"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme"

God 29 april 2016
“Ik was mij vroeger niet bewust van de voorgeschiedenis van de Holocaust in het christelijke Europa. We zullen ons moeten verdiepen in onze kerkgeschiedenis,” vindt Wim Verwoerd. De auteur van het boek ‘Weg uit Babylon’ heeft zich verdiept in het antisemitisme dat zich in het christendom heeft afgespeeld. Hij beschouwt het als zijn taak om christenen hiervan bewust te maken en de Kerk wakker te schudden.

“Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus," zegt hij verwijzend naar Openbaring 17:6.

Chrysostomos was een kerkvader uit de vierde eeuw die het erg bont maakte als het gaat om Jodenhaat. Op welke manier misbruikte hij de Bijbel om Joden zwart te maken?
“Deze kerkvader stond bekend als een geweldige spreker en zachtmoedige man. Maar veel mensen weten niet dat hij acht preken heeft besteed aan het zwart maken van Joden. Zo misbruikte hij onder andere Mattheüs 21, waar het bekende gedeelte over de tempelreiniging staat. Hij schreef: ‘Als iemand hun plaats van aanbidding (de synagoge red.) tegenwoordig een bordeel, een schuilplaats voor bandieten, een woonplaats van duivels, een kuil van complete vernietiging of bij welke naam dan ook zou noemen, dan spreekt hij vriendelijker dan de plaats verdient.’ En zo heeft hij op veel meer manieren Joden en synagogen gestigmatiseerd.”

Verwoerd verwijst ook naar Cyprianus, een belangrijke bisschop uit de derde eeuw. “Hij liet de Bijbel buikspreken. Jakob ontving twee vrouwen. Lea schilderde hij af als ‘een type van de blinde synagoge’, omdat zij slechte ogen had. De prachtige Rachel beschreef hij als ‘een type van de kerk’.” Deze kerkvaders legden de basis voor de vervangingstheologie: de Joden hebben afgedaan en de kerk heeft hun plaats ingenomen. Dat zagen ze helaas helemaal fout. Als gelovigen uit de heidenen zijn we geënt op die ene olijfboom: het Verbond van God met Israël. We zijn mede-erfgenamen en geen plaatsvervangers.”
"Christus gaat oordelen over ons antisemitisme en al het onschuldig vergoten bloed van miljoenen Joden en getuigen van Jezus"

Onlangs nam de PKN afstand van de antisemitische uitlatingen van Maarten Luther. Wat vind je daarvan en zou de kerk nog meer moeten doen dan woorden uitspreken?
“Luther heeft gruwelijke uitspraken gedaan over Joden. Zijn oproep om synagogen in brand te steken was één van de vele. Het is een goede zaak dat de PKN daarvan afstand heeft genomen. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen: de kerk is 75 jaar te laat. Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de Joodse feesten. Onlangs sprak ik een Messiaanse Jood die ons land bezocht. ‘Denk je dat wij jaloers worden op christenen die heiligen aanbidden of kerst vieren met een kerstboom?’ Het antwoord is: nee.”

Hoe zie je het antisemitisme vandaag de dag voortwoekeren in de naam van het christendom?
“We zien nu een stroming die ik beschrijf als het antizionisme. In de linkerflank van de kerk wordt opgeroepen om Israël te boycotten,” zegt Verwoerd, verwijzend naar de Kairos beweging. “Ik denk ook aan kritische reacties op de documentaire ‘Breng de Joden thuis’. Een predikant maakte in deze blog duidelijk dat de Zoon van God al Koning is over Israël. Hij legde heel sterk de nadruk op het heden in plaats van de toekomst. Met zulke theologische visies kun je het Joodse volk niet steunen, bemoedigen of tot jaloersheid wekken – zoals Paulus oproept. ‘Stil zijn waar kwaad heerst, is ook een kwaad’, zei Dietrich Bonnhoefer. Dat heeft het gros van de christenen ook gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit soort visies werkt deze houding in de hand.”
"Wat mij betreft zou de PKN nog verder kunnen gaan door afstand te nemen van wat er op antisemitische concilies is besloten"

Openbaring maakt duidelijk dat het ‘onschuldige bloed van het Joodse volk’ gewroken zal worden. Hoe duid jij dit met betrekking tot onze kerkgeschiedenis?
“In Openbaring 17 lezen we over een vrouw, een hoer die dronken is van het bloed. Onze reformatoren waren er in hun tijd al van overtuigd dat dit het beeld is van de valse kerk, die zoals vers 6 zegt; “dronken was van het bloed van de heiligen, en van het bloed van de getuigen van Jezus.” Wie die “getuigen van Jezus” zijn, is voor iedereen wel duidelijk. Maar wie die “heiligen” zijn, wiens bloed ook door die “vrouw’ vergoten is, daar staan we nog te weinig bij stil. In Daniël 7:21, 22, 25, 27 en 8:24 wordt Israël, en met name het Joodse volk, als ‘het heilige volk’ benoemd. Het Joodse volk, als afgezonderd en geheiligd volk door Gods Verbond, heeft onnoemelijk veel geleden, juist van hen die geacht werden hen barmhartigheid en liefde te bewijzen. Dit komt ook naar voren in het boekje ‘De vrouw dronken van het bloed’ wat afgelopen jaar in diverse landen in is Europa verspreid.”

“In plaats dat het Joodse volk een schuilplaats vond in kerken en kloosters, zoals pas in het RD door een schrijver werd beweerd, was het ‘christendom’ in het voetspoor van de kerkvaders juist de oorzaak van zoveel onschuldig bloedvergieten. Getto’s, het dragen van een herkenningsteken, de pogroms etc. werden niet door Hitler en consorten uitgevonden, maar zij waren al zo oud als de weg naar Rome. De Heere Jezus laat ons in het boek Openbaring zien, dat ook al dit onschuldig vergoten bloed van het Joodse volk, gewroken zal worden. De dronken vrouw met de naam Babylon op haar voorhoofd, die vele volken en naties beïnvloed heeft, wordt vooral vanwege het rechtvaardig vergoten bloed gestraft (zie onder andere Openbaring 16:6 en 17:6).”

ChristenvervolgingOpvoedenDuurzaamheidIsraëlGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #17: Voormalig politieman Erik over de zware stormen in zijn leven
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerk Elspeet /Inzet: Hendrik Jan van der Heiden
Opinie

Wie wist wat in Elspeet? Kerkelijke vrede kan niet worden gebouwd op het vermijden van moeilijke vragen

De onthullingen over vermeend seksueel misbruik binnen de Gereformeerde Gemeente te Elspeet roepen vragen op die verder reiken dan het handelen van één verdachte, vindt publicist Hendrik Jan van der Heiden. 'Werkelijke kerkelijke vrede kan niet...

Ds. D. H. J. Folkers
Video

HHK-dominee wijst in preekfragment op lagere opkomst tijdens avonddienst

Hoe afhankelijk zijn gemeenten in de praktijk van de Heere en van het werk van Zijn Geest? Die vraag stelde ds. D. H. J. Folkers zijn hoorders tijdens een recente preek. Daarbij wees de HHK-predikant onder meer op het belang van gebed en trouwe...

Nicky en Peppa Gumbel
Nieuws

Alpha-oprichter Nicky Gumbel krijgt plek in invloedrijk kerkbestuur: “Evangelisatie moet centraal staan”

De bekende Britse predikant Nicky Gumbel (71), grondlegger van de wereldwijd verspreide Alpha-cursus, is gekozen in de Generale Synode van de Church of England. Hij wil zijn nieuwe positie gebruiken om evangelisatie hoger op de agenda te krijgen....

De kerk in St. Catherine of Siena in Sheffield
Nieuws

Engelse kerken krijgen miljoenen voor restauratie

De Anglicaanse Kerk in Engeland ontvangt ruim 13 miljoen pond (ruim 15 miljoen euro) aan overheidssubsidie voor het onderhoud en de restauratie van 37 historische kerkgebouwen. Het geld komt uit een nieuw fonds voor religieus erfgoed. Hoewel de steun...

Kerkgangers
Nieuws

Waarom gaan jongeren naar de kerk? Onderzoek laat zien wat hen motiveert

Het verlangen om hun geloof opnieuw te ontdekken is voor jonge Amerikanen de belangrijkste reden om naar de kerk te gaan. Maar ook mentale gezondheid, persoonlijke ontwikkeling en de behoefte aan ondersteuning spelen een belangrijke rol. Dat blijkt...

Irapuato, de stad waar het gebeurde
Nieuws

Mexicaanse voorganger en zijn vrouw doodgeschoten na rouwdienst

Een voorganger en zijn vrouw zijn donderdag doodgeschoten voor hun woning in de Mexicaanse stad Irapuato. Het echtpaar werd aangevallen toen het terugkeerde van een rouwbijeenkomst. De politie heeft inmiddels een verdachte aangehouden, maar over...

Bisschop Sean Rowe
Nieuws

Episcopale Kerk verliest in tien jaar honderduizenden leden, ook kerkgang neemt af

De Amerikaanse Episcopale Kerk heeft in tien jaar tijd bijna 350.000 leden verloren. Het kerkgenootschap telde in 2025 nog ongeveer 1,43 miljoen leden, tegenover 1,77 miljoen in 2015. Ook het aantal kerkgangers op zondag blijft afnemen. Dat blijkt...

Screenshot van het moment waarop het gebeurde
Nieuws

Groot kruisbeeld valt op priester: geestelijke overlijdt tijdens mis

Terwijl hij in een mis het gebed van de gelovigen opzegt, is een groot kruis op priester Patricio Sánchez gevallen. Het moment in de Kerk van de Eeuwige Bijstand in Guayaquil zorgt voor grote verslagenheid bij de katholieke gemeenschap in Ecuador....

Meerartikelen

Paus Leo in het zondagsgebed
Nieuws

Paus Leo leidt zondagsgebed en lijkt goed te herstellen

Na zijn operatie op dinsdag heeft paus Leo XIV (71) het zondagsgebed geleid in het Vaticaan. De geestelijke bedankte iedereen die voor hem bad sinds zondag bleek dat hij gediagnosticeerd was met kanker. Ook was de paus zijn artsen en verzorgers...

Koor Jigdaljahu zingt 'Maranatha'
Video

'Heel mijn hart juicht als ik U ontmoet': Jigdaljahu zingt het verwachtingsvolle 'Maranatha'

'Dan kniel ik neer, voor U mijn Heer. Jezus, wacht toch niet langer, kom!' Die uitroep doet de gelovige in het lied Maranatha, van Hans Maat en Kinga Bán. In een prachtig arrangement van Lennart Morée steekt koor Jigdaljahu dit lied in een nieuw...

Memunatu
Video

Leven van baby Memunatu: "God liet mij deel zijn van Zijn wonder"

Een grote tumor in haar kaak bracht het leven van de tien maanden oude Memunatu in gevaar. Zonder medische behandeling dreigden verstikking, ondervoeding en ernstige misvorming. Een ontmoeting met een vrijwilliger van Mercy Ships bracht uitkomst. Aan...

Drs. Hans de Jongh
Interview

Kunnen Gods kinderen alsnog eeuwig verloren gaan? "Nee", zegt drs. Hans de Jongh

Kan iemand die door God is gered toch nog verloren gaan? Voor drs. Hans de Jongh (88) uit Sliedrecht is het antwoord op die vraag duidelijk: nee. De voormalig voorganger en auteur houdt zich al een groot deel van zijn leven bezig met geloof, bekering...

Hulvey
Nieuws

Christelijke rapper weigert optreden in Amsterdam vanwege seksuele afbeeldingen in concertzaal

 De Amerikaanse christelijke rapper Hulvey heeft vrijdagavond zijn uitverkochte concert in Amsterdam op het laatste moment afgeblazen. Volgens de artiest hingen in de zaal seksueel expliciete afbeeldingen die hij zijn publiek, onder wie jonge...

Peter en Guido
Video

‘Geloven is toch alleen voor zwakke mensen?’ Peter en Guido in gesprek

Waarom zou je in God geloven als je leven eigenlijk prima verloopt? Kun je niet gewoon gelukkig zijn zonder geloof? En is het christendom vooral bedoeld voor mensen die het moeilijk hebben? Die vragen staan centraal in de vijfde aflevering van de...

AI
Nieuws

Bijbel van kardinaal zorgt drie keer voor alarm op luchthaven Wenen

De Oostenrijkse kardinaal Christoph Schönborn kreeg bij de veiligheidscontrole op de luchthaven van Wenen tot drie keer toe te maken met alarm vanwege zijn Bijbel. Volgens het personeel sloeg het controlesysteem daarop aan. Een medewerker grapte...

Johan Schep
Video

Johan Schep over de opstanding: "Wij hebben een levende Heiland"

De opstanding van Jezus Christus geeft christenen een levende hoop. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Aan de hand van Johannes 20 staat hij stil bij het lege graf en de reactie van Petrus en Johannes. In...

Michael Egnor
Persbericht

Amerikaanse hersenchirurg spreekt op congres in Apeldoorn over bestaan van de ziel

Is het menselijk bewustzijn volledig te verklaren door processen in onze hersenen, of is er meer aan de hand? Die vraag staat centraal tijdens het congres 'De Mens en zijn Maker 2', dat Stichting Creaton op zaterdag 21 november organiseert in...

NET Foundation
Persbericht

NET Foundation bestaat 20 jaar: pionier Raymond Warnaar neemt afscheid als directeur

NET Foundation viert dit najaar haar twintigjarig bestaan. Tegelijkertijd breekt voor de christelijke organisatie een nieuwe periode aan. Raymond Warnaar, die vanaf de oprichting betrokken was bij het toerusten van voorgangers en kerkleiders...

Hermans
Nieuws

Minister en VVD-jongeren halen uit naar SGP om late abortussen: 'Terug naar de middeleeuwen'

Zorgminister Sophie Hermans en de VVD-jongerenorganisatie JOVD halen uit naar de SGP na haar motie van afkeuring over late abortussen. “Partijen beuken in op abortusrecht, ik blijf voor dat recht staan”, zegt Hermans tegen het Algemeen Dagblad. De...

Reformatie
Persbericht

Stichting IRS brengt meditatieboekje uit in aanloop naar Hervormingsdag

Stichting IRS heeft in aanloop naar Hervormingsdag een nieuw meditatieboekje uitgebracht. In Onderweg naar Hervormingsdag staan citaten van kerkhervormer Maarten Luther centraal. De uitgave wil christenen helpen om stil te staan bij de betekenis...