Dr. Steven Paas schuift christenen met Israëlliefde van alles in de schoenen

God 16 november 2022 Simon van Groningen
Simon van Groningen

‘De christelijke visie op de heilsgeschiedenis houden geen uitzonderlijke religieuze verwachtingen in, die alleen zouden gelden voor het volk en het land van het na-Bijbelse Israël. Als Israëlvisies de spits verleggen van die universele missie van Jezus naar het idoliseren van Israël, is dat schadelijk voor jood en christen’, stelde dr. Steven Paas in zijn opinieartikel ‘Idoliseren van Israël schaadt joden en christenen’. Wat opvalt is dat hij de zogenaamde Israëlisten, zionisten en mensen die nog in een aardse toekomst voor Israël geloven van alles in de schoenen wordt geschoven en daarna onder ongeveer één en dezelfde noemer bestreden worden.

Paas schreef daarover eerder een boek, Israëlvisies in beweging. Deze reactie is mede gebaseerd op dat boek. Eén van de eerste aannames is dat er maar één verbond is, 'het' genadeverbond. Het uitgangspunt zal wel zijn dat er ook een werkverbond was onder de eerste Adam. Nu is er in de Bijbel af en toe wel sprake van een verbond én genade (bv. in Psalm 106:45) maar niet van 'het' genadeverbond. Minstens had dhr. Paas moeten uitleggen hoe hij daaraan komt en hoe hij dat Bijbels fundeert. Nu ben ik bang dat hij dat niet doet omdat al te letterlijk lezen van de Bijbel in feite zonde is die tot Israëlisme zou leiden.

Het is geen Israëlvisie in beweging, maar een in beton gegoten kerkleer die alleen maar uitgaat van de veronderstelling dat er voor Israël géén plaats meer is.

Het subkopje van hoofdstuk 2 in zijn boek is dan ook 'Letterlijkheidswaan'. Het te letterlijk lezen van de Bijbel leidt volgens hem tot een foute Israëlvisie. Land hoeft niet altijd land te zijn en Israël niet altijd Israël. Om vervolgens Augustinus aan te halen als iemand die niet meeging in de 'letterlijkheidshermeneutiek' is een gotspe. Juist Augustinus allegoriseert er dikwijls zo op los dat er wel andere hermeneutische kritieken op hem te leveren zijn. En wie zijn 'belijdenissen' heeft gelezen weet ook dat hij zich meer dan eens schuldig maakt aan letterlijkheidswaan. Het proces van vergeestelijking verloopt dan vervolgens 'progressief', dat wil zeggen dat het tot aan de laatste bijbelboeken en met name Openbaring een geheel geestelijk verstaan is geworden. Wie nog gelooft dat er een toekomst is voor Israël (als etnisch volk), dat het evangelie ook gaat over de landbelofte, is in feite niet geestelijk. Dat klopt volgens Paas ook wel, want als je dit soort dingen gelooft zoek je in feite ruzie, misleidt je de kerk en ben je dus niet geestelijk. Volgens Paas zegt Paulus wel dat Joden in alle opzichten wat voor hebben op de anderen (de heidenen), maar onder alle opzichten valt dan niet het heilsordelijk opzicht. Het is geen Israëlvisie in beweging, maar een in beton gegoten kerkleer die alleen maar uitgaat van de veronderstelling dat er voor Israël géén plaats meer is.

Ook ik geloof dat de huidige staat Israël niet het Israël Gods is. Dat het huidige Israël een zondige natie is met een maximum aan porneia (in alle vormen) en alle andere zonden waaronder de grootste zonde (in de zin van doel missen) dat zij niet geloven in Jeshoea, als hun Messias. Ook geloof ik dat Israël geen doel van de geschiedenis van God is, maar een middel. Alhoewel God in mijn letterlijkheidswaan toch tegen dat etnische volk zegt dat Hij ze liefheeft, gehuwd heeft en tot bruid zal nemen voor eeuwig. Maar geestelijk gezien hoort de nog onbekeerde natie zeker niet tot de gemeente van Jezus Christus. Overigens zijn er vandaag veel kerken waar dat geloof ook wankelt. Meer woke dan wakker.

Natuurlijk worden alle verbonden in en door Christus vervuld. Zeker weten is Hij de eeuwige Zoon van God door wie en tot wie alle dingen zijn geschapen. Zeker weten gaat alles wat in het Oude Testament wordt geschreven over de Christus der Schriften. Maar dat zegt allemaal niets over het Israëlisme. Paas geeft aan dat er in de geschiedenis nogal verschillend mee is omgegaan. Soms grenst dat aan ongeloof of is het dat gewoon. De tien stammen zijn weg en kunnen nooit meer gevonden worden dus wordt het oude Israël (Lo-ammi) nu weer Ammi als overblijfsel samen met de heidenen.

Het Israëlisme verbreekt de eenheid van de Schrift, stelt Paas. Maar een goed gefundeerde, hermeneutisch verantwoorde bijbeluitleg verbreekt nooit de eenheid van de Schrift.

Door zijn boek heen wordt ook regelmatig opgemerkt dat anti-semitisme en filo-semitisme (liefhebben van de naam Israël) bijna hetzelfde zijn. Filo leidt tot anti. In de naoorlogse tijd wordt vooral de EO als boosdoener aangemerkt die ons geleerd heeft de Bijbel weer al te letterlijk te nemen. Welke conclusies trekt de schrijver? De toetssteen voor zijn conclusies is de volgende: ”Hebben de antwoorden van het Israëlisme positief ingewerkt op de kerken, op het geloof van de christenen en op de ontwikkelingen van de theologie?” Maar waarom zou je op grond daarvan conclusies trekken? In het hele betoog worden de eigen paradigma's steeds weer gesteld tegenover de breedte van de vermeende Israëlvisies.

Mijn mening is deze: Israël is nog niet het Israël Gods, doet zeker niet alles goed, en wacht nog op haar Messias, die Jeshoea zal blijken te zijn. Wij kunnen de wederkomst van de Heer niet in schema brengen, maar er zijn wel wat feiten te noemen. Dat wij Hem tegemoet gaan in de lucht staat vast. Om Hem binnen te halen of naar Hem toe te gaan - opname - laat ik hier in het midden. En dat Hij zal wederkomen op de Olijfberg ook wel (waarom eigenlijk daar? Wat gaat Hij daar doen als Hij terug is? Is er wel een wederkomst of gaan we met z’n allen ineens naar andere sferen om geoordeeld te worden?

Het Israëlisme verbreekt de eenheid van de Schrift, stelt Paas. Nu zit er in elke Schrift al een witte bladzijde tussen het Oude en het Nieuwe Testament. Maar een goed gefundeerde, hermeneutisch verantwoorde bijbeluitleg verbreekt nooit de eenheid van de Schrift. Ik heb het oude boekje van Maljaars (Niet allen Israël) en de reactie daarop van Ouweneel en Fijnvandraat toendertijd maar weer eens uit de kast genomen. In feite is dit boek er een nadere uitwerking van en wat meer geactualiseerd. In zijn boek geeft Paas aanbevelingen: 1. Neem de Bijbel niet al te letterlijk 2. Mensen die in het 1000-jarig rijk van vrede geloven zijn in de war (vloeit natuurlijk voort uit 1) en ten derde: Ga normaal om met Israël. Normaliseer de verhoudingen.

Ik probeer zelf altijd te horen wat alle kanten er van zeggen, Een Ander Joods Geluid (een stichting van Nederlandse Joden die kritisch zijn over het Israëlische regeringsbeleid), de rabbijnen, de niet-zionistische joden, de Palestijnen, Een schreeuw om recht (boek van Dries van Agt), de krant van elke dag. Ik zie het allemaal voorbijkomen. En ik zie opnieuw een kind, spartelend in het bloed van de nageboorte (Ezechiel 16:6). Ik zie de volken verdeeld. In oorlog, tegen elkaar, maar toch ook wel heel dikwijls tegen Israël. Ik zie onrecht bij de Palestijnen en Israël. Palestijnse christenen zijn onze broeders. Ik bezocht ze onlangs nog in het Bethlehem Bible College. Maar ik geloof (ja, echt!) dat Jezus zal terugkomen op de Olijfberg en op de Troon van David in Jeruzalem zal gaan zitten. Dat Hij zal heersen als Koning van Israël en de volken zullen optrekken naar Jeruzalem. Wat een dag zal dat zijn!

Simon van Groningen was bijna twintig jaar actief als predikant in Enkhuizen. Sins zijn emeritaat spreekt hij in diverse kerken als rondreizend prediker. Klik hier om zijn website te bezoeken.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Of beluister op:

Meerartikelen

wout
Verdieping

Zorgen voetballers als Wout Weghorst voor een herleving van het christelijke geloof?

Wout Weghorst bidt na een wedstrijd op het veld en krijgt daar felle kritiek op. De Duitse international Felix Nmecha legt na een doelpunt symbolisch zijn kroon voor Jezus neer en ziet na overleg met zijn bondscoach af van dat gebaar. Tegelijk...

Johan van Heuven
Interview

Johan brak met jarenlange pornoverslaving: “God hielp mij moedig te zijn”

“Je schaamt je oog uit je kop, maar je durft het niet op te biechten", vertelt Johan van Heuven. Jarenlang zat hij gevangen in een pornoverslaving die hem twee huwelijken kostte. Ook zijn geloofsleven stond op losse schroeven. Maar toen het niet...

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Wes Huff
Nieuws

Populaire apologeet Wes Huff trekt zich terug na plagiaatbeschuldigingen

De Canadese apologeet Wes Huff, bekend van zijn optreden in de populaire podcast van Joe Rogan, trekt zich voorlopig terug vanwege plagiaatbeschuldigingen. Huff is vicevoorzitter van Apologetics Canada, een organisatie die het christelijk geloof...

Taiwan
Nieuws

Vier eeuwen katholieke missie op Taiwan, met een Nederlands hoofdstuk

Taiwan heeft zaterdag 14 november de komst van de eerste katholieke missionarissen herdacht. Honderden gelovigen kwamen daarvoor samen in de havenstad Keelung. Dat meldt AsiaNews. Het jubileum voert terug naar 1626, toen Spaanse dominicanen in het...

Meerartikelen

Kerk Bagdad
Nieuws

Irak opent eerste koptische kathedraal en roept gevluchte christenen op terug te keren

In de Iraakse hoofdstad Bagdad is de eerste koptisch-orthodoxe kathedraal van het land ingewijd. Bij de opening riepen verschillende Iraakse bestuurders christenen die vanwege oorlog en vervolging hun thuisland ontvluchtten op om terug te keren....

China
Nieuws

China heft beperkingen voor vier leden Zion-kerk op, acht anderen blijven vastzitten

Vier leden van de Chinese Zion-kerk hoeven zich niet langer aan borgtochtvoorwaarden te houden. De autoriteiten hieven de maatregelen op dinsdag 10 november op, meldt de kerk. Acht andere leiders en medewerkers van de gemeente zitten nog altijd...

Jezusbeeld
Nieuws

Brit mag Litouwen niet verlaten na vernieling Jezusbeeld

De Litouwse politie heeft een Britse man opgespoord die wordt verdacht van het vernielen van een Jezusbeeld bij een kerk in Vilnius. Het beeld werd woensdagavond 11 november van een kruis gehaald en brak op straat in stukken. De verdachte is...

Parlementsgebouw Londen
Nieuws

Engeland verleent vrouwen die veroordeeld zijn voor abortus gratie

Vrouwen in Engeland en Wales die in het verleden zijn veroordeeld voor het beëindigen van hun zwangerschap, krijgen vanaf vandaag automatisch gratie. Ook vrouwen die na de wettelijke abortusgrens van 24 weken een zwangerschap beëindigden, vallen...

kerk
Nieuws

Pastoor laat Onze Vader opnieuw bidden omdat het te zacht klinkt

De Oostenrijkse pastoor Marek Ciesielski heeft tijdens een Sint-Maartensviering in Innsbruck het Onze Vader laten herhalen, omdat de aanwezigen nauwelijks hoorbaar meebaden. Volgens een moeder dreigde hij daarbij de kerk op slot te laten doen. De...

Jürgen Klopp
Nieuws

Duitse voetballer stopt na gesprek met bondscoach met christelijk juichgebaar

De Duitse international Felix Nmecha zal zijn manier van juichen, waarmee hij Jezus Christus wil eren, niet herhalen bij het nationale elftal. Dat heeft bondscoach Jürgen Klopp donderdag bekendgemaakt. De trainer sprak uitgebreid met de 26-jarige...

Charleston
Nieuws

Elf jaar na moord op negen kerkgangers opent monument bij kerk in Charleston

Ruim elf jaar na de moord op negen kerkgangers tijdens een Bijbelstudie is zaterdag 14 november naast de Emanuel AME Church in het Amerikaanse Charleston een gedenkteken geopend. Honderden mensen woonden de bijeenkomst bij. Voor nabestaanden biedt...

rd
Nieuws

Kerken kleuren woensdag rood voor vervolgde christenen, ook aandacht in Europees Parlement

Kerken en monumenten kleuren woensdag 18 november rood om aandacht te vragen voor vervolgde christenen. In Nederland doen volgens het bisdom Roermond alleen al zeker 45 Limburgse kerken mee aan RedWednesday. Ook in het Europees Parlement in Brussel...

Studiedag
Persbericht

Moet je als christen altijd vergeven? Studiedag onderzoekt Joodse en christelijke visie

Moet je iemand altijd vergeven, ook als diegene geen berouw toont? En wat betekent vergeving als iemand geen verantwoordelijkheid neemt voor zijn daden? Tijdens een studiedag op maandag 23 november in Bilthoven staan deze vragen centraal. Drie...

Belder
Column

Zeven deugden: De Kerk staat en valt met de liefde

'De Bijbel en de wereld zijn vol van liefde, maar wel heel verschillend', stelt ds. J. Belder in zijn onderstaande nieuwe column. Na de zeven hoofdzonden bespreekt hij in een nieuwe columnserie de zeven deugden. In de eerste twee bijdragen kwamen...

Gerard en Lydia de Groot
Boekfragment

Veel singles gebruiken porno om te leren hoe seks werkt

Het is goed om je eigen lichaam en seksualiteit te ontdekken. Je mag je erover verbazen hoe de Here God je gemaakt heeft en er blij en dankbaar voor zijn. In de boeken die ik [Lydia] voor dit hoofdstuk (uit het boek ‘Gods hart voor singles; compleet,...

Hour of Power - Remco Bastiaansen
Interview

Remco Bastiaansen verloor na ongeluk zijn identiteit als topdanser: “Ik vroeg Jezus: wie ben ik nog?”

Remco Bastiaansen stond jarenlang aan de top van de danswereld. Hij werd vijfvoudig Nederlands kampioen, bereikte zeven keer de finale van het wereldkampioenschap en danste in Dancing with the Stars. Maar in 2010 veranderde een ernstig ongeluk zijn...