Kerk in Leek bood drie weken lang onderdak aan veertig vluchtelingen

Dagelijks leven 2 januari 2023 Anna Klappe, Stichting Gave
Tom Waalewijn

Het kan niemand in Nederland zijn ontgaan: de schrijnende beelden van de opvang van vluchtelingen in Ter Apel. Of eigenlijk het gebrek aan opvang. Honderden ontheemden wachtten afgelopen zomer dagelijks buiten de poorten van het landelijke aanmeldcentrum op onderdak, eten en medische verzorging. Maar het meest van alles op een adequaat handelen van de overheid. Eind augustus besluiten kerken in de regio in actie te komen. De Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt in Leek bood drie weken lang onderdak aan veertig vluchtelingen.

“Toen ik met een ouderling en diaken op zaterdagmiddag naar het spoedoverleg ging dat INLIA* organiseerde, vroeg ik me oprecht af: wat kunnen wij daar nou concreet aan doen?”, bekent dominee Tom Waalewijn (foto) van de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt in Leek.

Zijn gemeente is ruim zeventig kilometer verwijderd van het aanmeldcentrum in Ter Apel. “Er sliepen op dat moment inmiddels zevenhonderd vluchtelingen buiten als gevolg van het beleid van de overheid en het COA. De mensen zaten onder de schurft en er was geweld. Het was gewoon een bende, een gênante vertoning”, klinkt het verontwaardigd.

“De gemeenteleden verzamelden beddengoed en handdoeken en kookten pannen met soep. Een rustdag kon je die zondag niet meer noemen.”

Bedden tellen
Als tijdens het overleg de concrete vraag wordt gesteld wat de kerken kunnen doen, gebeurt er iets bij de predikant. “Ik begon ineens in mijn hoofd te tellen hoeveel bedden er in ons kerkgebouw zouden passen. Vervolgens tikte ik de ouderling naast mij aan en hij bleek precies hetzelfde te denken”, blikt Waalewijn terug op dat beslissende moment. “We kunnen als kerken toch niet wegkijken als er iemand in de greppel ligt?”, vraagt hij retorisch.

Ze laten er geen gras over groeien en gaan onmiddellijk over tot actie. Onderweg naar huis bellen ze vanuit de auto een aantal mensen van de kerk op om een taakgroep te vormen. “Diezelfde avond zaten we bij elkaar. Natuurlijk hadden we ook onze vragen: wie zijn het, wat moeten we daarmee en moeten we dat wel willen? Zitten de vluchtelingen onze gemeenteleden dan niet in de weg op zondag in de kerk?”

Wat zou Jezus doen?
Ondanks al deze vragen, besluiten ze toch ervoor te gaan. “Want de allerbelangrijkste vraag was: vinden we het normaal dat mensen, die recht hebben op een goed asielproces, buiten moeten slapen? Wat zou Jezus hebben gedaan? Dan komt Mattheüs 25 in mijn gedachten: ‘Wat je aan de minste van Mijn broeders hebt gedaan, dat heb je Mij gedaan.’ En dan is er ook de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. Maar welke vragen je ook hebt; je moet gewoon hulp bieden.”

De volgende morgen delen ze hun beslissing mee in de zondagse samenkomst en doen een oproep voor vrijwilligers. “De reacties waren heel positief. Vijftig gemeenteleden meldden zich direct aan, de volgende dag waren het er al 120.”

Geen rustdag
Dezelfde avond nog komen er veertig vluchtelingen naar Leek. In allerijl richten de vrijwilligers drie bijzalen van de kerk in als slaapvertrekken. Twee andere zalen krijgen een nieuwe bestemming als eetzaal en recreatieruimte. “De gemeenteleden verzamelden beddengoed en handdoeken en kookten pannen met soep. Een rustdag kon je die zondag niet meer noemen.”

Vervolgens neemt de ‘herder’ dagelijks een kijkje bij zijn ‘schapen uit een andere stal’. “Dan zie ik ze liggen en denk: wat hebben ze meegemaakt? Hoe zijn ze in Ter Apel gekomen? Sommigen hebben alles achtergelaten en hebben nu niks meer. Anderen zijn bij het aanmeldcentrum beroofd.” Het raakt hem. “In Nederland horen we ‘gelijk’ te zijn, maar dat is niet zo. Zij zijn ‘per ongeluk’ in een ander land geboren met minder kansen. Dat grijpt me elke keer weer aan.”

“Dit hoort ook bij kerk-zijn. Als christen moet je je ogen en je hart openstellen voor wie er op je pad komt.”

Open hart
De aanwezigheid van de buitenlandse gasten beperkt zijn gemeente in de eigen activiteiten. De zalen kunnen hierdoor niet meer worden gebruikt voor bijvoorbeeld bijbelstudies en vergaderingen. “Maar we kregen uit het dorp veel steun en hulp om onze activiteiten elders te laten doorgaan.” Het is voor hem ook geen reden om het niet te doen. “Dit hoort ook bij kerk-zijn. Als christen moet je je ogen en je hart openstellen voor wie er op je pad komt.”

Overigens zijn niet alle gemeenteleden enthousiast, weet Waalewijn. “Dat wordt natuurlijk ook versterkt door het politieke debat. Er is een groep die bewust spreekt van ‘gelukszoekers’ en ‘veiligelanders’. Dat zijn harde woorden. Maar vluchtelingen zijn medemensen die op zoek zijn naar geborgenheid en veiligheid. Net als wij.”

Voorbeeld
De dominee wijst hierbij op het karakter van God. “God is almachtig. Als Hij spreekt, kan Hij geweld gebruiken. Maar toch kiest Hij daar niet voor; Hij spreekt juist met liefde en genade. Jezus ging ook niet tegen zondaars tekeer, maar ging zitten naast degenen die het nodig hadden. Hij is er voor je. Dat is ons grote voorbeeld.”

* INLIA (Internationaal Netwerk van Lokale Initiatieven met Asielzoekers) in Groningen helpt asielzoekers en vluchtelingen in nood. Bij deze organisatie zijn meerdere geloofsgemeenschappen aangesloten, waaronder de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt in Leek.

Bovenstaand artikel verscheen eerder op de website van Stichting Gave en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

DOORN, 17 november 2026 – Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...

Pines Church
Nieuws

School weert kerk om visie op abortus en homohuwelijk: rechter grijpt in

Een Amerikaanse kerk die ruimte wilde huren in een openbare school, werd geweigerd nadat bestuursleden vragen hadden gesteld over haar standpunten over homoseksualiteit, het huwelijk en abortus. Een federale rechter heeft nu geoordeeld dat het...

Voorgangers Anglicaanse Kerk Engeland
Nieuws

Zweedse predikanten moeten mogelijk verplicht homostellen trouwen

Moeten predikanten verplicht worden om homostellen te trouwen, ook als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat? Die vraag zorgt voor grote verdeeldheid binnen de Zweedse Kerk, de evangelisch-lutherse kerk die tot 2000 de staatskerk van Zweden was....

Nigeria
Nieuws

Opnieuw dodelijke aanvallen op christelijke dorpen in Nigeria

Bij aanvallen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn zondag en maandag volgens lokale bronnen zeker veertien mensen gedood. Het geweld trof overwegend christelijke gemeenschappen. Onder de slachtoffers zouden een echtpaar met hun tweeling en een...

Abortuswetgeving Georgia
Nieuws

Democraten willen abortuswet in Georgia schrappen, Republikeinen verzetten zich

De Democraten in de Amerikaanse staat Georgia willen een einde maken aan de wet die abortus vanaf ongeveer zes weken zwangerschap grotendeels verbiedt. Na hun verkiezingswinst zien zij mogelijkheden om de regels te veranderen. Maar de...

Judith Pen
Persbericht

Amerikaanse Bijbelleraar Andy Woods brengt boek over Daniël uit met Nederlandse uitgever

De Amerikaanse theoloog en Bijbelleraar dr. Andy Woods brengt samen met de Nederlandse uitgever Judith Pen een uitgebreide Bijbelstudie over het boek Daniël uit. Het boek, Daniël – Verzegeld tot de eindtijd, bestemd om ontdekt te worden behandelt...

Oostenrijk
Nieuws

Onderzoek: katholieke kerk brengt Oostenrijkse overheid meer op dan zij kost

De katholieke kerk levert de Oostenrijkse overheid volgens nieuw onderzoek meer op dan zij ontvangt. Onderzoeksinstituut Joanneum Research berekent een positief saldo van ongeveer 890 miljoen euro. Daarbij tellen ook de economische effecten van...

Meerartikelen

Kevin Doran
Nieuws

Ierse bisschop verdedigt bedenktijd bij abortus: 'Heeft veel jonge levens gered'

De Ierse bisschop Kevin Doran roept politici op de verplichte bedenktijd van drie dagen bij abortus te behouden. Volgens hem biedt die periode vrouwen gelegenheid om hun besluit te overwegen en hulp te zoeken. 'Uw moedige optreden heeft veel jonge...

doop
Nieuws

Bijna 10.000 volwassenen gedoopt in Church of England in 2025: mogelijk hoogste aantal ooit

In de Church of England zijn vorig jaar 9.900 volwassenen gedoopt. Dat zijn er ongeveer 1.300 meer dan in 2024. Volgens het kerkverband ligt het aantal mogelijk hoger dan ooit, al ontbreken de gegevens om dat met zekerheid vast te stellen. De cijfers...

Hoskin
Nieuws

Oprichter Book of Hope overleden: Bob Hoskins bracht miljoenen kinderen het Evangelie

Bob Hoskins, oprichter van de christelijke zendingsorganisatie OneHope, is zaterdag 14 november op 90-jarige leeftijd overleden. Met het werk dat begon onder de naam Book of Hope wilde hij kinderen wereldwijd in aanraking brengen met het Evangelie....

zwart
Nieuws

Rapport: 44 procent meer aanvallen en bedreigingen tegen christenen in Europa

Het aantal geregistreerde christenvijandige incidenten gericht tegen personen in Europa is in 2025 met 44 procent gestegen. Dat meldt OIDAC Europe in het maandag verschenen jaarrapport. De organisatie registreerde minstens 395 incidenten die...

Rosaline Ratering-McDonald
Column

Wat zou Jezus doen in de supermarkt?

We vertellen elkaar dat we gezonder moeten eten, meer moeten bewegen en moeten stoppen met roken. Maar hoe eerlijk is die boodschap als onze omgeving ons voortdurend verleidt tot ongezonde keuzes? Volgens leefstijltrainer en stoppen-met-roken-coach...

Sarina Kriek
Column

We willen kinderen beschermen, maar maken we ouders vooral bang?

We willen kinderen beschermen en geen enkel signaal van onveiligheid missen. Maar wat gebeurt er als die zorg omslaat in angst en controle? Sarina Kriek ziet hoe ouders en professionals daardoor soms tegenover elkaar komen te staan, terwijl juist...

Jeroen
Getuigenis

Jeroen verloor zijn moeder en vluchtte in het uitgaansleven: "Toen kwam Jezus dichtbij"

Jeroen Timmermans groeit op in een warm katholiek gezin in Midden-Limburg. Maar wanneer zijn moeder overlijdt, raakt hij als twintigjarige student de weg kwijt. Hij probeert zijn verdriet te verdringen met feesten en alcohol. Tot hij na een nacht...

wout
Analyse

Zorgen voetballers als Wout Weghorst voor een herleving van het christelijke geloof?

Wout Weghorst bidt na een wedstrijd op het veld en krijgt daar felle kritiek op. De Duitse international Felix Nmecha legt na een doelpunt symbolisch zijn kroon voor Jezus neer en ziet na overleg met zijn bondscoach af van dat gebaar. Tegelijk...

Johan van Heuven
Interview

Johan brak met jarenlange pornoverslaving: “God hielp mij moedig te zijn”

“Je schaamt je oog uit je kop, maar je durft het niet op te biechten", vertelt Johan van Heuven. Jarenlang zat hij gevangen in een pornoverslaving die hem twee huwelijken kostte. Ook zijn geloofsleven stond op losse schroeven. Maar toen het niet...

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...