In memoriam Johan Frinsel: een 'reformatorische pinksterman' uit de Jordaan

Levensverhaal 15 oktober 2021 Krijn de Jong
Johan Frinsel

Wat was de meest opvallende gave van de op vrijdag 8 oktober overleden oud-directeur van Tot Heil des Volks? Dat is niet eenvoudig vast te stellen. Hij had er veel. Evangeliseren, spreken, preken, schrijven, tekenen en schilderen, muziek maken en tenslotte: vertellen. Als verhalenverteller is Johan Frinsel wellicht het bekendst geworden. En dan vooral verhalen uit de Jordaan. Met zijn warme stem en zijn Amsterdamse accent las hij voor de radio zijn boeken voor. Die jongen uit de Jordaan, dat was hij zelf. Geboren in de Eerste Bloemdwarsstraat. Om de hoek de Westertoren. Daar zat hij volgens eigen zeggen met zijn bretels aan vast. Aan die toren dan, niet aan de kerk. Toen Tot Heil des Volks in 1997 haar kerstfeest vierde in de Westerkerk, betrad hij voor het eerst van zijn leven het kerkgebouw.

De familie Frinsel woonden met z’n vijven op een éénkamer woninkje in een smal staatje. De dokter had gezegd dat het niet goed was voor zijn gezondheid om de hele dag in zo’n bedompte kamer te zitten. Naar de Bewaarschool gaan zou beter zijn. Om de hoek, in de Bloemstraat, was er zo’n school. Een Bewaarschool van Tot Heil des Volks. Wist hij veel? Pas toen Frinsel in 1967 directeur van tot Heil des Volks was geworden ontdekte hij het verband. Maar belangrijker dan dat was de juffrouw die hij daar kreeg. Juffrouw Huisman. Een onderwijzeres die de Here Jezus liefhad en die iets van die liefde wist over te brengen op ‘haar’ kinderen. Bij de kleine Johan viel het in toebereide aarde. Het was het prille begin van een lang leven met Christus. In zijn autobiografie heeft hij zijn juffrouw geëerd. ‘Met dank aan de juf’, luidt de titel.

Een Pr-afdeling was niet nodig. Frinsel schreef gewoon op wat er gedaan werd en de achterban doneerde met gulle hand.

Bekend was Johan Frinsel natuurlijk ook als directeur van Tot Heil des Volks. Hij wist de vereniging geheel te vernieuwen en tegelijkertijd helemaal in lijn te houden met de oorspronkelijk doelen. De scholen die Tot Heil des Volks bestuurde waren één voor één gesloten. Wat nu? Het waren de roerige zestigerjaren. Een tijd van opstand, maar ook een tijd van veel ellende. Drugs deden hun intrede. Al snel liepen de zwakken vast. Frinsel begon, zonder voorbeeld, een opvangcentrum voor mensen die kampten met verslaving. Het Opvangcentrum kwam in een van de scholen die leeg waren komen te staan. De twee andere scholen werden jeugdhotels. Vele duizenden mensen van over de hele wereld werden er gastvrij ontvangen en hoorden er het Evangelie. Er was nog meer werk te doen. Toen de meeste mensen op zijn best nog grappen maakten over homo’s bood Frinsel hen hulp. Er werd naar hen geluisterd en met de Bijbel in de hand werd er gezocht naar de wil van God voor hun leven. Weer later werd een werk begonnen onder prostituees: Het Scharlaken Koord. Het Heil was een bijzondere club. Wat was het geheim? Misschien dit. Het Heil wist wonderlijke tegenstellingen met elkaar te verbinden. Evangelische - en reformatorische christenen trokken er samen op. Hulpverlening en de tijdgeest bestrijden gingen hand in hand. Men was onafhankelijk en toch gebonden, modern en helemaal in de traditie. Frinsel belichaamde dit. Hij was de inspirator.

Een Pr-afdeling was niet nodig. Frinsel schreef gewoon op wat er gedaan werd en de achterban doneerde met gulle hand. Die giften werden jarenlang één voor één verantwoord in het maandblad De Oogst. Maar de mensen uit de achterban werden niet alleen gezien als sponsoren, ze waren medewerkers. Ze leefden mee en ze baden mee. Middels honderden spreekbeurten in het land was er ook direct contact. Het werk werd uiteengezet en de hoorders werden geïnspireerd en gestimuleerd om ook zelf in hun eigen omgeving naar de zwakkeren om te zien. Het maandblad De Oogst bond de mensen samen. Er werd verslag van het werk gedaan en achtergronden werden belicht. Maar de lezers trokken ook de (kerk)grenzen over. Wereldwijde zending kreeg veel aandacht en de vervolgde geloofsgenoten en natuurlijk Israël.

Verdrietig is het dat hij van veel van zijn werk is vervreemd geraakt. De draai bij de EO kon en wilde hij niet meemaken.

Een van de heiltradities die Frinsel uitdrukkelijk in ere hield was de Kerstviering. Dan meldde de achterban zich in groten getale. Het was een ontmoeting met alle betrokkenen. De werkers waren er en de gasten van de verschillende centra en de bestuurders. Allemaal verenigd rond het wonderlijke Kind. ‘Komt verwondert u hier mensen’. En Frinsel vertelde. Elk jaar een vers verhaal. Elk jaar een verhaal met een boodschap. En natuurlijk zingen. Het Urker mannenkoor was zijn koor. Die bovenstem bij het ‘Ere zij God’. Het deed zijn hart beven.

‘De jongen uit de Jordaan’ heeft zich op veel terreinen begeven. Bij de Evangelische Omroep werd hij vicevoorzitter. Van harte maakte hij deel uit van het bestuur van de Vrienden van het Cheider. Voor de toenmalige RPF zat hij bijna in de Tweede Kamer. Verdrietig is het dat hij van veel van zijn werk is vervreemd geraakt. De draai bij de EO kon en wilde hij niet meemaken. Hij trok zich terug. Ook de latere draai bij Tot Heil des Volks heeft hem veel pijn gedaan. Tot zijn verdriet zag hij De Oogst verdwijnen, de Bijbelse hulp aan mensen met homoseksuele problemen volgde. Het contact ging verloren. Het deed hem pijn. Hij herkende het Heil niet meer. Hij probeerde zich te troosten met het verleden. ‘Wat hebben we veel mogen doen’.

Profetische gaven had Frinsel zeker. Toen begin jaren zeventig het ‘Voorontwerp Wetsvoorstel Gelijke Behandeling’ aan de kamer werd aangeboden, was zijn directe reactie: ‘dit leidt tot een verbod van de Bijbel’. We zijn daar inmiddels veel dichterbij gekomen. Hoe lang mogen we ons nog vrijuit op de Bijbel beroepen? Maar hij keek niet alleen naar de seculiere wereld. Als pinksterchristen die dicht bij Gods Woord wilde blijven, doorzag hij scherp de zwakte van de opkomende charismatische beweging. De vele valkuilen. Het overspannen, opgeklopte geloof. Al die buitenbijbelse theorieën. Hij stelde het aan de kaak. Veel vrienden maakte hij er niet mee. Gelijk had hij wel. In sommige kringen had hij de bijnaam 'reformatorische pinksterman'. Altijd hield hij vast aan de Bijbel. Alleen de Bijbel, niet minder maar ook niet meer.

In sommige kringen had hij de bijnaam 'reformatorische pinksterman'. Altijd hield hij vast aan de Bijbel. Alleen de Bijbel, niet minder maar ook niet meer.

Begaafde mensen hebben ook hun zwakheden. Wonderlijk was het dat de spreker en verteller in kleiner gezelschap toch een verlegen man bleek te zijn. Zich mengen tussen de mensen? Liever hield hij zich afzijdig. Personeelsbeleid was niet zijn sterke kant. Dat leidde bij sommigen tot onnodige pijn. En zijn eindeloze activiteiten zijn wel erg in mindering gekomen op het gezinsleven. Het thuisfront mistte hem.

De laatste jaren van zijn leven waren moeilijk, zeker nadat hij in 2013 zijn steun en toeverlaat Aaf door de dood had verloren. Hij kon haar moeilijk missen. Zijn wereld werd kleiner en kleiner. Fysiek en geestelijk. Steeds minder spullen vulden zijn kamer. Daar lagen nog een bijna geheel versleten Bijbel, een aantal ingebonden jaargangen van de Oogst en zijn eigen boeken. En een mondharmonica. Daar speelde hij nog regelmatig op tot vreugde van zijn medebewoners. Maar beter nog was hij in zingen. Zijn stem had niet in kracht ingeboet. ‘Geest van God maak in dit uur al uw kind’ren vrij’ en ‘Ik zie een poort wijd open staan’. Maar wat was hij zwak geworden. ‘Mag ik nu naar de hemel?’, vroeg hij aan de zuster als hij 's avonds naar bed werd geholpen. Hij was geworden wat hij ook altijd benadrukte: nietig, klein en machteloos. Zo mocht hij die open poort binnengaan.

Bovenstaand artikel is aangeleverd door Krijn de Jong, één van de bloggers van Zaut.org.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Vietnam
Nieuws

Vietnamese Montagnard christenen opnieuw gearresteerd om geloof

Twee Vietnamese christenen, dominee Siu Yúi (68) en kerklid Siu Dok (40), zijn onlangs gearresteerd in de provincie Gia Lai, gelegen in de centrale hooglanden van Vietnam. De mannen, die behoren tot de Montagnard-gemeenschap, worden ervan beschuldigd

China
Nieuws

China ontzegt pastors Bijbels in gevangenis

Drie predikanten van de Maizhong Reformed Church in China mogen in de gevangenis geen Bijbels ontvangen. Pastor Zhang Sen, Pastor Chang Shun en ouderling Ma Tao, die in juni 2025 werden gearresteerd, hebben herhaaldelijk verzocht om toegang tot de Bi

Kamer
Nieuws

Tweede Kamer stemt in met wijziging Embryowet: CU luidt noodklok

De Tweede Kamer heeft ingestemd met een wijziging van de Embryowet. Daardoor geldt de wet straks niet alleen voor embryo’s die ontstaan uit de samensmelting van een eicel en een zaadcel, maar ook voor embryo-achtige structuren die in een laboratorium

Kerk in Kyiv zwaar beschadigd door Russische raketaanval
Nieuws

Opnieuw Oekraïense kerk zwaar beschadigd door Russische luchtaanval

Een evangelische kerk in de Oekraïense hoofdstad Kyiv is zwaar beschadigd geraakt door een Russische raketaanval. Dat meldt Evangelical Focus. De aanval vond gisterenochtend plaats. Er vielen geen slachtoffers, omdat het kerkgebouw op dat moment leeg

Jongeren met LHBTI-vlag
Nieuws

Rechter wijst bezwaar van christen tegen LHBTI-symbolen op kantoor af

Een Britse christen heeft opnieuw een rechtszaak verloren over LHBTI-symbolen op de werkvloer. Mark Jennings wilde dat zijn toekomstige werkgever alle regenboogsymbolen en andere LHBTI-uitingen uit het kantoor zou verwijderen. Volgens hem waren deze

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP stelt Kamervragen over onderbouwing puberteitsremmers en hormoonbehandelingen bij kinderen

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk heeft schriftelijke vragen gesteld aan minister Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) over de wetenschappelijke onderbouwing van puberteitsremmers en hormoonbehandelingen bij minderjarigen met genderdysfor

Ds. G. van Zanden
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Uddel: ds. G. van Zanden

De hervormde gemeente te Uddel mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. G. van Zanden (foto) nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant volgt in de Veluwse plaats ds. A. Vonk Noordegraaf op. Laatstgenoemde predikant vert

ZERA Worship
Persbericht

Dagtickets voor ZERA Worship Festival beschikbaar: korting voor snelle beslissers

Bezoekers die niet het volledige weekend aanwezig kunnen zijn bij het ZERA Worship Festival 2026, kunnen vanaf nu ook dagtickets aanschaffen. Dat maakt de organisatie bekend. Wie vóór 7 juni een ticket koopt, ontvangt bovendien tien euro korting. Het

Meerartikelen

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Mijn haat-liefdeverhouding met bekeringsverhalen

Regelmatig verschijnen op Cvandaag bekeringsverhalen van christenen. Daar maken we heel bewust ruimte voor. We willen laten zien hoe God aan het werk is in deze wereld en hoe de Heilige Geest mensenlevens verandert. Toch merk ik dat ik de laatste jar

Wouter Voshol
Interview

Van lege kerk naar levendige ontmoetingsplek: nieuw platform wil kerken helpen

Een kerk die niet alleen op zondag open is, maar doordeweeks bruist van ontmoetingen en activiteiten. Dat is het voorstel van Wouter Voshol, oprichter van het nieuwe platform Kerk&Ruimte. Hij wil kerkgebouwen in Nederland transformeren tot levendige

Ds. Mark de Jager
Column

‘Wat mag geloof jou kosten?’ Een vraag die ik meenam uit Nigeria

Een paar maanden geleden ging mijn telefoon: of ik beschikbaar was voor een bezoek aan christenen in Nigeria. Af en toe zie je iets op het nieuws: ontvoeringen door terroristische organisaties als Boko Haram en IS, geweld tussen bevolkingsgroepen. Te

Huis ter Duin
Video

Indrukwekkende beelden: Voetbalelftal Curaçao aanbidt God vlak voor vertrek naar WK

Net als Nederland speelt ook Curaçao deze maand het WK Voetbal in de Verenigde Staten. Ter voorbereiding daarop trainde de voetbalploeg in Nederland. Enkele uren voordat ze doorreisden naar de Verenigde Staten deed het voetbalteam actief mee aan een

Jongeren en geloof
Persbericht

Symposium over Gen Z in de kerk: hoe geef je een nieuwe generatie geloofstaal en houvast?

In kerken en christelijke organisaties wordt een opvallende beweging zichtbaar: onder jongeren en jongvolwassenen uit Generatie Z is een groeiend verlangen naar zingeving. Steeds meer van hen zoeken de kerk op. Tegelijk groeit deze generatie op in ee

gokverslaving
Nieuws

Aantal jongeren met gokverslaving verdubbeld: Tot Heil des Volks start campagne

Het aantal jongeren dat hulp zoekt vanwege een gokverslaving is in drie jaar tijd verdubbeld. Dat signaleert Stichting Tot Heil des Volks op basis van ervaringen bij haar hulplocatie Waypoint Urk. De christelijke hulporganisatie start daarom de campa

CU-congres
Nieuws

ChristenUnie-bestuur spreekt zich uit over asiel: ‘Menswaardig, uitvoerbaar en rechtvaardig beleid’

Het partijbestuur van de ChristenUnie probeert de rust terug te brengen in de felle discussie over het asielbeleid binnen de partij. In aanloop naar het partijcongres spreekt het bestuur steun uit voor een motie van oud-fractievoorzitter Leen van Dij

biechthokje
Nieuws

Franse bisschoppen verzetten zich tegen voorstel rond biechtgeheim

De Rooms-Katholieke Kerk in Frankrijk heeft haar zorgen uitgesproken over een wetsvoorstel dat priesters zou verplichten om meldingen van kindermisbruik door te geven aan de autoriteiten, ook wanneer die informatie tijdens de biecht wordt gedeeld. De

Oscar Lohuis
Interview

Oscar Lohuis ontmoet vervolgde christenen: "Ze zijn minder bang om te sterven dan wij"

"Ons martelaarschap zal geen zwakte zijn, maar een getuigenis van kracht." Die woorden van een Syrische christen die een aanslag op zijn kerk overleefde, lieten evangelist Oscar Lohuis niet meer los. Afgelopen zondag in Hour of Power vertelde hij ove

getrouwd stel
Persbericht

Onderzoek leidt tot naamswijziging Marriage Course

De Marriage Course en Premarriage Course gaan verder onder de naam Dichter. Met deze nieuwe naam wil Alpha Nederland kerken helpen om nog meer stellen te bereiken en de drempel om aan te sluiten verlagen. De nieuwe naam sluit aan bij wat Alpha Nederl

Nigeria
Nieuws

VN verzocht om onderzoek te doen naar 'genocide' op christenen in Nigeria

De Verenigde Naties (VN) worden opgeroepen onderzoek te doen naar toenemend geweld tegen christenen en gematigde moslims in Nigeria, dat volgens ingediende documenten neerkomt op genocide. Een memorandum is verstuurd naar Nazila Ghanea, de speciale r

converstietherapie
Analyse

Wat betekent verbod op ’conversietherapie’ voor christenen? 5 vragen en antwoorden

Een wetsvoorstel dat bedoeld is om kwetsbare mensen te beschermen tegen schadelijke vormen van ‘homogenezing’ en conversietherapie, is vandaag onderwerp van gesprek. Voorstanders spreken van een noodzakelijke stap tegen praktijken die psychische scha