"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Demonstratie kindhuwelijken Pakistan
Nieuws

Demonstratie in Groningen vanwege gedwongen bekeringen christenmeisjes in Pakistan

Op zaterdag 30 mei organiseert de Pakistaans-Nederlandse Christelijke Gemeenschap een demonstratie op de Grote Markt in Groningen tegen gedwongen bekeringen en kindhuwelijken in Pakistan. De bijeenkomst vindt plaats van 14.00 tot 16.00 uur en roept N

Logos Hope
Nieuws

ChristenUnie en SGP bezoeken zendingsschip Logos Hope in Scheveningen

Politieke aandacht voor het zendingsschip Logos Hope in Scheveningen. Zowel ChristenUnie-fractievoorzitter Mirjam Bikker als SGP-leider Chris Stoffer brachten dinsdag een bezoek aan het schip van Operatie Mobilisatie, dat sinds 24 mei in de haven van

Ds. E. C. de Waard
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Nijkerk: ds. E. C. de Waard

De hervormde gemeente te Nijkerk (Wijk 1) mag een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. E. C. de Waard (foto) heeft het op hem uitgebrachte beroep aangenomen. In Nijkerk volgt De Waard de in januari 2025 naar Oud-Alblas vertrokken ds. J. H. Lammers op. D

President Donald Trump
Nieuws

Nieuw immigratiebeleid Trump leidt tot stevige kritiek van christelijke hulporganisaties

Christelijke hulporganisaties maken zich grote zorgen om nieuw immigratiebeleid van de regering van president Donald Trump. Door de nieuwe regels moeten veel immigranten die legaal in Amerika verblijven mogelijk het land verlaten, terwijl zij wachten

Klimaatactivisten verstoren kerkdienst
Nieuws

Klimaatactivisten verstoren kerkdienst in Westminster Abbey met lied

Een groep christelijke klimaatactivisten heeft zondag een kerkdienst in Westminster Abbey onderbroken. Dat meldt Premier Christian News. Tijdens de pinksterdienst begonnen twaalf actievoerders in het middenpad van de kerk een lied over klimaatverande

Paus
Nieuws

Paus waarschuwt tegen AI: 'Moet ontwapend worden'

Paus Leo XIV heeft in zijn eerste encycliek (een pauselijke brief) regeringen opgeroepen de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI) te vertragen. De paus presenteerde het document zelf in het Vaticaan, wat een ongebruikelijke stap is. De brie

Hans Maat
Interview

Hans Maat over de Heilige Geest en Gods stem verstaan: “Gods Geest is gewoon God”

Wat moet je eigenlijk met de Heilige Geest? Voor veel christenen blijft het een lastig en abstract onderwerp. Ook theoloog, tekstschrijver en oprichter van de band Sela, Hans Maat, worstelde daar vroeger mee. Hij groeide op in de gereformeerde tradit

Breda
Nieuws

Drama bij kerkbarbecue Breda: twee kinderen zwaargewond

Het jaarlijkse terugkerende barbecuefeest bij de Franciscuskerk in Breda op Tweede Pinksterdag is uitgelopen op een drama. Twee kinderen raakten zwaargewond door een steekvlam uit de barbecue. Daarnaast raakten ook twee volwassenen lichtgewond. Dat m

Meerartikelen

flach
Video

Terugkijken: SGP en DENK clashen hard over antisemitisme en moslimhaat

Vlak voor het Pinksterweekend vond er een harde confrontatie plaats tussen SGP en DENK. Dat gebeurde in een debat over discriminatie en racisme. Er kwamen felle reacties op de bijdrage van SGP-Kamerlid André Flach. Daarbij verweet DENK-leider Stephan

Nigeri
Nieuws

Pinksteren Nigeria: drie doden en vijftien christenen ontvoerd bij aanval op gebedswake

Tijdens het Pinksterweekend zijn bij een aanval op een gebedsbijeenkomst in de Nigeriaanse staat Kwara drie christenen om het leven gekomen. Daarnaast werden er zeker vijftien anderen ontvoerd. Dat meldt Morning Star News.  De aanval vond plaats op z

iran
Nieuws

Christelijke bekeerlinge in Iran veroordeeld tot ruim 9 jaar celstraf

Een christelijke bekeerlinge in Iran is veroordeeld tot negen jaar en acht maanden gevangenisstraf. De aanklachten omvatten propaganda tegen de staat en samenzwering tegen de nationale veiligheid, na de inbeslagname van haar Bijbel en christelijke li

Christine Vos
Interview

Christine Vos wilde haar leven te beëindigen: “God zocht me op in mijn gebrokenheid”

Toen Christine Vos als jongvolwassene bij het spoor stond en haar leven wilde beëindigen, leek alles verloren. De leider van het Apostolic Center in Utrecht vertelt in gesprek met Cvandaag over de weg die daarop volgde. “God is trouw, ook als je het

Alain Verheij
Nieuws

Theoloog waarschuwt christenen: 'De ‘asielcrisis’ is vooral een crisis van onze ziel'

Theoloog en schrijver Alain Verheij zet vraagtekens bij het groeiende draagvlak voor strengere asielmaatregelen in Nederland. In een uitgebreid opiniestuk spreekt hij van een samenleving waarin 'het laagje beschaving over de xenofobie dunner wordt' e

Alice Tran
Getuigenis

Voormalige boeddhist getuigt van haar geloof: “Jezus is het antwoord”

Alice Tran groeide op in een boeddhistisch gezin, maar zegt na een bijna-doodervaring en jaren van innerlijke strijd tot geloof in Jezus Christus te zijn gekomen. In een interview met CBN News vertelt ze hoe een blikseminslag haar leven volledig op z

Jan-Willem Grievink
Opinie

Dwaalleringen in de kerk: autoriteit van de Bijbel wordt geruisloos vervangen

In het derde en laatste deel van zijn serie over misleiding binnen de kerk bespreekt Jan-Willem Grievink opnieuw vijf stromingen waar hij grote zorgen over heeft. Volgens hem staat de autoriteit van de Bijbel steeds vaker onder druk. Tegelijk schrijf

Chris Develing
Opinie

De ongemakkelijke schaduwzijde van draagmoederschap

Deze week staat een symposium over draagmoederschap op het programma. Daarbij staan vragen centraal over maakbaarheid, de positie van het kind en de rol van de draagmoeder. In zijn column legt Chris Develing een opvallende link met de populaire serie

Marco Hofland
Video

Straatinterviews over Pinksteren: veel Nederlanders weten betekenis niet meer

Wat betekent Pinksteren eigenlijk? Die vraag stelde dominee Marco Hofland onlangs aan voorbijgangers op straat in Haarlem. De reacties laten zien dat veel Nederlanders nauwelijks nog weten waar het christelijke feest over gaat. Tegelijk ontstonden er

Drs. Kees de Vreugd
Video

Bijbelstudie: wat betekent Pinksteren voor Israël en de hedendaagse kerk?

Wat gebeurde er op de Pinksterdag in Handelingen 2? In deze Bijbelstudie staat drs. Kees de Vreugd stil bij de uitstorting van de Heilige Geest tijdens het Joodse Wekenfeest (Sjavoeot) in Jeruzalem. Wind, vuur en talen markeren een keerpunt in de hei

Aad van de Sande
Video

Prediker Aad van de Sande: “Pinksteren is ook vervuld in Nederland”

Met Pinksteren roept evangelist Aad van de Sande christenen op om opnieuw stil te staan bij de kracht van de Heilige Geest. In een recente YouTube-video spreekt hij over de betekenis van Handelingen 2 en benadrukt hij dat de boodschap van Pinksteren

Bufferzone abortuskliniek
Nieuws

Rechtszaak tegen christelijke moeder in Noord-Ierland beëindigd

Een rechtbank in Noord-Ierland heeft de strafzaak tegen de christelijke moeder Claire Brennan stopgezet. Zij werd vervolgd omdat zij buiten een ziekenhuis met vrouwen sprak over abortus en daar bad, zo meldt Christian Daily International. De zaak spe