"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Berendsen
Nieuws

Minister Berendsen komt niet met apart programma voor vervolgde christenen, ondanks Kamermeerderheid

Het kabinet kondigt geen afzonderlijk hulpprogramma voor vervolgde christenen aan, hoewel de Tweede Kamer daar om heeft gevraagd. Minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken verwijst in een Kamerbrief van 11 november naar bestaande programma’s voor...

Marianne van der Zalm-Grisnich
Boekfragment

We maakten zelf een piepklein kistje voor ons kindje

Acht jaar lang baden Marianne van der Zalm-Grisnich en haar man om een kindje. Toen ze eindelijk zwanger werd, sloeg de vreugde na negen weken om in intens verdriet. Het was het begin van een ingrijpende weg, waarin ze uiteindelijk acht kindjes...

Peter en Guido
Video

‘Waarom openbaart God Zich niet gewoon aan mij?’ Peter en Guido in gesprek

Waarom laat God Zich niet gewoon aan iedereen zien? Waarom krijgt de één een bijzondere ervaring met God, terwijl de ander niets merkt? Deze vragen staan centraal in de zesde aflevering van de podcastserie Waarom zou ik in GodsNaam geloven? Peter...

Piet Pols
Interview

Van een gebed met een landkaart tot een veelkleurige gemeente: het verhaal van Piet Pols

Een lezing van de Vlaming Toon Vanhuysse raakte Piet Pols zo dat hij zich aanmeldde voor een evangelisatieactie in Roermond en Maastricht. Tijdens de autorit naar het zuiden richtte hij met ds. J.G. van Tilburg een stichting op om 135.000 “Levende...

RD
Nieuws

Onrust in reformatorisch medialandschap: 'We willen ons blazoen gezuiverd zien'

In het reformatorisch medialandschap is onrust ontstaan nadat een van de twee nieuwe hoofdredacteuren van het Reformatorisch Dagblad uithaalde naar het reformatorische platform Dag aan Dag. Pieter Ariese (links op foto) stelde in een interview in...

SGP-jongeren Binnenhof
Nieuws

SGP-jongeren zetten timer van bijna 40.000 seconden in tegen abortus

SGP-jongeren houdt donderdag 12 november een opvallende actie bij de Tweede Kamer in Den Haag. Met een grote timer die 39.931 seconden aftelt, wil de politieke jongerenorganisatie aandacht vragen voor de bescherming van ongeboren leven. Iedere...

Reformatorische predikanten
Nieuws

Grote belangstelling voor pastorale Q&A: vier reformatorische dominees opnieuw in gesprek

Op donderdag 12 november vindt in de kapel van het Hoornbeeck College in Amersfoort de derde editie van de pastorale Questions & Answers-avond plaats. Na twee eerdere bijeenkomsten, die zowel in de zaal als online op veel belangstelling konden...

Paus
Nieuws

Paus Leo spreekt ruim een uur met vijf slachtoffers van kerkelijk misbruik

Paus Leo XIV heeft maandag in Buenos Aires vijf slachtoffers van kerkelijk misbruik ontvangen. De besloten ontmoeting duurde ruim een uur. Volgens de Vaticaanse persdienst luisterde de paus naar hun ervaringen en voorstellen om herstel binnen de kerk...

Meerartikelen

Mozambique
Nieuws

Zes christenen onthoofd bij aanvallen in Noord-Mozambique

Bij verschillende aanvallen in het noorden van Mozambique zijn zes christenen onthoofd. Dat meldt de christelijke hulporganisatie Barnabas Aid. De organisatie schrijft het geweld toe aan terroristen van de lokale tak van Islamitische Staat.   Drie...

Zweden
Nieuws

Zeventig Zweedse christelijke kopstukken willen einde aan militaire samenwerking met Israël

Zeventig Zweedse christelijke kopstukken roepen hun regering op de militaire samenwerking met Israël te beëindigen. In een gezamenlijk opiniestuk, dat op 7 november verscheen in Dagens Nyheter, vragen zij om concrete maatregelen tegen de bezetting...

Pedro
Nieuws

Spaanse regering naar rechter om Valenciaanse bescherming van ongeboren kinderen

De Spaanse regering wil een wettelijke bepaling laten schrappen die de regio Valencia verplicht het leven van ongeboren kinderen te beschermen. De ministerraad besloot dinsdag 10 november de bepaling aan te vechten bij het Constitutioneel Hof....

Steinmeier
Nieuws

Duitse president waarschuwt voor gevolgen van verdwijnende christelijke tradities

De Duitse bondspresident Frank-Walter Steinmeier maakt zich zorgen over het afnemen van de kerkelijke betrokkenheid en het verdwijnen van christelijke tradities. Tijdens de synode van de Evangelische Kirche in Deutschland (EKD) in Würzburg sprak...

kerk
Nieuws

DoorBrekers breidt uit naar Den Haag met zesde kerklocatie

De evangelische kerk DoorBrekers krijgt een zesde locatie, in Den Haag. Daniel en Maaike Bruggeman gaan de nieuwe gemeente leiden. Op zondag 22 november vindt om 19.00 uur een kennismakingsavond plaats in het Museon aan de Stadhouderslaan 37. Volgens...

Tweede Kamer
Nieuws

Kamer wil geldschieters van beweging tegen abortus en genderbeleid aanpakken

De Tweede Kamer wil dat het kabinet de financiers van de zogenoemde 'antirechtenbeweging' in kaart brengt en maatregelen neemt om hun geldstromen tegen te gaan. Een motie van SP en PRO hierover werd dinsdag aangenomen. In een Europees...

Arenda
Nieuws

Ds. Arenda Haasnoot bekritiseert dominee in toga bij Rode Lijn: ‘Kijk met geestelijke ogen’

Ds. Arenda Haasnoot begrijpt niet dat een collega in toga vooropliep bij de Rode Lijn-demonstratie. In een interview met EO-platform DIT zegt de PKN-predikant uit Spijkenisse dat de kerk naast aandacht voor het leed in Gaza ook haar verbondenheid met...

Kerk
Nieuws

Vier vrouwen beschuldigen voormalig medewerker Amerikaanse megakerk van seksueel misbruik

Vier vrouwen beschuldigen Steve Thomason, een voormalige medewerker van de Amerikaanse megakerk North Point Community Church, van seksueel misbruik. De vermeende gebeurtenissen vonden ongeveer twintig jaar geleden plaats. De vrouwen zouden toen...

Congo
Nieuws

Islamitische terroristen doden tientallen mensen in Oost-Congo, ebolapatiënten op de vlucht

Bij een aanval op het dorp Cantine-Aloya in Oost-Congo zijn volgens lokale bronnen minstens 33 mensen gedood. Aan terreurorganisatie Islamitische Staat gelieerde ADF-terroristen staken donderdagavond 5 november woningen en een gezondheidspost in...

Protestantse Kerk in Nederland (PKN)
Nieuws

PKN roept kerken op om te bidden voor komende synodevergadering

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) roept plaatselijke gemeenten op om te bidden voor de generale synode, die op donderdag 19 en vrijdag 20 november bijeenkomt in Lunteren. Dat meldt het grootste protestantse kerkverband van Nederland op haar...

kerk
Nieuws

Hongaarse lutheranen eisen duidelijkheid over Bijbelgezag en het zegenen van homorelaties

“De eenheid van de kerk is een kostbare schat, maar niet kostbaarder dan het evangelie waarop de kerk is gebouwd.” Met die woorden besluiten Hongaarse lutherse predikanten en gemeenteleden hun open brief aan de bisschoppen. Ze willen binnen een maand...

Zweden stemt over abortus
Nieuws

Zweden stemt vandaag over abortus als grondrecht: 'Treurige stilte in de kerken'

Het Zweedse parlement stemt woensdag voor de tweede en beslissende keer over een grondwetswijziging die abortus grondwettelijke bescherming moet geven. Bijna 12.000 mensen hebben een protest tegen het voorstel ondertekend. Ondertussen klinkt vanuit...