Raad van Kerken vliegt uit de bocht: durven we het beest in de bek te kijken?

Nieuws 15 maart 2023 Aline Pennewaard
Aline Pennewaard

Hoofdschuddend las ik het opiniestuk van Johan van den Berg en Theo Brand in het Nederlands Dagblad. Een reactie op de rel rondom de Raad van Kerken en de Holocaust, waarin Brand en Van den Berg zeiden de Palestijnse kwestie niet met de Holocaust te willen vergelijken, maar dat stiekem toch nog steeds deden door hun betoog in een ‘echo’ van ‘historische en geografische lotsverbondenheid’ te gieten.

Daar moest nog even op vileine toon aan worden toegevoegd, dat Joodse organisaties ‘uiteraard’ niets over het leed van de Palestijnen zeggen. Een nutteloze opmerking, gezien het feit dat de betreffende Joodse organisaties enkel een oproep deden om gebeurtenissen niet te vergelijken met de Holocaust. Dat roept vanzelfsprekend de vraag op, of de heren Brand en Van den Berg ook bij Palestijnse belangenorganisaties staan te vingerwapperen dat er geen oog is voor de Israelische kant van het verhaal. Ik vrees dat ik het antwoord wel weet.

Zijn we zó egocentrisch geworden dat we oprecht van mening zijn dat elk leed kan worden gelijkgesteld aan een systematische, industriële genocide die in de gehele geschiedenis zijn gelijke niet kent?

Het is de laatste jaren in Nederland een ware epidemie, de oneindige stroom vergelijkingen met de Holocaust. Debat wordt tegenwoordig niet meer gevoerd op inhoud en feiten, maar op gevoel en emotie. Dat zien we terug in het eindeloze gesmijt met superlatieven, waarbij vooral dankbaar gebruik wordt gemaakt van de Holocaust en alle daaraan gelieerde zaken. Gaza is ‘het getto van Warschau’ of ‘het grootste openlucht-concentratiekamp ter wereld’. Israël is een ‘apartheidsstaat’ die ‘genocide’ pleegt. Iedereen met wie ik het niet eens ben is een ‘nazi’ of een ‘fascist’. De vergelijkingen van politici met Hitler zijn niet van de lucht. En elke groep die zich op wat voor manier dan ook benadeelt voelt bombardeert zichzelf stante pede tot ‘de nieuwe Joden’. Kunnen we gebreken en onrechtvaardigheden in deze wereld dan werkelijk niet meer op een normale manier benoemen? Zijn we zó egocentrisch geworden dat we oprecht van mening zijn dat elk leed kan worden gelijkgesteld aan een systematische, industriële genocide die in de gehele geschiedenis zijn gelijke niet kent?

Wie oog heeft voor het leed van de Palestijnen is uiteraard volkomen vrij om daarbij de conclusie te trekken dat Israël zich als een onderdrukker gedraagt. Toegegeven, het is een nogal eenzijdige weergave van de situatie, maar soit, dat is niet verboden. Maar daar heeft onze prachtige Nederlandse taal dan dus (jawel!) gewoon een woord voor: onderdrukking. Of oppressie. Onrechtvaardigheid, kan ook nog. Overheersing, zo je wilt. Tirannie zelfs, als je de zaken graag een beetje fermer wilt aanzetten. U ziet, keuze te over. Waarom voldoet dat niet meer? Er valt in zo’n geval tenminste nog een inhoudelijk gesprek over de situatie te voeren. Maar wat moet je nog bediscussiëren wanneer iemand met termen begint te smijten als ‘Holocaust’ en ‘genocide’? Het doet ook wat hysterisch aan: alsof je over amputatie praat bij een ontstoken teen.

Laat de Holocaust met rust als het op hedendaagse politieke kwesties aankomt.

Wie echter dieper graaft bij dit soort uitspraken, komt uiteindelijk altijd weer ons eigen nationale trauma tegen: het verpletterende besef dat wij als natie, gezegende uitzonderingen daargelaten, maar bitter weinig hebben ondernomen om onze Joodse landgenoten van de vernietigingsmachine te redden. Het gelijkstellen van de Palestijnse kwestie aan de Holocaust vrijwaart ons een beetje van dat schuldgevoel. Als die Joden zelf eigenlijk geen haar beter zijn, wel, dan was het misschien niet zo erg dat we ze niet hebben gered. Durven we dat beest in de bek te kijken?

Laat de Holocaust met rust als het op hedendaagse politieke kwesties aankomt. Er zijn meer dan genoeg andere woorden om je punt mee te maken en de discussie mee aan te zwengelen, woorden die veel constructiever zijn voor de dialoog en het toewerken naar een oplossing. Want wie werkelijk denkt dat de Palestijnse kwestie en de Holocaust op één lijn kunnen worden gezet, laat daarmee vooral twee dingen zien: dat hij geen idee heeft wat de Holocaust was én dat hij geen flauw benul heeft wat er nu eigenlijk in het Midden-Oosten gebeurt.

Aline Pennewaard is voorlichter namens Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI), Holocaust-historica, schrijfster en onderzoekster.

ChristenvervolgingDuurzaamheidOpvoedenIsraëlGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun aan het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw aan...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...

Brooke Rollins
Nieuws

Rechter tikt Amerikaanse minister op de vingers: geen e-mails over Jezus naar personeel

De Amerikaanse landbouwminister Brooke Rollins mag haar medewerkers niet langer via officiële kanalen religieuze boodschappen sturen. Dat heeft een federale rechter donderdag bepaald, meldt Politico. De minister stuurde eerder kerst- en paasmails...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Westelijke Jordaanoever door kolonistengeweld

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh vreest dat het christelijke leven op de Westelijke Jordaanoever langzaam verdwijnt. Door aanhoudend geweld van Israëlische kolonisten en toenemende onveiligheid verlaten steeds meer christelijke families hun...

Meerartikelen

Kerkgebouw
Nieuws

Protestantse Kerk verwacht kwart minder kerkgebouwen binnen tien jaar

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) staat voor ingrijpende keuzes over de toekomst van haar kerkgebouwen. Naar verwachting zal over tien jaar een kwart van de kerkgebouwen verdwenen zijn. Een landelijke projectgroep werkt daarom aan een...

Slachtoffer van misbruik
Nieuws

Twee arrestaties bij politieonderzoek naar seksueel misbruik in Presbyteriaanse Kerk Ierland

Bij een politieonderzoek naar seksueel misbruik binnen de Presbyterian Church in Ireland (PCI) hebben zich inmiddels 168 mensen gemeld. Ook zijn twee verdachten aangehouden. Dat meldt de BBC. Het onderzoek startte een jaar geleden, nadat er binnen de...

begrafenis
Persbericht

Verandert de reformatorische begrafenis? Biblebelt-bijeenkomst bespreekt opvallende ontwikkeling

Binnen bevindelijk-gereformeerde kringen staat bij een begrafenis van oudsher niet de overledene centraal, maar de ernst van de dood en de oproep tot bekering. Toch lijken persoonlijke wensen en herinneringen aan de overledene steeds vaker een plaats...

Hour of Power
Nieuws

Strafrechtadvocaat Willem Jan Ausma te gast bij Hour of Power

Een zeer gevreesde strafrechtadvocaat, die criminelen verdedigde tot de laatste snik toe. Willem Jan Ausma veranderde echter. Wat is voor hem bijbelse rechtvaardigheid? "Ook als mensen vreselijke dingen hebben gedaan, kunnen ze verder met hun leven."...

Berg
Nieuws

SGP-wethouder Wouter van den Berg voorgedragen als burgemeester van Reimerswaal

Wouter van den Berg (40) is voorgedragen als nieuwe burgemeester van Reimerswaal. De gemeenteraad koos donderdagavond tijdens een besloten vergadering voor de SGP-wethouder uit Houten. Als de benoemingsprocedure volgens planning verloopt, wordt hij...

Brink
Nieuws

Minister Van den Brink wil snelrecht inzetten tegen religieus geweld in azc’s

Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie wil de bestaande mogelijkheden voor snelrecht gebruiken bij religieus geweld in de asielopvang. Ook steunt hij betere kennis van religie bij COA-medewerkers. Dat zei hij donderdag tijdens het...

Christian Verwoerd
Video

Christian Verwoerd schrijft zegenlied voor gezin dat naar Israël vertrekt

Hoe wens je vrienden Gods zegen toe wanneer zij met hun gezin naar Israël verhuizen om daar hun geloof in de praktijk te brengen? Zanger Christian Verwoerd besloot er een lied voor te schrijven. Speciaal voor de uitzenddienst van Gert en Janine van...

Hans Hamoen
Podcast

Bijbelsmokkelaar Hans Hamoen beleeft wonderlijke ontmoeting bij Roemeense douane

Met een koffer vol Johannesevangeliën reist Hans Hamoen in de jaren tachtig naar het communistische Roemenië. Bij aankomst op het vliegveld van Boekarest ontdekt een douanebeambte tien Bijbelboekjes in zijn binnenzak. Wat volgt, kan Hans tientallen...

Eunice van Zomeren en Tobias Cinjee
Interview

Auteurs over de toekomst van christelijke zorg: "De zorg is eigenlijk 'gekaapt' van de kerk"

Veel Nederlandse ziekenhuizen en zorginstellingen hebben christelijke wortels. Maar wat betekent die identiteit nog in een tijd van secularisatie, personeelstekorten en toenemende werkdruk? In het boek Blijvend Bezield onderzoeken Eunice van...

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...