bediening, meldt C

Britse Hogerhuis
Nieuws

Britse Hogerhuis verwerpt voorstellen rond abortuswet: christenen teleurgesteld

Christelijke en pro-life organisaties reageren teleurgesteld op een besluit van het Britse Hogerhuis. Leden stemden tegen voorstellen die wijzigingen in de abortuswet hadden moeten terugdraaien. Het gaat om een bepaling in een nieuwe wet die strafrec

Meerartikelen

Oude Kerk Ede
Nieuws

Verdachte brandstichtingen bij Edese kerken blijft langer vast

De 27-jarige man die wordt verdacht van brandstichtingen bij drie kerken in Ede blijft voorlopig in hechtenis. Het Openbaar Ministerie heeft zijn voorarrest met negentig dagen verlengd. De verlenging ging op 13 maart in, terwijl het onderzoek naar de

John Kluge
Nieuws

Amerikaanse docent krijgt schadevergoeding na conflict over geloof

Een voormalige docent uit de Amerikaanse staat Indiana heeft een grote schadevergoeding gekregen na een conflict over zijn christelijke overtuiging. De school waar muziekdocent John Kluge werkte moet hem 650.000 dollar (566.420 euro) betalen. Hij wei

Iran-VS
Nieuws

Kerk dankt God: Iraanse christen vrij na maanden in detentie

Een Iraanse christen die zich tot het geloof bekeerde, is na negen maanden vrijgelaten uit vreemdelingendetentie in de Verenigde Staten. Reza zat in totaal 267 dagen vast. Zijn vrijlating zorgt volgens Christianity Today voor blijdschap in zijn kerk

Mirjam Bikker tijdens uitslagenavond
Nieuws

Dreun voor de ChristenUnie: partij verliest bijna 100 raadszetels

De gemeenteraadsverkiezingen zijn op een grote teleurstelling uitgedraaid voor de ChristenUnie. De partij van Mirjam Bikker verloor bijna 100 van haar 300 raadszetels. De SGP wist daarentegen op 27 plaatsen winst te boeken. Wat opvalt is dat de Chris

Zwolle
Persbericht

Interkerkelijke evangelisatiedag ‘Take The City’ in Zwolle

Christenen uit verschillende kerken en delen van Nederland komen op zaterdag 28 maart samen in Zwolle voor Take The City Zwolle, een interkerkelijke dag van aanbidding, toerusting en evangelisatie. Het initiatief wordt georganiseerd door Evangelist N

SGP
Nieuws

SGP groeit en breekt door in vijf nieuwe gemeenten

De SGP heeft bij de gemeenteraadsverkiezingen fors gewonnen. De partij, die in 68 gemeenten meedeed, behaalde in totaal circa 30 zetels winst in 27 gemeenten. Naast winst in traditionele bolwerken, zoals Putten, Urk en Reimerswaal, is er vooral aanda

Bryce Crawford
Getuigenis

Jonge christen ziet groeiende honger naar geloof: “Alleen Jezus vervult echt”

Steeds meer jonge Amerikanen keren terug naar het christelijk geloof. Dat zegt de 22-jarige christelijke influencer Bryce Crawford tegenover FOX News. Volgens hem zijn jongeren moe van oppervlakkigheid en zoeken zij naar een echt betekenisvol leven.

Opperrabbijn
Interview

Opperrabbijn openhartig over groeiend antisemitisme en hypocrisie in de samenleving

Steeds meer Joodse Nederlanders vragen zich af of er voor hen nog toekomst is in Nederland. De recente golf van antisemitisme zorgt voor grote zorgen binnen de Joodse gemeenschap. Opperrabbijn Binyomin Jacobs spreekt daar openhartig over in een inter

René Millenaar
Nieuws

Evangelische gemeenten in Brabant en Limburg bouwen aan nieuw netwerk

Een aantal evangelische gemeenten in Brabant en Limburg werkt aan een nieuw netwerk om elkaar te versterken en te investeren in leiderschap en gemeenteontwikkeling. Initiatiefnemer is René Millenaar (foto), die al jarenlang betrokken is bij het gemee

Kees Postma
Column

Wat doen we bij kerkverlating: afwachten of werken aan wederopstanding?

Kerksluitingen zijn in Nederland geen uitzondering meer. In dorpen en steden verdwijnen kerkgebouwen of krijgen ze een nieuwe bestemming. Vaak klinkt de verzuchting dat het nu wachten is op een wonder. Maar is dat werkelijk de weg die de kerk moet ga

Hadja Lahbib
Nieuws

EU financierde organisatie achter abortusinitiatief: SGP stelt vragen

De Europese Commissie heeft financiële steun verleend aan de organisatie achter het omstreden burgerinitiatief My Voice, My Choice. Dat blijkt uit antwoorden van Eurocommissaris Hadja Lahbib (foto) op vragen van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruisse

Chris Stoffer
Opinie

De maat is vol: grijp in tegen Iraanse dreiging in Nederland

Iran is verwikkeld in een oorlog die de hele regio ontwricht. VS en Israël voeren oorlog tegen een radicaalislamitisch regime dat zijn bevolking hardhandig onderdrukt, een kernwapen nastreeft en volhardt in het steunen van terreurorganisaties als Hez