Vluchten kan niet meer: Hoe moet de kerk nu omgaan met transgenders?

Opinie 11 december 2023 Theologische studiegroep Rijnsburg
transgenderisme
Shutterstock

Hoe moet de kerk omgaan met transgender mensen? Als theologische werkgroep Rijnsburg verdiepen wij ons in heikele kwesties zoals deze. Wat kunnen we jongeren aanbieden die zoeken naar hun genderidentiteit? En, hoe zit het met de toegang voor transgenders tot de verschillende kerkelijke bedieningen?

Genesis vertelt ons dat onze identiteit ligt in het beelddrager zijn van God (Gen. 1:26). Het onderscheid tussen man en vrouw is hierbij noodzakelijk (Gen. 1:27). Als man én vrouw vervult de mens de opdracht tot beelddrager zijn. Deze functie is in eerste instantie biologisch bepaald want de eerste opdracht (Gen. 1:28) is alleen te vervullen juist door het biologische verschil tussen man en vrouw. Voor het beelddrager zijn van God heb je de biologisch andere nodig.

Omdat het biologische verschil het beelddrager zijn van God door man en vrouw mogelijk maakt kunnen we moeilijk concluderen dat sekse een zelf in te vullen onbepaalde entiteit is. Ook toeval en daarmee ‘foutjes’ heeft geen plaats binnen de Schrift (Psalm 139:13-16). Daarmee lijkt de Bijbel de mens als strikt binair te beschouwen.

Mensen met genderdysforie kunnen zich echter niet identificeren met hun biologische geslacht. Dit kan leiden tot depressieve klachten. Het kan zijn dat genderdysforie komt doordat men is geboren in het “verkeerde lichaam”. Deze zienswijze overheerst het publieke debat. Een andere mogelijkheid is dat veel mannen en vrouwen karaktertrekken hebben die worden geassocieerd met het andere geslacht en een zoektocht naar je “genderidentiteit” daarom heel normaal is, maar dat mensen daar verschillend mee omgaan. Hierbij spelen allerlei zaken een rol, groepsdenken, druk vanuit de maatschappij, vluchtgedrag, onzekerheid, opvoeding etc. Soms leidt dit tot genderdysforie, maar vaak kan iemand deze karaktertrekken tenslotte prima verzoenen met zijn biologische geslacht.

De menselijke identiteit wordt in de eerste plaats niet bepaald door gender of door hoe wij ons profileren in de wereld.

Wat kunnen we zeggen tegen hen die op zoek zijn naar hun identiteit als man of vrouw? Hoewel Gods evenbeeld wordt gevormd door man en vrouw in hun biologisch verschil heeft dit weinig te maken met wie iemand is als mens. Dus het ‘tegenover de ander’ draagt wel wat uit (Het beeld van God) maar zegt weinig over de persoon tegenover God. Dit zien we aan wat de Bijbel zegt over de zogenaamde ’eunuchen’, dit zijn mannen die om politieke redenen waren gecastreerd. Opmerkelijk is dat het voor God niet uitmaakt of iemand biologisch genderloos is, meer belangrijk is dat de eunuch:
‘…mijn sabbat in acht neemt…keuzes maakt naar mijn wil….vasthoudt aan mijn verbond’ (Jesaja 56:4).
Waardoor God de eunuch, die zonder nakomelingen zal zijn, zegent met:
‘…een eeuwige naam, een naam die onvergankelijk is’ (Jesaja 56:5).

De mens tegenover God lijkt hier dus prioriteit te hebben, de menselijke identiteit wordt in de eerste plaats niet bepaald door gender of door hoe wij ons profileren in de wereld. Uiteindelijk is hoe wij tegenover Christus staan bepalend, want zijn liefde zal ons vormen of niet:
‘Hierbij is geen sprake van Jood of Griek, van slaaf of vrije, van mannelijk en vrouwelijk: Gij allen zijt immers één in Christus Jezus’ (Gal. 3:28).

God geeft ons een identiteit door de werking van Zijn liefde in de relatie tot Christus en tot elkaar, die iedere andere identiteit verre overstijgt (Gal. 3:28). Dit antwoord mogen we onze jongeren die op zoek zijn naar hun (gender-)identiteit geven en laten zien (Joh. 13:35).

Aangezien de vrucht uit de liefde is, zou je kunnen zeggen dat je als gemeente op deze manier de keus laat aan God.

Met betrekking tot het invullen van bedieningen in de kerk zouden we ter vermijding van een wettische benadering een ‘geloofssprong’ kunnen maken en een ieder, ook mensen met 'genderissues’, ‘beoordelen’ met het instrument dat Jezus ons zelf geeft:
aan de vruchten herkent men de boom (Matt. 7:15-20, Luc. 6:43-45, 1 Joh. 3:6).

Dit zijn de vruchten van de Geest (Gal. 5:22-23), die zijn gevormd zijn door de inwerking van de Geest én de keus van de mens. De inwoning (vervulling) van de Geest en hoe hij door de persoon ontvangen wordt is dus aan de vruchten te zien en vormde in de eerste gemeente de criteria voor het aanstellen van leiderschap. (Hand. 6:1-7).

Aangezien de vrucht uit de liefde is, zou je kunnen zeggen dat je als gemeente op deze manier de keus laat aan God, en dat de gemeente slechts tot taak heeft deze te (h)erkennen. Hoewel dit voorstel misschien revolutionair lijkt, kunnen we onszelf afvragen of dit werkelijk anders uitwerkt dan een beleid waarin bepaalde kerkelijke functies voor transgenders zijn gesloten. Als 'transgenderisme' inderdaad een zonde is, zal er geen goede vrucht zijn, en zal men dus niet in aanmerking komen voor de functie.

Bovenstaand artikel is afkomstig van de theologische studiegroep Rijnsburg, die bestaat uit Jan Valstar, Arthur Wassenaar, Henrieke Schutte-Meerdink en Willem Schutte.

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Esther van Willigen
Interview

Esther van Willigen wil misbruik bespreekbaar maken in de kerk: “Het gebeurt ook hier”

Jarenlang droeg Esther van Willigen een werkelijkheid met zich mee die zij zelf niet volledig kon plaatsen. Angst, schaamte en lichamelijke klachten bepaalden haar leven, zonder dat zij wist waar die vandaan kwamen. Pas veel later ontdekte zij dat wa

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag wijst op listige handelswijze duivel: "Satan werkt net zoals Google"

"Satan werkt net zoals Google. De duivel weet waar uw verlangens naar uitgaan, hij volgt ons en bekijkt ons patroon. Hij weet daardoor maar al te goed waar onze zwakheden zitten", aldus ds. W. A. Zondag. In een recente preek over de Dordtse Leerregel

Psalm 13
Video

Luister naar deze prachtige pianobewerking van Psalm 13 door Gerrit Koele

'Neen, 't zal zich in Uw heil verblijden. Ik zal den HEER mijn lofzang wij - den, Die mij genadig bijstand biedt.' Deze woorden zijn afkomstig uit het vijfde vers van Psalm 13. Organist, pianist en componist Gerrit Koele deelde onlangs op zijn YouTub

Johan Schep
Video

Terugkijken: Johan Schep zoomt in op de drie stromen van profetie

In de tiende aflevering van de serie 'Jezus in het Oude Testament' behandelt Johan Schep Genesis 10 en 11. De evangelist zoomt daarbij in op de drie stromen van profetie: het Joodse volk, de overige volken en de gemeente van God. Daarnaast bespreekt

Carianne Ros
Preekverslag

Carianne Ros confronteert christenen: “Waar bouw jij eigenlijk je zekerheid op?”

Er zijn onderwerpen die we liever een beetje ontwijken in ons geloofsleven. Dingen waar we het niet zo graag over hebben, omdat ze te dichtbij komen. Onze tijd misschien, onze agenda, onze gezondheid. Maar voor veel van ons is er één terrein waar het

New Wine Zomerconferentie
Persbericht

New Wine Zomerconferentie 2026 staat in het teken van ‘voor de goede vrede’

De New Wine Zomerconferentie 2026 in Liempde krijgt als thema voor de goede vrede. Dat heeft New Wine-directeur Bart Visser bekendgemaakt. Met dit thema wil de organisatie inspelen op het groeiende verlangen naar vrede in een wereld die steeds vaker

Politiehond
Nieuws

Inzet politiehonden bij arrestatie Tom de Wal roept vraagtekens op

De inzet van politiehonden bij het beëindigen van een religieuze bijeenkomst in Tilburg roept scherpe juridische vragen op. Niet zozeer over de bevoegdheid van de politie om geweldsmiddelen in te zetten, maar over de noodzaak en proportionaliteit daa

Bram Beute
Column

De kerk ligt mij niet zo (en daarom bid ik voor eenheid)

De kerk ligt mij niet zo. Dat is misschien gek om te zeggen voor een dominee, maar het is wel waar. Het gaat in de kerk over wat mij het meest dierbaar is, over mijn life-line, over mijn hoop, over Gods liefde in Jezus Christus. Dat is prachtig en in

Meerartikelen

Iran
Nieuws

Christenen Iran extra kwetsbaar tijdens rellen en protesten

De recente escalatie van rellen en protesten in Iran, de meest significante sinds de Islamitische Revolutie van 1979, heeft de christelijke gemeenschap in het land in verhoogde staat van paraatheid gebracht. Dat stelt International Christian Concern.

Formatie
Nieuws

Protestants Nederland doet oproep aan politieke leiders bij formatie

De vereniging Protestants Nederland heeft een dringend appel gedaan op politieke leiders die betrokken zijn bij de vorming van een nieuw kabinet. In een brief aan informateur Letschert en de partijleiders van VVD, D66 en CDA vraagt de organisatie aan

India
Nieuws

Huizen van christenen in India verwoest nadat ze weigeren geloof af te zweren

In het dorp Midapalli in de Indiase staat Maharashtra zijn de huizen van vier christelijke gezinnen verwoest. Dit gebeurde nadat zij weigerden hun geloof af te zweren, zo meldt Christian Solidarity Worldwide (CSW). De organisatie roept de autoriteite

Groot Nieuws Radio
Nieuws

Groot Nieuws Radio naar finale RadioRing met twee nominaties

Groot Nieuws Radio heeft de finale van de RadioRing bereikt. De christelijke zender is dit jaar twee keer genomineerd. Presentator Jorieke Eijlers behoort tot de vijf kanshebbers voor Beste Presentator. Het programma De Nieuwe Morgen staat in de top

Aaron Edwards
Nieuws

Theoloog vecht ontslag aan na tweet over Bijbelse visie op seksualiteit

De Britse theoloog Aaron Edwards is deze week opnieuw voor de rechter verschenen in zijn strijd tegen zijn ontslag bij een christelijk opleidingsinstituut. Edwards wil volgens Christian Today dat een eerdere uitspraak wordt teruggedraaid waarin zijn

Kerkdienst Minnesota
Nieuws

Amerikaanse justitie arresteert activisten na verstoring kerkdienst in Minnesota

De Amerikaanse justitie heeft drie activisten gearresteerd na de verstoring van een kerkdienst in de stad St. Paul in de staat Minnesota. De demonstranten onderbraken afgelopen zondag een samenkomst van Cities Church, een baptistengemeente, en dwonge

Tom de Wal
Opinie

Minister duikt weg bij 'misdaad van de eeuw': bidden zonder vergunning

De beelden waren schokkend. Een prediker, Tom de Wal van Frontrunners Ministries, gearresteerd tijdens een genezingsdienst in Tilburg. De politie viel binnen, de dienst werd beëindigd. Het schudde veel christenen wakker, en terecht. Want na de beantw

Adriënne Mendrik
Video

Trouwe kijker Adriënne Mendrik is zondag te gast in Hour of Power

Zondag is Adriënne Mendrik, een trouwe kijker van Hour of Power, te gast in het programma. Al jarenlang kijkt zij wekelijks mee en vertelt ze openhartig waarom de uitzendingen zo’n belangrijke plek in haar leven hebben gekregen. Dat Hour of Power inm

IKC-podcast
Video

Hoe praat je met jongeren over Israël in tijden van conflict? Nieuwe podcast biedt richting

Het Interkerkelijk Kenniscentrum (IKC) heeft een nieuwe podcast gelanceerd: 'Liefde voor Israël onder druk – met jongeren in gesprek in tijden van conflict'. In deze uitzending gaat IKC-bestuursvoorzitter Bert Kalkman in gesprek met ds. C. P. de Boer

Jurjen ten Brinke, kerkverbinder en voorganger
Interview

Kerkelijke eenheid in de stad is makkelijker, constateert Jurjen ten Brinke: "Maar het is geen hobby"

Het zoeken naar eenheid is niet alleen een mooi doel, zegt Jurjen ten Brinke (47), kerkverbinder en voorganger in de Week van gebed voor eenheid. “Het is niet alleen een hobby voor mensen die het leuk vinden om interkerkelijk te doen. Want als wij ee

Alister McGrath
Interview

Alister McGrath was een felle atheïst: “Iedereen gelooft, ook wie zegt van niet”

Ooit was Alister McGrath een jonge, felle atheïst in Noord-Ierland. Als tiener was hij ervan overtuigd dat je alles moet kunnen bewijzen en dat wetenschap en geloof elkaar uitsluiten. “Ik was behoorlijk agressief atheïstisch”, zegt hij. “Ik dacht: al

Don Lemon
Nieuws

Mediabekendheid vergelijkt verstoorde kerkdienst met tempelreiniging Jezus

Zondag legden activisten een kerkdienst van de Cities Church in St. Paul (Minnesota) plat. De actie was gericht tegen een van de voorgangers van de kerk, David Easterwood. Volgens de actievoerders vervult hij een leidinggevende rol bij de Amerikaanse