Ingrijpen in het DNA van embryo’s: laat jij je mening ook horen?

Dagelijks leven 7 oktober 2019 Yvonne Geuze-van Horssen

‘Kiembaanmodificatie’ of ‘ingrijpen in embryo-DNA’. Voor velen zeggen deze begrippen nu nog niet zo veel, maar daar zal op korte termijn verandering in komen. Van 2019 tot 2020 zullen er door heel Nederland debatten en dialogen georganiseerd worden waarbij de vraag centraal staat: wat vindt Nederland van kiembaanmodificatie? Of, anders gezegd, vinden wij het wenselijk om de mogelijkheid te hebben het DNA van embryo’s veranderen? NPV-Zorg voor het leven doet mee aan het nationale project dat als doel heeft om de maatschappelijke dialoog over dit thema aan te wakkeren.

De uitkomsten van de maatschappelijke dialoog zullen leiden tot een advies aan de overheid. In dat advies wordt beschreven hoe wij als samenleving om willen gaan met nieuwe medisch-technologische ontwikkelingen. Voor christenen vormen de dialogen een cruciaal moment om op te komen voor de beschermwaardigheid van het leven. Laat jij je mening ook horen?

Het zal niemand ontgaan zijn dat de gezondheidstechnologie zich in een hoog tempo ontwikkelt. De mogelijkheden om de kwaliteit van het leven te verhogen breiden zich uit. Sinds 2015 wordt er steeds meer onderzoek gedaan naar kiembaanmodificatie: het veranderen van DNA in menselijke embryo’s, waarbij de veranderingen doorgegeven worden aan het nageslacht. Bij kiembaanmodificatie worden ongewenste genen met een ingewikkelde techniek, de CRISPR-CAStechniek, uit het DNA ‘geknipt’ en vervangen door gewenste genen. Op deze manier kunnen er in theorie bijvoorbeeld erfelijke ziekten uit familielijnen gehaald worden. Het lijkt erop dat het niet lang meer duurt voordat de techniek klaar is voor gebruik. Wanneer de ontwikkelingen doorgaan, zal het in de toekomst misschien ook mogelijk worden om bepaalde uiterlijke kenmerken of persoonlijke eigenschappen van mensen te veranderen.

Wetenschap en politiek roepen op tot een maatschappelijke dialoog
De wereld stond op z’n kop toen de Chinese onderzoeker He Jiankui in 2018 meldde dat er een tweeling geboren was waarvan hij de genen had veranderd toen zij nog een embryo waren. De kinderen zouden door deze DNA verandering beschermd zijn tegen hiv-infecties. Dit klinkt veelbelovend. Toch zijn er veel wetenschappers en beleidsmakers die vraagtekens zetten bij onderzoeken rond het ingrijpen in DNA. Er is nog weinig bekend over de veiligheid van de technieken. En, is het ethisch verantwoord om veranderingen te maken in menselijk DNA? Gebruiken we de techniek om mensen beter te maken of om ‘betere mensen’ te maken? Omdat de gevolgen van DNA veranderingen verstrekkend kunnen zijn, menen velen dat een maatschappelijke dialoog nodig is voordat er verantwoorde besluiten gemaakt kunnen worden over het eventueel veranderen van de regelgeving op medisch-ethisch gebied. Daarom stelt de overheid de vraag: wat vindt Nederland van kiembaanmodificatie? Een belangrijke vraag! Hierover gaan we in gesprek tijdens de DNA-dialogen.

Waarom moeten christenen meedoen?
Met de DNA-dialogen staat er veel op het spel. De overheid vraagt om ‘de mening van Nederland’ vóórdat zij belangrijke (beleids-)keuzes maakt. En terecht, want als samenleving dragen wij een grote verantwoordelijkheid voor de maatschappij en onze toekomstige generaties. Voor christenen bieden de DNA-dialogen een unieke kans om met anderen na te denken over vele morele kwesties. De dialogen zorgen ervoor dat de Embryowet, waarin op dit moment is bepaald dat embryokweek voor onderzoeksdoeleinden verboden is, onder de volle aandacht is. Een wet die direct raakt aan de het principe van de beschermwaardigheid van het prille leven. Ook staan vragen centraal als: zal de wereld mooier worden wanneer ziekten en imperfecties niet meer hoeven te bestaan? Wie bepaalt welke aandoeningen ernstig genoeg zijn om ingrijpen te rechtvaardigen? Zullen toekomstige generaties leven in een wereld waarin zij te maken krijgen met de gevolgen en eventuele bijeffecten van het genetisch ingrijpen? Verdienen embryo’s bescherming? En, zijn de eerste kinderen waarvan het DNA aangepast wordt geen proefkonijnen van de wetenschap? Juist in deze dialogen kunnen wij benadrukken dat het leven, van begin tot eind, mét of zonder aandoening, bescherming verdient.

Waar het prachtig is om ziekten te kunnen voorkomen, blijft het ook van groot belang om besef te hebben van onze verantwoordelijkheden in Gods schepping. Juist nu er fundamentele vragen en morele kwesties gelanceerd worden, mogen wij ons niet onttrekken. Wanneer wij onze standpunten inbrengen, komt er iets in beweging. ‘De mening van Nederland’ moet ook gekleurd zijn door de visie van christenen.

Hoe kan ik meedoen?
Graag nodig ik iedereen van harte uit om aanwezig te zijn bij de DNA-dialogen. Ook is het mogelijk om je actief te mengen in een online discussie. De eerste DNA-dialoog - de kick-off - zal D.V. woensdagavond 9 oktober plaatsvinden in Rotterdam, daarna volgen nog vele andere dialogen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Jongerenzangavond in Katwijk
Persbericht

Jongerenzangavond in Katwijk vraagt aandacht voor vervolgde christenen in Azië

In de Nieuwe Kerk Katwijk wordt op vrijdag 29 mei opnieuw een jongerenzangavond gehouden rond zending en christenvervolging. De avond, georganiseerd door de Bonisa Youth Club, staat dit jaar in het teken van het thema: ‘Loof de HEER - wij in vrijheid

Indi
Nieuws

Twintig christenen gegijzeld in Indiase deelstaat Manipur

In India worden momenteel nog twintig christenen vastgehouden als gijzelaars. Dit gebeurt in de deelstaat Manipur, enkele dagen na de moord op drie predikanten die terugkeerden van een vredesconferentie. Gewapende groepen zijn begonnen met het ontvoe

Mijn Botswana
Nieuws

Afrikaanse kerken roepen op tot eerlijke mijnbouw

Kerken en christelijke organisaties in Afrika roepen op tot meer rechtvaardigheid rond mijnbouwprojecten op het continent. Volgens hen profiteren grote bedrijven en buitenlandse landen van Afrikaanse grondstoffen, terwijl lokale gemeenschappen vaak a

Ihab Shlayan
Nieuws

Israëlische christen wil meer erkenning voor medegelovigen in Israël

De Israëlische christen Ihab Shlayan vraagt de Israëlische overheid om christenen officieel als aparte gemeenschap te erkennen. Volgens Shlayan voelen veel christenen in Israël zich onvoldoende vertegenwoordigd in de politiek en samenleving. “Andere

Vicky López
Getuigenis

Voetbalster Vicky López getuigt: “God betekent alles voor mij”

De Spaanse voetbalster Vicky López spreekt openlijk over haar christelijke geloof. De 19-jarige middenveldster van FC Barcelona Femení zegt dat haar relatie met God haar leven heeft veranderd. “God betekent alles voor mij”, vertelt López in een inter

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden over de zondeval: "Adam en Eva gaven God de schuld"

Het is een van de meest verdrietige en ingrijpende gebeurtenissen die we in de Bijbel vinden: de zondeval. Nadat Adam en Eva een vrucht van de verboden boom aten, moesten ze het paradijs uit. Tegelijkertijd kwam met hun daad de zonde de wereld binnen

Preekstoel
Nieuws

CGK Leeuwarden mag nieuwe dominee verwelkomen: evangelist D. van Beek

De christelijke gereformeerde kerk te Leeuwarden (Friesland) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Evangelist D. van Beek (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In de Bethelkerk krijgt Van Beek ds. M. B. Visser als zijn directe col

Jonge Generaties Dag
Persbericht

MissieNederland presenteert Jeugdtrends 2026 tijdens eerste Jonge Generaties Dag

MissieNederland organiseert op vrijdag 29 mei voor het eerst de Jonge Generaties Dag. Tijdens deze bijeenkomst in Veenendaal worden ook de Jeugdtrends 2026 gepresenteerd: een nieuw onderzoeksrapport over ontwikkelingen onder christelijke jongeren in

Meerartikelen

Jacobs
Column

Waarom ik blijf strijden tegen antisemitisme al lijkt het weinig nut te hebben

In zijn nieuwe dagboek twijfelt opperrabbijn Jacobs over zijn strijd tegen antisemitisme en hoe nutteloos die soms lijkt. Hij waarschuwt immers al vele jaren en die waarschuwingen lijken nauwelijks nut te hebben. En toch blijft hij strijdbaar, zo ben

Anne Borkent
Column

De verborgen statusladder in de kerk staat haaks op Gods koninkrijk

Zeventien jaar lang was ik voorganger van een kerk in Arnhem. In die jaren heb ik veel geleerd over leiderschap. In deze serie columns kijk ik eerlijk in de spiegel. Vandaag kijk ik niet zozeer naar mijzelf als persoon, maar naar de cultuur die we al

Wilfred Kols
Interview

Wilfred Kols over zijn bekering in de isoleercel: “Ik wilde een einde maken aan mijn leven”

Hij groeide op in de schaduw van Kamp Vught. Later belandde Wilfred Kols in een wereld van drugs, geweld en criminaliteit. Wat begon met het Molukse verlangen naar een eigen staat, eindigde in een jarenlange coke-verslaving, 110 delicten op zijn naam

Trouw en Historische Jezus
Nieuws

VU-professor haalt uit naar Trouw om boek ‘historische Jezus’: 'Dit kan écht niet'

Bert Jan Lietaert Peerbolte, hoogleraar Nieuwe Testament aan de Vrije Universiteit Amsterdam, heeft fel uitgehaald naar dagblad Trouw vanwege aandacht voor het boek De historische Jezus - De vergoddelijking van een filosoof van Jos Stollman. Vooral d

Pakistan
Nieuws

Christelijke leiders Pakistan willen wijziging Grondwet en gelijke rechten

Christelijke leiders en belangenorganisaties in Pakistan dringen aan op grondwetswijzigingen om religieuze minderheden beter te beschermen. Zij vragen specifieke aanpassingen om discriminatie te bestrijden en gelijke vertegenwoordiging in te voeren.

Rose Docherty
Nieuws

Schotse grootmoeder vrijgesproken na vervolging om stilteprotest bij abortuskliniek

De Schotse pro-life demonstrante Rose Docherty is opgelucht dat justitie geen hoger beroep instelt tegen haar vrijspraak. De 75-jarige oma werd aangeklaagd nadat ze in september 2023 gearresteerd werd vanwege het ‘beïnvloeden’ van personen binnen de

Kerk beschadigd door Russische raketaanval
Nieuws

Evangelische kerk in Oekraïne zwaar getroffen door Russische luchtaanval

Een evangelische kerk in de Oekraïense stad Balakliya is zwaar beschadigd geraakt door een Russische luchtaanval. Dat schrijft Evangelical Focus. Bij de aanval vloog het kerkgebouw in brand en werd het dak volledig verwoest. Balakliya ligt ten zuiden

Ds. W. M. Mulder
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Urk brengt beroep uit op ds. W. M. Mulder

De hersteld hervormde gemeente te Urk (Elim) heeft een beroep uitgebracht op ds. W. M. Mulder (foto). Ds. Mulder moet op Urk ds. P. J. T. van den Herik opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok begin dit jaar naar Garderen. Mulder is op zijn beurt s

Bijbelgenootschappen 80 jaar
Persbericht

Bijbelgenootschappen vieren 80 jaar wereldwijde samenwerking

De United Bible Societies (UBS), het wereldwijde samenwerkingsverband van Bijbelgenootschappen, bestaat deze maand tachtig jaar. Het jubileum wordt vandaag gevierd in Jakarta, Indonesië. Volgens het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) laat de g

Henk Jochemsen en Willien van Wieringen
Briefwisseling

Slotbrief Henk Jochemsen: 'Queertheologie heeft een duidelijke agenda'

Queertheologie draait niet om winnen of verliezen, maar om emancipatie en ruimte voor meerdere interpretaties van Bijbelteksten, zo stelde dr. Willien van Wieringen in haar vorige brief. In deze slotbrief reageert prof. dr. Henk Jochemsen op haar vis

Draagmoederschap en christenen
Analyse

Draagmoederschap en christenen: vijf belangrijke vragen en antwoorden

Met een nieuw wetsvoorstel wil het kabinet draagmoederschap juridisch beter regelen. Onder christenen roept dat fundamentele vragen op. Want wat gebeurt er wanneer zwangerschap, ouderschap en technologie steeds meer georganiseerd kunnen worden? Dreig

Rick
Getuigenis

Rick deelde Jezus' boodschap in bergdorpen Azië: “God is eigenaar van mijn leven”

Rick groeide op in een kerkelijke omgeving, maar geloof stond lange tijd niet op de eerste plaats. In de podcast van Ichthus Alive vertelt hij hoe een DTS-traject van Jeugd met een Opdracht zijn leven veranderde en hem uiteindelijk naar Centraal-Azië