God schiep verschillende persoonlijkheden: deze vier evangelisten zijn het levende bewijs

God 30 november 2022 Marjan Groenendijk
Marjan Groenendijk

“Echt?” Met grote verbaasde ogen kijkt ze me aan. “Kun je dan ook anders reageren? Hoe dan?” Voor me zit een jonge dame. Samen praten we over wat er uit haar Myers-Briggs typeindicator (MBTI) vragenlijst naar voren is gekomen en welk persoonlijkheidsprofiel het beste bij haar past. Ik merk wel vaker dat mensen verbaasd zijn over hoe verschillend mensen kunnen reageren in dezelfde situaties. Tijdens de gesprekken over persoonlijkheidsprofielen zie ik dat mensen gaan begrijpen waar deze verschillen vandaan komen. Ik maak dan ook geregeld mee dat er kwartjes vallen: “Nu begrijp ik ineens waarom mijn collega mij frustreert.” “O… en ook andersom!”

Verschillen in reactie en beleving komen net zo goed voor in het geestelijke leven als in het alledaagse leven. Gebed en geloofsbeleving zijn persoonlijk en kunnen onderling flink verschillen. Ik denk dat het goed is om jezelf te (leren) kennen op dit gebied. Een diep gebeds- en geloofsleven floreert door een goede zelfkennis. Daarnaast is het ook leerzaam om te ontdekken welke verschillen er zijn.

Hoewel MBTI uitgaat van 16 persoonlijkheden, kun je ook een grovere indeling maken. Bijvoorbeeld op basis van vier voorkeuren. Ik vind het fascinerend om deze verschillende voorkeuren te ontdekken in de Bijbel. Het Nieuwe Testament begint met vier evangeliën die alle vier hun eigen kleur, hun eigen voorkeur hebben. Je kunt vier persoonlijkheidsvoorkeuren terugvinden in de stijl van schrijven.

Het Nieuwe testament begint met vier evangeliën die alle vier hun eigen kleur, hun eigen voorkeur hebben. Je kunt vier persoonlijkheidsvoorkeuren terugvinden in de stijl van schrijven.

Mattheüs
Allereerst is er het Mattheüs-evangelie, een logisch opgebouwd boek. Het is Mattheüs die vele verwijzingen naar het Oude Testament geeft. Hij beschrijft discussies en argumenten. Met name in dit evangelie ligt er een grote nadruk op gehoorzaamheid. Zie bijvoorbeeld de verzoeking in de woestijn, de doop van Jezus en de grote opdracht in hoofdstuk 28.

Dit sluit aan bij de mensen die volgens MBTI een Thinking voorkeur hebben. Dit zijn de mensen die heel rationeel in het leven staan, het belangrijk vinden dat de waarheid wordt gevonden en een stevige discussie niet uit de weg gaan. In hun geloofsleven is het denken (hoofd) belangrijk. Emoties zijn dat minder, en net als Abraham vinden ze het fijn om met God te redeneren. Rechtvaardigheid en gehoorzaamheid zijn termen die bij hen passen. Soms vinden zij het moeilijk om hun meer verstandelijke relatie met God als volwaardig geloofs-of gebedsleven te zien.

Markus
Het eenvoudige, korte verhaal van een ooggetuige is van de hand van Markus. Opvallend is dat Markus veel details toevoegt aan zijn beschrijvingen die we in de andere evangeliën niet terugvinden. We lezen bij de spijziging van de 5000 dat het gras waarop ze zaten groen was. Ook vertelt Markus dat Jezus op een kussen lag te slapen tijdens de storm op het meer. Of dat hij zijn armen om de kinderen heensloeg toen hij ze zegende.

Deze aandacht voor details en het leven in het hier en nu (Markus gebruikt geregeld het woord terstond of onmiddellijk) is typerend voor mensen met een Sensing voorkeur. Mensen die informatie vooral via hun zintuigen opnemen. Dit zijn vaak ook de creatievere types. Zij zetten hun zintuigen in bij hun gebedsleven. Bijvoorbeeld door verschillende gebedshoudingen aan te nemen, door artistieke uitingen zoals tekenen, schilderen of gedichten. Maar je kunt hierbij ook denken aan het gebruik van voorwerpen die een diepe symbolische waarde vertegenwoordigen.

Om tot een volle aanbidding van God te komen die Hem toekomt hebben we elkaar hard nodig. Daarbij is de een niet meer dan de ander, wel anders.

Lukas
Lukas, het derde evangelie is inclusief en empathisch. Deze inclusiviteit komt tot uiting door zijn beschrijvingen van ontmoetingen met vrouwen. Ook in de geslachtslijn van Jezus gaat hij terug tot de eerste mens, Adam. Zijn empathie en medeleven zien we in de verhalen over vele genezingen. Intimiteit en harmonie voeren de boventoon. Mensen met dezelfde voorkeur zijn natuurlijke voorbidders. Hun gebed raakt het hart of het nu vurig is of juist heel lieflijk. Zij zijn over het algemeen vriendelijke mensen en zullen vooral Gods goedheid benadrukken. Voor mensen met deze Feeling voorkeur ligt de nadruk op het relationele aspect in het geloofsleven.

Johannes
Johannes als vierde en laatste evangelie is voortdurend op zoek naar de betekenis van het leven van Jezus op aarde voor de toekomst. Dit is meteen al duidelijk bij de eerste vijf verzen waarmee Johannes zijn boek begint.

Hij gebruikt metaforen en concepten om dit aan zijn lezers uit te leggen. Mensen met een voorkeur voor iNtuition spreekt dit erg aan. Zij zijn steeds op zoek naar het verbeteren van vandaag voor de toekomst. Hun gebedsleven is vaak meer een in de aanwezigheid van God vertoeven, een dromen met God. Zij lijken meer dan de andere types ontvankelijk te zijn voor dromen en visioenen, die zij dan ook betekenis kunnen geven.

Samen
Ieder mens heeft zijn eigen voorkeur(en) en daarmee zijn eigen unieke persoonlijkheid. Om tot een volle aanbidding van God te komen die Hem toekomt hebben we elkaar hard nodig. Daarbij is de een niet meer dan de ander, wel anders.

Marjan Groenendijk is MBTI-trainer en coach. Klik hier om haar website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Esther van Willigen
Interview

Esther van Willigen wil misbruik bespreekbaar maken in de kerk: “Het gebeurt ook hier”

Jarenlang droeg Esther van Willigen een werkelijkheid met zich mee die zij zelf niet volledig kon plaatsen. Angst, schaamte en lichamelijke klachten bepaalden haar leven, zonder dat zij wist waar die vandaan kwamen. Pas veel later ontdekte zij dat wa

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag wijst op listige handelswijze duivel: "Satan werkt net zoals Google"

"Satan werkt net zoals Google. De duivel weet waar uw verlangens naar uitgaan, hij volgt ons en bekijkt ons patroon. Hij weet daardoor maar al te goed waar onze zwakheden zitten", aldus ds. W. A. Zondag. In een recente preek over de Dordtse Leerregel

Psalm 13
Video

Luister naar deze prachtige pianobewerking van Psalm 13 door Gerrit Koele

'Neen, 't zal zich in Uw heil verblijden. Ik zal den HEER mijn lofzang wij - den, Die mij genadig bijstand biedt.' Deze woorden zijn afkomstig uit het vijfde vers van Psalm 13. Organist, pianist en componist Gerrit Koele deelde onlangs op zijn YouTub

Johan Schep
Video

Terugkijken: Johan Schep zoomt in op de drie stromen van profetie

In de tiende aflevering van de serie 'Jezus in het Oude Testament' behandelt Johan Schep Genesis 10 en 11. De evangelist zoomt daarbij in op de drie stromen van profetie: het Joodse volk, de overige volken en de gemeente van God. Daarnaast bespreekt

Carianne Ros
Preekverslag

Carianne Ros confronteert christenen: “Waar bouw jij eigenlijk je zekerheid op?”

Er zijn onderwerpen die we liever een beetje ontwijken in ons geloofsleven. Dingen waar we het niet zo graag over hebben, omdat ze te dichtbij komen. Onze tijd misschien, onze agenda, onze gezondheid. Maar voor veel van ons is er één terrein waar het

New Wine Zomerconferentie
Persbericht

New Wine Zomerconferentie 2026 staat in het teken van ‘voor de goede vrede’

De New Wine Zomerconferentie 2026 in Liempde krijgt als thema voor de goede vrede. Dat heeft New Wine-directeur Bart Visser bekendgemaakt. Met dit thema wil de organisatie inspelen op het groeiende verlangen naar vrede in een wereld die steeds vaker

Iran
Nieuws

Christenen Iran extra kwetsbaar tijdens rellen en protesten

De recente escalatie van rellen en protesten in Iran, de meest significante sinds de Islamitische Revolutie van 1979, heeft de christelijke gemeenschap in het land in verhoogde staat van paraatheid gebracht. Dat stelt International Christian Concern.

Formatie
Nieuws

Protestants Nederland doet oproep aan politieke leiders bij formatie

De vereniging Protestants Nederland heeft een dringend appel gedaan op politieke leiders die betrokken zijn bij de vorming van een nieuw kabinet. In een brief aan informateur Letschert en de partijleiders van VVD, D66 en CDA vraagt de organisatie aan

Meerartikelen

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden wijst in preek over tempelreiniging op troep in woonkamers

In zijn preek tijdens de eerste zondag van 2026, richtte ds. G. van Zanden zich allereerst tot de kinderen. De predikant van de hervormde gemeente te Katwijk aan Zee vertelde dat het in zijn huis, waar Van Zanden vijf kinderen heeft rondlopen, nog we

India
Nieuws

Huizen van christenen in India verwoest nadat ze weigeren geloof af te zweren

In het dorp Midapalli in de Indiase staat Maharashtra zijn de huizen van vier christelijke gezinnen verwoest. Dit gebeurde nadat zij weigerden hun geloof af te zweren, zo meldt Christian Solidarity Worldwide (CSW). De organisatie roept de autoriteite

Groot Nieuws Radio
Nieuws

Groot Nieuws Radio naar finale RadioRing met twee nominaties

Groot Nieuws Radio heeft de finale van de RadioRing bereikt. De christelijke zender is dit jaar twee keer genomineerd. Presentator Jorieke Eijlers behoort tot de vijf kanshebbers voor Beste Presentator. Het programma De Nieuwe Morgen staat in de top

Aaron Edwards
Nieuws

Theoloog vecht ontslag aan na tweet over Bijbelse visie op seksualiteit

De Britse theoloog Aaron Edwards is deze week opnieuw voor de rechter verschenen in zijn strijd tegen zijn ontslag bij een christelijk opleidingsinstituut. Edwards wil volgens Christian Today dat een eerdere uitspraak wordt teruggedraaid waarin zijn

Kerkdienst Minnesota
Nieuws

Amerikaanse justitie arresteert activisten na verstoring kerkdienst in Minnesota

De Amerikaanse justitie heeft drie activisten gearresteerd na de verstoring van een kerkdienst in de stad St. Paul in de staat Minnesota. De demonstranten onderbraken afgelopen zondag een samenkomst van Cities Church, een baptistengemeente, en dwonge

Tom de Wal
Opinie

Minister duikt weg bij 'misdaad van de eeuw': bidden zonder vergunning

De beelden waren schokkend. Een prediker, Tom de Wal van Frontrunners Ministries, gearresteerd tijdens een genezingsdienst in Tilburg. De politie viel binnen, de dienst werd beëindigd. Het schudde veel christenen wakker, en terecht. Want na de beantw

Adriënne Mendrik
Video

Trouwe kijker Adriënne Mendrik is zondag te gast in Hour of Power

Zondag is Adriënne Mendrik, een trouwe kijker van Hour of Power, te gast in het programma. Al jarenlang kijkt zij wekelijks mee en vertelt ze openhartig waarom de uitzendingen zo’n belangrijke plek in haar leven hebben gekregen. Dat Hour of Power inm

IKC-podcast
Video

Hoe praat je met jongeren over Israël in tijden van conflict? Nieuwe podcast biedt richting

Het Interkerkelijk Kenniscentrum (IKC) heeft een nieuwe podcast gelanceerd: 'Liefde voor Israël onder druk – met jongeren in gesprek in tijden van conflict'. In deze uitzending gaat IKC-bestuursvoorzitter Bert Kalkman in gesprek met ds. C. P. de Boer

Jurjen ten Brinke, kerkverbinder en voorganger
Interview

Kerkelijke eenheid in de stad is makkelijker, constateert Jurjen ten Brinke: "Maar het is geen hobby"

Het zoeken naar eenheid is niet alleen een mooi doel, zegt Jurjen ten Brinke (47), kerkverbinder en voorganger in de Week van gebed voor eenheid. “Het is niet alleen een hobby voor mensen die het leuk vinden om interkerkelijk te doen. Want als wij ee

Alister McGrath
Interview

Alister McGrath was een felle atheïst: “Iedereen gelooft, ook wie zegt van niet”

Ooit was Alister McGrath een jonge, felle atheïst in Noord-Ierland. Als tiener was hij ervan overtuigd dat je alles moet kunnen bewijzen en dat wetenschap en geloof elkaar uitsluiten. “Ik was behoorlijk agressief atheïstisch”, zegt hij. “Ik dacht: al

Don Lemon
Nieuws

Mediabekendheid vergelijkt verstoorde kerkdienst met tempelreiniging Jezus

Zondag legden activisten een kerkdienst van de Cities Church in St. Paul (Minnesota) plat. De actie was gericht tegen een van de voorgangers van de kerk, David Easterwood. Volgens de actievoerders vervult hij een leidinggevende rol bij de Amerikaanse

Jennifer Melle
Nieuws

Ziekenhuis laat zaak tegen christelijke verpleegkundige na maanden vallen

De christelijke verpleegkundige Jennifer Melle kan na maanden eindelijk weer aan het werk. Dat meldt Christian Today. Haar werkgever schorste Melle na een conflict over het aanspreken van een transgenderpatiënt. Melle weigerde namelijk een door de pa