"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #7: Arnold Huijgen over eeuwige straf en de hel
Of beluister op:

Meerartikelen

bijbel
Persbericht

Bijbelverspreiding 2025: opnieuw wereldwijde groei digitaal Bijbellezen

Wereldwijd werden in 2025 bijna evenveel Bijbeledities verspreid als in 2024. Online bereikt de Bijbel steeds meer mensen, terwijl de verspreiding van gedrukte Bijbels iets afneemt en duurder geworden is. Aldus het jaarlijkse rapport van de United Bi

Ben Verboom
Opinie

Zijn er vier of vijf bedieningen volgens de Bijbel?

Zijn er vier of vijf bedieningen? Ben Verboom stelt dat er zonder twijfel sprake is van vijf bedieningen, maar andere stellen dat het er vier zijn omdat de bediening van herder en leraar dezelfde zijn. Onder meer Chris Verhagen sprak in het verleden

pakistan
Nieuws

Pakistaanse rechter spreekt daders vrij van moord op christelijk echtpaar

Het Pakistaanse Hooggerechtshof heeft de laatste drie mannen vrijgesproken die waren veroordeeld voor de moord op het christelijke echtpaar Shahzad Masih en Shama Bibi. Het echtpaar werd in 2014 door een woedende menigte mishandeld en levend verbrand

Pakistan
Nieuws

Europese politici roepen Pakistan op christelijke meisjes beter te beschermen

Leden van het Europees Parlement en mensenrechtenorganisaties roepen Pakistan op meer te doen om christelijke en hindoeïstische meisjes te beschermen tegen ontvoering, gedwongen bekering tot de islam en gedwongen huwelijken. Volgens hen blijven minde

 gebouw van de Nationale Vergadering
Nieuws

Franse christenen spreken van 'ethische breuk' na goedkeuring euthanasiewet

Christenen in Frankrijk reageren met grote teleurstelling op de goedkeuring van de nieuwe euthanasiewet. Volgens de Nationale Raad van Evangelicals in Frankrijk (CNEF) betekent de wet een ingrijpende ethische koerswijziging die kwetsbare mensen onder

Tawila-vluchtelingenkamp Soedan
Persbericht

Tearfund luidt noodklok om situatie in Soedan

Vorige week bezocht Tearfund-directeur Guido de Vries het Tawila-vluchtelingenkamp in het westen van Soedan. De gesprekken met de mensen daar schetsen een onthutsend beeld van de gruwelijkheden die de RSF (Rapid Support Forces, red) in het land uitvo

William Upham
Nieuws

Amerikaanse oud-marinier noemt Trump antichrist en roept op tot zijn dood

Het Amerikaanse Korps Mariniers heeft afstand genomen van uitspraken van William Upham. De voormalig marinier en kandidaat voor het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden noemt president Donald Trump de antichrist. Ook zei hij zelfs dat Trump gedood moe

ds. W.J. van den Brink
God

Waarom vielen sommige engelen wel en andere niet? Ds. Van den Brink geeft uitleg

Waarom konden engelen van God afvallen, maar lijken de goede engelen dat nu niet meer te kunnen? En waarom nam de duivel niet alle engelen mee in zijn opstand, terwijl de zonde van Adam wél gevolgen had voor de hele mensheid? Op die vragen gaat ds. W

Meerartikelen

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 94: God laat onrecht niet ongestraft

God is niet alleen Koning, maar ook Rechter. Die boodschap staat centraal in een gebedsvlog van de IZB, waarin Ron van der Spoel stilstaat bij Psalm 94. Volgens hem biedt deze psalm hoop aan mensen die worstelen met onrecht en zich afvragen waarom Go

Gerrianne
Video

Mercy Ships geeft inkijkje in dagelijks leven van verpleegkundige aan boord

Hoe ziet een werkdag eruit op een ziekenhuisschip van Mercy Ships Nederland? In deze video neemt vrijwilliger en verpleegkundige Gerrianne kijkers mee in haar dagelijkse leven aan boord van de Global Mercy. Naast de medische zorg is er veel aandacht

Terdege Zomerfair
Persbericht

Terdege Zomerfair keert terug naar Kasteel Groeneveld: vier dagen vol ontmoeting en inspiratie

Van woensdag 22 tot en met zaterdag 25 juli vindt de Terdege Zomerfair weer plaats op het landgoed van Kasteel Groeneveld in Baarn. Bezoekers kunnen vier dagen lang genieten van een gevarieerd programma met muziek, workshops, kinderactiviteiten, lezi

David
Video

David Diaz de la Cruz is zondag te gast in de zomerherhaling Hour of Power

In deze zomerherhaling van Hour of Power is David Diaz de la Cruz te gast. Jan van den Bosch heeft een zeer indrukwekkend en kwetsbaar gesprek met hem over zijn geschiedenis van misbruik, drugs en criminaliteit. Een mooi geloofsverhaal dat je niet wi

Jordaan
Nieuws

Israël bereidt zich voor op 2030: werkgroep moet band met christelijke wereld versterken

Israël is begonnen met de voorbereidingen voor het jaar 2030, wanneer christenen wereldwijd stilstaan bij de tweeduizendste herdenking van de doop van Jezus in de Jordaan. Minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa'ar heeft daarvoor een speciale werkg

Daniel en Bianca Samson
Nieuws

Christelijk echtpaar zoekt in VS steun voor dochters die Zweden niet wil teruggeven

De Roemeense christelijke ouders Daniel en Bianca Samson zoeken nu ook in de Verenigde Staten steun voor de terugkeer van hun dochters Sara en Tiana. De meisjes werden eind 2022 door de Zweedse jeugdzorg uit huis geplaatst. Volgens de ouders speelde

generale synode van de Church of England
Nieuws

Church of England aanvaardt omstreden document over Israël

De generale synode van de Church of England heeft ingestemd met een voorstel om een reeks documenten van Palestijnse christenen, waaronder het omstreden Kairos Palestine II, officieel in ontvangst te nemen en binnen de kerk te bespreken. De beslissin

Nigeria
Nieuws

Minstens 25 christenen gedood bij nieuwe aanvallen in Nigeria

Bij twee afzonderlijke aanvallen in de Nigeriaanse deelstaten Plateau en Benue zijn in het afgelopen weekend minstens 25 christenen om het leven gekomen. Onder de slachtoffers is ook een baby van twee maanden oud. Lokale inwoners en christelijke orga

Hooggerechtshof Pakistan
Nieuws

Pakistaans Hooggerechtshof spreekt laatste verdachten vrij van moord op christelijk echtpaar

Het Hooggerechtshof van Pakistan heeft de laatste drie mannen vrijgesproken die nog waren veroordeeld voor de gruwelijke moord op het christelijke echtpaar Shahzad Masih en Shama Bibi. Het echtpaar werd in 2014 levend verbrand nadat zij ten onrechte

Mirjam Oosterhoff
Persbericht

Mirjam Oosterhoff nieuwe bestuursvoorzitter Youth for Christ

Mirjam Oosterhoff is de nieuwe bestuursvoorzitter van Youth for Christ Nederland. Deze maand heeft zij het stokje overgenomen van Dennis Mohn, die negen jaar voorzitter van bestuur is geweest. Mohn heeft zijn werk met veel passie gedaan, maar moet er

VKB
Nieuws

VKB zet kerkrentmeesters in het zonnetje: 'Hun werk is onmisbaar voor de kerk'

Kerkrentmeesters vervullen een belangrijke, maar vaak onzichtbare rol binnen de kerk. Daarom roept VKB Kerkrentmeesters kerken deze zomer op om hun college van kerkrentmeesters én andere vrijwilligers bewust te bedanken voor hun inzet. Volgens de ver

Maarten van Loon en John de Groot
Interview

Ds. John de Groot over zijn beroep: "Een dominee kan onmogelijk overal goed in zijn"

"We verwachten vaak dat één persoon leraar, manager, bestuurder én herder tegelijk is. Dat kan eigenlijk niet." In het interviewprogramma Van Hart tot Hart vertelt dominee John de Groot waarom steeds meer voorgangers onder druk staan en waarom de ker