In memoriam Johan Frinsel: een 'reformatorische pinksterman' uit de Jordaan

Levensverhaal 15 oktober 2021 Krijn de Jong
Johan Frinsel

Wat was de meest opvallende gave van de op vrijdag 8 oktober overleden oud-directeur van Tot Heil des Volks? Dat is niet eenvoudig vast te stellen. Hij had er veel. Evangeliseren, spreken, preken, schrijven, tekenen en schilderen, muziek maken en tenslotte: vertellen. Als verhalenverteller is Johan Frinsel wellicht het bekendst geworden. En dan vooral verhalen uit de Jordaan. Met zijn warme stem en zijn Amsterdamse accent las hij voor de radio zijn boeken voor. Die jongen uit de Jordaan, dat was hij zelf. Geboren in de Eerste Bloemdwarsstraat. Om de hoek de Westertoren. Daar zat hij volgens eigen zeggen met zijn bretels aan vast. Aan die toren dan, niet aan de kerk. Toen Tot Heil des Volks in 1997 haar kerstfeest vierde in de Westerkerk, betrad hij voor het eerst van zijn leven het kerkgebouw.

De familie Frinsel woonden met z’n vijven op een éénkamer woninkje in een smal staatje. De dokter had gezegd dat het niet goed was voor zijn gezondheid om de hele dag in zo’n bedompte kamer te zitten. Naar de Bewaarschool gaan zou beter zijn. Om de hoek, in de Bloemstraat, was er zo’n school. Een Bewaarschool van Tot Heil des Volks. Wist hij veel? Pas toen Frinsel in 1967 directeur van tot Heil des Volks was geworden ontdekte hij het verband. Maar belangrijker dan dat was de juffrouw die hij daar kreeg. Juffrouw Huisman. Een onderwijzeres die de Here Jezus liefhad en die iets van die liefde wist over te brengen op ‘haar’ kinderen. Bij de kleine Johan viel het in toebereide aarde. Het was het prille begin van een lang leven met Christus. In zijn autobiografie heeft hij zijn juffrouw geëerd. ‘Met dank aan de juf’, luidt de titel.

Een Pr-afdeling was niet nodig. Frinsel schreef gewoon op wat er gedaan werd en de achterban doneerde met gulle hand.

Bekend was Johan Frinsel natuurlijk ook als directeur van Tot Heil des Volks. Hij wist de vereniging geheel te vernieuwen en tegelijkertijd helemaal in lijn te houden met de oorspronkelijk doelen. De scholen die Tot Heil des Volks bestuurde waren één voor één gesloten. Wat nu? Het waren de roerige zestigerjaren. Een tijd van opstand, maar ook een tijd van veel ellende. Drugs deden hun intrede. Al snel liepen de zwakken vast. Frinsel begon, zonder voorbeeld, een opvangcentrum voor mensen die kampten met verslaving. Het Opvangcentrum kwam in een van de scholen die leeg waren komen te staan. De twee andere scholen werden jeugdhotels. Vele duizenden mensen van over de hele wereld werden er gastvrij ontvangen en hoorden er het Evangelie. Er was nog meer werk te doen. Toen de meeste mensen op zijn best nog grappen maakten over homo’s bood Frinsel hen hulp. Er werd naar hen geluisterd en met de Bijbel in de hand werd er gezocht naar de wil van God voor hun leven. Weer later werd een werk begonnen onder prostituees: Het Scharlaken Koord. Het Heil was een bijzondere club. Wat was het geheim? Misschien dit. Het Heil wist wonderlijke tegenstellingen met elkaar te verbinden. Evangelische - en reformatorische christenen trokken er samen op. Hulpverlening en de tijdgeest bestrijden gingen hand in hand. Men was onafhankelijk en toch gebonden, modern en helemaal in de traditie. Frinsel belichaamde dit. Hij was de inspirator.

Een Pr-afdeling was niet nodig. Frinsel schreef gewoon op wat er gedaan werd en de achterban doneerde met gulle hand. Die giften werden jarenlang één voor één verantwoord in het maandblad De Oogst. Maar de mensen uit de achterban werden niet alleen gezien als sponsoren, ze waren medewerkers. Ze leefden mee en ze baden mee. Middels honderden spreekbeurten in het land was er ook direct contact. Het werk werd uiteengezet en de hoorders werden geïnspireerd en gestimuleerd om ook zelf in hun eigen omgeving naar de zwakkeren om te zien. Het maandblad De Oogst bond de mensen samen. Er werd verslag van het werk gedaan en achtergronden werden belicht. Maar de lezers trokken ook de (kerk)grenzen over. Wereldwijde zending kreeg veel aandacht en de vervolgde geloofsgenoten en natuurlijk Israël.

Verdrietig is het dat hij van veel van zijn werk is vervreemd geraakt. De draai bij de EO kon en wilde hij niet meemaken.

Een van de heiltradities die Frinsel uitdrukkelijk in ere hield was de Kerstviering. Dan meldde de achterban zich in groten getale. Het was een ontmoeting met alle betrokkenen. De werkers waren er en de gasten van de verschillende centra en de bestuurders. Allemaal verenigd rond het wonderlijke Kind. ‘Komt verwondert u hier mensen’. En Frinsel vertelde. Elk jaar een vers verhaal. Elk jaar een verhaal met een boodschap. En natuurlijk zingen. Het Urker mannenkoor was zijn koor. Die bovenstem bij het ‘Ere zij God’. Het deed zijn hart beven.

‘De jongen uit de Jordaan’ heeft zich op veel terreinen begeven. Bij de Evangelische Omroep werd hij vicevoorzitter. Van harte maakte hij deel uit van het bestuur van de Vrienden van het Cheider. Voor de toenmalige RPF zat hij bijna in de Tweede Kamer. Verdrietig is het dat hij van veel van zijn werk is vervreemd geraakt. De draai bij de EO kon en wilde hij niet meemaken. Hij trok zich terug. Ook de latere draai bij Tot Heil des Volks heeft hem veel pijn gedaan. Tot zijn verdriet zag hij De Oogst verdwijnen, de Bijbelse hulp aan mensen met homoseksuele problemen volgde. Het contact ging verloren. Het deed hem pijn. Hij herkende het Heil niet meer. Hij probeerde zich te troosten met het verleden. ‘Wat hebben we veel mogen doen’.

Profetische gaven had Frinsel zeker. Toen begin jaren zeventig het ‘Voorontwerp Wetsvoorstel Gelijke Behandeling’ aan de kamer werd aangeboden, was zijn directe reactie: ‘dit leidt tot een verbod van de Bijbel’. We zijn daar inmiddels veel dichterbij gekomen. Hoe lang mogen we ons nog vrijuit op de Bijbel beroepen? Maar hij keek niet alleen naar de seculiere wereld. Als pinksterchristen die dicht bij Gods Woord wilde blijven, doorzag hij scherp de zwakte van de opkomende charismatische beweging. De vele valkuilen. Het overspannen, opgeklopte geloof. Al die buitenbijbelse theorieën. Hij stelde het aan de kaak. Veel vrienden maakte hij er niet mee. Gelijk had hij wel. In sommige kringen had hij de bijnaam 'reformatorische pinksterman'. Altijd hield hij vast aan de Bijbel. Alleen de Bijbel, niet minder maar ook niet meer.

In sommige kringen had hij de bijnaam 'reformatorische pinksterman'. Altijd hield hij vast aan de Bijbel. Alleen de Bijbel, niet minder maar ook niet meer.

Begaafde mensen hebben ook hun zwakheden. Wonderlijk was het dat de spreker en verteller in kleiner gezelschap toch een verlegen man bleek te zijn. Zich mengen tussen de mensen? Liever hield hij zich afzijdig. Personeelsbeleid was niet zijn sterke kant. Dat leidde bij sommigen tot onnodige pijn. En zijn eindeloze activiteiten zijn wel erg in mindering gekomen op het gezinsleven. Het thuisfront mistte hem.

De laatste jaren van zijn leven waren moeilijk, zeker nadat hij in 2013 zijn steun en toeverlaat Aaf door de dood had verloren. Hij kon haar moeilijk missen. Zijn wereld werd kleiner en kleiner. Fysiek en geestelijk. Steeds minder spullen vulden zijn kamer. Daar lagen nog een bijna geheel versleten Bijbel, een aantal ingebonden jaargangen van de Oogst en zijn eigen boeken. En een mondharmonica. Daar speelde hij nog regelmatig op tot vreugde van zijn medebewoners. Maar beter nog was hij in zingen. Zijn stem had niet in kracht ingeboet. ‘Geest van God maak in dit uur al uw kind’ren vrij’ en ‘Ik zie een poort wijd open staan’. Maar wat was hij zwak geworden. ‘Mag ik nu naar de hemel?’, vroeg hij aan de zuster als hij 's avonds naar bed werd geholpen. Hij was geworden wat hij ook altijd benadrukte: nietig, klein en machteloos. Zo mocht hij die open poort binnengaan.

Bovenstaand artikel is aangeleverd door Krijn de Jong, één van de bloggers van Zaut.org.

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

Resolutie SGP over terugkeer uitgezette zendelingen in Turkije aangenomen

Mede op initiatief van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen nam het Europees Parlement in Straatsburg donderdagmiddag een resolutie aan met de oproep aan Turkije om uitgezette christelijke zendelingen weer terug te laten keren. Turkije zette de af

Grote Kerk Alkmaar
Nieuws

Minister grijpt niet in na weigering paasdienst in Grote Kerk Alkmaar

Onlangs werd bekend dat de protestantse gemeente Alkmaar de Grote Kerk van Alkmaar niet mag huren voor een kerkdienst. De weigering leidde vervolgens zowel in de Alkmaarse gemeenteraad als de Tweede Kamer tot vragen. Minister Gouke Moes (Onderwijs, C

Gereformeerde Gemeente Gouda
Nieuws

GerGem stelt toetsingscommissie in bij behandeling klachten over seksueel misbruik

De generale synode van de Gereformeerde Gemeenten (GG) heeft woensdag in Gouda besloten een onafhankelijke toetsingscommissie in te stellen. Deze commissie moet zorgen voor extra zorgvuldigheid en meer onafhankelijkheid bij de behandeling van klachte

Oeganda
Nieuws

Moslimextremisten vallen pastors aan na kerkdienst in Oeganda

Twee pastors uit Oost-Oeganda zijn op 30 januari aangevallen door moslimextremisten. Ze raakten daarbij gewond en verbleven ruim een week in het ziekenhuis. De twee geestelijken van de New Life Church in Palilisa werden op de terugweg van een kerkdie

Ds. H. C. Bezemer
Nieuws

CGK Urk hoopt op komst ds. H. C. Bezemer

De christelijke gereformeerde kerk te Urk hoopt op de komst van ds. H. C. Bezemer (foto). In de Maranathakerk is één van de predikantsplaatsen vacant in verband met het emeritaat van ds. H. Korving. Laatstgenoemde predikant ging in 2021 met emeritaat

Psalm 139 - Open Doors
Video

Luister naar deze prachtige versie van Psalm 139: 'Heer die mij ziet zoals ik ben'

'Gij volgt mij waar ik zit of sta. Wat mij ten diepste houdt bewogen, 't ligt alles open voor Uw ogen.' Deze woorden zijn afkomstig uit het prachtige lied 'Heer die mij ziet zoals ik ben.' Het lied, gebaseerd op Psalm 139 en afkomstig van The Psalm P

Olympische spelen
Nieuws

Olympische Spelen: 192 deelnemers afkomstig uit landen die christenen vervolgen

De Olympische Winterspelen in Milaan zijn in volle gang. Sport verbroedert, zo is de algemene opvatting. Er zit echter een schaduwzijde aan deze Spelen. Maar liefst 192 atleten zijn afkomstig uit landen waar christenen vervolgd worden. Die informatie

Kerkganger
Dagelijks leven

Refoweb-vragensteller vindt autisme en kerkgang ingewikkelde combinatie

Een dertiger uit de Protestantse Kerk in Nederland heeft op Refoweb openhartig zijn worsteling gedeeld met gemeente-zijn. Hij is ongetrouwd, woont alleen en kreeg enkele jaren geleden de diagnose autisme. Vooral op sociaal gebied ervaart hij grote on

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

VS sturen 200 militairen naar Nigeria voor strijd tegen islamitisch terrorisme

De Verenigde Staten sturen 200 militairen naar Nigeria om het Nigeriaanse leger te trainen in de strijd tegen islamitische terreurgroepen. Deze inzet volgt op recente Amerikaanse luchtaanvallen en waarschuwingen van president Donald Trump over de aan

Stap voor stap dichter bij Jezus
Persbericht

NBG nodigt uit tot bezinning met nieuw veertigdagentijdproject

Wat houdt mij bezig? Hoe leef ik? Waar word ik geraakt als ik over Jezus lees? Voor wie in de Veertigdagentijd wil stilstaan bij zulke vragen, heeft het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap het leesplan Stap voor stap dichter bij Jezus. Daarmee laat j

Klint Kubiak
Nieuws

Coach Super Bowl-team getuigt van geloof: “Onze identiteit ligt in Christus"

In aanloop naar de Super Bowl, de finale van de Amerikaanse footballcompetitie en een van de grootste sportevenementen ter wereld, spraken coaches en begeleiders van de Seattle Seahawks open over hun christelijk geloof. Terwijl het team zich voorbere

Poetin
Nieuws

Mensenrechtenactivisten: Poetin zet Russisch-Orthodoxe Kerk in om religie te onderdrukken

Het regime van president Vladimir Poetin zet de Russisch-Orthodoxe Kerk in om andere geloofsovertuigingen te onderdrukken. Dat is de conclusie van verschillende geestelijken en mensenrechtenactivisten tijdens de Internationale Top over Godsdiensvrijh

Lin Button
Interview

Lin Button voelt zich de oudste zoon: "Een leugen waarvan God ons wil bevrijden"

“Veel christenen zijn erg plichtsgetrouw en doen goede dingen voor God. Maar een intieme relatie met Hem missen ze.” Auteur en counselor Lin Button leidt aanstaand weekend de TPZ-conferentie in Houten en worstelde er ook zelf mee. “Ik dacht dat ik he

Ds. W. M. Mulder
Nieuws

HHK Nieuwleusen beroept ds. W. M. Mulder uit Springford (Canada)

De hersteld hervormde gemeente te Nieuwleusen (Rehoboth) hoopt binnenkort weer over een eigen predikant te beschikken. Afgelopen week werd een beroep uitgebracht op ds. W. M. Mulder (foto). De predikant, die sinds 2021 verbonden is aan de Reformed Ch

Kort geding kerk
Nieuws

CGK Urk-Eben Haëzer roept alsnog classis bijeen: kort geding afgeblazen

De Christelijke Gereformeerde Kerk (CGK) Urk-Eben Haëzer zal alsnog een officiële classisvergadering beleggen voor de kerken in de regio Zwolle. Daarmee is het aangekondigde kort geding van de CGK Hasselt en de NCGK Lelystad van de baan. De rechtszaa

Paschal
Nieuws

Christenen in Nigeriaans dorp leven in constante angst: "We verliezen hoop"

Honderden christenen in een Nigeriaans dorp leven in constante angst en zijn getraumatiseerd door aanhoudend geweld, ontvoeringen en moorden. Hoewel een ontvoerde katholieke priester uit het dorp recent na 61 dagen ontvoering vrijkwam, leven de chris

Bikker
Nieuws

Coalitie halt toegeroepen onder leiding van CU: "Vorm van machtspolitiek"

Het was een klein zinnetje in het coalitieakkoord met mogelijk grote gevolgen voor de kleine christelijke partijen. VVD, CDA en D66 wilden onderzoeken of er een kiesdrempel ingevoerd kan worden. Maar daar stak de volledige oppositie, onder aanvoering

Nayib Bukele
Positief nieuws

President Bukele schrijft ommekeer El Salvador toe aan Gods werk

De president van El Salvador, Nayib Bukele, zegt dat de grote veranderingen in zijn land een geestelijke basis hebben. In een recente boodschap op Instagram schrijft hij dat de ommekeer niet alleen te verklaren is door politiek beleid. Volgens Bukele

Ds. M. Messemaker
Video

Ds. Messemaker vertelt waar hij zich in de kerk steeds meer zorgen om maakt

"Weet u dat ik daar steeds meer bezorgd over ben? Dat er in de kerk mensen zitten die ervan uitgaan dat ze God gevonden hebben, maar niet eens weten wat het betekent om Hem te missen", aldus ds. M. Messemaker. De hervormde predikant waarschuwde in ee

President Donald Trump
Nieuws

Christelijke politicus wil gebedsontbijt mijden zolang Trump president is

De Zwitserse parlementariër en theoloog Marc Jost wil het National Prayer Breakfast, een jaarlijks gebedsontbijt, in de Verenigde Staten niet meer bezoeken zolang Donald Trump president van Amerika is. Hij zegt dat na zijn ervaringen bij de bijeenkom