‘Veel christelijke jongeren oriënteren zich heel breed, links en rechts. Wat ik het meest aangrijpend vind, is dat sommigen van hen zich afkeren van God.’ Aan het woord is prof. dr. Mart-Jan Paul, hoogleraar Oude Testament aan de Evangelische Theologische Faculteit (ETF) in Leuven, tot zijn pensionering docent Oude Testament aan de Christelijke Hogeschool Ede (CHE), maar nu nog directeur-bestuurder van de Theologische Hogeschool ‘Johannes Calvijn’ van de Gereformeerde Bond binnen de PKN, eindredacteur van de Studiebijbel Oude Testament (SBOT), bestuurslid van het Centrum voor Israëlstudies en bestuurslid bij de stichting NET Foundation.

Op de vraag hoe hij alle ballen in de lucht houdt, antwoordt dr. Paul relativerend: ‘Dit zijn allemaal deeltijd functies. Anders zou ik het niet tegelijk kunnen doen. Bovendien is er veel overlap. Als ik bezig ben met de uitleg van een onderwerp voor de SBOT, dan gebruik ik dit ook weer voor mijn preken en lezingen.’

Paul heeft inmiddels ook veel publicaties over uiteenlopende onderwerpen op zijn naam staan: Oude Testament, Israël, Messiasverwachting, occultisme en bevrijding, het spreken van God, Schriftgezag en exegese.

In reformatorische kringen wordt uw boek ‘Occulte machten en bevrijding’ een baanbrekend werk genoemd. Hoe kwam u erbij om over dit onderwerp te schrijven? 
‘In mijn tijd als gemeentepredikant (1989-2001) kwam ik er al mee in aanraking. Toen ik in 2001 de overstap maakte naar de CHE, bleek dat meerdere studenten zaten met vragen m.b.t. occulte machten. Als docenten constateerden wij dat er geen aandacht voor was in het lesprogramma. We hebben toen rond dit onderwerp een themaweek georganiseerd, die uitmondde in het boek ‘Geestelijke strijd’. Daarna werd ik  gevraagd om lezingen hierover te geven en schreef ook artikelen. Lezingen voor De Driestar resulteerden in het boekje ‘Occulte machten en bevrijding’. Geregeld wordt mij de vraag gesteld, hoe ik aan al die kennis kom over de occulte wereld. Dan is mijn antwoord: “Vraag de jongeren maar naar hun ervaringen. Zij zijn de beste leermeesters.” We leven in een tijd, waarin mensen leegtes voelen die ze willen vullen. Kijk maar eens naar de hoeveelheid boeken over esoterie in algemene boekhandels. Dat zegt al genoeg. Veel jongeren zijn zoekend. Ze oriënteren zich heel breed, links en rechts. Ik vind het erg aangrijpend als ik jongeren hoor, die afgehaakt zijn. Zo had ik mailcontact met een heks, die uit een behoudend christelijk milieu komt.’ 

U bent begaan met jongeren die de weg kwijt zijn. Deze jongeren zoeken antwoorden. Ze willen weten waar ze aan toe zijn. Is dat bieden van duidelijkheid, op een heel ander vlak – namelijk voor voorgangers op het zuidelijk halfrond – ook uw motivatie om als bestuurslid aan NET Foundation verbonden te zijn? En dat al zo lang, vanaf de oprichting in 2006?
‘Het klopt dat ik vanaf het eerste uur betrokken ben bij NET Foundation. Als enige van het huidige bestuur heb ik aan de wieg gestaan. Overigens begon het niet met NET Foundation. Het was de zaterdagopleiding van de CHE die we efficiënter wilden maken. Pas later is het idee van NET Foundation geboren. Er waren veel studenten op onze zaterdagopleiding, die uren onderweg waren naar Ede. Sommigen stapten om 7.00 uur in Zeeland in de auto, om twee uur later in Ede uit te stappen. Dat stelde docenten voor de vraag of dat niet anders kon. Ook op de ETF hebben we veel deeltijdstudenten. De schatting was dat driekwart van de stof op afstand gegeven kan worden. We hebben in de begintijd overleg gehad met allerlei organisaties en met Cordys, die een Elektronische Leeromgeving ontwikkelde.’

Dus als ik het goed begrijp is het niet zo dat er bij voorbaat al gedacht werd aan het ondersteunen van theologisch onderwijs wereldwijd? Het was niet direct het zendingsbevel uit Mattheüs 28 wat jullie dreef?
‘Nee, inderdaad. Het was in eerste instantie gericht op het vergemakkelijken van het deeltijdonderwijs aan de CHE. Pas later kwam de vraag op of we dit breder konden trekken naar bestaande Bijbelscholen wereldwijd. Toen is een werkgroep opgericht vanuit het onderwijs, de ict en de zending. We wilden komen tot de oprichting van een stichting, waarin we zochten naar een goede mix van theologische inhoud, ict, didactische vaardigheden, doelgroepen in binnen- en buitenland. En de vraag rees, hoe dit alles gefinancierd zou kunnen worden. Wij hoorden dat de vroegere ict-er Raymond Warnaar terug zou komen uit Ecuador, waar hij voor de zending van de Gereformeerde Gemeenten (ZGG) gewerkt heeft. Met zijn achtergrond en werkervaring zou hij prima in het profiel passen. Er is in 2006 een stichting opgericht met Raymond als directeur. In de eerste jaren kwamen we meer dan eens geld tekort, ondanks de sponsoring. Vanaf het begin is er sterk ingezet op ondersteuning van theologische instellingen.’ 

Hebt u zelf ook voor NET Foundation op het veld gekeken?
‘In 2010 ben ik in Ecuador geweest. Daar werd een conferentie gehouden met als thema “Theologisch afstandsonderwijs”. De veelal Amerikaanse seminaries in Latijns-Amerika zijn bedoeld voor fulltime studie. Maar veel “gewone” voorgangers uit Ecuador en omringende landen kunnen daar niet heen. Zij zijn deeltijdstudenten omdat zij anders niet in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Het is voor hen erg lastig om te studeren naast hun gewone werk. Ik herinner me nog een leidinggevende vrouw van een seminarie die in tranen was omdat door afstandsonderwijs studeren in haar land  voor velen binnen bereik zou komen.’

Wat motiveert u om zolang bij de organisatie betrokken te blijven?
‘Het unieke concept van NET Foundation heeft mij altijd geïnspireerd: Er zijn allerlei samenwerkingsverbanden met traditionele zendingsorganisaties. Wij bieden door de digitale werkwijze een aanvulling op deze organisaties en passen als organisatie niet in een hokje. Gelukkig krijgt de achterban steeds meer zicht op wat wij doen. De achterliggende coronatijd heeft het besef van afstandsonderwijs gevoed.’

‘Cijfers wijzen uit dat meer dan 90 procent van de voorgangers laag opgeleid is. Voor hen is de stap naar theologisch onderwijs op een instituut te groot. In de praktijk bleek namelijk dat zij die geen ervaring met studeren hebben, ook niet echt overweg kunnen met afstandsonderwijs. Alleen studenten kunnen studeren. Voor deze grote doelgroep hebben we de afgelopen jaren cursusmateriaal ontwikkeld, zodat we hen face to face kunnen toerusten in studiecentra. Bij de ontwikkeling van deze boekjes (zie gedeelte onderaan artikel, red.) ben ik nauw betrokken geweest. We hebben in totaal tien boekjes gemaakt over uiteenlopende onderwerpen. De praktische insteek die deze boekjes hebben, of het nu gaat over exegese, pastoraat of over huwelijk en gezin, sluit aan bij de behoeften van de doelgroep. Het zijn geen studenten, maar ze willen wel graag wat leren om als pastor praktisch bezig te zijn.'

Wat is uw droom/gebed?
‘Ik ben verwonderd en dankbaar voor de zegen na die moeilijke beginjaren. We hebben mogen zien hoe God het werk zegent, zodat we onze doelstellingen konden vergroten. De studiecentra in diverse landen zijn daar een voorbeeld van. Iedere tijd heeft zijn eigen gevaren en problemen, maar ook mogelijkheden. Zo ook het digitale tijdperk. Het is mijn gebed dat God de organisatie inzet om nieuwe mogelijkheden te gebruiken om de wereldwijde kerk te steunen.’

Steun jij deze organisatie ook in haar werk voor de wereldwijde kerk? Doe dat hier!

De boekjes waar prof. dr. M.J. Paul het over heeft, betreft het curriculum dat door NET Foundation ontwikkeld is, om laagopgeleide voorgangers handvatten te bieden voor hun prediking en pastoraat. De meeste laagopgeleide voorgangers kunnen niet zo goed overweg met zelfstudie via de digitale weg. Het face-to-face onderwijs helpt hen. Hierbij zijn de boekjes onmisbaar. Met de verschijning van het tiende boekje is het curriculum klaar. De onderwerpen die beschreven worden: 

• God’s way of salvation
• God’s call to ministry
• Survey of the Old Testament
• Survey of the New Testament
• Passion to preach
• Teaching God’s way
• Caring for God’s flock
• Christian marriage and family
• Living for Christ
• The Church, de body of Christ