"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Mattheüsevangelie uitgelegd en toegepast tijdens Winter Bijbeluren in Jaarsveld

Schatgraven in het Bijbelboek Mattheüs. Dat is de insteek van de Winter Bijbeluren in Jaarsveld. Ds. K. H. (Karel) Bogerd verzorgt opnieuw een aantal Winter Bijbeluren. Ds. Bogerd kreeg in de Friese Wouden bekendheid als Bijbeluitlegger tijdens...

Pakistan
Nieuws

Nieuwe hoop voor familie ontvoerd christelijk meisje in Pakistan: zaak tegen verdachte heropend

De familie van het christelijke meisje Maria Shahbaz krijgt opnieuw de kans om haar vermeende ontvoerder strafrechtelijk te laten vervolgen. Het gerechtshof in Lahore heeft donderdag bevolen de eerder geschrapte politiezaak te herstellen. De...

Jetten
Nieuws

Telegraaf-columnist haalt uit naar premier Jetten: 'Christenen treiteren'

Telegraaf-columnist Nausicaa Marbe heeft hard uitgehaald naar minister-president Rob Jetten. Volgens haar is er een duidelijk verschil in de wijze waarop de premier met christenen en met moslims omgaat, zo betoogt ze in haar meest recente column....

Havana
Nieuws

Christelijke influencer op Cuba veroordeeld na filmen veiligheidsagent

De 21-jarige christelijke influencer Anna Sofía Benítez Silvente is samen met haar moeder veroordeeld door een rechtbank in Havana. De twee filmden een Cubaanse veiligheidsagent die bij hun woning langskwam en plaatsten de beelden online. Dat meldt...

BIsschop
Nieuws

Activisten melden oud-SGP-Kamerlid Bisschop bij opsporingsdienst na aankoop Israëlische wijn

Activisten die oproepen tot een boycot van Israël hebben oud-SGP-Kamerlid Roelof Bisschop gemeld bij de fiscale opsporingsdienst. Hij kocht bewust Israëlische wijn uit protest tegen het nieuwe handelsverbod. De wijn komt volgens de producent echter...

Franklin Graham
Nieuws

Franklin Graham roept duizenden mensen op tot bekering: "Kom nu het nog kan"

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham heeft zaterdagavond duizenden mensen in Manchester opgeroepen zich tot Jezus Christus te bekeren. Aan de hand van het Bijbelse verhaal over Lot en Sodom sprak hij over zonde, bekering en Gods naderend...

Ds. A. C. Borsje
Video

De scheidslijn tussen behouden worden en verloren gaan: hervormde predikant legt uit

De scheidslijn tussen behouden worden en verloren gaan loopt dwars door het Nederlandse volk, kerkelijke gemeenten, families en zelfs huwelijken heen. Dat zei ds. A. C. Borsje, hervormd predikant in Wierden, in een preek. Volgens hem is daarbij één...

Ds. M. Maas
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Lunteren: ds. M. Maas

De hervormde gemeente te Lunteren (Wijk 2) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. M. Maas (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant wordt in Lunteren een directe collega van ds. B. Jongeneel. Begin dit jaar is er in...

Meerartikelen

Peter en Guido
Video

Als God liefde is, waarom is er dan zoveel ellende in de wereld? Peter en Guido in gesprek

Als God goed en liefdevol is, waarom laat Hij dan zoveel ellende toe? En hoe kan een goede God mensen naar de hel sturen? Die indringende vragen staan centraal in de vierde aflevering van de podcastserie Waarom zou ik in GodsNaam geloven? Peter en...

Joost Eerdmans / André Flach
Nieuws

SGP en JA21 willen einde aan versterkte islamitische gebedsoproep

“Ik getuig dat er geen godheid is dan Allah”, dit klinkt met groot volume in het Arabisch over steeds meer Nederlandse straten. SGP en JA21 vinden het onwenselijk dat de islam hiermee een veel dominantere plek in de publieke ruimte opeist dan...

Tini Hazenoot en Marcel van Dongen
Interview

“Nooit meer is nu”: Stichting roept christenen op naast Joden te staan

Joodse kinderen die extra beveiligd naar school gaan, gezinnen die zich onveiliger voelen en Joden die steeds vaker geconfronteerd worden met vijandigheid. Initiatiefnemer Tini Hazenoot (links op de foto) en penningmeester Marcel van Dongen (rechts...

Jacoline van Rijn
Opinie

Christelijk rentmeesterschap stopt niet bij onze bankrekening

Micha Nederland roept kerken op om bij ING aan te kloppen. De bank zou volgens de christelijke organisatie geen nieuwe olie- en gasvelden meer moeten faciliteren met investeringen. Kerken kunnen daarom een open brief ondertekenen en gemeenteleden...

Geert de Korte
Column

Hoe blijf je christen als geweld het laatste woord lijkt te hebben?

Hoe leef je als christen in een land dat verscheurd wordt door oorlog en geweld? Het is makkelijk, zelfs verleidelijk, om cynisch en bitter te worden, om een kant te kiezen en mee te doen in het verbale geweld als het gaat om Israël-Palestina....

Jaap-Jan
Video

Boer Jaap-Jan zag zending als ‘hoogst haalbare’, maar ontdekte roeping op boerderij

Lange tijd dacht boer Jaap-Jan dat een christen die God werkelijk wilde volgen eigenlijk de zending in moest. Daarom legde hij zijn geliefde boerderij in gebed voor God neer. Uiteindelijk kwam hij tot een andere overtuiging: zijn plek is op het...

Gebroken kruis
Nieuws

Oorlog en digitale surveillance bemoeilijken strijd tegen christenvervolging

Oorlogen en toenemende digitale surveillance maken het steeds moeilijker om vervolgde christenen te helpen. Daarvoor waarschuwden deskundigen tijdens een internationale bijeenkomst in Dallas, schrijft de Christian Post. Ze pleitten voor meer...

De gevangenen na hun doop
Positief nieuws

Tientallen gevangenen laten zich dopen in Amerikaanse gevangenis: "Benader ze als mensen"

In een gevangenis in de Amerikaanse staat Florida laten tientallen gedetineerden zich dopen. Alleen al in juli werden 70 gevangenen gedoopt in de Walton County Jail. Volgens voorganger Jonathan King, die als vrijwillig gevangenispredikant betrokken...

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden over de roeping van Amos: "Een boer die moet gaan preken"

In de dagen van de profeet Amos gaat het goed met Israël. De economie floreert, tegenstanders zijn verslagen en er ontstaat rijkdom. Maar dan roept de Heere de profeet Amos om in Israël een woord te spreken. Niet ter bemoediging of vertroosting, maar...

Ds. P. den Ouden
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente te Spijk beroept ds. P. den Ouden

De hersteld hervormde gemeente te Spijk (Dorpskerk) heeft een beroep uitgebracht op ds. P. den Ouden (foto). De predikant moet daar ds. M. W. Muilwijk opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in 2017 naar Aalst. In deze plaats is Muilwijk overigens...

Wilma Veen
Persbericht

Eerste ‘Ik Wonder Jou Dag’ binnen één dag uitverkocht:

Het eerste live-evenement rond Ik Wonder Jou, de dagelijkse bemoediging van schrijfster en kunstenares Wilma Veen, was binnen één dag uitverkocht. Op 23 januari 2027 komen lezers voor het eerst samen in Barneveld. Voor Veen krijgt die ontmoeting...

Yohanes Tewodros en Torben Søndergaard
Persbericht

Kingdom Weekend in Huizen richt zich op leven als discipel van Jezus

Van vrijdag 30 oktober tot en met zondag 1 november vindt in Celebration Church Huizen het Kingdom Weekend plaats. Tijdens het driedaagse evenement staan onderwijs, aanbidding, gebed en praktische toerusting centraal. De organisatie wil christenen...