"Belijdenis doen hoort er hier gewoon bij"

God 20 april 2016
Belijdenis doen is in Oost-Europa vaak een kwestie van de kerkleer onderschrijven in plaats van 'ja' zeggen tegen God. En dat moet anders. Dit vinden meerdere predikanten in Oost-Europa volgens Adré Lichtendonk van Stichting Hulp Oost Europa (HOE). Onlangs werd een conferentie bezocht door Lichtendonk en ds. Arie de Winter waar samen met Hongaars sprekende predikanten en hoogleraren werd nagedacht over catechetisch onderwijs, met als doel dat het kind meer centraal komt te staan.

Je hebt onlangs een bezoek gebracht aan Debrecen, Hongarije. Wat was het doel van de reis?
"We bezochten het land voor een vervolgstap in ‘ons’ catecheseproject. Uit contacten met predikanten in Roemenië is gebleken dat veel predikanten het moeilijk vinden om de catechese zo te geven dat ze zelf én de jongeren vreugde beleven aan het moment dat ze samen optrekken. De druk van het moeten kennen van veel onderdelen uit de Heidelberger Catechismus én de niet gemotiveerde jongeren om dat aan te horen is een zware last voor veel predikanten. De praktijk is vaak dat er frontaal les wordt gegeven en dat de les wordt volgepraat, geen tijd voor vragen. Niet om te kijken wat er blijft hangen en ook geen vragen om te weten wat er nu onder jongeren aan vragen leeft."

"Vergeet niet dat de kerk in Oost-Europa heel hiërarchisch is ingericht. De bisschop met bijbehorende commissies bepalen veel zelf. Men denkt vanuit de top naar beneden. Dat remt vernieuwingen af."
"Belijdeniscatechisatie wordt veelal beschouwd als een route die er gewoon bij hoort"

Wat zijn de gevolgen van die werkwijze?
"Veel jonge mensen die belijdenis gedaan hebben komen niet meer in de kerk. Dat wil niet altijd zeggen dat ook hun geloof verdwijnt. Jongelui trekken bijna allemaal naar de stad om te studeren. Ze gaan dan bij familie wonen of naar een kostschool. Belijdeniscatechisatie is daarnaast een eigenaardig verschijnsel. Het wordt veelal beschouwd als een route die er gewoon bij hoort. Dat is anders dan belijdenis doen uit overtuiging."

"In gesprek met een paar theologiestudenten gaf een van hen aan dat hijzelf toen hij 14 jaar was, nog niet toe was aan het doen van geloofsbelijdenis. Dat gaf hij aan bij zijn ouders en de dominee. Zijn opmerkingen werden min of meer weggewuifd. Belijdenis doen hoort er gewoon bij, was de stellige overtuiging. Dit doet mij denken aan de vroegere situatie in Nederland. Voor veel ouderen gold vroeger hetzelfde. Zo kom ik in mijn werk als ouderling nogal eens oudere mensen tegen die belijdenis hebben gedaan, maar nooit hebben deelgenomen aan het Heilig Avondmaal."
"Vergeet niet dat de kerk in Oost-Europa heel hiërarchisch is ingericht. Dat remt vernieuwingen af"

Wat hebben jullie tijdens de reis gedaan om voor verandering te zorgen?
"Ds. Arie de Winter nam een sessie voor zijn rekening waarbij hij wilde weten welke onderwerpen er leven en meer verdieping nodig hebben. Het is een hele lijst geworden. Denk aan vragen als: bestaat God? Hoe zit het met lijden en straffen? Hoe kan ik mijn ouders liefhebben? Al deze onderwerpen worden op een rij gezet en we zoeken naar de verbinding met de vragen van jongeren én met vragen van de Heidelberger Catechismus. Mooi om te zien dat het merendeel van de onderwerpen een link heeft met de vragen die jongeren hebben én dat een groot deel van de onderwerpen terug te vinden zijn in de Heidelberger. Een belangrijke stap om samen een consensus te vinden in de onderwerpen. Eigenlijk is met deze oefening al een mooi begin gemaakt voor het ‘leerplan catechese’."

De komende periode wordt het catecheseproject uitgewerkt. Wanneer is het project geslaagd?
"Wat mij betreft als er 10 procent van de dominees catechese gaat geven op een manier waarbij jongeren ontdekken dat belijdenis doen meer is dan ‘ja’ zeggen tegen de kerk. En dat ze zullen ontdekken waarom de Heere Jezus voor hen gestorven is en van daaruit volwaardig lid mogen zijn van de kerk."

In september staat in Debrecen een conferentie op het programma. "Tijdens deze conferentie wil de werkgroep het nieuwe idee presenteren en in gesprek gaan met de aanwezigen om de ideeën aan te passen en bij te schaven."

Praatmee

Beluister onze podcast

#396 Jeffrey, Marloes & Liduin over leven met een onvervulde kinderwens
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. J. R. van Vugt
Nieuws

HHK Soest hoopt op komst ds. J. R. van Vugt uit Waddinxveen

De hersteld hervormde kerk te Soest heeft een beroep uitgebracht op ds. J. R. van Vugt (foto). De predikant moet in de Ichthuskerk ds. R. C. Boogaard opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam eind 2025 afscheid van de gemeente en ontving toen ook de bev

 Oekraine
Nieuws

Rusland vernietigde honderden kerken sinds inval in Oekraïne

Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 zijn zeker 737 religieuze gebouwen beschadigd of vernietigd. Dit blijkt uit een recent rapport van Mission Eurasia, een christelijke hulporganisatie die zich richt op kerken in Oekraïne en omstreken. Ho

Pakistan
Nieuws

Christelijke twintiger in Pakistan doodgemarteld door werkgevers

Een 21-jarige christelijke landarbeider in Pakistan, Marcus Masih, is op woensdag 4 maart door zijn werkgevers gemarteld en gedood. De daders probeerden zijn dood vervolgens in scène te zetten als zelfmoord. Dat vertelt een broer van het slachtoffer

Deutekom
Nieuws

Evangelist vertrekt bij Nederlandse tak Charlie Kirk na onenigheid over arrestatie Tom de Wal

Evangelist Daniël van Deutekom is samen met nog een aantal vrijwilligers alweer vertrokken bij Turning Point Nederland. Dat laat hij weten door middel van een videoboodschap. De reden hiervoor is dat de organisatie weigerde op te komen voor godsdiens

Bijbel
Nieuws

Bijbelverkoop in Groot-Brittannië bereikt recordhoogte

De verkoop van Bijbels in Groot-Brittannië is reusachtig toegenomen. Vorig jaar werden meer Bijbels verkocht dan ooit sinds het begin van de metingen in 1998. Dat blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau NielsenIQ BookData. In 2025 nam het aantal Brit

Joram Kaat
Interview

EO-presentator Joram Kaat: "Ik stond altijd aan, tot ik ontdekte dat Jezus mij rust leert"

De smartphone gaf hem het gevoel dat alles mogelijk was, maar tegelijk verdween de rust uit zijn leven. In Hour of Power vertelt EO-presentator Joram Kaat hoe hij jarenlang maar doorging, overal ja op zei en merkte dat hij zichzelf voorbij rende. Met

Samaritan's Purse
Nieuws

Zendingspiloot deelt evangelie tijdens vliegtuigkaping in Zuid-Soedan

Jim Streit, een zendingspiloot, deelde tijdens een vlucht het evangelie met een gewapende man die zijn vliegtuig probeerde te kapen. Dat gebeurde in december 2025 tijdens een medische hulpvlucht naar een afgelegen gebied in Zuid-Soedan, meldt The Chr

Ds. B. L. P. Tramper
Video

Ds. Tramper vertelt dat beroep uit hervormd Elspeet veel bij hem teweegbracht

Ds. B. L. P. Tramper aanvaardde onlangs het beroep dat de hervormde gemeente Elspeet op hem uitgebracht had. In het Veluwse dorp volgt hij ds. M. van Kooten op. Tijdens een preek vertelde Tramper wat het beroep met hem deed. Voordat Tramper het beroe

Meerartikelen

Annelies van Walsem-Hoogenboom
Column

Een toevallige ontmoeting: iemand kwam voor een waslijn, maar vond een nieuw hart

Op een gewone, drukke werkdag zegt Annelies van Walsem-Hoogenboom bijna gedachteloos dat een klant zijn bestelling mag omruilen. Wat volgt, blijkt geen toevallige ontmoeting. Een man rijdt twee uur voor een waslijn, maar blijkt terminaal ziek te zijn

Ondergrondse kerk
Boekfragment

Christenen herontdekken in Iran de grote opdracht zonder zondaarsgebed

Sommige christenen geloven dat vervolging opwindend is, zelfs aantrekkelijk, en dat het leidt tot een snelle groei van de kerk. Maar dat is een mythe. Als je in het Iran van na de fatwa had geleefd, zou je weten dat dit niet klopt. Vervolging is verw

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

De antichrist: wie is hij en wanneer komt hij?

Te midden van alle tegenwoordige politieke overwegingen komt de vraag op: wie en waar is de antichrist? Maar wat zegt de Bijbel daar eigenlijk over? In het Nieuwe Testament wordt de antichrist slechts op enkele plaatsen expliciet genoemd. Toch geven

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over onverwachts emotioneel getuigenis van kerkganger

Tijdens een kerkdienst vroeg spreker en schrijver Wilkin van de Kamp spontaan of iemand naar voren wilde komen om te vertellen wat Gods liefde in zijn of haar leven betekent. Een man reageerde op de oproep en liep naar voren. Wat volgde, verraste de

Proponent G. T. van Lingen
Nieuws

Hervormde gemeente Rijsoord ontvangt nieuwe dominee: proponent G. T. van Lingen

De hervormde gemeente te Rijsoord mag een nieuwe dominee verwelkomen. Proponent G. T. van Lingen (foto) aanvaardde het beroep dat onlangs op hem werd uitgebracht. In het Zuid-Hollandse dorp, dat officieel deel uitmaakt van de gemeente Ridderkerk, vol

Kees van Helden
Opinie

Feminist March in Amsterdam: welke vrouwen worden verdedigd?

Tijdens de Feminist March op 8 maart in Amsterdam liepen duizenden mensen mee om aandacht te vragen voor vrouwenrechten, veiligheid en gelijkheid. Terwijl sommige demonstranten spraken over geweld tegen vrouwen en femicide, ontstond er spanning bij e

Francis Chan
Nieuws

Predikant biedt excuses aan na steun aan kerkleiders die bij misstanden betrokken waren

Predikant en auteur Francis Chan heeft excuses aangeboden voor zijn eerdere steun aan kerkleiders die later betrokken bleken bij ernstige misstanden in de kerk. Eén van hen is Mike Bickle, oprichter van International House of Prayer Kansas City, tege

David Harper
Getuigenis

BBC-presentator David Harper: “Het was Jezus die mijn dochter redde”

De Britse televisiepersoonlijkheid David Harper, bekend als antiekexpert bij de BBC, beschouwde zichzelf jarenlang als agnost. God speelde geen rol in zijn leven. Toch gaf hij zijn leven aan Jezus Christus. Wat begon als een intellectueel onderzoek n

Ds. P. den Ouden
Video

HHK-predikant wijst op mensen die twijfelen over het stichten van een gezin

"Is het verantwoord om in deze tijd nog kinderen te krijgen?", het is een vraag die zowel binnen christelijke als niet-christelijke kringen leeft. Waar christenen zich zorgen maken om een steeds meer seculariserende maatschappij, zijn niet-christenen

Het Omega Project
Verdieping

Tutorial: waarom de christelijke gemeente de oefenplaats is voor betrokken relaties

In een tijd waarin autonomie bijna heilig verklaard wordt, groeit tegelijkertijd het verlangen naar verbondenheid en gemeenschap. In een nieuwe tutorial van het Omega Project laat Johan Vink echter zien dat echte vrijheid alleen binnen betrokken rela

Keir Starmer
Nieuws

Britse premier Starmer vindt dat kerken onmisbaar zijn voor de samenleving

Volgens de Britse premier Keir Starmer spelen kerken een 'onmisbare rol in het hart van de Britse samenleving'. Dat zei Starmer in een videoboodschap voor de ChurchWorks Summit in Londen, een bijeenkomst waar kerkleiders, politici en maatschappelijke

Delise
Persbericht

Singer-songwriter Delise start crowdfunding voor nieuwe christelijke liedjes

De Nederlandse christelijke singer-songwriter Delise is een crowdfunding gestart voor een nieuw muziekproject. Met steun van luisteraars wil zij acht nieuwe Nederlandstalige liedjes opnemen en uitbrengen. De nummers moeten in maart 2027 live worden g