"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

Gebroken kruis
Nieuws

Oorlog en digitale surveillance bemoeilijken strijd tegen christenvervolging

Oorlogen en toenemende digitale surveillance maken het steeds moeilijker om vervolgde christenen te helpen. Daarvoor waarschuwden deskundigen tijdens een internationale bijeenkomst in Dallas, schrijft de Christian Post. Ze pleitten voor meer...

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden over de roeping van Amos: "Een boer die moet gaan preken"

In de dagen van de profeet Amos gaat het goed met Israël. De economie floreert, tegenstanders zijn verslagen en er ontstaat rijkdom. Maar dan roept de Heere de profeet Amos om in Israël een woord te spreken. Niet ter bemoediging of vertroosting, maar...

Ds. P. den Ouden
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente te Spijk beroept ds. P. den Ouden

De hersteld hervormde gemeente te Spijk (Dorpskerk) heeft een beroep uitgebracht op ds. P. den Ouden (foto). De predikant moet daar ds. M. W. Muilwijk opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in 2017 naar Aalst. In deze plaats is Muilwijk overigens...

Wilma Veen
Persbericht

Eerste ‘Ik Wonder Jou Dag’ binnen één dag uitverkocht:

Het eerste live-evenement rond Ik Wonder Jou, de dagelijkse bemoediging van schrijfster en kunstenares Wilma Veen, was binnen één dag uitverkocht. Op 23 januari 2027 komen lezers voor het eerst samen in Barneveld. Voor Veen krijgt die ontmoeting...

Yohanes Tewodros en Torben Søndergaard
Persbericht

Kingdom Weekend in Huizen richt zich op leven als discipel van Jezus

Van vrijdag 30 oktober tot en met zondag 1 november vindt in Celebration Church Huizen het Kingdom Weekend plaats. Tijdens het driedaagse evenement staan onderwijs, aanbidding, gebed en praktische toerusting centraal. De organisatie wil christenen...

Yankui
Nieuws

Chinese voorganger opnieuw opgepakt om ‘illegale religieuze activiteiten’

De Chinese politie heeft de protestantse voorganger An Yankui opnieuw opgepakt. Agenten namen hem dinsdagmorgen 29 september mee vanuit zijn woning in Taiyuan. Hij blijft 15 dagen in de cel voor het 'organiseren van illegale religieuze...

Hannah Verweij
Preekverslag

Hannah Verweij: “Je bent nooit te jong om de Heer te dienen”

Je leeftijd, ervaring of omstandigheden hoeven God niet in de weg te staan om je te gebruiken. Hannah Verweij (rechts op de foto) weet uit haar jaren als zendeling in Portugal dat beschikbaar zijn soms belangrijker is dan jezelf bekwaam voelen....

Ds. Wout van Herwijnen
Opinie

Israëlzondag: bidden dat de bedekking weggenomen wordt

Voor dr. Wout van Herwijnen is het niet één keer per jaar Israëlzondag. Iedere zondag bidt hij voor het Joodse volk en om het wegnemen van de ‘bedekking’ waarover Paulus spreekt. Zijn verbondenheid met Israël betekent voor hem echter niet dat kritiek...

Meerartikelen

huwelijk
Nieuws

Therapeut over dreigende scheiding: ‘Acceptatie is iets anders dan instemming’

Wat kun je doen wanneer een christelijk huwelijk ondanks gebed en intensieve therapie toch dreigt te stranden? Die vraag wordt op Refoweb voorgelegd aan psychosociaal therapeut Jantine Stam-van de Beek. Zij benadrukt dat omstanders een huwelijk...

Andries Bouwman
Persbericht

ChristenUnie draagt burgemeester Andries Bouwman voor als lijsttrekker Eerste Kamer

Het Landelijk Bestuur van de ChristenUnie draagt Andries Bouwman voor als lijsttrekker voor de Eerste Kamerverkiezingen van 2027. Bouwman is burgemeester in gemeente Opsterland en voormalig wethouder in gemeente Tytsjerksteradiel (beiden provincie...

Ezra Jin
Nieuws

Voorganger Ezra Jin verwacht ‘enorme opwekking’ in China ondanks hevige vervolging

De Chinese voorganger Ezra Jin verwacht dat zijn land een grote geestelijke opwekking zal meemaken. Dat vertelt hij aan The Christian Post. Volgens Jin heeft jarenlange vervolging de kerk niet kunnen uitroeien. Integendeel: onder druk is het geloof...

Virginia State University
Nieuws

Christelijke studenten klagen Amerikaanse universiteit aan om toezicht op geloofsactiviteiten

Twee christelijke studentenorganisaties hebben de Virginia State University (VSU) aangeklaagd. Dat schrijft The Christian Post. De studenten zijn niet te spreken over nieuw beleid van de universiteit. Voortaan mogen christelijke studentenorganisaties...

Jeruzalem
Nieuws

Christelijke jongen van negen met pepperspray bespoten in Jeruzalem

Een negenjarige christelijke jongen is in Jeruzalem met pepperspray bespoten. Dat schrijft The Christian Post. Het Armeense kind fietste tijdens Jom Kipoer door de stad en luisterde naar muziek. Volgens de jongen sprak een man hem daarop aan en...

Bijbel
Persbericht

Voor ruim 125 miljoen christenen is de Bijbel buiten bereik

Hoewel Bijbels wereldwijd steeds beter beschikbaar zijn, hebben meer dan 500 miljoen christenen te maken met beperkingen die de toegang tot de Bijbel bemoeilijken. Ruim 125 miljoen christenen hebben geen toegang tot de Bijbel, terwijl ze dat wel...

Sem Pruijs bij Hour of Power
Levensverhaal

Sem Pruijs zondag in Hour of Power: "Jezus is mijn Vriend, maar ook mijn Held en God"

Sem Pruijs heeft een visuele beperking, die ervoor zorgt dat hij het midden van zijn zicht wegvalt. Belangrijker, vertelt hij zondag in Hour of Power, is dat hij ontdekte waar hij voor leeft. "Jezus is de vriend die altijd met mij mee is. Niet alleen...

Ds. A. Schot
Nieuws

GerGem-predikant komt met 95 stellingen over doop

Ds. A. Schot heeft 95 stellingen over de doop opgesteld. De predikant van de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) wil daarmee het gesprek over de betekenis van de doop voeren vanuit de Bijbel. Hij maakt zich zorgen dat in discussies over de doop het werk...

Laurentine van Landeghem
Persbericht

Nieuwe catecheseles rond Hervormingsdag verbindt Luther met influencer

Stichting IRS heeft samen met NET Foundation een nieuwe catecheseles ontwikkeld voor Hervormingsdag 2026. Onder het thema Op zoek naar rust maken jongeren kennis met het gedachtegoed van de Reformatie. Daarbij worden de zoektocht van Maarten Luther...

Kerkganger
Nieuws

Helft jonge Amerikaanse kerkgangers vindt sommige Bijbelse waarheden achterhaald

Meer dan de helft van de jonge protestantse kerkgangers in de Verenigde Staten vindt dat sommige Bijbelse waarheden achterhaald raken als de cultuur verandert. Ook zegt een meerderheid in deze leeftijdsgroep bepaalde Bijbelse leerstellingen af te...

politie
Nieuws

Chinese kerk moet gebouw verlaten na uitdelen waaiers met Bijbelteksten

Een Chinese huiskerk in Guangzhou moest binnen enkele uren haar gehuurde ruimte verlaten nadat drie christenen waaiers met evangelisatieteksten uitdeelden. De politie nam materiaal in beslag en verhoorde de betrokkenen. Dat meldt ChinaAid.  De...

Patrick Simons & Silvan Bruinstroop
Opinie

Ik rilde toen ik las dat PRO-Kamerlid abortus als 'zorg' ziet

Soms lees ik politiek nieuws waarvan ik mij oprecht afvraag: hoe zijn we in Nederland hierbij terechtgekomen? Dat gevoel had ik toen ik las over het initiatief van PRO-Kamerlid Lisa Vliegenthart om abortus uit het Wetboek van Strafrecht te halen....