Als kennis van de geloofsleer ontbreekt, ontstaan er spanning, onenigheid en ruzie

God23 mei 2023 Piet Vergunst, De Waarheidsvriend
Piet Vergunst

Bekend is dat de Bijbel ons op diverse plaatsen oproept om geestelijk volwassen te worden, te groeien in kennis en wijsheid (zie p.8). Paulus doet als keerzijde hiervan in 1 Korinthe 14 de oproep om kinderen te zijn in onze slechtheid. Hoe actueel is dit woord voor ons?

Wat zou er gebeurd zijn, toen in de gemeente van Korinthe, dat Paulus haar aanspreekt om ‘geen kinderen in uw denken’ te worden? Een hoofdstuk eerder heeft hij in diverse toonsoorten het lied van de liefde bezongen, de liefde die bedekt, gelooft, hoopt, verdraagt, niet gewichtig doet of jaloers is. Belangrijk onderwijs is dat, om inzicht te krijgen in de essentie van liefde. Blijkbaar was daarmee voor de gemeente nog niet alles gezegd.

In 1 Korinthe 14 gaat het over de geestelijke gaven. De apostel legt hierin onder meer het accent op ons verstand. Je kunt blijkbaar met je geest bidden, zonder dat je verstand hierin meedoet. Opbouwend is dat niet, zegt Paulus. Je kunt wel in geestelijke vervoering raken, maar je moet tegelijk weten wat je doet en zegt. Het kan zelfs betekenen dat iemand ‘wel op een mooie manier dankt, maar de ander wordt er niet door opgebouwd.’

Redelijke woorden
In deze context zegt Paulus dat hij liever vijf woorden spreekt met zijn verstand, ‘om ook anderen te onderwijzen, dan tienduizend woorden in een andere taal’. Volwassen zijn in het geloofsleven wil hij dicht bij het verstand houden dat de Heere ons gegeven heeft. Met redelijkheid heeft dat te maken, redelijke woorden die iedereen volgen kan en die dienen om mensen te zetten op de weg van het Woord, op de weg van Christus. In Korinthe al was er het gevaar dat mensen zelf wilden schitteren, zichzelf in het centrum zetten ten koste van de ander. Altijd weer kunnen we denken dat centrale ego nodig te hebben, als onze identiteit niet helemaal in Christus ligt, als niet als eerste van ons gezegd kan worden dat we van Hem zijn. Dat bouwt echter niet op, dat geeft God niet de eer.

Overgegeven aan de waan van de dag zijn onze kinderen als we hen niet leren wortelen in de woorden van God, als ze de geboden van God niet kennen op een manier die hoofd, hart en handen raakt.

Ons verstand hebben we nodig, om anderen te onderwijzen. Paulus doelt hier niet op intellectuele prestaties. De gemeente bestond niet ‘uit veel wijzen naar het vlees, niet veel machtigen’. Bij Jakobus was het trouwens niet veel anders, de apostel die vraagt of God de armen van deze wereld niet uitverkoren heeft, om rijk te zijn in het geloof, en erfgenamen van het Koninkrijk? Wie vandaag in de catechese dienen mag, hoort hier waarop het aankomt: verstand om te onderwijzen, om niet te roddelen of maar wat te praten, ook niet om onze jongeren te pleasen, maar om op te bouwen, de dienst van God aan te prijzen.

Kennis van de geloofsleer
Daarom, ‘geen kinderen in het verstand’. Ds. C. den Boer schrijft hierbij: ‘Er zijn mensen die het prachtig vinden om zo weinig mogelijk te weten. (…) Als men maar een echte relatie met Jezus heeft, vinden zij, is het goed. Ieder moet dat dan verder maar invullen op zijn eigen manier.’ De actualiteit van deze woorden is in de gemeenten groter geworden. ‘Leren’ en kerk lijken minder dan voorheen natuurlijke bondgenoten. Om die reden blijft het nodig om, zoals ds. Den Boer enkele decennia geleden, te pleiten voor kennis van de geloofsleer, kennis van de kerkelijke belijdenisgeschriften die inzicht geven in de grote lijnen en samenhangen daartussen van de Heilige Schrift.

Toen Jezus, de Zoon van God, door de duivel verzocht werd, was kennis van Gods Woord zijn wapen, verwees Hij naar Deuteronomium 8: ‘Er staat geschreven…’ En toen de boze bleef doorgaan met deze verzoeking, klonk het opnieuw: ‘Ga weg van Mij, satan, want er staat geschreven…’ Ons verstand, we hebben het nodig in een leven vol verleidingen, ons geheiligde verstand dat onderscheiden kan waarop het aankomt. Overgegeven aan de waan van de dag zijn onze kinderen als we hen niet leren wortelen in de woorden van God, als ze de geboden van God niet kennen op een manier die hoofd, hart en handen raakt.

Polarisatie
Dit voorjaar introduceerde SIRE (de stichting voor ideële reclame) een campagne tegen polarisatie. Dat was blijkbaar nodig. Thema’s die mensen verdelen, tuimelen over elkaar heen, ervaart de stichting: vaccinatie, klimaat, asiel. Onverdraagzaamheid ten aanzien van de mening van de ander maakt dat 1,5 miljoen Nederlanders minder of geen contact hebben met familie en/of vrienden. De wereld wordt vooral bezien door een ‘wij/zij-bril’, wat maakt dat conflicten toenemen, mensen hun mening niet meer durven te uiten en een derde van de Nederlanders denkt dat ons land onbestuurbaar wordt. Omgangsvormen laten te wensen over en er treedt verharding op.

Gebrek aan kennis van de geloofsleer heeft op termijn onenigheid, spanning, ruzie tot gevolg.

Is het dat juist op dit punt de kerk vandaag verschil kan maken? Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maakte vorige week bekend dat dertig procent van de Nederlanders vertrouwen heeft in de kerk als instituut. Zenuwachtig moeten we daarvan maar niet worden. Wel is het een appèl om de goede geur van Christus te verspreiden - en dat gebeurt niet als spanning en polarisatie in verband gebracht worden met de kerk.

Vergiftigd
Op dit punt kunnen we ons helaas niet rijk rekenen. Ik weet dat ambtsdragers die bovenplaatselijk de kerk dienen, soms de vraag stellen wat er in de kring van de Gereformeerde Bond aan de hand is. Voortijdige beëindigingen van de relatie tussen predikant en kerkenraad worden publiek, dat geldt niet voor de situaties waarbij het ‘net goed afloopt’. Door, op zichzelf kleine kwesties, kunnen ongereguleerde emoties de eer van God schaden en de opbouw van de gemeente frustreren.

Het viel me bij het lezen van Dialoog, dans en duel. Preken voor tijdgenoten van dr. Kees van Ekris op dat de uitdrukking ‘vergiftigd klimaat’ in dit boek diverse keren voorkwam. De auteur heeft het dan niet alleen over een afrekencultuur in de samenleving, maar ziet tevens in de kerk patronen die een goede omgang met elkaar schaden. Over deze herkenbare waarneming mogen we niet heenlezen. Dan passen verootmoediging én bekering. Hoe kunnen we anders verkondigen dat het Evangelie een tegenkracht in onze cultuur is?

Ons verstand
Een vergiftigd klimaat heeft alles te maken met het woordje ‘ego’. Als mijn gedachten en beleving de norm worden, scharen we ons in de gemeente niet meer gezamenlijk onder het Woord. Die paar woorden uit 1 Korinthe 14:20, voor het oog niet meer dan een tussenzinnetje van Paulus, zijn om die reden trefzeker: ‘maar wees kinderlijk in uw slechtheid’. Het gaat erom dat we kinderlijk onbedreven in het kwaad zijn. Als we de wacht bij ons hart betrekken, als ambtsdragers de gemeente op hun hart dragen, dan zijn we alert ten aanzien van goed en kwaad. In Romeinen 16 lezen we: ‘Ik wil dat u wijs bent wat het goede betreft, maar ook oprecht wat het kwade betreft.’

Dat vraagt erom dat we God dienen met ons verstand. Jezus schaart dit immers onder het belangrijkste gebod. Concreet betekent dit onze verdorven manier van denken afleggen. Immers, als ons hart door de Heilige Geest niet rein gemaakt is, zijn ons verstand en ons geweten nog altijd bezoedeld (Tit.1:15). Bij het afwijken van ‘de gezonde leer van Christus’ (1 Tim.6:3) horen ruzie, verdachtmakingen, een verdorven gezindheid, beroofd zijn van de waarheid. Gebrek aan kennis van de geloofsleer heeft daarom op termijn onenigheid, spanning en ruzie tot gevolg. Zien we deze lijn uit de brieven van het Nieuwe Testament in onze dagen terug?

Ons denken is aangetast door de zonde. Bewust moeten we ons daarvan zijn, biddend om de kracht van Christus in ons leven, van Hem Die ook tot wijsheid gegeven is.

Niet meebewegen
Wat hebben we nodig? Nee, geen verstand dat over de Schrift heerst, wel een overtuiging die gegroeid is door jarenlange omgang met de Heere en Zijn Woord. Dan ontvangen de gemeenten mensen die iets eigenzinnigs kunnen hebben, iets tijdloos, omdat ze niet meebewegen op golven van emotie, niet achter elke oprisping aangaan, niet meegevoerd worden met elke wind van leer. Dat zijn mensen die hun traditie kennen en vandaag leven uit de rijkdom ervan. Aan het appèl aan zijn zoon om de Heere te kennen in al je wegen (Spr.3) voegt Salomo toe: ‘Vind gunst en goed verstand in de ogen van God en mens.’ Goedertierenheid en trouw doen daarin helemaal mee.

In de gemeente God dienen met ons verstand, dat heeft alles te maken met het overstijgen van polariteiten. Wie de gemeente dient, kent het leven van jongeren én ouderen - en zet niet álles op de kaart van de jeugd. Wie leidinggeeft, heeft oog voor de gezinnen én kent het leven van de alleengaanden. Als ambtsdrager zoek je het gesprek met de hogeropgeleiden en verdiep je je in het leven van de doeners. In de politiek zagen we het hier misgaan, waar een accent op de Randstad een negeren van het platteland betekende. Wat in deze alinea opgeschreven is, zou zomaar tot een bezinnend gesprek in een kerkenraad kunnen leiden.

Ons denken is aangetast door de zonde. Bewust moeten we ons daarvan zijn, biddend om de kracht van Christus in ons leven, van Hem Die ook tot wijsheid gegeven is. Opdat in de gemeenten genade en genadige verhoudingen de overhand houden.

Piet Vergunst is hoofdredacteur van De Waarheidsvriend. Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement (€ 52,50). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

#317 Jeffrey & Andries Knevel over bekering, predikantentekort en eenheid katholieken-protestanten
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

Groep studenten bij de kerk
Nieuws

Bemoedigd in Santiago: "We zochten al tien jaar naar God, Hij vulde onze leegte"

Even van de hoofdweg af, rijden we over zand- en grindwegen naar de kerk toe. De stofwolken kondigen onze komst aan. Cuba, het is een land van tegenstellingen. Hoeveel van de toeristen, die we vanmiddag zagen aan het strand bij de Caribische Zee, ken

Amsterdam
Nieuws

Tot Heil des Volks maakt opvang vluchtelingenkinderen mogelijk

Per maart maakt Tot Heil des Volks de opvang van vluchtelingenkinderen in Amsterdam mogelijk. Dat maakt de organisatie vandaag bekend.  Rust en stabiliteitVanaf halverwege maart worden in een van de panden in het Centrum maximaal 54 alleenstaande min

Mozaiek020 Ontmoet
Nieuws

Mozaiek020 Ontmoet: in gesprek met dominee Alexander Noordijk

Op 7 januari startte een reeks van vijf bijzondere zondagochtenden: Mozaiek020 Ontmoet. Tot en met juni nodigt de jonge kerk, Mozaiek020 in Buitenveldert, elke eerste zondag van de maand, met uitzondering van mei, bekende personen uit om in gesprek t

Willem Lingeman
Video

Waarom overspel een ernstige zonde is

Veel christenen zullen het erover eens zijn dat overspel schadelijk is. Wat Willem Lingeman betreft is er bij overspel sprake van een ernstige zonde. Waarom? Dat legt de auteur van 'Verbonden voor het Leven' uit in onderstaande video. Bekijk de uitle

Ds. D.J. Budding
Video

Ds. Budding vertelt over gemeentelid die kraakheldere boodschap achterliet: "Wij willen Jezus zien"

“Geen enkele prediker is volmaakt, maar het zou wel heel erg zijn als mensen moeten zeggen dat ze Jezus in de prediking missen”. Aan het woord is ds. D.J. Budding. De emeritus-predikant binnen de PKN merkte onlangs in een preek op dat Jezus niet in d

The Chosen
Nieuws

Onderzoek: Hitserie The Chosen wordt door miljoenen niet-gelovigen bekeken

De populaire hitserie The Chosen weet ook miljoenen niet-gelovigen te bereiken. Dat meldt CBN News. Uit een kijkersonderzoek van de serie zelf blijkt dat liefst 30 procent van de kijkers een niet-gelovige achtergrond heeft. Tot dusver bekeken 108 mil

Europese Digitale Identiteit
Nieuws

ChristenUnie ongelukkig met akkoord Europese Digitale Identiteit

Donderdag 29 februari ging het Europees Parlement akkoord met een uiteindelijke overeenkomst over de Europese Digitale Identiteit (eID), een Europese digitale plek om persoonlijke gegevens en documenten in op te slaan. De ChristenUnie is er niet blij

Open Doors
Video

Saleh riskeert de dood maar stopt daarom niet met evangeliseren

Evangelist Saleh uit Jemen krijgt keer op keer met doodsbedreigingen te maken. De ene keer via een sms, de andere keer per telefoon. De boodschap is altijd hetzelfde: ‘Ze zijn naar je op zoek. Je gaat dood. Je dagen zijn geteld.’ Die woorden zijn bea

Meerartikelen

ds. A. van Hees
God

Refoweb-vragensteller mist 'profetisch spreken' in reformatorische gezindte

'De laatste tijd heb ik veel preken/lezingen beluisterd uit evangelische kringen en van Baptistengemeenten. Het viel mij op dat ze daar veel meer de nadruk leggen op de tekenen der tijden. Ze halen vaak nieuws aan en koppelen dat aan de komst van de

pakistan
Nieuws

Terdoodveroordeelde christen in Pakistan krijgt goed nieuws en hoopt op vrijspraak

Een christen die in Pakistan ter dood is veroordeeld in een blasfemiezaak, is op 20 februari vrijgesproken in een andere zaak die betrekking had op hetzelfde incident. De rechter oordeelde dat er sprake was van dubbele vervolging, aldus zijn advocaat

Johan Schep
Video

Johan Schep over het naderend oordeel: "Je hoort de voetstappen van God"

Jona moest in Ninevé de boodschap brengen van het komende oordeel. Tegelijkertijd was datzelfde oordeel een blijk van genade van God. Want God oordeelt nooit zonder dat Hij eerst waarschuwt, zo betuigt ook Johan Schep in een nieuwe aflevering van de

Iran
Nieuws

Iran wil vervolgde christenen geen naam of gezicht geven

Hoewel het aantal opgepakte christenen in Iran jaarlijks ongeveer gelijk blijft, komen hun namen en gezichten steeds minder in de publiciteit. Het Iraanse regime lijkt daarmee het gezicht van vervolging te willen wegpoetsen. Teheran arresteerde in 20

EO-podcast
Nieuws

Nieuwe EO-podcast over hoe lessen uit Jezus’ Bergrede toe te passen zijn op het leven nu

De EO en IZB voegen een nieuwe podcast toe aan de succesvolle Eerst Dit-serie. Vanaf deze week is aflevering 1 van De Leerlingen te horen. In deze nieuwe podcast onderzoekt EO-presentator Jurjen ten Brinke grote vragen naar aanleiding van de bekendst

Narkisstraat
Video

Video: wat iedere christen zou moeten weten over Messiaanse Joden (deel 2)

Waarom spreken we eigenlijk over Messiaanse Joden of Messiasbelijdende Joden? Messiaans komt van het woord ‘Messias’. Aan het begin van de Bijbel, gelijk na de zondeval, belooft God dat er een Verlosser zal komen (Gen. 3:15). Die Verlosser wordt ook

Zie ik kom spoedig
Video

Wat zegt Openbaring 13 over het merkteken van het beest?

Het is voor veel mensen het bekendste en meest tot de verbeelding sprekende onderwerp van Openbaring. Wat is het merkteken van het beest en wat heeft dat te maken met kopen en verkopen? Maak in onderstaande video tijd voor aflevering 27 van een 40-de

Sven en Judith
Video

Sven en Judith Likkel zijn komende zondag te gast bij Hour of Power

Komende zondag ontvangt presentator Jan van den Bosch bij Hour of Power twee bijzondere mensen: Sven en Judith Likkel. Sven raakte door een duik in ondiep water verlamd, waardoor hij nu voor de rest van zijn leven in een rolstoel zit. Echter weet hij

GlobalRize
Nieuws

GlobalRize viert 10-jarig bestaan: van enkele tweet naar miljoenenbereik

Zendingsorganisatie GlobalRize bestaat tien jaar! Op 26 februari 2014 werden de handtekeningen bij de notaris gezet en was het bestaan van Stichting GlobalRize een feit. Wat begon met een enkele tweet van Marten Visser is uitgegroeid tot een zendings

Opperrabbijn
Column

Joden worden door islamitische heren én dames uitgescholden in Nederland

In zijn nieuwe dagboek vertelt opperrabbijn Jacobs dat er sinds kort iets is veranderd in de scheldpartijen waar joden al langer mee te maken hebben. Waar het eerst vooral islamitische heren waren die zich hier schuldig aan maakten, doen de dames inm

Henri Doornbos
Video

Henri Doornbos deelt ervaringen met afwijzing en zoektocht naar acceptatie in nieuwste single

Henri Doornbos’ persoonlijke ervaringen met afwijzing en zijn zoektocht naar acceptatie klinkt door in elke noot van “Caught in the Middle”.  Deze nieuwe single die Henri uitbrengt onder de naam 'Stranger on the Road' spreekt tot het hart van iederee

Arie-Jan Mulder
Column

Een veelvoorkomend misverstand over het avondmaal en een mopperende Paulus

Als ik Bijbelstudie geef over het avondmaal, en ik vraag aan de aanwezigen in welk Bijbelboek we dan moeten gaan lezen, dan krijg ik meestal als antwoord: in de eerste Korinthe-brief. Dat is wel begrijpelijk, want daarin staan heel pittige dingen ove