"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

Praatmee

Beluister onze podcast

#395 Jeffrey & ds. Bas van der Graaf over een stille opwekking: zijn kerken er klaar voor?
Of beluister op:

Meerartikelen

Europese Unie
Nieuws

Brussel denkt na over EU-verbod op ‘conversietherapie’

De Europese Commissie wil verder kijken naar een mogelijk verbod op zogenoemde conversietherapie in de hele Europese Unie. Dat zijn behandelingen die bedoeld zijn om iemands seksuele oriëntatie of genderidentiteit te veranderen of te onderdrukken.  D

Klaslokaal
Nieuws

Christelijke organisatie kritisch op idee dat jongens jurken mogen dragen op school

Een christelijke organisatie uit het Verenigd Koninkrijk spreekt zich uit tegen het idee dat jongens op de basisschool een jurk zouden moeten kunnen dragen. Deze uitspraak volgt kort na opmerkingen van minister van Onderwijs Bridget Phillipson. Phill

Koe
Nieuws

Deze Zwitserse kerk past tijdstip diensten aan op het werk van de boer

In het oosten van Zwitserland bestaat een bijzondere kerk die speciaal rekening houdt met het boerenbestaan. De zogeheten 'Boerenkerk', ontstaan in 2019, houdt haar diensten aan het einde van de zondagochtend waardoor meer boeren de dienst kunnen bij

Amerika-Iran-oorlog
Nieuws

Klachten over Bijbelse eindtijd-uitspraken van Amerikaanse legercommandanten

Binnen het Amerikaanse leger zijn zorgen ontstaan over religieuze uitspraken, met betrekking tot de Bijbelse eindtijd, van enkele commandanten in verband met de oorlog rond Iran. Volgens een organisatie die opkomt voor de rechten van militairen hebbe

Ds. L. A. den Butter
Video

CGK-predikant doet in preek oproep aan moeders: "Maak geen misbruik van uw kinderen"

"Moeders, u kunt ook misbruik maken van uw kinderen en een sta-in-de-weg zijn. Als dat het geval is onder moeders hier, dan heb ik dezelfde oproep: breek en stop daarmee", aldus ds. L. A. den Butter. De CGK-predikant uit Rijnsburg waarschuwde in een

Bijbel
God

20-jarige vrouw deelt worsteling met zonde en uitverkiezing via Refoweb

Een 20-jarige vrouw deelt op Refoweb haar indringende geloofsworsteling. Ze beschrijft hoe ze werd geconfronteerd met haar zonden, hoe angst voor de wederkomst haar drijft en hoe ze vastloopt in schuldgevoel, onwil en verwarring. “Wat moet je dan doe

D-Day in Almere
Nieuws

D-Day in Almere: dag vol toerusting en aanbidding rond discipelschap

Op zaterdag 14 maart staat Almere in het teken van discipelschap. Verschillende christelijke organisaties slaan de handen ineen voor een zogeheten D-Day (een Discipleship Day) waarin ontmoeting, toerusting en aanbidding centraal staan. De initiatiefn

Wietse van der Hoek
Column

Woelen in de nacht? Psalm 4 wijst de weg

‘Mama, ik kan niet slapen!’ Het is een herkenbaar zinnetje voor menig ouder als hun jonge kroost in pyjama voor de zoveelste keer onder aan de trap staat op een zomerse avond. De warmte, een mug of dorst zijn meestal de aanleiding voor onrustige nach

Meerartikelen

Ds. John de Groot
Opinie

Huiskerken: vernieuwing of versmalling? Gooi het kind niet met het badwater weg

Huiskerken winnen terrein in Nederland. Maar betekent dat ook dat traditionele kerkvormen hun tijd gehad hebben? In deze bijdrage reflecteert dominee John de Groot vanuit eigen ervaring in zowel kleine als grote gemeenten op de kracht van huiskerken

Martin Koornstra
Podcast

Martin Koornstra in Cvandaag podcast: "Ik gun iedereen een woestijnperiode"

Martin Koornstra vertelt in de Cvandaag podcast over een jaar waarin hij en zijn gezin geen vaste woonplek hadden en heen en weer reisden tussen België en Nederland. Ze woonden tijdelijk in een leegstaand kerkje, vrijwel zonder voorzieningen. “Het wa

Politie
Nieuws

Verdachte van brandstichting bij drie Edese kerken langer vast

De 27-jarige man die vorige week op verdenking van brandstichting bij drie kerken in Ede werd aangehouden, blijft langer vastzitten. Het Openbaar Ministerie meldt dat het voorarrest van de man met twee weken verlengd is. Intussen wordt het onderzoek

Arabische voorganger Saleem Shalash
Video

Voorganger uit Israël over raketaanvallen Iran: "We moeten rennen naar de schuilkelders"

Sinds zaterdag zijn Amerika en Israël in oorlog met Iran. Beide landen voerden luchtaanvallen uit op verschillende militaire en leiderschapsdoelen in het land. Daarbij werd onder meer de Iraanse leider Ayatollah Ali Khamenei in zijn hoofdkwartier uit

Alkmaar
Nieuws

Opvallende draai Grote Kerk Alkmaar na ophef over niet verhuren kerk voor Paasdienst

Er is geen sprake van het categorisch uitsluiten van religieuze bijeenkomsten in de Grote Kerk van Alkmaar. Dat stelde de Alkmaarse wethouder Jan Hoekzema maandag tijdens een debat in de gemeenteraad van die stad. ChristenUnie trok aan de bel nadat e

Rode lijn-protest
Nieuws

Gaza-oorlog: Kritische kerkleden trekken opnieuw ‘rode lijn’ bij PKN

Een groep predikanten, gemeenteleden en theologen binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) organiseert op vrijdag 20 maart opnieuw een zogenoemde ‘Rode Lijn’-actie bij het dienstencentrum in Utrecht. Met de oproep 'Sta op, doe recht: luister ec

Ds. Oscar Lohuis
Video

Ds. Oscar Lohuis heeft lovende woorden voor Iraanse schrijver na tv-optreden

De Verenigde Staten en Israël begonnen zaterdag een grootschalige militaire operatie tegen Iran. De landen voerden luchtaanvallen uit op diverse militaire en leiderschapsdoelen in Iran en schakelden onder meer de Iraanse leider Ayatollah Ali Khamenei

Ds. M. M. van Campen
Nieuws

Hervormde gemeente Ermelo hoopt op komst ds. M. M. van Campen

De hervormde gemeente Ermelo hoopt op de komst van ds. M. M. van Campen. De predikant ontving eerder deze week een beroep en moet in de Nieuwe Kerk ds. J. Bogerd opvolgen. Bogerd is sinds vorig jaar maart verbonden aan de hervormde gemeente te Renswo

jimmy
Nieuws

Prominente katholiek in Hongkong wint rechtszaak maar blijft alsnog vastzitten

Jimmy Lai, een prominente pro-democratische mediamagnaat en katholiek uit Hongkong, heeft deze week beroep gewonnen tegen een veroordeling wegens fraude uit 2022. Lai zat hiervoor een celstraf van zes jaar uit, maar deze uitslag verandert weinig aan

Jongeren aanbidden God
Nieuws

Stijgt Brits kerkbezoek echt? Nieuwe meting moet duidelijkheid geven

Peilbureau YouGov gaat later dit jaar opnieuw onderzoek doen naar kerkbezoek in Engeland en Wales. Dat meldt Christian Today. Dat gebeurt na veel discussie over eerdere cijfers die zelfs spraken van een stille opwekking onder Britse jongeren. Verschi

India
Nieuws

Christenen in India mogen hun doden niet begraven ondanks ingrijpen rechter

Inheemse dorpelingen in India hebben christenen de begrafenis van een vrouw belet sinds haar overlijden op 24 februari. Zij stellen dat een christelijke begrafenis hun land en goden zou bezoedelen. Het lichaam van Sambai Mandavi, een inheemse christe

Dushi Eisden
Interview

Dushi Eisden over haar overleden pleegzoon Jerryson: "Voor mij was hij een Godsgeschenk"

Een schietincident bij een McDonald’s in Capelle aan den IJssel kostte het leven aan de 15-jarige Jerryson, de pleegzoon van Dushi Eisden. In Hour of Power vertelde zij hoe zijn plotselinge dood haar leven op zijn kop zette en hoe haar geloof haar he