In memoriam Johan Frinsel: een 'reformatorische pinksterman' uit de Jordaan

Levensverhaal 15 oktober 2021 Krijn de Jong
Johan Frinsel

Wat was de meest opvallende gave van de op vrijdag 8 oktober overleden oud-directeur van Tot Heil des Volks? Dat is niet eenvoudig vast te stellen. Hij had er veel. Evangeliseren, spreken, preken, schrijven, tekenen en schilderen, muziek maken en tenslotte: vertellen. Als verhalenverteller is Johan Frinsel wellicht het bekendst geworden. En dan vooral verhalen uit de Jordaan. Met zijn warme stem en zijn Amsterdamse accent las hij voor de radio zijn boeken voor. Die jongen uit de Jordaan, dat was hij zelf. Geboren in de Eerste Bloemdwarsstraat. Om de hoek de Westertoren. Daar zat hij volgens eigen zeggen met zijn bretels aan vast. Aan die toren dan, niet aan de kerk. Toen Tot Heil des Volks in 1997 haar kerstfeest vierde in de Westerkerk, betrad hij voor het eerst van zijn leven het kerkgebouw.

De familie Frinsel woonden met z’n vijven op een éénkamer woninkje in een smal staatje. De dokter had gezegd dat het niet goed was voor zijn gezondheid om de hele dag in zo’n bedompte kamer te zitten. Naar de Bewaarschool gaan zou beter zijn. Om de hoek, in de Bloemstraat, was er zo’n school. Een Bewaarschool van Tot Heil des Volks. Wist hij veel? Pas toen Frinsel in 1967 directeur van tot Heil des Volks was geworden ontdekte hij het verband. Maar belangrijker dan dat was de juffrouw die hij daar kreeg. Juffrouw Huisman. Een onderwijzeres die de Here Jezus liefhad en die iets van die liefde wist over te brengen op ‘haar’ kinderen. Bij de kleine Johan viel het in toebereide aarde. Het was het prille begin van een lang leven met Christus. In zijn autobiografie heeft hij zijn juffrouw geëerd. ‘Met dank aan de juf’, luidt de titel.

Een Pr-afdeling was niet nodig. Frinsel schreef gewoon op wat er gedaan werd en de achterban doneerde met gulle hand.

Bekend was Johan Frinsel natuurlijk ook als directeur van Tot Heil des Volks. Hij wist de vereniging geheel te vernieuwen en tegelijkertijd helemaal in lijn te houden met de oorspronkelijk doelen. De scholen die Tot Heil des Volks bestuurde waren één voor één gesloten. Wat nu? Het waren de roerige zestigerjaren. Een tijd van opstand, maar ook een tijd van veel ellende. Drugs deden hun intrede. Al snel liepen de zwakken vast. Frinsel begon, zonder voorbeeld, een opvangcentrum voor mensen die kampten met verslaving. Het Opvangcentrum kwam in een van de scholen die leeg waren komen te staan. De twee andere scholen werden jeugdhotels. Vele duizenden mensen van over de hele wereld werden er gastvrij ontvangen en hoorden er het Evangelie. Er was nog meer werk te doen. Toen de meeste mensen op zijn best nog grappen maakten over homo’s bood Frinsel hen hulp. Er werd naar hen geluisterd en met de Bijbel in de hand werd er gezocht naar de wil van God voor hun leven. Weer later werd een werk begonnen onder prostituees: Het Scharlaken Koord. Het Heil was een bijzondere club. Wat was het geheim? Misschien dit. Het Heil wist wonderlijke tegenstellingen met elkaar te verbinden. Evangelische - en reformatorische christenen trokken er samen op. Hulpverlening en de tijdgeest bestrijden gingen hand in hand. Men was onafhankelijk en toch gebonden, modern en helemaal in de traditie. Frinsel belichaamde dit. Hij was de inspirator.

Een Pr-afdeling was niet nodig. Frinsel schreef gewoon op wat er gedaan werd en de achterban doneerde met gulle hand. Die giften werden jarenlang één voor één verantwoord in het maandblad De Oogst. Maar de mensen uit de achterban werden niet alleen gezien als sponsoren, ze waren medewerkers. Ze leefden mee en ze baden mee. Middels honderden spreekbeurten in het land was er ook direct contact. Het werk werd uiteengezet en de hoorders werden geïnspireerd en gestimuleerd om ook zelf in hun eigen omgeving naar de zwakkeren om te zien. Het maandblad De Oogst bond de mensen samen. Er werd verslag van het werk gedaan en achtergronden werden belicht. Maar de lezers trokken ook de (kerk)grenzen over. Wereldwijde zending kreeg veel aandacht en de vervolgde geloofsgenoten en natuurlijk Israël.

Verdrietig is het dat hij van veel van zijn werk is vervreemd geraakt. De draai bij de EO kon en wilde hij niet meemaken.

Een van de heiltradities die Frinsel uitdrukkelijk in ere hield was de Kerstviering. Dan meldde de achterban zich in groten getale. Het was een ontmoeting met alle betrokkenen. De werkers waren er en de gasten van de verschillende centra en de bestuurders. Allemaal verenigd rond het wonderlijke Kind. ‘Komt verwondert u hier mensen’. En Frinsel vertelde. Elk jaar een vers verhaal. Elk jaar een verhaal met een boodschap. En natuurlijk zingen. Het Urker mannenkoor was zijn koor. Die bovenstem bij het ‘Ere zij God’. Het deed zijn hart beven.

‘De jongen uit de Jordaan’ heeft zich op veel terreinen begeven. Bij de Evangelische Omroep werd hij vicevoorzitter. Van harte maakte hij deel uit van het bestuur van de Vrienden van het Cheider. Voor de toenmalige RPF zat hij bijna in de Tweede Kamer. Verdrietig is het dat hij van veel van zijn werk is vervreemd geraakt. De draai bij de EO kon en wilde hij niet meemaken. Hij trok zich terug. Ook de latere draai bij Tot Heil des Volks heeft hem veel pijn gedaan. Tot zijn verdriet zag hij De Oogst verdwijnen, de Bijbelse hulp aan mensen met homoseksuele problemen volgde. Het contact ging verloren. Het deed hem pijn. Hij herkende het Heil niet meer. Hij probeerde zich te troosten met het verleden. ‘Wat hebben we veel mogen doen’.

Profetische gaven had Frinsel zeker. Toen begin jaren zeventig het ‘Voorontwerp Wetsvoorstel Gelijke Behandeling’ aan de kamer werd aangeboden, was zijn directe reactie: ‘dit leidt tot een verbod van de Bijbel’. We zijn daar inmiddels veel dichterbij gekomen. Hoe lang mogen we ons nog vrijuit op de Bijbel beroepen? Maar hij keek niet alleen naar de seculiere wereld. Als pinksterchristen die dicht bij Gods Woord wilde blijven, doorzag hij scherp de zwakte van de opkomende charismatische beweging. De vele valkuilen. Het overspannen, opgeklopte geloof. Al die buitenbijbelse theorieën. Hij stelde het aan de kaak. Veel vrienden maakte hij er niet mee. Gelijk had hij wel. In sommige kringen had hij de bijnaam 'reformatorische pinksterman'. Altijd hield hij vast aan de Bijbel. Alleen de Bijbel, niet minder maar ook niet meer.

In sommige kringen had hij de bijnaam 'reformatorische pinksterman'. Altijd hield hij vast aan de Bijbel. Alleen de Bijbel, niet minder maar ook niet meer.

Begaafde mensen hebben ook hun zwakheden. Wonderlijk was het dat de spreker en verteller in kleiner gezelschap toch een verlegen man bleek te zijn. Zich mengen tussen de mensen? Liever hield hij zich afzijdig. Personeelsbeleid was niet zijn sterke kant. Dat leidde bij sommigen tot onnodige pijn. En zijn eindeloze activiteiten zijn wel erg in mindering gekomen op het gezinsleven. Het thuisfront mistte hem.

De laatste jaren van zijn leven waren moeilijk, zeker nadat hij in 2013 zijn steun en toeverlaat Aaf door de dood had verloren. Hij kon haar moeilijk missen. Zijn wereld werd kleiner en kleiner. Fysiek en geestelijk. Steeds minder spullen vulden zijn kamer. Daar lagen nog een bijna geheel versleten Bijbel, een aantal ingebonden jaargangen van de Oogst en zijn eigen boeken. En een mondharmonica. Daar speelde hij nog regelmatig op tot vreugde van zijn medebewoners. Maar beter nog was hij in zingen. Zijn stem had niet in kracht ingeboet. ‘Geest van God maak in dit uur al uw kind’ren vrij’ en ‘Ik zie een poort wijd open staan’. Maar wat was hij zwak geworden. ‘Mag ik nu naar de hemel?’, vroeg hij aan de zuster als hij 's avonds naar bed werd geholpen. Hij was geworden wat hij ook altijd benadrukte: nietig, klein en machteloos. Zo mocht hij die open poort binnengaan.

Bovenstaand artikel is aangeleverd door Krijn de Jong, één van de bloggers van Zaut.org.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Perez Hilton
Nieuws

Celebrityblogger die met religie spotte, komt na ziekenhuisopname tot geloof

De bekende Amerikaanse celebrityblogger Perez Hilton heeft bekendgemaakt dat hij de volledige Bijbel wil gaan lezen. Dat besluit volgt na een zware periode waarin Hilton met een ernstige ziekte kampte en liefst drie weken in het ziekenhuis lag. De bl

Shamar Elkins
Nieuws

Diepe schok na familiedrama in Louisiana: bij kerk betrokken vader doodt acht kinderen

In de Amerikaanse staat Louisiana wordt met grote verslagenheid gereageerd op een afschuwelijk familiedrama. Een vader heeft acht kinderen gedood, onder wie zeven van zijn eigen gezin. De dader maakte met zijn gezin onderdeel uit van een kerkelijke g

Ds. Neeltje Reijnders
Interview

Een rouwdienst inspireerde ds. Reijnders om dominee te worden: “Ik wil mensen helpen"

“De hele kerk zat vol met snikkende tieners, terwijl de predikant niet verder kwam dan: ‘Wat was ze lief.’ Toen dacht ik: dit moet beter kunnen. Ik wil mensen werkelijk helpen op zo'n moment”, aldus ds. Neeltje Reijnders. In gesprek met Cvandaag vert

Wim Hasselman
Column

Waarom ik van Amerikanen houd (en wat we van hen kunnen leren)

Tot voor kort kon hij op veel sympathie rekenen als hij vertelde over Amerika, schrijft Wim Hasselman. 'Maar dat is aan het kantelen. Begrijpelijk, want Amerika staat volop in de picture. De meningen zijn verdeeld en vaak zwart-wit, met veel te weini

Ds. A. Baars
Video

CGK-predikant roept toehoorders op tot directe bekering: "De tijd gaat snel"

Als er over 'het heden der genade' gesproken wordt, dan wordt daarmee bedoeld dat de Heere God zondaren nog altijd de kans geeft, ruim baan biedt zelfs, om de toevlucht tot Hem te nemen en daarmee voor eeuwig geborgen te zijn in het bloed van Jezus.

Teshale Heldoorn
Video

Van adoptie tot boer: het bijzondere verhaal van Teshale Heldoorn

Hoe ziet een leven eruit dat stap voor stap door God wordt geleid? In een nieuwe aflevering van de In His Company Podcast vertelt Teshale Heldoorn zijn bijzondere verhaal. Van adoptiekind tot jurist en uiteindelijk boer. Zijn levensweg kent onverwach

Spring Break
Persbericht

TeenStreet Spring Break: tieners ontdekken geloof en vriendschap

Van 30 april tot en met 3 mei vindt op vakantiepark Het Beloofde Land de nieuwe editie van TeenStreet Spring Break plaats. Het christelijke tienerkamp wil jongeren helpen om hun geloof te verdiepen en nieuwe vriendschappen te sluiten. Tijdens het vie

Logos Hope
Nieuws

Zendingsschip Logos Hope na 17 jaar terug in Scheveningen

Na zeventien jaar keert het zendingsschip Logos Hope terug naar Nederland. Van 20 tot en met 31 mei meert het 132 meter lange schip aan in de haven van Scheveningen, dezelfde plek vanwaar het in 2009 aan zijn wereldwijde missie begon. De Logos Hope,

Meerartikelen

Paus Leo
Nieuws

Magazine noemt paus Leo een van de 100 invloedrijkste mensen ter wereld

Paus Leo XIV staat op de Time 100-lijst van 2026. Dit is de jaarlijkse lijst van Time Magazine met de honderd meest invloedrijke mensen ter wereld. Volgens het gerenommeerde Amerikaanse magazine heeft de opvolger van de vorig jaar overleden paus Fran

Jos de Kleuver, Kerkgezocht.nl
Interview

KerkGezocht.nl wil traditionele en migrantenkerken verbinden: “Dit is Pinksteren in actie”

Meer dan een miljoen migrantenchristenen in Nederland zoeken naar een plek om samen te komen, terwijl talloze kerkgebouwen leegstaan. Jos de Kleuver, directeur van Stichting Kerkelijk Geldbeheer (SKG), lanceert met KerkGezocht.nl een platform om deze

Jan Minderhoud
Interview

Jan Minderhoud over pastorale gesprekken: "Te snel troosten is een valkuil"

“Te snel met oplossingen komen: dat is de meest gemaakte fout in het pastoraat”, zegt hij met overtuiging. Jan Minderhoud (67), auteur van het boek 'Luisteren is een kunst', deelt zijn inzichten over pastorale gespreksvoering, een thema dat in kerkel

Jan Pool
Boekfragment

De woestijnvaders hadden gelijk: christenen hebben stilte nodig

In de vroege kerk, rond de derde en vierde eeuw na Christus, trokken duizenden christenen zich vrijwillig terug in de woestijnen van Egypte, Syrië en Palestina. Ze werden bekend als de woestijnvaders (en -moeders): mannen en vrouwen die zich terugtro

Herman Haan in Hour of Power
Video

Komende zondag is Herman Haan te gast in Hour of Power

Herman heeft geen makkelijk leven: als kind kreeg hij te maken met seksueel misbruik, vluchtte hij in drugs en leefde hij met gedachten om zijn vader te vermoorden. Nu kampt hij ook nog met de ziekte van Parkinson. Toch heeft Herman een rotsvast gelo

Kantoorpand
Nieuws

Onderzoek: Britse christenen voelen zich vrij om hun geloof te delen op de werkvloer

Uit nieuw onderzoek van de Evangelical Alliance United Kingdom blijkt dat veel christenen in het Verenigd Koninkrijk zich vrij voelen om hun geloof te delen op de werkvloer. Dat meldt Evangelical Focus. Daarnaast ervaren christenen ook vrijmoedigheid

President Donald Trump
Nieuws

Kort na ophef over AI-afbeelding leest Trump in Witte Huis uit de Bijbel

De Amerikaanse president Donald Trump heeft deze week uit de Bijbel voorgelezen vanuit het Witte Huis. Hij deed dit tijdens het evenement America Reads the Bible in Washington, D.C, dit is een initiatief waarbij de hele Bijbel hardop wordt voorgeleze

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons roept luisteraars op tot bekering: "Geef je over aan de Zaligmaker"

"Loslaten en geef je over in de armen van de Zaligmaker", aldus ds. A. Simons. De hervormde predikant riep tijdens een recente preek in Katwijk zijn toehoorders op tot bekering. De predikant wees erop dat de tijd kort is en riep zijn luisteraars daar

Ds. J. Belder
God

Waarom spaart God de wereld nog? Ds. Belder wijst op Gods geduld

Waarom grijpt God vandaag niet in, zoals bij de zondvloed? Die vraag leeft bij een vragensteller uit de vragenrubriek van Refoweb. Volgens ds. J. Belder ligt het antwoord in Gods geduld en genade. De vraagsteller wijst op het contrast met de tijd van

Johan Schep
Video

Videoboodschap Johan Schep: Anna en Simeon herkennen de Messias

In een overdenking van evangelist Johan Schep over de ontmoeting van Simeon en Anna met het kind Jezus in de tempel klinkt een krachtige boodschap. Te midden van een plein vol ouders die hun kinderen opdroegen aan God, worden juist twee ouderen door

Rushon T. Patterson II
Nieuws

Amerikaanse voorganger schuldig bevonden na dodelijk ongeval met tiener

De 27-jarige Amerikaanse voorganger Rushon T. Patterson II is schuldig bevonden aan dood door schuld na een tragisch ongeval met een 14-jarige jongen. Het slachtoffer, Malachi I. Nichols-Williams, kwam om het leven nadat hij van een rijdend kerkbusje

Synagoge Birmingham
Nieuws

Londense bisschoppen spreken zich uit na aanvallen op Joodse instellingen

In Londen hebben bisschoppen zich duidelijk uitgesproken na recent antisemitisch geweld. Het London College of Bishops veroordeelt meerdere aanvallen die gericht waren op synagogen, Joodse winkels en goede doelen. Dat meldt Christian Today. Zo werd e