In memoriam Johan Frinsel: een 'reformatorische pinksterman' uit de Jordaan

Levensverhaal 15 oktober 2021 Krijn de Jong
Johan Frinsel

Wat was de meest opvallende gave van de op vrijdag 8 oktober overleden oud-directeur van Tot Heil des Volks? Dat is niet eenvoudig vast te stellen. Hij had er veel. Evangeliseren, spreken, preken, schrijven, tekenen en schilderen, muziek maken en tenslotte: vertellen. Als verhalenverteller is Johan Frinsel wellicht het bekendst geworden. En dan vooral verhalen uit de Jordaan. Met zijn warme stem en zijn Amsterdamse accent las hij voor de radio zijn boeken voor. Die jongen uit de Jordaan, dat was hij zelf. Geboren in de Eerste Bloemdwarsstraat. Om de hoek de Westertoren. Daar zat hij volgens eigen zeggen met zijn bretels aan vast. Aan die toren dan, niet aan de kerk. Toen Tot Heil des Volks in 1997 haar kerstfeest vierde in de Westerkerk, betrad hij voor het eerst van zijn leven het kerkgebouw.

De familie Frinsel woonden met z’n vijven op een éénkamer woninkje in een smal staatje. De dokter had gezegd dat het niet goed was voor zijn gezondheid om de hele dag in zo’n bedompte kamer te zitten. Naar de Bewaarschool gaan zou beter zijn. Om de hoek, in de Bloemstraat, was er zo’n school. Een Bewaarschool van Tot Heil des Volks. Wist hij veel? Pas toen Frinsel in 1967 directeur van tot Heil des Volks was geworden ontdekte hij het verband. Maar belangrijker dan dat was de juffrouw die hij daar kreeg. Juffrouw Huisman. Een onderwijzeres die de Here Jezus liefhad en die iets van die liefde wist over te brengen op ‘haar’ kinderen. Bij de kleine Johan viel het in toebereide aarde. Het was het prille begin van een lang leven met Christus. In zijn autobiografie heeft hij zijn juffrouw geëerd. ‘Met dank aan de juf’, luidt de titel.

Een Pr-afdeling was niet nodig. Frinsel schreef gewoon op wat er gedaan werd en de achterban doneerde met gulle hand.

Bekend was Johan Frinsel natuurlijk ook als directeur van Tot Heil des Volks. Hij wist de vereniging geheel te vernieuwen en tegelijkertijd helemaal in lijn te houden met de oorspronkelijk doelen. De scholen die Tot Heil des Volks bestuurde waren één voor één gesloten. Wat nu? Het waren de roerige zestigerjaren. Een tijd van opstand, maar ook een tijd van veel ellende. Drugs deden hun intrede. Al snel liepen de zwakken vast. Frinsel begon, zonder voorbeeld, een opvangcentrum voor mensen die kampten met verslaving. Het Opvangcentrum kwam in een van de scholen die leeg waren komen te staan. De twee andere scholen werden jeugdhotels. Vele duizenden mensen van over de hele wereld werden er gastvrij ontvangen en hoorden er het Evangelie. Er was nog meer werk te doen. Toen de meeste mensen op zijn best nog grappen maakten over homo’s bood Frinsel hen hulp. Er werd naar hen geluisterd en met de Bijbel in de hand werd er gezocht naar de wil van God voor hun leven. Weer later werd een werk begonnen onder prostituees: Het Scharlaken Koord. Het Heil was een bijzondere club. Wat was het geheim? Misschien dit. Het Heil wist wonderlijke tegenstellingen met elkaar te verbinden. Evangelische - en reformatorische christenen trokken er samen op. Hulpverlening en de tijdgeest bestrijden gingen hand in hand. Men was onafhankelijk en toch gebonden, modern en helemaal in de traditie. Frinsel belichaamde dit. Hij was de inspirator.

Een Pr-afdeling was niet nodig. Frinsel schreef gewoon op wat er gedaan werd en de achterban doneerde met gulle hand. Die giften werden jarenlang één voor één verantwoord in het maandblad De Oogst. Maar de mensen uit de achterban werden niet alleen gezien als sponsoren, ze waren medewerkers. Ze leefden mee en ze baden mee. Middels honderden spreekbeurten in het land was er ook direct contact. Het werk werd uiteengezet en de hoorders werden geïnspireerd en gestimuleerd om ook zelf in hun eigen omgeving naar de zwakkeren om te zien. Het maandblad De Oogst bond de mensen samen. Er werd verslag van het werk gedaan en achtergronden werden belicht. Maar de lezers trokken ook de (kerk)grenzen over. Wereldwijde zending kreeg veel aandacht en de vervolgde geloofsgenoten en natuurlijk Israël.

Verdrietig is het dat hij van veel van zijn werk is vervreemd geraakt. De draai bij de EO kon en wilde hij niet meemaken.

Een van de heiltradities die Frinsel uitdrukkelijk in ere hield was de Kerstviering. Dan meldde de achterban zich in groten getale. Het was een ontmoeting met alle betrokkenen. De werkers waren er en de gasten van de verschillende centra en de bestuurders. Allemaal verenigd rond het wonderlijke Kind. ‘Komt verwondert u hier mensen’. En Frinsel vertelde. Elk jaar een vers verhaal. Elk jaar een verhaal met een boodschap. En natuurlijk zingen. Het Urker mannenkoor was zijn koor. Die bovenstem bij het ‘Ere zij God’. Het deed zijn hart beven.

‘De jongen uit de Jordaan’ heeft zich op veel terreinen begeven. Bij de Evangelische Omroep werd hij vicevoorzitter. Van harte maakte hij deel uit van het bestuur van de Vrienden van het Cheider. Voor de toenmalige RPF zat hij bijna in de Tweede Kamer. Verdrietig is het dat hij van veel van zijn werk is vervreemd geraakt. De draai bij de EO kon en wilde hij niet meemaken. Hij trok zich terug. Ook de latere draai bij Tot Heil des Volks heeft hem veel pijn gedaan. Tot zijn verdriet zag hij De Oogst verdwijnen, de Bijbelse hulp aan mensen met homoseksuele problemen volgde. Het contact ging verloren. Het deed hem pijn. Hij herkende het Heil niet meer. Hij probeerde zich te troosten met het verleden. ‘Wat hebben we veel mogen doen’.

Profetische gaven had Frinsel zeker. Toen begin jaren zeventig het ‘Voorontwerp Wetsvoorstel Gelijke Behandeling’ aan de kamer werd aangeboden, was zijn directe reactie: ‘dit leidt tot een verbod van de Bijbel’. We zijn daar inmiddels veel dichterbij gekomen. Hoe lang mogen we ons nog vrijuit op de Bijbel beroepen? Maar hij keek niet alleen naar de seculiere wereld. Als pinksterchristen die dicht bij Gods Woord wilde blijven, doorzag hij scherp de zwakte van de opkomende charismatische beweging. De vele valkuilen. Het overspannen, opgeklopte geloof. Al die buitenbijbelse theorieën. Hij stelde het aan de kaak. Veel vrienden maakte hij er niet mee. Gelijk had hij wel. In sommige kringen had hij de bijnaam 'reformatorische pinksterman'. Altijd hield hij vast aan de Bijbel. Alleen de Bijbel, niet minder maar ook niet meer.

In sommige kringen had hij de bijnaam 'reformatorische pinksterman'. Altijd hield hij vast aan de Bijbel. Alleen de Bijbel, niet minder maar ook niet meer.

Begaafde mensen hebben ook hun zwakheden. Wonderlijk was het dat de spreker en verteller in kleiner gezelschap toch een verlegen man bleek te zijn. Zich mengen tussen de mensen? Liever hield hij zich afzijdig. Personeelsbeleid was niet zijn sterke kant. Dat leidde bij sommigen tot onnodige pijn. En zijn eindeloze activiteiten zijn wel erg in mindering gekomen op het gezinsleven. Het thuisfront mistte hem.

De laatste jaren van zijn leven waren moeilijk, zeker nadat hij in 2013 zijn steun en toeverlaat Aaf door de dood had verloren. Hij kon haar moeilijk missen. Zijn wereld werd kleiner en kleiner. Fysiek en geestelijk. Steeds minder spullen vulden zijn kamer. Daar lagen nog een bijna geheel versleten Bijbel, een aantal ingebonden jaargangen van de Oogst en zijn eigen boeken. En een mondharmonica. Daar speelde hij nog regelmatig op tot vreugde van zijn medebewoners. Maar beter nog was hij in zingen. Zijn stem had niet in kracht ingeboet. ‘Geest van God maak in dit uur al uw kind’ren vrij’ en ‘Ik zie een poort wijd open staan’. Maar wat was hij zwak geworden. ‘Mag ik nu naar de hemel?’, vroeg hij aan de zuster als hij 's avonds naar bed werd geholpen. Hij was geworden wat hij ook altijd benadrukte: nietig, klein en machteloos. Zo mocht hij die open poort binnengaan.

Bovenstaand artikel is aangeleverd door Krijn de Jong, één van de bloggers van Zaut.org.

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

matthijn
Column

En toen was er een tumor...

Vorig jaar kwam ik in de positie dat geen mens me nog kon helpen. Ik klopte aan bij de Crisisdienst GGZ en werd naar huis gestuurd, ondanks dat ik aangaf dat het voor mij niet veilig was. Ik bleef zo veel mogelijk buiten rondlopen en de tweede nacht

Wilkin van de Kamp
Video

Waarom Wilkin van de Kamp bij Psalm 62 aan Moeder Teresa moest denken

In Psalm 62 zegt David dat zijn ziel alleen bij God rust vindt. Die uitspraak deed Wilkin van de Kamp denken aan een interview tussen een journalist en Moeder Teresa. Laatstgenoemde werd gevraagd of ze nog wel tijd had om tot God te bidden. Dit omdat

Ds. M. van Kooten
Video

Ds. Van Kooten: "Verwacht het niet van ambtsdragers, maar van de Heere Jezus"

"Verwacht het niet van deze nieuw bevestigde knechten. U mag en moet ze wel opdragen aan de troon van de genade, en tegelijkertijd zijn zij de Knecht niet. Dat is er maar Een", aldus ds. M. van Kooten. De predikant ging recentelijk voor in een kerkdi

Wietse van der Hoek
Video

Baptistenvoorganger bracht op uitnodiging van ambassade bezoek aan Israël

De afschuwelijke gebeurtenissen op 7 oktober 2023 lieten littekens achter die niet meer verdwijnen. Een datum die zich in het geheugen van mensen heeft gegrift, niet alleen bij Israëli’s maar wereldwijd. Het nieuws stond er vol van, meningen buitelde

Stichting HVC
Video

Christenvervolging in China kort uitgelegd: bekijk de video

Hoe kan het christelijk geloof in China blijven groeien terwijl gelovigen onder druk staan? In deze korte explainer van Stichting HVC krijg je in enkele minuten inzicht in de geschiedenis en de realiteit van christenvervolging in China. Christenen wo

Arne Hulstein
Video

Betalen met crypto: ook in de kerk? In gesprek met expert Arne Hulstein

Contant geld verdwijnt en digitaal betalen wordt steeds normaler. Ook in kerken roept dat nieuwe vragen op. In een extra aflevering van het Family7-programma Uitgelicht! spreekt tech-expert Arne Hulstein over betalen met crypto in de kerk. In een per

Willem Ouweneel
Podcast

Is God rechtvaardig in ons lijden? Willem Ouweneel over Job

Waarom laat God lijden toe en hoe blijft Hij rechtvaardig? In deze podcast van Uitgeverij Gideon staat het Bijbelboek Job centraal. Op basis van het boek God bent U rechtvaardig? neemt Willem J. Ouweneel luisteraars mee in eerlijke vragen over pijn,

30 Dagen Gebed
Persbericht

30 Dagen Gebed: christenen bidden voor de moslimwereld

Frontiers wil dit jaar met 30 Dagen Gebed christenen aanmoedigen om te bidden voor de volken waaruit moslims tot geloof zijn gekomen en die nu zelf het Goede Nieuws delen. Wereldwijd bidden miljoenen christenen voor hen. “Door onze gebeden zijn we me

Meerartikelen

Maarten Goossensen
Levensverhaal

Maarten Goossensen (49) van retraitecentrum De Spil: "Stilte is een traktatie voor de ziel"

Wat ruim twintig jaar geleden begon met een spontaan geboekte retraiteweek bij retraitecentrum De Spil, groeide voor Maarten Goossensen uit tot een nieuw leven. Vandaag de dag woont en werkt hij er als beheerder en coördinator: „Ik heb die week als l

 Saskia de Boer
Interview

AI steeds vaker startpunt van geloofszoektocht: “God kan overal doorheen werken, ook door ChatGPT”

Steeds meer mensen beginnen hun geloofszoektocht niet in de kerk, maar achter hun scherm. Vragen over God, lijden en zingeving worden eerst ingevoerd in AI-tools. Soms leidt dat zelfs rechtstreeks naar fysieke geloofsontmoeting. “Er zijn meerdere men

Sebastiaan van Wessem
Opinie

Misverstand in evangelische kringen: Zalving is geen mystieke kracht

In veel charismatische en evangelische contexten roept het woord 'zalving' sterke associaties op. Vaak wordt het gebruikt in de context van kracht, impact, zichtbare doorbraak of een voelbare atmosfeer van Gods aanwezigheid. Hoewel het hier veelal om

Franscesca Albanese``
Persbericht

Groep Europarlementariërs vraagt ontslag Francesca Albanese op initiatief van SGP

De roep om het vertrek van Franscesca Albanese, de speciale VN-rapporteur voor de Palestijnse gebieden, wordt steeds luider. Op initiatief van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen vraagt nu ook een groep Europarlementariërs om haar onmiddellijke o

Don Ceder
Persbericht

ChristenUnie presenteert manifest ‘Ruimte voor kerken’

De ChristenUnie heeft vandaag samen met lokale fracties het manifest ‘Ruimte voor kerken’ gepresenteerd. Met het document roept de partij kerken, gemeenten en de Rijksoverheid op om gezamenlijk werk te maken van voldoende ruimte voor kerkhuisvesting.

Roemenië
Nieuws

Ex-bewoners Roemeense kindertehuizen beschuldigen predikant van seksueel misbruik

Harvest Christian Fellowship, een grote evangelische gemeente in de Amerikaanse staat Californië, wil dat 22 rechtszaken over vermeend seksueel misbruik worden afgewezen. De zaken zijn aangespannen door voormalige bewoners van kindertehuizen in Roeme

Voorgangers Anglicaanse Kerk
Nieuws

Anglicaanse Kerk stopt gesprekken over zegenen homorelaties, verdeeldheid blijft

De Anglicaanse Kerk, ook wel bekend als de Kerk van Engeland, zet deze zomer een punt achter een meerjarig traject van gesprek en bezinning over relaties, seksualiteit en de zegen van paren van hetzelfde geslacht. Dat besloot de Generale Synode, het

Hugo de Jonge
Video

Hugo de Jonge is aankomende zondag te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag in Hour of Power is voormalig vicepremier Hugo de Jonge te gast. Hij spreekt openhartig over zijn geloofswortels en de invloed van zijn opvoeding in een domineesgezin op zijn leven en leiderschap. “Mijn vader was dominee. De kerk ho

Schoolbussen
Nieuws

Schooldistrict aangeklaagd vanwege mogelijke discriminatie van christelijke organisaties

Een schooldistrict in de Amerikaanse staat Illinois wordt aangeklaagd wegens mogelijke discriminatie van christelijke naschoolse clubs. Dat meldt The Christian Post. Volgens de aanklacht krijgen de zogeheten Good News Clubs minder ruimte dan seculier

Carlino Bus
Video

Video: deze maatregelen moeten urenlange files bij Pinksterconferentie voorkomen

Tijdens Pinksteren vind op het evenemententerrein van Walibi Holland in Biddinghuizen de 56e editie van de Opwekkingsconferentie plaats. Tijdens deze conferentie komen jaarlijks tienduizenden christenen samen om God één of meerdere dagen groot te mak

Piet Baarssen & Ds. K. H. Bogerd
Video

Ds. Bogerd en Piet Baarsen zingen het prachtige: 'Er komen stromen van zegen'

Ds. K. H. Bogerd (rechts op de foto) is als predikant van de hervormde gemeente Jaarsveld dagelijks met het Woord bezig, maar wanneer zijn drukke bestaan dat toelaat, zingt hij graag. En dan voornamelijk als bariton. In onderstaande video zingt hij s

Johan Schep
Video

Evangelist Johan Schep vertelt hoe Melchizedek vooruitwijst naar Christus

In Genesis 14 slaan Abram en Sarai hun tenten op bij de eiken van Mamre, in de buurt van Hebron. Lot woont ondertussen in Sodom. In die regio komen vijf stadskoningen in opstand tegen Kedor-Laomer, de koning van Elam, omdat zij weigeren nog langer be