Ingrijpen in het DNA van embryo’s: laat jij je mening ook horen?

Dagelijks leven 7 oktober 2019 Yvonne Geuze-van Horssen

‘Kiembaanmodificatie’ of ‘ingrijpen in embryo-DNA’. Voor velen zeggen deze begrippen nu nog niet zo veel, maar daar zal op korte termijn verandering in komen. Van 2019 tot 2020 zullen er door heel Nederland debatten en dialogen georganiseerd worden waarbij de vraag centraal staat: wat vindt Nederland van kiembaanmodificatie? Of, anders gezegd, vinden wij het wenselijk om de mogelijkheid te hebben het DNA van embryo’s veranderen? NPV-Zorg voor het leven doet mee aan het nationale project dat als doel heeft om de maatschappelijke dialoog over dit thema aan te wakkeren.

De uitkomsten van de maatschappelijke dialoog zullen leiden tot een advies aan de overheid. In dat advies wordt beschreven hoe wij als samenleving om willen gaan met nieuwe medisch-technologische ontwikkelingen. Voor christenen vormen de dialogen een cruciaal moment om op te komen voor de beschermwaardigheid van het leven. Laat jij je mening ook horen?

Het zal niemand ontgaan zijn dat de gezondheidstechnologie zich in een hoog tempo ontwikkelt. De mogelijkheden om de kwaliteit van het leven te verhogen breiden zich uit. Sinds 2015 wordt er steeds meer onderzoek gedaan naar kiembaanmodificatie: het veranderen van DNA in menselijke embryo’s, waarbij de veranderingen doorgegeven worden aan het nageslacht. Bij kiembaanmodificatie worden ongewenste genen met een ingewikkelde techniek, de CRISPR-CAStechniek, uit het DNA ‘geknipt’ en vervangen door gewenste genen. Op deze manier kunnen er in theorie bijvoorbeeld erfelijke ziekten uit familielijnen gehaald worden. Het lijkt erop dat het niet lang meer duurt voordat de techniek klaar is voor gebruik. Wanneer de ontwikkelingen doorgaan, zal het in de toekomst misschien ook mogelijk worden om bepaalde uiterlijke kenmerken of persoonlijke eigenschappen van mensen te veranderen.

Wetenschap en politiek roepen op tot een maatschappelijke dialoog
De wereld stond op z’n kop toen de Chinese onderzoeker He Jiankui in 2018 meldde dat er een tweeling geboren was waarvan hij de genen had veranderd toen zij nog een embryo waren. De kinderen zouden door deze DNA verandering beschermd zijn tegen hiv-infecties. Dit klinkt veelbelovend. Toch zijn er veel wetenschappers en beleidsmakers die vraagtekens zetten bij onderzoeken rond het ingrijpen in DNA. Er is nog weinig bekend over de veiligheid van de technieken. En, is het ethisch verantwoord om veranderingen te maken in menselijk DNA? Gebruiken we de techniek om mensen beter te maken of om ‘betere mensen’ te maken? Omdat de gevolgen van DNA veranderingen verstrekkend kunnen zijn, menen velen dat een maatschappelijke dialoog nodig is voordat er verantwoorde besluiten gemaakt kunnen worden over het eventueel veranderen van de regelgeving op medisch-ethisch gebied. Daarom stelt de overheid de vraag: wat vindt Nederland van kiembaanmodificatie? Een belangrijke vraag! Hierover gaan we in gesprek tijdens de DNA-dialogen.

Waarom moeten christenen meedoen?
Met de DNA-dialogen staat er veel op het spel. De overheid vraagt om ‘de mening van Nederland’ vóórdat zij belangrijke (beleids-)keuzes maakt. En terecht, want als samenleving dragen wij een grote verantwoordelijkheid voor de maatschappij en onze toekomstige generaties. Voor christenen bieden de DNA-dialogen een unieke kans om met anderen na te denken over vele morele kwesties. De dialogen zorgen ervoor dat de Embryowet, waarin op dit moment is bepaald dat embryokweek voor onderzoeksdoeleinden verboden is, onder de volle aandacht is. Een wet die direct raakt aan de het principe van de beschermwaardigheid van het prille leven. Ook staan vragen centraal als: zal de wereld mooier worden wanneer ziekten en imperfecties niet meer hoeven te bestaan? Wie bepaalt welke aandoeningen ernstig genoeg zijn om ingrijpen te rechtvaardigen? Zullen toekomstige generaties leven in een wereld waarin zij te maken krijgen met de gevolgen en eventuele bijeffecten van het genetisch ingrijpen? Verdienen embryo’s bescherming? En, zijn de eerste kinderen waarvan het DNA aangepast wordt geen proefkonijnen van de wetenschap? Juist in deze dialogen kunnen wij benadrukken dat het leven, van begin tot eind, mét of zonder aandoening, bescherming verdient.

Waar het prachtig is om ziekten te kunnen voorkomen, blijft het ook van groot belang om besef te hebben van onze verantwoordelijkheden in Gods schepping. Juist nu er fundamentele vragen en morele kwesties gelanceerd worden, mogen wij ons niet onttrekken. Wanneer wij onze standpunten inbrengen, komt er iets in beweging. ‘De mening van Nederland’ moet ook gekleurd zijn door de visie van christenen.

Hoe kan ik meedoen?
Graag nodig ik iedereen van harte uit om aanwezig te zijn bij de DNA-dialogen. Ook is het mogelijk om je actief te mengen in een online discussie. De eerste DNA-dialoog - de kick-off - zal D.V. woensdagavond 9 oktober plaatsvinden in Rotterdam, daarna volgen nog vele andere dialogen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Israël
Nieuws

Christenen blij met vrijlating Palestijnse Anglicaanse vrouw uit Israëlische gevangenis

Christelijke leiders reageren opgelucht op de vrijlating van Layan Nasir, een Palestijnse christelijke vrouw die maandenlang vastzat in Israëlische detentie. Nasir is lid van St Peter’s Anglican Church in Birzeit op de Westelijke Jordaanoever. De vro

Bevrijdingsconcert Katwijk aan Zee
Video

Nederland Zingt-video: koor- en samenzang vanuit Katwijk aan Zee

Nederland Zingt heeft een nieuwe muziekvideo gepubliceerd met koor- en samenzang vanuit de Nieuwe Kerk in Katwijk aan Zee. De opname is gemaakt tijdens het Bevrijdingsconcert op 2 mei en staat volledig in het teken van Gods trouw, hoop en aanbidding.

Veilige kerk
Persbericht

Lotgenotendag ‘Veilige Kerk’ biedt ruimte voor herstel en ontmoeting

Op zaterdag 30 mei 2026 organiseert Veilige Kerk een bijzondere lotgenotendag voor mensen die seksueel misbruik hebben meegemaakt. Onder het thema ‘Mozaïek van verhalen’ staat ontmoeting, erkenning en herstel centraal. De initiatiefnemers merken dat

Pinksteren
Verdieping

Pareltjes van het Pinksterfeest

Het Pinksterfeest vieren we elk jaar op een andere datum. Dat komt omdat Pinksteren altijd vijftig dagen na Pasen wordt gevierd – en de datum van Pasen hangt af van de maanstand: de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente. Maar waarom vijf

afghaan
Nieuws

Gevluchte Afghaanse gelovigen in angst door deportaties Tadzjikistan

Open Doors bevestigt recente nieuwsberichten die stellen dat Tadzjikistan ongeveer 250 Afghaanse vluchtelingen heeft opgepakt en het land uitgezet. Onder geheime gelovigen die Afghanistan zijn ontvlucht veroorzaken de deportaties veel angst. Bij teru

Ds. P. J. (Paul) Visser
Interview

Ds. Visser over zijn weg naar het ambt: “Ik had helemaal niets met God"

Voor ds. P. J. (Paul) Visser begon zijn weg naar het predikantschap niet met de wens om dominee te worden. Integendeel, Visser wilde de zending in. Maar toen een zendingsorganisatie hem vertelde dat zijn spraakgebrek een belemmering vormde, ging daar

Ds. Marien Kollenstaart
Opinie

Pinksteren ontmaskert onze angst voor asielzoekers

De komst van een azc of noodopvanglocatie zorgt voor veel maatschappelijke onrust. Ook in kerkelijke dorpen verzetten inwoners zich. Volgens Marien Kollenstaart vraagt het Pinksterfeest om anders naar onze zorgen en angsten te kijken. Met de spreidin

Maarten de Jong
Column

Pinksteren leert christenen anders kijken naar angst en vrede

Hoe leven we als kerk in deze tijden van grote geopolitieke spanningen? Velen onderkennen het menselijk onvermogen om echte vrede op aarde te bewerkstelligen en zien de wereld steeds meer in een kolk van chaos raken. Dat maakt mensen angstig, christe

Meerartikelen

Frank Visser
Opinie

Radicaal in het midden: ChristenUnie zoekt naar uitvoerbaar asielbeleid

De aangescherpte visie van de ChristenUnie op asielbeleid zorgt voor stevige discussie binnen en buiten de partij. Oud-partijleider Leen van Dijke sprak zelfs van een beweging richting rechtsradicaal gedachtegoed. In deze column pleit Frank Visser, v

Stockholm
Nieuws

Zweedse kerken spreken zich nauwelijks uit over abortus en euthanasie richting verkiezingen

Veel kerken in Zweden zijn bezorgd over abortus en euthanasie, maar spreken zich daar in het openbaar nauwelijks over uit. Dat stelt Olof Edsinger van de Swedish Evangelical Alliance in aanloop naar de landelijke verkiezingen van 13 september. Volgen

Wilfred Kols
Preekverslag

Wilfred Kols opent Opwekking 2026: “De Ik Ben spreekt in de stilte”

“Wij denken vaak dat God luid spreekt op de berg van overwinning,” zegt Wilfred Kols tijdens de avonddienst op Opwekking 2026. “Maar juist in de stilte van gebrokenheid spreekt Hij soms het duidelijkst”. De profeet Elia komt, kort na een geestelijke

China vlag
Nieuws

Zes christenen in China opgepakt wegens zondagsschool en kinderwerk

In de Chinese provincie Guizhou zijn zes christenen gearresteerd vanwege hun betrokkenheid bij gewone kerkelijke activiteiten. Volgens mensenrechtenorganisatie Weiquanwang worden zij beschuldigd van fraude en het 'organiseren van minderjarigen voor a

SGP'er Diederik van Dijk
Video

SGP'er Diederik van Dijk ziet paralellen tussen sciencefictionroman en onze wereld

SGP'er Diederik van Dijk ziet zorgwekkende overeenkomsten tussen de huidige ontwikkelingen rond embryotechnologie en de wereld uit Brave New World. In die sciencefictionwereld worden baby’s gecreëerd met behulp van genetische manipulatie, biotechnolo

vluchtelingen en asiel
Nieuws

Moslims bedreigen Syrische christenen in Zeeuws azc na doop

Enkele Syrische bekeerlingen in een asielzoekerscentrum (azc) in Vlissingen zouden ernstig zijn bedreigd door moslims nadat zij zondag werden gedoopt. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. Volgens betrokkenen gaat het om intimidatie, fysieke bedreigi

Kerk in Actie
Nieuws

CIDI kritisch op steun Kerk in Actie aan omstreden organisaties

Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) bekritiseert de financiële steun die Kerk in Actie de afgelopen jaren gaf aan Israëlische en Palestijnse organisaties. In een nieuw rapport stelt CIDI dat sommige van deze organisaties bijdragen aa

Kerkbank
Nieuws

Onderzoek: bij kerk aangesloten gelovigen hebben vaak betere mentale gezondheid

Mensen die actief betrokken zijn bij een kerk of geloofsgemeenschap hebben vaker een betere mentale gezondheid dan mensen zonder geloofsovertuiging. Dat blijkt uit een groot onderzoek van het Amerikaanse Wheatley Institute. Onderzoekers bekeken meer

Hans Maat
Video

Komende zondag is Hans Maat te gast in Hour of Power

Met Pinksteren in zicht staat zondag bij Hour of Power het werk van de Heilige Geest centraal. Theoloog en tekstschrijver Hans Maat vertelt hoe het bekende lied ‘Ik zal er zijn’ ontstond nadat hij hoorde dat zangeres Kinga Bán ongeneeslijk ziek was.

Daan Lensink
Video

Moet thuisonderwijs vanwege geloof verdwijnen? Vereniging voor Thuisonderwijs reageert

De staatssecretaris van Onderwijs wil de uitzondering voor thuisonderwijs vanwege geloofs- en levensovertuiging schrappen. In Nederland krijgen bijna 2.500 kinderen thuis les omdat hun ouders niet tevreden zijn over de identiteit van scholen in de bu

Ds. C. P. de Boer
Video

Ds. De Boer vertelt over stervende man die niet voor God kon verschijnen

"'Dominee, mijn zonden. Ik moet sterven. Vanaf mijn trouwen ben ik niet meer in de kerk geweest. Over enkele uren sta ik voor God", aldus ds. C. P. de Boer. De CGK-predikant uit Renswoude deelde in een preek tijdens Goede Vrijdag (2023) een aangrijpe

World Servants
Persbericht

World Servants lanceert twintig nieuwe projecten voor 2027

De christelijke organisatie World Servants presenteerde deze maand het nieuwe projectseizoen voor 2027. Komend jaar zullen naar verwachting zo’n 620 jongeren zich inzetten voor projecten in ontwikkelingslanden, verspreid over elf landen in Latijns-Am