"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

Praatmee

Beluister onze podcast

#394 Jeffrey & Erik Bakker over huiskerken en de Nederlandse kerkcultuur
Of beluister op:

Meerartikelen

Oeganda
Nieuws

Oegandese vader steekt 33-jarige zoon dood na bekering tot christendom

In het Oegandese district Iganga is de 33-jarige Hamba Juma op 28 januari om het leven gebracht, vermoedelijk door zijn vader, Hamba Ahammada (62). Het incident gebeurde langs de Kaliro-Iganga weg, ongeveer vijf kilometer buiten Iganga stad. De echtg

Amerikaanse jeugdconferentie
Nieuws

Amerikaanse jeugdconferentie trekt recordaantal bezoekers: 'De Heer is aan het werk’

In de Amerikaanse staat Kentucky heeft een tweedaagse jeugdconferentie een recordaantal bezoekers getrokken. Meer dan 1.300 jongeren en jeugdleiders kwamen samen om God groot te maken, toegerust te worden en elkaar te ontmoeten. Dat schrijft The Chri

Iran
Nieuws

Alarmerend rapport: Iran veroordeelde christenen tot meer dan 280 jaar cel in 2025

Iraanse rechtbanken hebben christenen in 2025 gezamenlijk tot meer dan 280 jaar gevangenisstraf veroordeeld. Dit blijkt uit een recent rapport van vier mensenrechtenorganisaties. Volgens belangenbehartigers maakt Iran in toenemende mate gebruik van n

Liberty University
Nieuws

Amerikaanse universiteit daagt studenten uit tot 28-daagse socialmediapauze

De christelijke Liberty University uit Virginia (Amerika) daagt haar studenten uit om 28 dagen lang hun social media gebruik sterk te verminderen. Dat meldt The Christian Post. De school hoopt dat haar studenten de uitdaging durven aan te gaan en uit

Erdogan
Nieuws

Europees Parlement spreekt zich unaniem uit tegen Turkse uitzetting christenen

Het Europees Parlement heeft zich unaniem uitgesproken tegen het uitzettingsbeleid van Turkije dat gericht is op buitenlandse christenen, een kwestie die de relaties tussen Ankara en de Europese Unie onder druk zet. Turkije reageerde afwijzend op de

Jemen
Nieuws

Majed koos in Jemen te blijven en zit nu gevangen

“Ik wil een wandelende Bijbel zijn, zodat ik overal waar ze mij naartoe brengen over Jezus kan vertellen. Wij mogen spiegels zijn van onze Redder, in hoe we spreken en handelen.” Dit vertelde Majed* uit Jemen een paar maanden geleden. Hij wist dat hi

Donald Trump
Nieuws

VS kan legale vluchtelingen zonder permanente verblijfsvergunning langer vasthouden

De regering-Trump heeft de Amerikaanse immigratiedienst Immigration and Customs Enforcement (ICE) nieuwe bevoegdheden toegekend. Hierdoor kan het ICE legaal toegelaten vluchtelingen, die nog geen permanente verblijfsvergunning bezitten, voor onbepaal

Mariam Emers-Atya
Video

Komende zondag is Mariam Emers-Atya te gast in Hour of Power

Mariam Emers-Atya groeide op als moslim, maar voelde dat er iets ontbrak en ging op zoek. Zo kwam ze in aanraking met het christelijk geloof en maakte ze een keuze die ingrijpend was, en niet zonder gevolgen. "Het was een zware weg", vertelt ze in Ho

Meerartikelen

Ds. J. P. Bredenhoff
Video

Ds. Bredenhoff (hervormd Urk) kwam als adoptiekind in Nederlands gezin terecht

Ds. J. P. Bredenhoff is sinds vorig jaar predikant van de hervormde gemeente te Urk (De Ark). En dat hij dat is, beschouwt hij als Gods voorzienigheid. Bredenhoff werd namelijk geboren in India, bracht zelfs enige tijd door in een weeshuis in Bombay

Peter van der Weerd
Video

'Is geloven alleen maar voor zwakke mensen?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

Willem Lingeman
Video

Videoboodschap Willem Lingeman: heeft God echtscheiding verboden?

'Gij zult niet echtbreken.' Op basis van deze woorden uit de Bijbel trekken veel christenen de conclusie dat echtscheiding door God is verboden. Willem Lingeman, auteur van 'Verbonden voor het Leven', behandelt deze kwestie in onderstaande video. Bek

Kind protesteert tegen abortus
Persbericht

Schreeuw om Leven deelt petitie tegen gesubsidieerd abortustoerisme

De Europese Commissie staat op het punt een beslissing te nemen over het burgerinitiatief My Voice, My Choice. Dit initiatief heeft handtekeningen verzameld en roept Brussel op om abortus in alle lidstaten financieel te ondersteunen, onder andere doo

ontwikkelingshulp
Persbericht

Onderzoek: Christenen geven massaal aan nood- en ontwikkelingshulp

Protestants-christelijke donateurs geven het vaakst aan goede doelen die zich richten op ontwikkelingshulp en noodhulp. Maar liefst 65 procent doneert aan organisaties binnen deze thema’s. De bezuinigingen van de overheid op ontwikkelingssamenwerking

Teun van der Leer
Boekfragment

Wat er écht gebeurt wanneer je als christen wordt gedoopt

Als je (recent) bent gedoopt, is dat een felicitatie waard. De doop is immers niet iets wat je zomaar even tussendoor doet. Het is een ingrijpende gebeurtenis waarbij je letterlijk van top tot teen betrokken bent. Je geeft je met je hele hebben en ho

Bangladesh
Nieuws

15 christelijke families werden in aanloop naar verkiezingen Bangladesh bedreigd

Vorige week behaalde een centrumrechtse partij de overwinning bij de verkiezingen in Bangladesh. Desondanks groeide de invloed van islamitische partijen, die een recordaantal zetels in de wacht sleepten. Dit resultaat wekt zowel optimisme als bezorgd

Paus Leo
Nieuws

Paus Leo wijst deelname aan 'Gaza-plan' van Trump af

Het Vaticaan zal niet deelnemen aan een Amerikaans plan waarin de wederopbouw en het toekomstig bestuur van Gaza wordt besproken. Dat heeft kardinaal Pietro Parolin, de staatssecretaris van het Vaticaan, dinsdag in Rome bevestigd. Daarmee wijst paus

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons wijst op gebrek aan kennis over de rechtvaardiging

"Kennis en vertrouwen zijn een tweeling die je niet van elkaar kunt losmaken. Er is geen kinderlijk vertrouwen zonder kennis. Daarom is dit één van de struikelblokken in het leven van de gelovigen", aldus ds. Simons. In een preek over Zondag 23 van d

Sela
Video

Sela deelt wederom nieuwe single van onlangs verschenen paasalbum

'Vergeef ons', zo heet de allernieuwste single van de christelijke zanggroep Sela. Het lied maakt deel uit van het nieuwe paasalbum dat eind vorige maand verscheen. 'Vergeef ons' gaat specifiek in op het lijden en sterven van de Heere Jezus, maar ste

Trump
Nieuws

Rechter fluit Trump terug en verbiedt ICE-invallen in bepaalde kerken

Een Amerikaanse federale rechter, Dennis Saylor IV, heeft een voorlopig bevel uitgevaardigd dat de immigratiedienst (ICE) verbiedt om invallen uit te voeren in bepaalde kerken. De rechter noemde het beleid van de overheid dat dergelijke invallen toes

Martin Koornstra
Podcast

Martin Koornstra in Cvandaag podcast over bidden en zorgen voor zijn dochter

Martin Koornstra's dochter leeft al 28 jaar met een ernstige beperking. Tot op de dag van vandaag is er geen duidelijke medische diagnose. “Artsen kennen de symptomen, maar het heeft geen naam”, zegt Koornstra. Met Jan Pool vertelt de oprichter van R