"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

ChristenvervolgingOpvoedenIsraëlGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Bible League
Levensverhaal

Esubalew (39) uit Ethiopië: van tegenstander tot volgeling van Jezus

Esubalew Belayneh groeide op in een toegewijd islamitisch gezin. Hij was zeer betrokken bij het islamitische geloof en hielp actief mee met het verspreiden van islamitisch materiaal en het winnen van aanhangers van andere religies voor de islam....

James Talarico
Nieuws

Amerikaanse politicus haalt David én Jezus aan na verkiezingswinst: ‘Tijd om tafels om te gooien’

De Amerikaanse politicus James Talarico heeft zijn verkiezingsoverwinning in Texas vergeleken met het Bijbelverhaal van David en Goliath. Opmerkelijk genoeg vergeleek hij zijn politieke beweging zelfs met het optreden van de Heere Jezus. Volgens...

Bijbel
Nieuws

Twee derde van Amerikaanse kerkgangers zakt voor Bijbelkennistest

Hoe goed kennen christenen hun Bijbel eigenlijk? Uit onderzoek van Lifeway Research blijkt dat de Bijbelkennis van bijna twee derde van de ondervraagde Amerikaanse kerkgangers onder de maat is. Zo wist minder dan de helft van de ondervraagden dat...

Alternative für Deutschland (AfD)
Nieuws

Duits kerkverband stelt voorwaarden aan AfD-politici die kerkelijk ambt willen bekleden

Mag iemand die actief is voor de Duitse politieke partij AfD ook ambtsdrager zijn? De Evangelische Kerk in Duitsland (EKD) heeft daar nieuwe richtlijnen voor gepubliceerd. AfD-politici en partijbestuurders die een kerkelijk ambt willen vervullen,...

Polen
Nieuws

Poolse bisschoppen willen bemiddelen in politieke crisis en roepen op tot vasten

De Poolse katholieke bisschoppen bieden aan te bemiddelen in de politieke crisis rond het Constitutionele Tribunaal. Dat bevestigde woordvoerder Leszek Gęsiak woensdag tegenover de katholieke nieuwsdienst KAI. De bisschoppen roepen gelovigen...

Trailer The Chosen seizoen 6
Nieuws

Regisseur The Chosen haalt uit naar critici na ophef over blauwe engelen in trailer

Dallas Jenkins, de regisseur van de populaire christelijke serie The Chosen, heeft fel gereageerd op kritiek op het nieuwe seizoen. Vooral de opvallende verschijning van blauwe engelen in een korte trailer zorgt voor discussie. Volgens Jenkins...

paus
Nieuws

Paus Leo XIV ontvangt Bob Dylan en geeft hem een rozenkrans

Paus Leo XIV heeft woensdagmiddag de Amerikaanse zanger Bob Dylan ontvangen in het Apostolisch Paleis in Vaticaanstad. De paus gaf de 85-jarige muzikant een rozenkrans. Dylan overhandigde hem zijn autobiografie Chronicles – Volume 1. Volgens...

Frankrijk
Nieuws

Frankrijk maakt euthanasie en hulp bij zelfdoding vanaf januari mogelijk

Frankrijk maakt hulp bij zelfdoding en euthanasie vanaf januari 2027 mogelijk. Dat bevestigde minister van Volksgezondheid Stéphanie Rist dinsdag op radiozender Franceinfo. De benodigde uitvoeringsbesluiten verschijnen volgens haar op tijd om de...

Meerartikelen

Museum Amersfoort
Nieuws

Christelijke partijen stellen Kamervragen over afgelaste Joodse bijeenkomsten

SGP en ChristenUnie willen opheldering van het kabinet over het afgelasten van een bijeenkomst van Joodse studenten aan de Universiteit Maastricht en een tentoonstelling over 300 jaar Joodse geschiedenis in Amersfoort. Christelijke Kamerleden...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Taybeh door geweld van Israëlische kolonisten

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh waarschuwt dat het voortbestaan van de christelijke gemeenschap in Taybeh, op de bezette Westelijke Jordaanoever, onder druk staat. Door herhaaldelijke aanvallen van Israëlische kolonisten en beperkingen op...

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse rechter vreesde te worden neergeschoten tijdens godslasteringszaak

Een Pakistaanse rechter heeft woensdag tijdens een zitting in Islamabad verteld dat hij bij de behandeling van een godslasteringszaak voor zijn leven vreesde. Sardar Ejaz Ishaq Khan zei dat hij bang was dat iemand de rechtszaal zou binnenkomen en hem...

christenen
Nieuws

Na zestig doden in Ethiopië waarschuwt Open Doors: christelijke dorpen nauwelijks beschermd

Orthodoxe christenen in de Ethiopische regio Oromia leven steeds vaker met geweld en dreiging. Na twee aanvallen in oktober, waarbij volgens hun kerk zeker zestig gelovigen omkwamen, waarschuwt Open Doors voor het gebrek aan bescherming. Onderzoekers...

IZB logo
Nieuws

IZB stelt missionaire training voor twintigers gratis beschikbaar aan gemeenten

Hoe deel je het christelijk geloof in een cultuur waarin iedereen zijn eigen waarheid lijkt te hebben? En hoe leg je uit waarom het Evangelie relevant is? Met de training Twenties-four-seven wil de IZB twintigers helpen om daar in het dagelijks leven...

debat
Nieuws

CU bereid tot samenwerking over belastingplan, SGP houdt vast aan voorwaarden

Het kabinet lijkt met steun van de ChristenUnie, 50PLUS en Groep Markuszower voldoende stemmen te hebben voor het belastingplan in de Tweede Kamer. Maar in de Eerste Kamer ontbreekt die zekerheid nog. Tijdens het debat van woensdagavond koos de...

Ds. Lex Boot - Jurjen ten Brinke - ds. Cees Rentier
Interview

Moeten kerken statushouders opvangen ondanks Wilders' verzet? Drie voorgangers reageren

PVV-leider Geert Wilders wil dat kerken geen gehoor geven aan de oproep om tijdelijk statushouders op te vangen. Desnoods wil hij dit wettelijk verbieden. Dat maakte hij duidelijk in zijn Kamervragen aan de minister van Asiel en Migratie. Gaat...

Judith Fanto
Column

Mijn grootouders werden gered door vreemden: Zou ik hetzelfde durven?

In gedachten heb ik onze hooizolder al verschillende keren opgemeten. Achter de balen een houten schot. Achter dat schot passen twee volwassenen en een kind. Of drie volwassenen die het goed met elkaar kunnen vinden. Dat doe ik niet omdat ik weet dat...

Peter Pilon
Video

Bijbels van steen? Peter Pilon ontwikkelt waterbestendige Bijbel voor zendelingen

Een Bijbel die bestand is tegen tropische regen, vocht en modder. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar drukker Peter Pilon heeft met zijn bedrijf City Bibles een bijzondere uitgave ontwikkeld: een complete Bijbel waarvan de bladzijden...

Jacobs
Column

De directeur van het Amersfoorts Museum moet zich schamen

Opperrabbijn Binyomin Jacobs uit in zijn nieuwste dagboek scherpe kritiek op een museum-directeur die zich heeft teruggetrokken uit het Comité van Aanbeveling voor het 300-jarig bestaan van de Amersfoortse synagoge. Jacobs vindt het onaanvaardbaar...

HVC David
Video

David uit Nigeria overleeft een Fulani-aanval

“Ik hoorde mijn kinderen roepen: papa, papa!” David maakt van dicht bij mee hoe Fulani-herders zijn dorp en zijn gezin aanvallen. Hartverscheurend is zijn verhaal. Voor zijn ogen ziet hij zijn vrouw en eigen kinderen sterven. Alleen zijn dochter en...

Business as Mission
Persbericht

BAM Congres brengt geloof en ondernemerschap samen in Ede

EDE, 3 november 2026 – Volgende week, op donderdag 12 en vrijdag 13 november, vindt in 50|50 Hotel Belmont in Ede de negende editie van het BAM Congres plaats. Onder het motto Build what matters komen ondernemers, investeerders en leiders samen...