"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Adriaan Melissant
Video

Komende zondag is Adriaan Melissant te gast in Hour of Power

Komend weekend is Adriaan Melissant te gast in Hour of Power. Melissant leefde voorheen volop zijn droom: sales, reizen en feesten. Elke nieuwe dag begon hij met een jointje of sigaret. Echter voelde hij zich van binnen leeg en was hij onzeker. Melis

Caleb Roberts
Nieuws

Zoon van voorganger Amerikaanse kerk wilde met minderjarig meisje afspreken, ouders treden af

In de Victory Church in East Palatka (Amerika) is grote onrust ontstaan. De voorganger en zijn vrouw zijn per direct opgestapt. Dit omdat hun zoon, die als jeugdpastor binnen de gemeente werkte, in een video bekende dat hij plannen had om een minderj

Ds. G. van Zanden
Video

Een goede vriend vroeg ds. Van Zanden of hij mee wilde naar het casino

Ds. G. van Zanden, hervormd predikant te Katwijk, kreeg onlangs van een goede vriend de vraag of hij mee zou willen naar het casino. De predikant had zijn besluit snel gemaakt en bedankte voor het aanbod. Van Zanden antwoordde zijn vriend dat dit nie

Week van het Gezin
Persbericht

Week van het Gezin 2026 roept op tot aandacht ‘Voor Elkaar’

Van 9 tot en met 16 mei vindt de vierde editie van de Week van het Gezin plaats. Met het thema ‘Voor Elkaar’ wil GezinsPlatform.NL het belang van onderlinge aandacht, zorg en verbondenheid binnen gezinnen onderstrepen. Volgens de organisatie staat he

Vincent Scheurwater
Video

Wat betekent ‘Gij zult niet stelen’ vandaag? Politieagent legt uit

Wat betekent het achtste gebod, ‘Gij zult niet stelen’, in een tijd van AI, social media en online gedrag? In een nieuwe video van Daniël Online gaat presentator Sophie in gesprek met politieagent Vincent Scheurwater over de praktische betekenis van

Kerk Boedapest
Nieuws

Christelijke organisatie stelt dat geweld tegen christenen in Europa te weinig aandacht krijgt

De European Centre for Law and Justice (ECLJ) uit kritiek op een rapport van de Parliamentary Assembly of the Council of Europe (PACE). Volgens de organisatie wordt geweld tegen christenen in Europa te weinig genoemd. Het rapport van PACE gaat over g

bijbel
Verdieping

Van roeping naar impact: hoe Bijbels hun weg vinden naar kleine taalgroepen

In veel delen van de wereld wordt al generaties lang gebeden om een Bijbel in de eigen taal. Vertalers werken soms tien tot twintig jaar aan een Nieuwe Testament, terwijl gemeenschappen het proces meedragen in gebed. Woorden worden zorgvuldig gewogen

Johan Schep
Video

De wijzen uit het Oosten: God voorziet door geschenken wijzen

In een video-overdenking benadrukt evangelist Johan Schep de diepe betekenis van het bezoek van de wijzen uit het Oosten aan Jezus. Volgens Schep laat dit Bijbelgedeelte zien hoe God zowel Joden als heidenen tot Zich trekt en hoe een ontmoeting met C

Meerartikelen

ethiopie
Nieuws

Zamzam (18) verloor bijna alles: "Maar ik kan Christus niet verloochenen"

Een 18-jarige vrouw in Haroji Wado, Ethiopië, ondervindt zware gevolgen van haar bekering tot het christendom. Zamzam Addaamaa, geboren in een vrome moslimfamilie in deze grensplaats met Soedan, wordt sinds ze tot geloof kwam in Jezus geconfronteerd

Opperrabbijn
Column

De Jood heeft het maar te accepteren

In zijn nieuwe dagboek geeft opperrabbijn Jacobs enkele schokkende voorbeelden van antisemitisme waar een gast van hem mee te maken kreeg toen hij op bezoek kwam. En het meest zorgwekkende daarbij is misschien nog wel dat er niemand ingreep. 'De Jood

Anne Borkent
Column

De pijn achter succes in de kerk: Mijn vrouw zat rillend op de achterbank

Wat gebeurt er als toewijding aan de kerk ongemerkt ten koste gaat van je huwelijk? Een pijnlijke ervaring op een regenachtige zondagavond werd voor Anne Borkent een keerpunt. Het confronteerde hem met de vraag: waar begint gezond leiderschap echt? H

pakistan
Nieuws

Pakistaanse provincie Punjab verbiedt kindhuwelijken: "Historische mijlpaal"

In de Pakistaanse provincie Punjab is maandag een wet aangenomen die kindhuwelijken verbiedt. De wet betekent goed nieuws voor meisjes die afkomstig zijn uit minderheden en vaak slachtoffer zijn van gedwongen huwelijken. Ook veel christelijke meisjes

Dader steekpartij aangehouden
Nieuws

Bisschop geschokt door steekpartij op Joodse mannen in Londen

In het noorden van Londen zijn twee Joodse mannen neergestoken. Dat gebeurde in de wijk Golders Green. De slachtoffers zijn 34 en 76 jaar oud. Zij liggen in het ziekenhuis, maar hun toestand is stabiel. De politie spreekt van een terroristische daad.

kampen
Nieuws

Honderden kerken luiden klokken voor asielkinderen

In heel Nederland hebben woensdag honderden kerken hun klokken geluid voor asielkinderen die al lange tijd in onzekerheid leven. Volgens de initiatiefnemers deden meer dan 800 kerken mee aan de actie. De klokken werden om 16.20 uur geluid als gezamen

Stuurman Sjaac van der Plas
Video

Video: zendingsschip Logos Hope keert na 17 jaar terug in Nederland

Op 19 mei hoopt het zendingsschip de Logos Hope na zeventien jaar terug te keren in Nederland. Het immense schip van de organisatie Operatie Mobilisatie zal dan aanmeren in de havens van Scheveningen. In de eerste aflevering van het Logos Hope Journa

Knevel
Persbericht

Apologie Congres brengt geloof, wetenschap en actuele vragen samen

Op zaterdag 26 september 2026 organiseert SHARE apologetics de tweede editie van het NL Apologie Congres. In een tijd waarin vragen rond geloof, wetenschap en zingeving opnieuw volop in de belangstelling staan, wil het congres een platform bieden voo

Ds. C. Brouwer
Nieuws

CGK Mussel, Zierikzee en Middelburg beroepen ds. C. Brouwer

Ds. C. Brouwer (foto) mag de komende periode nadenken over een eventuele verhuizing. De predikant ontving liefst drie beroepen. De christelijke gereformeerde kerken (CGK) te Mussel, Zierikzee en Middelburg brachten allemaal een beroep uit op de predi

Indi
Nieuws

Wereldwijde kerk groeit maar Europa en VS blijven achter

Het aantal christenen wereldwijd blijft toenemen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Center for the Study of Global Christianity in de Verenigde Staten, die recent werden gepubliceerd. Het epicentrum van het christendom verdwijnt echter uit Europe

Studiedag
Persbericht

Studiedag over ‘therapeutisch evangelie’: ‘Alleen het ware Evangelie bevrijdt’

Op donderdag 29 mei organiseert Hart voor de Gemeente een studiedag rond het thema ‘Het nieuwe opium voor de kerk’. Tijdens deze dag staat de invloed van de zogeheten therapeutische cultuur op het christelijk geloof en de kerk centraal. Volgens de or

Voorganger Steve Maile
Nieuws

Politie onderzoekt uitspraken van gearresteerde Britse straatprediker over islam en LHBTI

Voorganger Steve Maile werd vorige maand door de politie in Watford opgepakt. Op beelden was te zien hoe drie agenten de voorganger in de boeien sloegen terwijl hij preekte. De voorganger, verbonden aan de Oasis City Church in Watford, werd er onder