"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #3: Dominee David bezocht Nigeria
Of beluister op:

Meerartikelen

monument
Nieuws

Eerste monument voor vermoorde christenen onthuld in Nigeria

In de Nigeriaanse deelstaat Benue is een bijzonder monument onthuld ter nagedachtenis aan christenen die om hun geloof zijn omgebracht. Volgens de initiatiefnemers is het de eerste gedenkplaats in Nigeria die speciaal is opgericht voor slachtoffers v

Kloostercomplex Kyiv Pechersk Lavra
Nieuws

Evangelische Alliantie veroordeelt Russische aanval op eeuwenoud klooster

De Europese Evangelische Alliantie (EEA) heeft de Russische raketaanval op Kyiv van 15 juni scherp veroordeeld. Bij de aanval kwamen negen burgers om het leven. Ook raakte het eeuwenoude kloostercomplex Kyiv Pechersk Lavra zwaar beschadigd. Door de a

DENK-leider Stephan van Baarle
Nieuws

DENK-leider stelt dat SGP'er pro-zionistische dictatuur nastreeft, Kamervoorzitter grijpt in

Zelfs een debat dat over de Nederlandse rechtsstaat had moeten gaan, mondde door toedoen van DENK-leider Stephan van Baarle uit in een Israël-debat. Nadat SGP-Kamerlid André Flach daar de vinger op legde, deed Van Baarle zodanige uitspraken in de ric

Ds. L. J. T. Heuvelman
Nieuws

Nieuwe predikant voor protestantse gemeente Pijnacker-Delfgauw: ds. L. J. T. Heuvelman

De protestantse gemeente te Pijnacker-Delfgauw mag een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. L. J. T. Heuvelman (foto) nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant moet in de Ontmoetingskerk de opvolger worden van ds. C. A. Schoonenberg-L

Ds. J. C. de Groot
Video

Na een begrafenis stapte een boze man op ds. De Groot af: "Ik laat mij verbranden"

'Ik dacht dat ik verlost was van die godsdienst van jullie, maar nu zag je kans om het allemaal weer levend te maken. Alles waarmee ik grootgebracht ben, komt weer terug. Ik zal je één ding zeggen: jij begraaft mij niet. Ik laat mij verbranden', zei

Kerk
Persbericht

Oecumenische herdenking slavernijverleden in Sint-Jan van Den Bosch

De Raad van Kerken in Nederland en de Stichting Heilzame Verwerking Slavernijverleden organiseren op zaterdag 27 juni een landelijke oecumenische herdenkingsdienst rond de afschaffing van de slavernij. De bijeenkomst vindt plaats in de Sint-Jan in ’s

Biddende voetballers Ecuador
Verdieping

Ecuador op het WK: hoe geloof een voetbalploeg verbindt

Vanavond kijken miljoenen voetballiefhebbers tijdens het WK voetbal naar een van de meest talentvolle generaties uit de geschiedenis van Ecuador. In het Zuid-Amerikaanse land speelt het christelijk geloof al eeuwenlang een belangrijke rol. Die geloof

MJ Nixon
Getuigenis

MJ Nixon gaf haar oude leven op na visioen van Jezus: "De regenboog is van God"

Een persoonlijke ontmoeting met Jezus veranderde het leven van de Amerikaanse MJ Nixon ingrijpend. Na jaren in een lesbische relatie koos ze ervoor haar leven aan Christus toe te wijden. Tegenwoordig leidt ze een groeiende bediening die mensen met ee

Meerartikelen

Dr. W. van Herwijnen
Opinie

Lezen we de Bijbel letterlijk of symbolisch? Wat Job tot ons te zeggen heeft

Steeds meer christenen worstelen met de vraag hoe de Bijbel gelezen moet worden. Zijn de schepping en de zondeval historische gebeurtenissen of moeten we deze verhalen vooral symbolisch verstaan? Volgens dr. W. van Herwijnen raakt die vraag aan de ke

David van der Meulen
Interview

David van der Meulen ontmoette vervolgde christenen in Nigeria en leerde belangrijke lessen

Toen ds. David van der Meulen de mogelijkheid kreeg om met een groep Nederlandse predikanten naar Noord-Nigeria te reizen, hoefde hij daar niet lang over na te denken. De predikant uit Herwijnen bezocht er christenen die dagelijks te maken hebben met

Mars voor Jezus Rotterdam
Persbericht

Honderden christenen verwacht in Rotterdam tijdens Mars voor Jezus

Rotterdam staat eind juni in het teken van geloof, aanbidding en evangelisatie. Op vrijdag 26 en zaterdag 27 juni worden honderden christenen uit heel Nederland verwacht voor de Go Now!-conferentie en de Mars voor Jezus. De evenementen worden georgan

Vaticaan
Nieuws

Vaticaan wijst verzoek af: leken mogen preek tijdens mis niet overnemen

Het Vaticaan heeft een verzoek van de Duitse bisschoppen afgewezen om in uitzonderlijke gevallen leken toe te staan de homilie (preek) tijdens de mis te verzorgen. Volgens Rome is de homilie onlosmakelijk verbonden met de verkondiging van het Evangel

Ds. J.N. Zuiderduijn
Video

Steeds meer voetballers delen hun geloof: positief of twijfelachtig? Ds. Zuiderduijn antwoordt

Bijbelteksten delen in posts op social media, naar boven wijzen na een gemaakte goal of een gebed na afloop van de wedstrijd. Steeds meer christelijke voetballers kiezen ervoor om hun geloof openlijk uit te dragen. Dat geldt niet minder voor de inter

Petitie
Nieuws

Petitie met ruim duizend handtekeningen roept overheid op terug te keren naar God

Een petitie waarin de Nederlandse overheid wordt opgeroepen zich te bekeren tot de God van de Bijbel is dinsdagmiddag aangeboden aan de vaste Kamercommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Namens Stichting Evangelisatie Sjofar overhandigde vo

Canada
Nieuws

Christenen bezorgd nu Canada uitzonderingsgrond voor religieuze uitingen schrapt

Christelijke organisaties in Canada maken zich zorgen over een wetswijziging die de juridische uitzonderingsgrond voor religieuze uitingen schrapt. Volgens hen is nog onduidelijk welke gevolgen de verandering op termijn precies zal hebben voor de vri

Kerkleiders bedreigd door gewapende groeperingen
Nieuws

Gewapende groeperingen bedreigden kerkleiders rond Colombiaanse presidentsverkiezingen

Kerkleiders in verschillende delen van Colombia zijn voorafgaand aan de presidentsverkiezingen bedreigd door gewapende groeperingen. Dat meldt mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity Worldwide (CSW). Volgens CSW probeerden militante groepen inv

Chris Develing
Video

Euthanasieverzoeken bij psychisch lijden voortaan strenger beoordeeld: Chris Develing reageert

De regels voor euthanasieverzoeken van mensen met psychisch lijden worden aangescherpt. Daarmee moeten euthanasieverzoeken nog zorgvuldiger beoordeeld worden. Tegelijkertijd moet worden voorkomen dat patiënten onnodig lang op een beslissing moeten wa

Ds. W. J. van de Velde
Nieuws

Ds. W. J. van de Velde ontvangt opnieuw beroep: CGK Bunschoten hoopt op komst predikant

De christelijke gereformeerde kerk te Bunschoten heeft een beroep uitgebracht op ds. W. J. van de Velde (foto). De predikant moet in de Fontein de openstaande tweede predikantsplaats invullen. De eerste predikantsplaats wordt nu nog ingevuld door ds.

Indiase kinderen
Nieuws

Ophef in India om verplichte hindoegebeden op openbare scholen

Een besluit van de regering van de Indiase deelstaat Chhattisgarh om openbare scholen dagelijks hindoegebeden en mantra's te laten uitspreken, leidt tot felle kritiek van christelijke organisaties, stamvolken en oppositiepartijen. Volgens hen schendt

Interserve
Persbericht

Interserve Nederland viert 55-jarig jubileum tijdens bijzondere Encounter Dag

Interserve Nederland staat in 2026 stil bij haar 55-jarig bestaan. Dit jubileum wordt op 26 juni vanaf 16:30 gemarkeerd tijdens een bijzondere editie van de jaarlijkse Encounter Dag, een dag waarop veldwerkers, betrokkenen en genodigden samenkomen ro