Kerk in Leek bood drie weken lang onderdak aan veertig vluchtelingen

Dagelijks leven 2 januari 2023 Anna Klappe, Stichting Gave
Tom Waalewijn

Het kan niemand in Nederland zijn ontgaan: de schrijnende beelden van de opvang van vluchtelingen in Ter Apel. Of eigenlijk het gebrek aan opvang. Honderden ontheemden wachtten afgelopen zomer dagelijks buiten de poorten van het landelijke aanmeldcentrum op onderdak, eten en medische verzorging. Maar het meest van alles op een adequaat handelen van de overheid. Eind augustus besluiten kerken in de regio in actie te komen. De Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt in Leek bood drie weken lang onderdak aan veertig vluchtelingen.

“Toen ik met een ouderling en diaken op zaterdagmiddag naar het spoedoverleg ging dat INLIA* organiseerde, vroeg ik me oprecht af: wat kunnen wij daar nou concreet aan doen?”, bekent dominee Tom Waalewijn (foto) van de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt in Leek.

Zijn gemeente is ruim zeventig kilometer verwijderd van het aanmeldcentrum in Ter Apel. “Er sliepen op dat moment inmiddels zevenhonderd vluchtelingen buiten als gevolg van het beleid van de overheid en het COA. De mensen zaten onder de schurft en er was geweld. Het was gewoon een bende, een gênante vertoning”, klinkt het verontwaardigd.

“De gemeenteleden verzamelden beddengoed en handdoeken en kookten pannen met soep. Een rustdag kon je die zondag niet meer noemen.”

Bedden tellen
Als tijdens het overleg de concrete vraag wordt gesteld wat de kerken kunnen doen, gebeurt er iets bij de predikant. “Ik begon ineens in mijn hoofd te tellen hoeveel bedden er in ons kerkgebouw zouden passen. Vervolgens tikte ik de ouderling naast mij aan en hij bleek precies hetzelfde te denken”, blikt Waalewijn terug op dat beslissende moment. “We kunnen als kerken toch niet wegkijken als er iemand in de greppel ligt?”, vraagt hij retorisch.

Ze laten er geen gras over groeien en gaan onmiddellijk over tot actie. Onderweg naar huis bellen ze vanuit de auto een aantal mensen van de kerk op om een taakgroep te vormen. “Diezelfde avond zaten we bij elkaar. Natuurlijk hadden we ook onze vragen: wie zijn het, wat moeten we daarmee en moeten we dat wel willen? Zitten de vluchtelingen onze gemeenteleden dan niet in de weg op zondag in de kerk?”

Wat zou Jezus doen?
Ondanks al deze vragen, besluiten ze toch ervoor te gaan. “Want de allerbelangrijkste vraag was: vinden we het normaal dat mensen, die recht hebben op een goed asielproces, buiten moeten slapen? Wat zou Jezus hebben gedaan? Dan komt Mattheüs 25 in mijn gedachten: ‘Wat je aan de minste van Mijn broeders hebt gedaan, dat heb je Mij gedaan.’ En dan is er ook de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. Maar welke vragen je ook hebt; je moet gewoon hulp bieden.”

De volgende morgen delen ze hun beslissing mee in de zondagse samenkomst en doen een oproep voor vrijwilligers. “De reacties waren heel positief. Vijftig gemeenteleden meldden zich direct aan, de volgende dag waren het er al 120.”

Geen rustdag
Dezelfde avond nog komen er veertig vluchtelingen naar Leek. In allerijl richten de vrijwilligers drie bijzalen van de kerk in als slaapvertrekken. Twee andere zalen krijgen een nieuwe bestemming als eetzaal en recreatieruimte. “De gemeenteleden verzamelden beddengoed en handdoeken en kookten pannen met soep. Een rustdag kon je die zondag niet meer noemen.”

Vervolgens neemt de ‘herder’ dagelijks een kijkje bij zijn ‘schapen uit een andere stal’. “Dan zie ik ze liggen en denk: wat hebben ze meegemaakt? Hoe zijn ze in Ter Apel gekomen? Sommigen hebben alles achtergelaten en hebben nu niks meer. Anderen zijn bij het aanmeldcentrum beroofd.” Het raakt hem. “In Nederland horen we ‘gelijk’ te zijn, maar dat is niet zo. Zij zijn ‘per ongeluk’ in een ander land geboren met minder kansen. Dat grijpt me elke keer weer aan.”

“Dit hoort ook bij kerk-zijn. Als christen moet je je ogen en je hart openstellen voor wie er op je pad komt.”

Open hart
De aanwezigheid van de buitenlandse gasten beperkt zijn gemeente in de eigen activiteiten. De zalen kunnen hierdoor niet meer worden gebruikt voor bijvoorbeeld bijbelstudies en vergaderingen. “Maar we kregen uit het dorp veel steun en hulp om onze activiteiten elders te laten doorgaan.” Het is voor hem ook geen reden om het niet te doen. “Dit hoort ook bij kerk-zijn. Als christen moet je je ogen en je hart openstellen voor wie er op je pad komt.”

Overigens zijn niet alle gemeenteleden enthousiast, weet Waalewijn. “Dat wordt natuurlijk ook versterkt door het politieke debat. Er is een groep die bewust spreekt van ‘gelukszoekers’ en ‘veiligelanders’. Dat zijn harde woorden. Maar vluchtelingen zijn medemensen die op zoek zijn naar geborgenheid en veiligheid. Net als wij.”

Voorbeeld
De dominee wijst hierbij op het karakter van God. “God is almachtig. Als Hij spreekt, kan Hij geweld gebruiken. Maar toch kiest Hij daar niet voor; Hij spreekt juist met liefde en genade. Jezus ging ook niet tegen zondaars tekeer, maar ging zitten naast degenen die het nodig hadden. Hij is er voor je. Dat is ons grote voorbeeld.”

* INLIA (Internationaal Netwerk van Lokale Initiatieven met Asielzoekers) in Groningen helpt asielzoekers en vluchtelingen in nood. Bij deze organisatie zijn meerdere geloofsgemeenschappen aangesloten, waaronder de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt in Leek.

Bovenstaand artikel verscheen eerder op de website van Stichting Gave en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidIsraëlOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...

Brooke Rollins
Nieuws

Rechter tikt Amerikaanse minister op de vingers: geen e-mails over Jezus naar personeel

De Amerikaanse landbouwminister Brooke Rollins mag haar medewerkers niet langer via officiële kanalen religieuze boodschappen sturen. Dat heeft een federale rechter donderdag bepaald, meldt Politico. De minister stuurde eerder kerst- en paasmails...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Westelijke Jordaanoever door kolonistengeweld

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh vreest dat het christelijke leven op de Westelijke Jordaanoever langzaam verdwijnt. Door aanhoudend geweld van Israëlische kolonisten en toenemende onveiligheid verlaten steeds meer christelijke families hun...

Meerartikelen

Kerkgebouw
Nieuws

Protestantse Kerk verwacht kwart minder kerkgebouwen binnen tien jaar

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) staat voor ingrijpende keuzes over de toekomst van haar kerkgebouwen. Naar verwachting zal over tien jaar een kwart van de kerkgebouwen verdwenen zijn. Een landelijke projectgroep werkt daarom aan een...

Slachtoffer van misbruik
Nieuws

Twee arrestaties bij politieonderzoek naar seksueel misbruik in Presbyteriaanse Kerk Ierland

Bij een politieonderzoek naar seksueel misbruik binnen de Presbyterian Church in Ireland (PCI) hebben zich inmiddels 168 mensen gemeld. Ook zijn twee verdachten aangehouden. Dat meldt de BBC. Het onderzoek startte een jaar geleden, nadat er binnen de...

begrafenis
Persbericht

Verandert de reformatorische begrafenis? Biblebelt-bijeenkomst bespreekt opvallende ontwikkeling

Binnen bevindelijk-gereformeerde kringen staat bij een begrafenis van oudsher niet de overledene centraal, maar de ernst van de dood en de oproep tot bekering. Toch lijken persoonlijke wensen en herinneringen aan de overledene steeds vaker een plaats...

Hour of Power
Nieuws

Strafrechtadvocaat Willem Jan Ausma te gast bij Hour of Power

Een zeer gevreesde strafrechtadvocaat, die criminelen verdedigde tot de laatste snik toe. Willem Jan Ausma veranderde echter. Wat is voor hem Bijbelse rechtvaardigheid? "Ook als mensen vreselijke dingen hebben gedaan, kunnen ze verder met hun leven."...

Berg
Nieuws

SGP-wethouder Wouter van den Berg voorgedragen als burgemeester van Reimerswaal

Wouter van den Berg (40) is voorgedragen als nieuwe burgemeester van Reimerswaal. De gemeenteraad koos donderdagavond tijdens een besloten vergadering voor de SGP-wethouder uit Houten. Als de benoemingsprocedure volgens planning verloopt, wordt hij...

Brink
Nieuws

Minister Van den Brink wil snelrecht inzetten tegen religieus geweld in azc’s

Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie wil de bestaande mogelijkheden voor snelrecht gebruiken bij religieus geweld in de asielopvang. Ook steunt hij betere kennis van religie bij COA-medewerkers. Dat zei hij donderdag tijdens het...

Christian Verwoerd
Video

Christian Verwoerd schrijft zegenlied voor gezin dat naar Israël vertrekt

Hoe wens je vrienden Gods zegen toe wanneer zij met hun gezin naar Israël verhuizen om daar hun geloof in de praktijk te brengen? Zanger Christian Verwoerd besloot er een lied voor te schrijven. Speciaal voor de uitzenddienst van Gert en Janine van...

Eunice van Zomeren en Tobias Cinjee
Interview

Auteurs over de toekomst van christelijke zorg: "De zorg is eigenlijk 'gekaapt' van de kerk"

Veel Nederlandse ziekenhuizen en zorginstellingen hebben christelijke wortels. Maar wat betekent die identiteit nog in een tijd van secularisatie, personeelstekorten en toenemende werkdruk? In het boek Blijvend Bezield onderzoeken Eunice van...

Gerrit Jan en Shannon Dekker
Column

Een gemeente kan zich familie noemen, maar functioneren als een personeelsbestand

Na 28 jaar actief gemeenteleven gingen Gerrit Jan en Shannon Dekker op zoek naar een eenvoudigere vorm van kerk-zijn. Minder nadruk op programma's en structuren, meer ruimte voor gemeenschap en gedeelde verantwoordelijkheid. Maar hun onderzoek...

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...