"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Egypte
Nieuws

Egypte introduceert betaald paasverlof voor christelijke werknemers, maar kan op kritiek rekenen

Een nieuw besluit in Egypte, dat christelijke werknemers in de privésector betaald verlof toekent tijdens Pasen, heeft geleid tot gemengde reacties. Terwijl de internationale juridische organisatie ADF International de maatregel als een stap voorwaar

Mahan en Mozhan Motahari
Nieuws

Iraanse christelijke zussen niet langer vast in Amerika, zaak duurt wel voort

Twee Iraanse christelijke zussen, Mahan (38) en Mozhan Motahari (31), zijn vrijgelaten uit federale detentie in de Verenigde Staten. De vrouwen waren vorige maand door Amerikaanse immigratieautoriteiten aangehouden: ze zouden het land niet rechtmatig

SGP-partijdag
Nieuws

Steeds meer vrouwen verkiesbaar voor SGP bij gemeenteraadsverkiezingen

Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart staan in zeker negen gemeenten voor het eerst vrouwen op de kandidatenlijst van de SGP. In totaal zijn in achttien gemeenten één of meer vrouwelijke kandidaten verkiesbaar namens de partij. Daarmee

Adriënne Mendrik
Interview

Wat betekent het om een neurodiverse christen te zijn? Adriënne vertelt

Van jongs af aan kijkt Adriënne Mendrik al naar Hour of Power. Het programma vormt een rode draad in haar geloofsleven, juist in de jaren waarin ze ontdekte dat ze leeft met kenmerken van ADHD, dyslexie en hoogsensitiviteit. Die combinatie brengt uit

Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie wil scherpere inzet tegen christenvervolging en voor geloofsvrijheid

De ChristenUnie presenteert vandaag een uitgebreide initiatiefnota waarin zij pleit voor een versterkte Nederlandse inzet tegen christenvervolging en voor de vrijheid van religie en levensovertuiging wereldwijd. Aanleiding is de zorgwekkende toename

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt hoe hij als puber het uitgaansleven van Rotterdam ontdekte

Ds. V. S. van der Meer is sinds 2021 predikant binnen de Hersteld Hervormde Kerk. Maar zijn weg naar het predikantschap was zeker niet zonder obstakels. In de serie Getuigend Gesprek vertelt hij hoe hij als puber het uitgaansleven van Rotterdam ontde

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over vriendin die een zwaar auto-ongeluk meemaakte

Soms lijkt het alsof God zwijgt en de hemel van koper is, terwijl we juist om een antwoord verlegen zijn. Dat wordt indringend zichtbaar in het verhaal van een vriendin van Wilkin van de Kamp die na een zwaar auto-ongeluk in shock lag en niet merkte

Shawn Bolz
Nieuws

Leiding Bethel Church erkent fouten rond 'profeet' Shawn Bolz

De leiding van Bethel Church in de Amerikaanse stad Redding heeft publiekelijk schuld bekend na nieuwe onthullingen over 'profeet' Shawn Bolz. Volgens de kerk hebben leiders te laat en te onduidelijk gehandeld bij ernstige signalen over misleiding en

Meerartikelen

Jood in Jeruzalem
Interview

Messiasbelijdende Israëliër over 7 oktober, verdeeldheid en gemeenschap

“Israël is mijn thuisland, en ik zou echt nergens anders willen wonen,” zegt Tuvia Pollack en eigenlijk vindt hij de situatie in Europa veel enger. “Er zijn daar rellen, protesten en openlijke steunbetuigingen voor Hamas. De Europeanen die rond Oekra

Carolien Pape
Interview

Carolien Pape over haar eetstoornis: “Jezus nam mijn angst niet weg, maar was wel nabij”

Wat begint als een verlangen om kleiner te worden, kan uitgroeien tot een allesoverheersende strijd. Dat weet Carolien Pape als geen ander. In de Cvandaag podcast deelt zij haar persoonlijke verhaal over verstoord eetgedrag, schuld en schaamte, maar

JD Vance
Nieuws

J.D. Vance noemt abortusstrijd geestelijke keuze tussen God en heidendom

Tijdens de jaarlijkse March for Life in Washington heeft de Amerikaanse vicepresident J.D. Vance scherpe woorden gebruikt over het abortusdebat. Volgens hem gaat het niet alleen om politiek, maar om een fundamentele keuze. Het is een keuze tussen lev

Whitechapel
Nieuws

Vrees voor confrontaties met moslims: christelijke mars in Londen verplaatst

Een geplande christelijke mars met de naam Walk with Jesus mag eind januari niet doorgaan in de Londense wijk Whitechapel. De Metropolitan Police verbood het evenement op die locatie vanwege zorgen over mogelijke geweldsincidenten en ernstige verstor

Pakistan vlag
Nieuws

Christelijke verpleegkundigen in Pakistan vrijgesproken na jaren van angst en onderduiken

Twee christelijke verpleegkundigen in Pakistan zijn na meer dan vier jaar vrijgesproken van godslastering. Daarmee komt een einde aan een zaak die hun leven volledig ontwrichtte en hen dwong onder te duiken uit angst voor geweld, laat Kerk in Nood we

Ds. C. Harinck
Video

GerGem-predikant vertelt met welke uitspraak van Jezus calvinisten moeite hebben

'Komt in, gij gezegenden Mijns Vaders.' Veel calvinisten hebben moeite met deze woorden van de Heere Jezus. Dat stelde ds. C. Harinck, emerituspredikant binnen de Gereformeerde Gemeenten, onlangs in een preek. Volgens Harinck verloopt het eindoordeel

Peter Drost
Interview

Ds. Peter Drost keert terug uit Oostenrijk: “We leerden dat God ons niet nodig heeft”

Na zes jaren in Oostenrijk is ds. Peter Drost met zijn gezin teruggekeerd naar Nederland. In de zomer van 2024 verhuisde het gezin naar Wenen om vanuit daar het werk in Graz voort te zetten. “Dat was een grote verandering.” Inmiddels is duidelijk gew

André Flach
Video

Terugkijken: SGP-Kamerlid André Flach over recente politieke ontwikkelingen

De kans is groot dat het langverwachte regeerakkoord al deze week wordt gepresenteerd. Enkele weken later zou dan een nieuw kabinet kunnen aantreden, al moeten kandidaat-bewindspersonen eerst nog worden gescreend en bereid gevonden worden om hun taak

Zin op School
Persbericht

'Evert de Ezel' brengt het Paasverhaal dichtbij voor kinderen

Een vrolijk ezeltje dat kinderen meeneemt naar het hart van Pasen. Met Evert de Ezel verschijnt voor het eerst een deel uit de bekende Lost Sheep-serie in een Nederlandse mini editie. Het boekje is vertaald en uitgegeven door Zin op School en bedoeld

Licht in duisternis
Positief nieuws

Lichtheid in crisis: vreugde die blijft als alles wankelt

Ik kan me voorstellen dat mensen niet begrijpen waarom “vreugde” een waarde kan zijn van een humanitaire organisatie. We werken toch in gebieden die getroffen worden door een oorlog of ramp? We zien toch mensen in de meest verschrikkelijke omstandigh

Lineke Blijdorp
Podcast

Vrijheid van christenen onder druk? Advocaat waarschuwt voor gevaarlijk precedent

Is de vrijheid van godsdienst in Nederland nog vanzelfsprekend of schuift er ongemerkt iets? Die vraag staat centraal in het publieke debat dat is losgebarsten na het ingrijpen van de gemeente Tilburg bij een genezingsdienst van Frontrunners. De gebe

Cors Visser
Column

Hypernerveuze samenleving zoekt rust: kan de kerk een oase zijn?

Wat zegt onze tijd over wat mensen werkelijk bezighoudt? Een blik op populaire boeken, media en cijfers laat een samenleving zien die zoekt naar houvast, kracht en verbondenheid. Therapeutisering, de roep om weerbaarheid en een toenemend wij-zij-denk