"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #4: Ds. Egas over roeping, predikantschap en emeritaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. D. J. W. Kok
Nieuws

Hervormde gemeente Oud-Beijerland beroept voor de tweede keer ds. D. J. W. Kok

De hervormde gemeente te Oud-Beijerland (Wijk Oost) heeft opnieuw een beroep uitgebracht op ds. D. J. W. Kok (foto). De predikant uit Stolwijk moet in het dorp uit de Hoeksche Waard de opvolger worden van ds. J. J. ten Brinke, die sinds september...

Ds. H. Peet
Video

CGK-predikant vertelt waarom hij tijdens de afkondigingen de slappe lach kreeg

Ds. H. Peet, predikant van de CGK (Eben-Haëzergemeente) te Sliedrecht, ging drie jaar geleden plotseling viraal nadat hij tijdens de afkondigingen in de lach schoot. De predikant moest afkondigen dat de ouderen van CGK Vlaardingen zich konden...

Andy Beshear
Nieuws

Amerikaanse gouverneur haalt uit naar Trump en JD Vance: ‘Gebruiken geloof als politiek wapen’

De Amerikaanse gouverneur Andy Beshear heeft scherpe kritiek geuit op vicepresident JD Vance en president Donald Trump. Volgens de Democraat gebruiken zij het christelijk geloof om politieke keuzes te rechtvaardigen die kwetsbare mensen raken. Zelf...

monument militairen
Nieuws

Israël krijgt eerste monument voor gesneuvelde christelijke militairen

In het noorden van Israël komt voor het eerst een monument dat speciaal is gewijd aan christelijke militairen die tijdens hun dienst in het Israëlische leger (IDF) zijn omgekomen. Premier Benjamin Netanyahu woonde op 16 september de...

sri lanka
Nieuws

Vijftien moslims krijgen ieder 220 jaar cel voor bloedige aanslagen op kerken tijdens Pasen

Een rechtbank in Sri Lanka heeft vijftien islamitische mannen veroordeeld voor hun betrokkenheid bij de bloedige aanslagen op Eerste Paasdag 2019. Zij krijgen ieder 220 jaar gevangenisstraf. Bij de aanslagen op drie kerken en drie hotels kwamen 279...

Andrea IJsselstein
Video

Andrea IJsselstein wil miljoen mensen bereiken met ‘Jij bent waardevol’

Wat begon met 250 kaartjes met de boodschap ‘Jij bent waardevol’, is uitgegroeid tot een landelijke evangelisatieactie. Via stichting Yes and Amen zijn inmiddels ruim 300.000 exemplaren aangevraagd om te worden verspreid. Initiatiefnemer Andrea...

Jafeth Bekx
Interview

Jafeth Bekx: “God vraagt niet of wij alles begrijpen, maar of wij Hem vertrouwen”

Na achttien jaar InSalvation voelde Jafeth Bekx dat het tijd was voor een nieuw seizoen. De overstap naar ZERA worship bracht ook onzekerheid en lastige vragen met zich mee. In gesprek met Cvandaag vertelt hij wat de lente, zomer, herfst en winter...

jongere
Boekfragment

Waarom identiteitsvorming voor jongeren steeds ingewikkelder wordt

Jongeren staan tijdens de puberteit voor een belangrijke opgave: ontdekken wie ze zijn en welke plaats ze innemen in de wereld. Volgens Roelien den Ouden is die zoektocht ingewikkelder geworden door sociale media, de overvloed aan keuzes en...

Meerartikelen

Prof. dr. Arnold Huijgen
Opinie

Knielen wij allang voor de digitale afgod?

In de Grote Kerk van Enschede staat momenteel een kunstinstallatie die ook christenen te denken geeft. Kunstenaar Floris Schreuder maakte een beeld van drie meter hoog met acht robotarmen en zes aanbidders ervoor, met witte lakens eroverheen. De...

Matt Willis
Opinie

Is pornogebruik binnen het huwelijk een reden voor echtscheiding?

Is pornogebruik binnen het huwelijk een Bijbelse reden voor echtscheiding? Volgens Matt Willis gaat achter die theologische vraag vaak een veel diepere nood schuil. Zelf raakte hij op jonge leeftijd verstrikt in porno. Zijn huwelijk kwam uiteindelijk...

Faeröer
Positief nieuws

Nieuwe Bijbelvertaling moet christenen op Faeröer dichter bij elkaar brengen

Voor het eerst sinds 1937 is er een nieuwe Faeröerse vertaling van het Nieuwe Testament verschenen. De vertaling moet de Bijbel toegankelijker maken voor een nieuwe generatie en tegelijkertijd christenen uit verschillende kerkelijke tradities dichter...

Logos Conferentie
Persbericht

Logos Conferentie buigt zich over schepping en evolutie: ‘Wat geloof jij?’

Hoe verhouden de Bijbel en wetenschap zich tot elkaar als het gaat over het ontstaan van de aarde en het leven? Die vraag staat zaterdag 26 september centraal tijdens de Logos Conferentie over Schepping & Evolutie in Hardinxveld-Giessendam....

Mirjam Bikker en Wieke Paulusma
Nieuws

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker kritisch op 13-wekenecho

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker maakt zich zorgen over het standaard aanbieden van de 13-wekenecho aan zwangere vrouwen. Naar aanleiding van een kritisch advies van de Gezondheidsraad waarschuwt ze voor toenemende medicalisering van zwangerschappen...

Tanzania
Nieuws

Jonge christenvrouw ontsnapt aan ontvoering en gedwongen huwelijk

“Nadat ik christen was geworden, verzetten mijn ouders zich tegen mij vanwege mijn geloof. Ze wilden me uithuwelijken, maar ik weigerde.” Amekidia* (20) uit Tanzania groeide op in een gezin dat de Afrikaanse Traditionele Religies (ATR) aanhing. In...

 Diederik van Dijk
Nieuws

Tweede Kamer wijst opnieuw verzoek SGP om abortusdebat af

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk heeft dinsdag opnieuw vergeefs geprobeerd een plenair debat af te dwingen over de plannen om abortus bij 22 en 23 weken zwangerschap op meer plaatsen in Nederlandse ziekenhuizen mogelijk te maken. Samen met...

India
Nieuws

Lokale autoriteiten in India slopen kerk vlak voor rechtszaak

Een kerkgebouw in de Indiase deelstaat Maharashtra is midden in de nacht gesloopt, enkele uren voordat een rechter zich over de zaak zou buigen. De gemeente stelt dat het gebouw illegaal in een overstromingsgevoelig gebied stond. De kerk vermoedt...

Abortus
Nieuws

Draagmoeder weigert abortus van baby met hartafwijking, maar krijgt geen gezag

Een Amerikaanse draagmoeder die weigerde haar zwangerschap af te breken vanwege een ernstige hartafwijking bij het ongeboren kind, krijgt voorlopig geen gezag over de baby. Het Amerikaanse Hooggerechtshof besloot dinsdag niet in te grijpen in de...

Maarten van Loon
Opinie

Kun je uit volle borst zingen dat God genadig is, maar niet voor jou?

Onlangs ging ik voor in een, laten we zeggen, middenorthodoxe PKN-gemeente ergens op de Veluwe. Ze zingen daar een heerlijke mix aan liederen, oud en nieuw dwars door elkaar. En zo kwam het dat ik aan het slot van de dienst Psalm 68:10 uit de 'oude...

Herman van Wijngaarden
Nieuws

Homo-acceptatie onder Nederlandse jongeren daalt sterk: Herman van Wijngaarden reageert

Nederlandse jongeren zijn de afgelopen vier jaar negatiever gaan denken over homoseksualiteit. Dat blijkt uit het nieuwste HBSC-onderzoek van het Trimbos-instituut en de Universiteit Utrecht. Iedere vier jaar onderzoeken zij de gezondheid en het...

Euthanasie
Nieuws

Christelijke oma verzette zich tegen euthanasie: politie onderzoekt haar dood

"Ik wil die dodelijke injectie niet.” Dat zou de 83-jarige Brigitte Stegemann uit Canada hebben geroepen. Volgens haar familie verzette de christelijke oma zich meerdere keren tegen euthanasie. Toch overleed ze in juli rond het moment waarop...