In memoriam Johan Frinsel: een 'reformatorische pinksterman' uit de Jordaan

Levensverhaal 15 oktober 2021 Krijn de Jong
Johan Frinsel

Wat was de meest opvallende gave van de op vrijdag 8 oktober overleden oud-directeur van Tot Heil des Volks? Dat is niet eenvoudig vast te stellen. Hij had er veel. Evangeliseren, spreken, preken, schrijven, tekenen en schilderen, muziek maken en tenslotte: vertellen. Als verhalenverteller is Johan Frinsel wellicht het bekendst geworden. En dan vooral verhalen uit de Jordaan. Met zijn warme stem en zijn Amsterdamse accent las hij voor de radio zijn boeken voor. Die jongen uit de Jordaan, dat was hij zelf. Geboren in de Eerste Bloemdwarsstraat. Om de hoek de Westertoren. Daar zat hij volgens eigen zeggen met zijn bretels aan vast. Aan die toren dan, niet aan de kerk. Toen Tot Heil des Volks in 1997 haar kerstfeest vierde in de Westerkerk, betrad hij voor het eerst van zijn leven het kerkgebouw.

De familie Frinsel woonden met z’n vijven op een éénkamer woninkje in een smal staatje. De dokter had gezegd dat het niet goed was voor zijn gezondheid om de hele dag in zo’n bedompte kamer te zitten. Naar de Bewaarschool gaan zou beter zijn. Om de hoek, in de Bloemstraat, was er zo’n school. Een Bewaarschool van Tot Heil des Volks. Wist hij veel? Pas toen Frinsel in 1967 directeur van tot Heil des Volks was geworden ontdekte hij het verband. Maar belangrijker dan dat was de juffrouw die hij daar kreeg. Juffrouw Huisman. Een onderwijzeres die de Here Jezus liefhad en die iets van die liefde wist over te brengen op ‘haar’ kinderen. Bij de kleine Johan viel het in toebereide aarde. Het was het prille begin van een lang leven met Christus. In zijn autobiografie heeft hij zijn juffrouw geëerd. ‘Met dank aan de juf’, luidt de titel.

Een Pr-afdeling was niet nodig. Frinsel schreef gewoon op wat er gedaan werd en de achterban doneerde met gulle hand.

Bekend was Johan Frinsel natuurlijk ook als directeur van Tot Heil des Volks. Hij wist de vereniging geheel te vernieuwen en tegelijkertijd helemaal in lijn te houden met de oorspronkelijk doelen. De scholen die Tot Heil des Volks bestuurde waren één voor één gesloten. Wat nu? Het waren de roerige zestigerjaren. Een tijd van opstand, maar ook een tijd van veel ellende. Drugs deden hun intrede. Al snel liepen de zwakken vast. Frinsel begon, zonder voorbeeld, een opvangcentrum voor mensen die kampten met verslaving. Het Opvangcentrum kwam in een van de scholen die leeg waren komen te staan. De twee andere scholen werden jeugdhotels. Vele duizenden mensen van over de hele wereld werden er gastvrij ontvangen en hoorden er het Evangelie. Er was nog meer werk te doen. Toen de meeste mensen op zijn best nog grappen maakten over homo’s bood Frinsel hen hulp. Er werd naar hen geluisterd en met de Bijbel in de hand werd er gezocht naar de wil van God voor hun leven. Weer later werd een werk begonnen onder prostituees: Het Scharlaken Koord. Het Heil was een bijzondere club. Wat was het geheim? Misschien dit. Het Heil wist wonderlijke tegenstellingen met elkaar te verbinden. Evangelische - en reformatorische christenen trokken er samen op. Hulpverlening en de tijdgeest bestrijden gingen hand in hand. Men was onafhankelijk en toch gebonden, modern en helemaal in de traditie. Frinsel belichaamde dit. Hij was de inspirator.

Een Pr-afdeling was niet nodig. Frinsel schreef gewoon op wat er gedaan werd en de achterban doneerde met gulle hand. Die giften werden jarenlang één voor één verantwoord in het maandblad De Oogst. Maar de mensen uit de achterban werden niet alleen gezien als sponsoren, ze waren medewerkers. Ze leefden mee en ze baden mee. Middels honderden spreekbeurten in het land was er ook direct contact. Het werk werd uiteengezet en de hoorders werden geïnspireerd en gestimuleerd om ook zelf in hun eigen omgeving naar de zwakkeren om te zien. Het maandblad De Oogst bond de mensen samen. Er werd verslag van het werk gedaan en achtergronden werden belicht. Maar de lezers trokken ook de (kerk)grenzen over. Wereldwijde zending kreeg veel aandacht en de vervolgde geloofsgenoten en natuurlijk Israël.

Verdrietig is het dat hij van veel van zijn werk is vervreemd geraakt. De draai bij de EO kon en wilde hij niet meemaken.

Een van de heiltradities die Frinsel uitdrukkelijk in ere hield was de Kerstviering. Dan meldde de achterban zich in groten getale. Het was een ontmoeting met alle betrokkenen. De werkers waren er en de gasten van de verschillende centra en de bestuurders. Allemaal verenigd rond het wonderlijke Kind. ‘Komt verwondert u hier mensen’. En Frinsel vertelde. Elk jaar een vers verhaal. Elk jaar een verhaal met een boodschap. En natuurlijk zingen. Het Urker mannenkoor was zijn koor. Die bovenstem bij het ‘Ere zij God’. Het deed zijn hart beven.

‘De jongen uit de Jordaan’ heeft zich op veel terreinen begeven. Bij de Evangelische Omroep werd hij vicevoorzitter. Van harte maakte hij deel uit van het bestuur van de Vrienden van het Cheider. Voor de toenmalige RPF zat hij bijna in de Tweede Kamer. Verdrietig is het dat hij van veel van zijn werk is vervreemd geraakt. De draai bij de EO kon en wilde hij niet meemaken. Hij trok zich terug. Ook de latere draai bij Tot Heil des Volks heeft hem veel pijn gedaan. Tot zijn verdriet zag hij De Oogst verdwijnen, de Bijbelse hulp aan mensen met homoseksuele problemen volgde. Het contact ging verloren. Het deed hem pijn. Hij herkende het Heil niet meer. Hij probeerde zich te troosten met het verleden. ‘Wat hebben we veel mogen doen’.

Profetische gaven had Frinsel zeker. Toen begin jaren zeventig het ‘Voorontwerp Wetsvoorstel Gelijke Behandeling’ aan de kamer werd aangeboden, was zijn directe reactie: ‘dit leidt tot een verbod van de Bijbel’. We zijn daar inmiddels veel dichterbij gekomen. Hoe lang mogen we ons nog vrijuit op de Bijbel beroepen? Maar hij keek niet alleen naar de seculiere wereld. Als pinksterchristen die dicht bij Gods Woord wilde blijven, doorzag hij scherp de zwakte van de opkomende charismatische beweging. De vele valkuilen. Het overspannen, opgeklopte geloof. Al die buitenbijbelse theorieën. Hij stelde het aan de kaak. Veel vrienden maakte hij er niet mee. Gelijk had hij wel. In sommige kringen had hij de bijnaam 'reformatorische pinksterman'. Altijd hield hij vast aan de Bijbel. Alleen de Bijbel, niet minder maar ook niet meer.

In sommige kringen had hij de bijnaam 'reformatorische pinksterman'. Altijd hield hij vast aan de Bijbel. Alleen de Bijbel, niet minder maar ook niet meer.

Begaafde mensen hebben ook hun zwakheden. Wonderlijk was het dat de spreker en verteller in kleiner gezelschap toch een verlegen man bleek te zijn. Zich mengen tussen de mensen? Liever hield hij zich afzijdig. Personeelsbeleid was niet zijn sterke kant. Dat leidde bij sommigen tot onnodige pijn. En zijn eindeloze activiteiten zijn wel erg in mindering gekomen op het gezinsleven. Het thuisfront mistte hem.

De laatste jaren van zijn leven waren moeilijk, zeker nadat hij in 2013 zijn steun en toeverlaat Aaf door de dood had verloren. Hij kon haar moeilijk missen. Zijn wereld werd kleiner en kleiner. Fysiek en geestelijk. Steeds minder spullen vulden zijn kamer. Daar lagen nog een bijna geheel versleten Bijbel, een aantal ingebonden jaargangen van de Oogst en zijn eigen boeken. En een mondharmonica. Daar speelde hij nog regelmatig op tot vreugde van zijn medebewoners. Maar beter nog was hij in zingen. Zijn stem had niet in kracht ingeboet. ‘Geest van God maak in dit uur al uw kind’ren vrij’ en ‘Ik zie een poort wijd open staan’. Maar wat was hij zwak geworden. ‘Mag ik nu naar de hemel?’, vroeg hij aan de zuster als hij 's avonds naar bed werd geholpen. Hij was geworden wat hij ook altijd benadrukte: nietig, klein en machteloos. Zo mocht hij die open poort binnengaan.

Bovenstaand artikel is aangeleverd door Krijn de Jong, één van de bloggers van Zaut.org.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. A. S. Middelkoop
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Arnemuiden brengt beroep uit op ds. A. S. Middelkoop

De hersteld hervormde gemeente te Arnemuiden (Rehobothkerk) heeft een beroep uitgebracht op ds. A. S. Middelkoop (foto). De predikant moet in het Zeeuwse dorp ds. G. Kater vervangen. Laatstgenoemde predikant is sinds vorig jaar september verbonden aa

Vrouw
Nieuws

Ierse kerkleiders slaan alarm: ‘Epidemie van geweld tegen vrouwen’

Ierse kerkleiders spreken van een 'epidemie van geweld tegen vrouwen'. Dat schrijft Christian Today. Zij roepen op tot meer bescherming van vrouwen en een verandering in de samenleving. Vertegenwoordigers van de Rooms-Katholieke kerk, de Anglicaanse

Colombi
Nieuws

Christelijke leiders Colombia luiden noodklok en willen meer bescherming vanuit overheid

Christelijke leiders in Colombia vragen middels een petitie om meer bescherming vanuit de overheid. De oproep volgt op een aantal moorden en ontvoeringen waar geestelijke leiders slachtoffer van werden. Daarbij zijn gewapende criminele bendes vaak ve

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons vertelt in preekfragment voor wie het Heilig Avondmaal bedoeld is

Binnen de reformatorische gezindte wordt op verschillende wijze gekeken naar de vraag wanneer iemand deel mag nemen aan het Heilig Avondmaal. In sommige kerken wordt het avondmaal als iets gezien dat enkel is weggelegd voor diegenen die kunnen aanton

Standbeeld Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse pastor verdedigt gouden Trump-standbeeld: ‘Niet bedoeld als afgoderij’

Een groot gouden standbeeld van de Amerikaanse president Donald Trump zorgt voor discussie onder christenen in de Verenigde Staten. Dat meldt The Christian Post. Pastor Mark Burns zegt dat het onlangs onthulde standbeeld geen vorm van afgoderij is, m

Juda
Video

Jongere organiseert Alpha Youth op school: "Je leert staan voor je geloof"

Op steeds meer plekken zoeken jongeren naar manieren om hun geloof te delen met leeftijdsgenoten. Ook op school gebeurt dat. De zestienjarige Juda organiseert samen met anderen Alpha Youth op zijn middelbare school. In een video van Alpha Youth Neder

‘Uw Koninkrijk Kome’
Persbericht

Gebedscampagne tussen Hemelvaart en Pinksteren: ‘Uw Koninkrijk Kome’

‘Uw Koninkrijk Kome’ nodigt christenen uit om tien dagen lang te bidden voor vijf mensen in hun eigen omgeving. De gebedscampagne vindt plaats tussen Hemelvaart en Pinksteren en is een laagdrempelige manier om geloof praktisch vorm te geven. Bid je m

Stichting Israël en de Bijbel
Persbericht

Ontmoetingsdag in Veenendaal: aandacht voor Israël, Bijbel en hoop in onzekere tijden

Op Hemelvaartsdag, donderdag 14 mei 2026, organiseert Stichting Israël en de Bijbel een landelijke ontmoetingsdag in Veenendaal. Onder het thema ‘Levende woorden voor Israël’ staat de dag in het teken van Bijbelverspreiding, actuele ontwikkelingen in

Meerartikelen

CU-Kamerlid Don Ceder
Interview

CU-Kamerlid wil vaderschap op agenda: “800.000 kinderen groeien op in eenoudergezinnen"

Op maandag 11 mei organiseert ChristenUnie-Tweede Kamerlid Don Ceder in Nieuwspoort het symposium ‘Betrokken vaders, bloeiende samenleving’. Tijdens deze bijeenkomst staat de rol en betekenis van betrokken vaders anno 2026 centraal. De directe aanlei

Christelijke app
Nieuws

Christelijke AI-app bereikt duizenden zoekers in gesloten landen als Iran

In landen waar het volgen van Jezus gevaarlijk is, zoeken steeds meer mensen toch naar antwoorden op vragen over het christelijk geloof. Tegelijkertijd groeit de kerk in ondergrondse vorm. Maar hoe bereik je mensen die bang zijn om vragen te stellen?

Jan-Willem Grievink
Column

Hoe misleiding de kerk van binnenuit aantast

Misleiding is geen randverschijnsel, maar een realiteit waar elke christen mee te maken heeft. Volgens Jan-Willem Grievink is het zelfs een van de belangrijkste waarschuwingen van Jezus voor de eindtijd. In dit eerste deel van zijn serie laat hij zie

Koffie voor Gods koninkrijk
Levensverhaal

Koffie met een missie: Mark en Bibi ondernemen voor Gods koninkrijk

Een winstgevend bedrijf runnen volgens ‘koninkrijksprincipes’: in onze kapitalistische maatschappij die steeds meer seculier lijkt te worden, komt dat niet vaak voor. Toch wijden Mark en Bibi* er hun leven aan. Dit doen ze niet veilig in Nederland, m

Acteur Jim Caviezel en regisseur Mel Gibson
Nieuws

Bekende Jezus-film krijgt vervolg: opnames van ‘The Resurrection of the Christ’ afgerond

De opnames van The Resurrection of the Christ zijn afgerond. De film is het vervolg op de bekende film The Passion of the Christ van regisseur Mel Gibson. De nieuwe productie verschijnt in twee delen in 2027. Dat meldt The Christian Post.  Het eerste

Ds. W. A. Zondag
Video

GerGem-predikant wijst op mensen die voorwaarden aan God stellen voordat ze geloven

"Er zijn mensen die hun heel leven wachten op één specifieke Bijbeltekst. Nee, zeggen onze vaderen, niet één specifieke tekst en ga de Heere daar ook niet op vastpinnen. U moet God niet aan onze voorwaarden gaan binden. Laat de Heere daarin toch vrij

Marco Rubio en president Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse minister ontmoet paus Leo na hevige botsing met Trump over Iran-oorlog

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft donderdag een bezoek gebracht aan paus Leo in het Vaticaan. Het gesprek vond plaats na weken van spanningen tussen de paus en president Donald Trump over de oorlog met Iran. De relatie

Greg Locke
Nieuws

Amerikaanse predikant beschuldigde tv-evangelisten jarenlang van misbruik en mensenhandel

De Amerikaanse predikant Greg Locke heeft uitspraken over tv-evangelisten Kenneth Copeland en Joel Osteen teruggenomen. Jarenlang beschuldigde hij hen van misbruik, pedofilie en mensenhandel. Nu zegt hij dat hij nooit bewijs in handen heeft gehad. Da

Oeganda
Nieuws

Moslimfamilie in Oeganda hakt handen van man af na bekering tot christendom

In Oeganda is een christelijke bekeerling zwaargewond geraakt nadat zijn islamitische familie hem aanviel. Daarbij werden de handen van de 40-jarige Kalegeya Faruku afgehakt. Morning Star News meldt dat de man zo is toegetakeld omdat hij zich enkele

ZERA worship
Persbericht

ZERA worship brengt live-EP ‘Alles mogelijk’ uit

Vandaag verschijnt de nieuwe EP Alles mogelijk van ZERA worship. De vijf liederen werden live opgenomen tijdens de ZERA Worship Conference op 7 februari, waar honderden zang- en aanbiddingsleiders uit kerken in heel Nederland samenkwamen voor aanbidd

Johann Sebastian Bach
Persbericht

Internationale conferentie verkent sterven in de muziek van Bach

Van 1 tot en met 3 juni organiseert de vakgroep Theologie & Muziek van de Theologische Universiteit Apeldoorn een internationale conferentie over de dood in de muziek van Johann Sebastian Bach. De conferentie draagt de titel “The Art of Dying accordi

Nigeria
Nieuws

Islamitische herders richten bloedbad aan in Nigeria: 13 doden waaronder drie zwangere vrouwen

In Plateau State, Nigeria, zijn op vrijdag 8 mei dertien christenen om het leven gekomen tijdens een aanval door islamitische Fulani-herders in de Ngbra Zongo-gemeenschap in Bassa County. De aanval vond plaats in de vroege uren van de ochtend. Joseph