"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

ChristenvervolgingOpvoedenGeloofszekerheidIsraëlDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Ethiopie
Nieuws

Zeker 34 orthodoxe christenen gedood bij nieuwe aanval in Ethiopië

Gewapende mannen hebben donderdag 5 november volgens lokale media minstens 34 Ethiopisch-orthodoxe christenen gedood in het dorp Endato, in de regio Oromia. De aanval volgt op twee bloedige aanvallen in oktober, waarbij volgens de...

politie
Nieuws

Federaal parket onderzoekt terreurmotief na vondst explosief bij Antwerpse kerk

Het Belgische federale parket onderzoekt of een explosief dat op zondag 1 november voor een kerk in Antwerpen-Noord werd gevonden, bedoeld was voor een terroristische aanslag. Volgens VRT NWS was de Belarussische Grieks-katholieke gemeenschap die...

Bunschoten
Nieuws

CU en SGP Bunschoten lijnrecht tegenover elkaar over verzet tegen gedwongen asielopvang

De gemeenteraad van Bunschoten wil laten onderzoeken of de gemeente gedwongen asielopvang via de rechter kan voorkomen. De SGP diende de motie donderdag 5 november samen met het CDA, de VVD en CAP de Dorpspartij in. Volgens het ANP stemde de...

Stoffer
Nieuws

SGP stijgt naar vier zetels in peiling De Hond, ChristenUnie blijft op drie

De SGP komt in de nieuwste Tweede Kamerpeiling van Maurice de Hond uit op vier zetels. Dat is er één meer dan in zijn vorige peiling én één meer dan de partij ooit bij Tweede Kamerverkiezingen behaalde. De ChristenUnie blijft in dezelfde peiling op...

kerkasiel
Persbericht

Al twee jaar dag en nacht kerkdienst voor gezin in Kampen: nieuwe documentaire belicht kerkasiel

Al twee jaar woont het gezin Babayants in kerkgebouw De Open Hof in Kampen. Om te voorkomen dat het gezin wordt uitgezet naar Oezbekistan, gaat er dag en nacht een kerkdienst door. Hoe is het om zo lang binnen de muren van een kerk te leven? En...

Psalm 42
Video

Cherubijn Music brengt Psalm 42 tot leven in nieuwe muziekvideo

Zoals een dorstig hert verlangt naar water, zo kan een mens verlangen naar de nabijheid van God. Die Bijbelse gedachte staat centraal in de muziekvideo Als een hert verlangt naar Water, die Cherubijn Music onlangs op YouTube heeft gepubliceerd. De...

Compassion
Nieuws

Compassion International klaagt klokkenluider over sponsorbrieven aan

Compassion International heeft oud-medewerker Andrew Vezey voor de rechter gedaagd. De christelijke hulporganisatie zegt dat hij zijn geheimhoudingsplicht heeft geschonden door interne stukken te delen met onderzoeksplatform The Roys Report. Vezey...

Parijs
Nieuws

Franse bisschoppen willen kiezers helpen bij presidentsverkiezingen, maar geven geen stemadvies

De Franse bisschoppen willen katholieken helpen hun keuze te bepalen bij de presidentsverkiezingen van 2027. Tijdens een persconferentie woensdag in Lourdes presenteerden zij daarvoor een nieuw initiatief. Ze willen maatschappelijke vraagstukken...

Meerartikelen

Euthanasie
Nieuws

Christelijke partij in Noorwegen begint netwerk tegen invoering euthanasie

De Noorse christendemocratische partij KrF heeft een netwerk opgericht om de invoering van euthanasie tegen te gaan. Donderdag vond de eerste bijeenkomst plaats, meldt de christelijke krant Dagen. Het initiatief volgt op een discussie in het Noorse...

Esther de Musical
Persbericht

Bijbels verhaal van Esther komt groots tot leven in Drachten

Van 18 tot en met 21 december 2026 staat de Sluisfabriek in Drachten in het teken van Esther de Musical. Een groots opgezette voorstelling waarin zang, dans, acteerwerk, indrukwekkende decors en spectaculaire effecten samenkomen. De musical vertelt...

Evangelische Hogeschool
Persbericht

Evangelische Hogeschool houdt Open Dag voor jongeren die christelijk tussenjaar overwegen

Jongeren die na hun middelbare school of tijdens hun studie bewust tijd willen nemen voor hun geloof, persoonlijke ontwikkeling en toekomstplannen, kunnen op vrijdag 13 november 2026 kennismaken met de Evangelische Hogeschool (EH) in Amersfoort....

IZB-Toerustingsdag
Persbericht

IZB helpt kerken bij geestelijke begeleiding van nieuwe gelovigen

Hoe kunnen kerken mensen begeleiden die pas tot geloof zijn gekomen? En welke geestelijke veranderingen maken zij door? Deze vragen staan centraal tijdens de IZB-Toerustingsdag ‘Metamorfose’, die op zaterdag 14 november plaatsvindt in Zeist. De...

Cvandaag Explainer
Video

Waarom is Urk zo kerkelijk?

Een dorp waar driekwart van de scholieren dagelijks in de Bijbel leest: hoe bijzonder is Urk eigenlijk? Achter de sterke geloofscultuur schuilt een verhaal van eeuwenoude tradities, maar ook geestelijke zorgen en kerkelijke verdeeldheid. Want hoe...

de betteld
Nieuws

Christelijk vakantiepark De Betteld wil opnieuw honderd nareizigers opvangen

Het christelijke vakantiepark De Betteld in Zelhem wil vanaf 1 december opnieuw ongeveer honderd nareizende statushouders opvangen. Dat maakte de gemeente Bronckhorst donderdag bekend. Het plan ligt nog ter beoordeling bij het college van...

Justus Molenkamp, Hour of Power
Nieuws

Personal trainer én begeleider bij Ontmoeting Justus Molenkamp te gast bij Hour of Power

Aanstaande zondag is Justus Molenkamp te gast bij Hour of Power. Hij leefde lang van festival naar festival en van krachttraining naar krachttraing. "Het was de zin van mijn leven. Ik hoopte er mijn rust in te vinden." Toch ontdekte de personal...

Kerkscheuring CGK
Nieuws

Rijnsburg dringt aan op gesprek met CGK-synode in Hoogeveen: "We zijn niet uitgepraat"

De Algemene Vergadering van Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) rond Rijnsburg roept de generale synode in Hoogeveen dringend op om alsnog rechtstreeks in gesprek te gaan over de gezamenlijke verantwoordelijkheden binnen het kerkverband. Desnoods...

Longetjes die geen adem kregen
Persbericht

Op de Dam voor kindjes die geen levensadem kregen

Bij vroeggeboren kindjes van 24 weken oud vechten we voor het leven, vlak daarvoor wordt het leven soms bewust afgebroken. Kunstenares Corrie Heideveld en de SGP vragen er op woensdag 11 november aandacht voor met een kunstwerk op de Dam. Midden in...

Folder Kies Leven
Nieuws

Organisatie stapt naar reclamewaakhond om folder Kies Leven: 'Gevaarlijk en medisch onjuist'

Stichting Samen naar de Kliniek heeft bij de Reclame Code Commissie (RCC) een klacht ingediend tegen de christelijke prolife-organisatie Kies Leven. De stichting vindt dat een folder die bij abortusklinieken wordt uitgedeeld gevaarlijke en medisch...

Veroordeelde crimineel
Nieuws

Katholieke gouverneur schrapt 548 doodvonnissen in Amerikaanse staat: ‘Overheid mag niet doden’

De katholieke gouverneur Gavin Newsom van Californië wil alle 548 doodvonnissen in zijn staat omzetten in levenslange gevangenisstraffen zonder mogelijkheid tot vervroegde vrijlating. Dat maakte hij donderdag bekend, meldt persbureau Associated Press...

kruis
Nieuws

Bezoekers moeten voor het eerst betalen voor The Passion: kaartje kost 7,50 euro

Wie The Passion volgend jaar in Ootmarsum wil bijwonen, moet voor het eerst een kaartje kopen. Een toegangsbewijs kost 7,50 euro per persoon, schrijft organisator KRO-NCRV op de eigen website. Het muzikale paasevenement vindt op Witte Donderdag 25...