Vluchten kan niet meer: Hoe moet de kerk nu omgaan met transgenders?

Opinie 11 december 2023 Theologische studiegroep Rijnsburg
transgenderisme
Shutterstock

Hoe moet de kerk omgaan met transgender mensen? Als theologische werkgroep Rijnsburg verdiepen wij ons in heikele kwesties zoals deze. Wat kunnen we jongeren aanbieden die zoeken naar hun genderidentiteit? En, hoe zit het met de toegang voor transgenders tot de verschillende kerkelijke bedieningen?

Genesis vertelt ons dat onze identiteit ligt in het beelddrager zijn van God (Gen. 1:26). Het onderscheid tussen man en vrouw is hierbij noodzakelijk (Gen. 1:27). Als man én vrouw vervult de mens de opdracht tot beelddrager zijn. Deze functie is in eerste instantie biologisch bepaald want de eerste opdracht (Gen. 1:28) is alleen te vervullen juist door het biologische verschil tussen man en vrouw. Voor het beelddrager zijn van God heb je de biologisch andere nodig.

Omdat het biologische verschil het beelddrager zijn van God door man en vrouw mogelijk maakt kunnen we moeilijk concluderen dat sekse een zelf in te vullen onbepaalde entiteit is. Ook toeval en daarmee ‘foutjes’ heeft geen plaats binnen de Schrift (Psalm 139:13-16). Daarmee lijkt de Bijbel de mens als strikt binair te beschouwen.

Mensen met genderdysforie kunnen zich echter niet identificeren met hun biologische geslacht. Dit kan leiden tot depressieve klachten. Het kan zijn dat genderdysforie komt doordat men is geboren in het “verkeerde lichaam”. Deze zienswijze overheerst het publieke debat. Een andere mogelijkheid is dat veel mannen en vrouwen karaktertrekken hebben die worden geassocieerd met het andere geslacht en een zoektocht naar je “genderidentiteit” daarom heel normaal is, maar dat mensen daar verschillend mee omgaan. Hierbij spelen allerlei zaken een rol, groepsdenken, druk vanuit de maatschappij, vluchtgedrag, onzekerheid, opvoeding etc. Soms leidt dit tot genderdysforie, maar vaak kan iemand deze karaktertrekken tenslotte prima verzoenen met zijn biologische geslacht.

De menselijke identiteit wordt in de eerste plaats niet bepaald door gender of door hoe wij ons profileren in de wereld.

Wat kunnen we zeggen tegen hen die op zoek zijn naar hun identiteit als man of vrouw? Hoewel Gods evenbeeld wordt gevormd door man en vrouw in hun biologisch verschil heeft dit weinig te maken met wie iemand is als mens. Dus het ‘tegenover de ander’ draagt wel wat uit (Het beeld van God) maar zegt weinig over de persoon tegenover God. Dit zien we aan wat de Bijbel zegt over de zogenaamde ’eunuchen’, dit zijn mannen die om politieke redenen waren gecastreerd. Opmerkelijk is dat het voor God niet uitmaakt of iemand biologisch genderloos is, meer belangrijk is dat de eunuch:
‘…mijn sabbat in acht neemt…keuzes maakt naar mijn wil….vasthoudt aan mijn verbond’ (Jesaja 56:4).
Waardoor God de eunuch, die zonder nakomelingen zal zijn, zegent met:
‘…een eeuwige naam, een naam die onvergankelijk is’ (Jesaja 56:5).

De mens tegenover God lijkt hier dus prioriteit te hebben, de menselijke identiteit wordt in de eerste plaats niet bepaald door gender of door hoe wij ons profileren in de wereld. Uiteindelijk is hoe wij tegenover Christus staan bepalend, want zijn liefde zal ons vormen of niet:
‘Hierbij is geen sprake van Jood of Griek, van slaaf of vrije, van mannelijk en vrouwelijk: Gij allen zijt immers één in Christus Jezus’ (Gal. 3:28).

God geeft ons een identiteit door de werking van Zijn liefde in de relatie tot Christus en tot elkaar, die iedere andere identiteit verre overstijgt (Gal. 3:28). Dit antwoord mogen we onze jongeren die op zoek zijn naar hun (gender-)identiteit geven en laten zien (Joh. 13:35).

Aangezien de vrucht uit de liefde is, zou je kunnen zeggen dat je als gemeente op deze manier de keus laat aan God.

Met betrekking tot het invullen van bedieningen in de kerk zouden we ter vermijding van een wettische benadering een ‘geloofssprong’ kunnen maken en een ieder, ook mensen met 'genderissues’, ‘beoordelen’ met het instrument dat Jezus ons zelf geeft:
aan de vruchten herkent men de boom (Matt. 7:15-20, Luc. 6:43-45, 1 Joh. 3:6).

Dit zijn de vruchten van de Geest (Gal. 5:22-23), die zijn gevormd zijn door de inwerking van de Geest én de keus van de mens. De inwoning (vervulling) van de Geest en hoe hij door de persoon ontvangen wordt is dus aan de vruchten te zien en vormde in de eerste gemeente de criteria voor het aanstellen van leiderschap. (Hand. 6:1-7).

Aangezien de vrucht uit de liefde is, zou je kunnen zeggen dat je als gemeente op deze manier de keus laat aan God, en dat de gemeente slechts tot taak heeft deze te (h)erkennen. Hoewel dit voorstel misschien revolutionair lijkt, kunnen we onszelf afvragen of dit werkelijk anders uitwerkt dan een beleid waarin bepaalde kerkelijke functies voor transgenders zijn gesloten. Als 'transgenderisme' inderdaad een zonde is, zal er geen goede vrucht zijn, en zal men dus niet in aanmerking komen voor de functie.

Bovenstaand artikel is afkomstig van de theologische studiegroep Rijnsburg, die bestaat uit Jan Valstar, Arthur Wassenaar, Henrieke Schutte-Meerdink en Willem Schutte.

Praatmee

Beluister onze podcast

#391 Patrick, Jeffrey & Bart Jan Spruyt over cultuurchristenen, Wierd Duk en seculiere bondgenoten
Of beluister op:

Meerartikelen

De drie initiatiefnemers Visser, Van Dijk en Nijsink
Interview

Christenen lanceren reformatorisch alternatief voor ChatGPT: “Geen Kliksafe 2.0”

Net zoals in de hele samenleving, heeft kunstmatige intelligentie (AI) ook in de reformatorische gezindte haar intrede gedaan. En dat is niet zonder gevaren, zeggen Jasper Visser, Ton van Dijk en Wim Nijsink. De drie lanceerden onlangs ‘RefGPT’, hét

Bart Jan Spruyt
Podcast

Cultuurchristendom: kans of gevaar? In gesprek met Bart Jan Spruyt

“Ik vind het arrogant om cultuurchristenen de maat te nemen en jezelf als maat te stellen”, stelt Bart Jan Spruyt. De discussie over cultuurchristendom houdt christelijk Nederland behoorlijk bezig. Journalist Wierd Duk riep orthodoxe christenen op om

Phil Knox
Nieuws

Britse missioloog ziet grote kansen voor de kerk: "Dit wordt het jaar van de doorbraak"

De Britse missioloog Phil Knox verwacht dat 2026 een uitzonderlijk jaar wordt voor de kerk in het Verenigd Koninkrijk. Volgens hem staat de samenleving meer open voor het christelijk geloof dan in tientallen jaren het geval was. Knox stelt zelfs dat

Ernst Leeftink en Jan Hoek
Briefwisseling

Vervolgbrief Ernst Leeftink: 'Vanaf Pinksteren heeft geen enkel volk meer een streepje voor'

'Gods weg met Israël is geen tijdelijk intermezzo geweest en heeft niet slechts pedagogische betekenis gehad', maakte prof. dr. Jan Hoek duidelijk in zijn openingsbrief. Vorige week trapte dominee Ernst Leeftink een briefwisseling af. Het onderwerp l

Samuel Lee
Opinie

Het pinksterchristendom heeft bekering nodig: zwijgen is geen optie meer

Ik schrijf dit niet als buitenstaander of criticus, maar als iemand die deze pinksterweg al meer dan drie decennia bewandelt: als voorganger, als broeder, als iemand die samen met onze mensen wereldwijd heeft gebeden, gehuild en geloofd. En toch beef

Opperrabbijn Jacobs
Column

We zijn dankbaar dat onze zoon 47 jaar zoveel voor anderen betekende

Hoewel opperrabbijn Jacobs zich normaal gesproken niet vaak uitlaat over zijn privéleven vertelt hij in zijn nieuwste dagboek over het overlijden van zijn zoon enkele jaren geleden. Ook doet hij uit de doeken hoe hij als een VVV-informatiepaal bij ee

bijbel
Nieuws

Bijbel brak in 2025 records op social media

De Bijbel brak in 2025 records in de sociale media. Dat laten de kijkcijfers van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap en Zij Lacht zien. Het bereik van Bijbelfilmpjes op TikTok verdrievoudigde ten opzichte van 2024. De groei is vooral te danken aa

Verwoeste kerk
Nieuws

Twintig predikanten overleven Russische drone-aanval op evangelische kerk in Kiev

Een Russische droneaanval op een evangelische kerk in Kiev heeft eind september wonderbaarlijk genoeg geen slachtoffers gemaakt. Dat schrijft The Christian Post. In het gebouw sliepen namelijk op dat moment twintig predikanten. De aanval vond plaats

Meerartikelen

Kerk
Nieuws

Onderzoek: steeds meer Amerikaanse kerken sluiten de deuren

In de Verenigde Staten sloten in 2024 meer protestantse kerken de deuren dan in datzelfde jaar geopend werden. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van Lifeway Research. Toch is er volgens de onderzoekers ook reden om hoopvol te zijn.   Volgens het onde

Hoes
Nieuws

Burgemeester Tilburg heeft "totaal" geen spijt van arrestatie Tom de Wal: "Zou het morgen weer doen"

De Tilburgse burgemeester heeft geen spijt van de arrestatie van Tom de Wal. Volgens hem was er geen sprake van een kerkdienst of een een religieuze bijeenkomst, zo zei hij in het televisieprogramma Café Kockelmann op WNL. “Ik zou het morgen weer doe

china
Nieuws

Chinese christenen in VS bidden en vasten voor vervolgde kerken in China

Honderden Chinese christenen in de Verenigde Staten hebben begin januari samen gebeden en gevast voor vervolgde kerken in China. Aanleiding was de nieuwe overheidsactie tegen huiskerken, waaronder de inval op 6 januari bij de Early Rain Covenant Chur

Cities Church Minnesota
Nieuws

Activisten leggen kerkdienst in Amerika plat en protesteren tegen voorganger

In de Amerikaanse stad St. Paul (Minnesota) is gisteren een kerkdienst platgelegd door activisten. Het ging om een samenkomst van Cities Church. Demonstranten onderbraken de dienst met luid geschreeuw. De actie was gericht tegen een van de voorganger

Ds. G. van Zanden
Video

Predikant wijst kerkgangers op sterfelijkheid: "Niemand van ons zit hier over 100 jaar"

"Niemand van ons, op misschien de allerkleinsten na, zal dan nog zitten waar hij of zij nu zit. Dan zijn we er niet meer", aldus ds. G. van Zanden. De hervormde predikant uit Katwijk aan Zee wees zijn toehoorders in een recente preek op onze sterfeli

Arda’s Nonnen
Video

Arda’s Nonnen zingen 'Wat de toekomst brenge moge'

Een bekend lied in een nieuw muzikaal jasje raakt soms extra diep. In deze video zingen Arda’s Nonnen het lied Wat de toekomst brenge moge op de melodie van The Rose. Het optreden vond plaats tijdens een bijeenkomst voor ouderen in Dennenheul in Erme

Werelddag
Persbericht

Van doodsangst naar herstel: Oegandees deelt levensverhaal op Werelddag

“Iedere nacht opnieuw die angst: zouden veedieven onze kudde roven, rebellen onze kerk aanvallen?” In de jaren negentig leefde James Alex Adima in de ban van dood en terreur. Het liet diepe sporen na. Toch bleef hij overeind en hervond hoop. Daarover

Marta
Boekfragment

Geloof in de schaduw van de dood: Marta’s krachtige getuigenis

In het rustige Betanië, waar verdriet het huis van Marta, Maria en Lazarus overschaduwde, vond een bijzonder moment plaats. Toen Marta hoorde dat Jezus in de buurt was, droogde ze haar tranen en ging Hem alleen tegemoet. Jezus zei tegen haar: ‘Ik ben

ds. Mark de Jager
Interview

Ds. Mark de Jager waarschuwt: “Biblebelt gaat grote klappen van secularisatie krijgen”

Missionair werk wordt soms gezien als iets dat bij de predikant hoort. Een taak voor iemand met een titel, een studie en een preekstoel. Maar volgens ds. Mark de Jager is dat beeld achterhaald én schadelijk voor de toekomst van de kerk. “Een dominee

spruyt
Podcast

Cvandaag Podcast: Bart Jan Spruyt over cultuurchristendom, Wierd Duk en seculiere bondgenoten

Wat is de plek van conservatisme binnen de christelijke roeping? En is het cultuurchristendom een bondgenoot of juist een bedreiging? In deze aflevering van de Cvandaag podcast gaat Bart Jan Spruyt, historicus, publicist en conservatief denker, in ge

nigeria
Nieuws

Twaalf christenen gedood bij reeks aanvallen in centraal Nigeria

Minstens twaalf christenen zijn begin januari om het leven gekomen bij gewelddadige aanvallen in de centrale Nigeriaanse deelstaat Plateau. Volgens lokale bronnen gaat het om een reeks gerichte aanvallen door gewapende Fulani-herders op overwegend ch

Iran
Nieuws

Iran in duisternis gehuld

De landelijke protesten die op 28 december 2025 in Iran begonnen, doen ons denken aan hartverscheurende beelden die wij de afgelopen jaren hebben gezien. Eerdere protesten die vaak heel snel keihard werden neergeslagen door het Iraanse regime. Nu vin