Onderzoeksproject kerk en slavernij krijgt grote NWO-beurs

Nieuws18 juli 2022
slavernij

Het onderzoeksproject van onder meer de PThU naar kerk en slavernij krijgt een subsidie van € 750.000 euro. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) gaf hier op 14 juli groen licht voor. Het onderzoek gaat in op de rol van de protestantse kerk bij het Nederlands koloniaal slavernijverleden. Het NWO noemt het onderzoek van enorme waarde voor het huidig maatschappelijk debat.

Samenwerkingsverband
Het project heeft als officiële titel ‘Church and Slavery in the Dutch Empire: History, Theology and Heritage’ en is een samenwerkingsverband van de PThU, de Vrije Universiteit Amsterdam en de University of Curacao. Ook is het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee) als maatschappelijke partner aan het project verbonden en werkt PThU nauw samen met diverse kerkelijke partners. Hoofdaanvrager prof. dr. Annette Merz (PThU) is verheugd over de toekenning van de subsidie: “Een gedegen onderzoek naar de relatie tussen kerk en slavernij is niet alleen wetenschappelijk nodig, maar komt ook tegemoet aan vragen vanuit kerk en samenleving. We zijn dan ook heel blij dat we, samen met onze partners, de komende jaren aan dit project kunnen gaan werken.”

Meerdere perspectieven
In het onderzoeksproject bestuderen de betrokken universiteiten de rol van de protestantse kerk in het Nederlands koloniaal verleden in de Oost en de West. De onderzoekers kijken naar de theologische en exegetische argumenten die vanuit kerk en academie werden aangedragen om slavernij te verdedigen dan wel te bekritiseren. Ook kijken ze naar het financiële, maatschappelijke en bestuurlijke aandeel van de kerk in de slavernij en de slavenhandel (als slaveneigenaar, investeerder, missionair, pastoraal, hoeder van de samenleving). Meerdere perspectieven worden in beeld gebracht (van slaafgemaakten, voormalige slaven, inheemsen, groepen van gemengde afkomst, witte kolonisten). Ook is er oog voor de erfenis van de slavernij in de kerken en samenleving van vandaag.

Kerkelijk en maatschappelijk relevant
Het NWO vindt het onderzoeksproject, dat de PThU voor een kwart uit eigen middelen meefinancieert, van groot wetenschappelijk belang. Ook heeft het enorme waarde voor het huidig maatschappelijk debat over het koloniaal verleden van Nederland. Annette Merz beaamt dat: “Al in 2013 had de Raad van Kerken in Nederland de betrokkenheid van kerkelijke verbanden en van afzonderlijke kerkleden bij het in stand houden en legitimeren van de slavenhandel in algemene termen erkend. Dit onderzoek zal ons in staat stellen om veel gedetailleerder uit te zoeken welke vormen van kerkelijke betrokkenheid er waren, hoe deze zich manifesteerden in de verschillende delen van het Nederlands koloniale rijk en hoe ze in de loop der tijd evolueerden.”

Start van het project
Het onderzoeksproject start na de zomer met het werven van onderzoekers (2 promovendi, 1 postdoc) en hoopt in juli 2023, als de 150ste verjaardag van de feitelijke afschaffing van de slavernij gevierd wordt, al enige resultaten te kunnen presenteren. De volledige tekst van de gehonoreerde NWO-aanvraag is te vinden op pthu.nl/kerk-en-slavernij.

Praatmee

Beluister onze podcast

#326 Jeffrey, Herman van Wijngaarden en Joël Boertjens over LHBTI en een vergeten groep
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

Arno van Engelenburg
Column

Zamiso: getuigen van je geloof mag ook een feestje zijn

Mijn vrouw, Dorien, heeft een moestuin en zij vindt het heerlijk om in de aarde te wroeten, zaadjes te zaaien, plantjes te verpotten en te verzorgen en om te oogsten. Voor de grap zeg ik weleens dat we, toen we het huis kochten, bij de notaris hebben

Chris Verhagen
Video

Christelijke apologeet waarschuwt tegen theologie van hypergenade

In deze onderstaande video staat Chris Verhagen, initiatiefnemer van Christelijke apologeet, stil bij het concept van "hypergrace theology", oftewel: hypergenade theologie. De invloed van hypergenade theologie is volgens hem merkbaar in de evangelisc

ds. J. A. van den Berg
Video

Stelt je huwelijkspartner teleur? Ds. Van den Berg heeft een boodschap

"Als je 't moeilijk vindt in het huwelijk omdat die ander tegenvalt, of je jezelf tegenvalt, denk dan aan de Heere Jezus. Denk aan wat Hij gedaan heeft. Hoe Hij alles heeft gegeven", zo vertelde ds. J. A. van den Berg onlangs in zijn preek met als th

Gerard de Korte
Podcast

Andries Knevel in gesprek met markante katholiek: Gerard de Korte

Het cliché wil dat protestanten de Bijbel uit hun hoofd kennen, terwijl katholieken het ‘boek der boeken’ nooit openslaan. Maar wat is daar van waar? Die vraag is het uitgangspunt van de podcast Het Gedeelde Woord. Andries Knevel voert daarin iedere

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP: Israël mag zich tegen terreur blijven verdedigen tot gijzelaars vrijgelaten worden

Het kabinet moet meer werk maken van het vrijlaten van de gijzelaars, juist om vrede voor Israel en Palestijnen te kunnen bereiken. Tot die vrede mag Israel zich tegen terreur blijven verdedigen. Ook moet er meer humanitaire hulp naar Gazanen maar ni

ceder
Nieuws

De geheime ontmoeting van CU-Kamerlid Don Ceder in Gaza met twee burgemeesters

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder was recent in Gaza. Daar maakte hij een van de meest indrukwekkende ontmoetingen van zijn leven mee, zo vertelde hij afgelopen week tijdens een debat in de Tweede Kamer over Gaza. Ceder sprak er met een Israëlische én

Evert Leeflang
Nieuws

Studiedag over christelijke toekomstverwachting

Bij de christelijke toekomstverwachting denken we al gauw aan de ideeën die we als christenen hebben over wat er in de toekomst gaat gebeuren. Maar is er meer te zeggen? Evangelisch College-docent Evert Leeflang gelooft van wel en heeft een boek gesc

Bert-Jan Ruissen
Opinie

Een oproep aan de EU: stop met het ondermijnen van het gezin!

Vorige week was de Week van het Gezin. Terecht is hier een speciale week voor, want het gezin is de hoeksteen van de samenleving. Helaas lijkt de Europese Commissie dit belang niet te beseffen. Brussel ondermijnt juist de gezinnen, met voorstellen zo

Meerartikelen

GZB-lied 'Here i am, Lord'
Video

GZB vraagt middels nieuw lied 'Here I am, Lord' aandacht voor (uit)zending

Al ruim 100 jaar zendt de GZB mensen uit naar verschillende landen in de wereld. De afgelopen tijd blijven veel ‘zendingsvacatures’ echter onvervuld. Met een Pinkstercampagne hoopt de GZB het zendingsvuur (opnieuw) aan te wakkeren. Speciaal voor deze

William Boné
Preekverslag

Hoe geef je de Heilige Geest meer ruimte in je leven? William Boné antwoordt

“Wie zal mij verlossen van de strijd tegen de zonde? De Heilige Geest! Hij is mijn Helper, Advocaat, Raadgever en Trooster”, zo maakte William Boné duidelijk tijdens de Pinksterconferentie Opwekking. Tijdens zijn seminar ‘Leven door de Geest is leven

Ruben Flach
Preekverslag

Ruben Flach deelt indrukwekkende verhalen én doet indringende oproep tijdens pinksterpreek

"God zoekt mensen die vandaag op hun knieën gaan en zeggen; 'Heer wilt U het opnieuw doen? Wilt U het opnieuw doen door mij?' Dat stelt Ruben Flach tijdens de zondagochtenddienst van Opwekking. De directeur van de organisatie deelde indrukwekkende ve

Pete Greig
Preekverslag

Volgens Pete Greig maakt Gods aanwezigheid ons anders

Zoals Mozes ervoor koos niet zonder Gods aanwezigheid verder te gaan naar het beloofde land, moeten ook Nederlandse christenen steeds weer kiezen voor Gods nabijheid. Dat is de boodschap van de Britse voorganger en aanjager van de gebedsbeweging 24/7

Ds. M. Klaassen
Video

Ds. Klaassen vertelt over man die uit de homoscene stapte: "Gods Woord was raak"

"Hij is uit de homoscene gestapt en kwam tot geloof in de Heere Jezus. Op scholen vertelt hij nu wat voor grote dingen God in Zijn leven heeft gedaan. Dat is Gods genade, en dat kan ook in uw en jouw leven. Het kan echt voor de slechtsten, omdat God

Ani
Video

Ani's dochter raakte ernstig gewond bij inslag mortiergranaat: "Ik zag een vreselijke hoofdwond"

Tijdens de oorlog in Syrië raakt Maria, de nog jonge dochter van Ani, door een mortiergranaat ernstig gewond aan haar hoofd. Ani gaat samen met haar man en dochter een moeilijke tijd door. Hoewel het beter gaat, komen ze af en toe nog nieuwe probleme

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp legt uit dat eenheid in Christus verschil in leer en beleving overstijgt

"Onze individuele eenheid met Christus vormt de basis van onze gezamenlijke eenheid in Christus, daarom verbindt het avondmaal ons niet alleen met Hem maar ook met elkaar. De band van eenheid die verschil in leer en beleving overstijgt. We zijn broer

Jacques Brunt
Video

Jacques Brunt ziet antisemitisme angstvallig toenemen: "De geschiedenis lijkt zich te herhalen"

"De geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog zijn we misschien niet vergeten, maar de vraag is wel: hebben we onze lessen daaruit getrokken en doen we er vandaag ons voordeel mee? Want ondanks dat heel veel mensen roepen: ‘dat nooit meer’, lijkt de ge

Gods Geest
Verdieping

Vuur van Gods Geest brandt uit: afgoden en zonden gaan in rook op

Met Pasen worden in het oosten en noorden van het land paasvuren ontstoken, een traditie uit de tijd van de Germanen. Het vuur was bij hen een offer aan de god Ostara en een teken van vruchtbaarheid. In de Bijbel komen wij het teken van vuur onder an

Joke Buis
Nieuws

Christelijke zangeres Joke Buis lanceert nieuwe EP: ‘Hoe ik je zie'

Het lijkt een ongeschreven regel: de mooiste (en vaak ook beste) liedjes zijn die waar je iets in herkent. Een gevoel, een beschrijving, een situatie. De christelijke zangeres Joke Buis kent de kracht van wat zo'n lied met je doet maar al te goed. En

Jan-Jaap van Peperstraten
Preekverslag

Hoe herken je de Heilige Geest in je leven?

Het is Pinksteren, we vieren de gave van de Geest aan Maria en de Leerlingen. De Kerk wordt op weg gezet om de wereld in te gaan, om te getuigen van het Evangelie. De Geest maakt ons nieuwe mensen, zet ons op een nieuwe weg. We krijgen een bijzondere

Wycliffe Bijbelvertalers
Nieuws

Wycliffe Bijbelvertalers: "Het verlangen naar een Bijbel is ontzettend groot"

Met Pinksteren hoorden velen in Jeruzalem het Evangelie in hun eigen taal. Duizenden kwamen tot geloof en de eerste kerk werd gesticht. Nu, ruim tweeduizend jaar later, ziet Wycliffe Bijbelvertalers nog steeds hoe Gods Woord in de eigen taal mensen v