"Belijdenis doen hoort er hier gewoon bij"

God 20 april 2016
Belijdenis doen is in Oost-Europa vaak een kwestie van de kerkleer onderschrijven in plaats van 'ja' zeggen tegen God. En dat moet anders. Dit vinden meerdere predikanten in Oost-Europa volgens Adré Lichtendonk van Stichting Hulp Oost Europa (HOE). Onlangs werd een conferentie bezocht door Lichtendonk en ds. Arie de Winter waar samen met Hongaars sprekende predikanten en hoogleraren werd nagedacht over catechetisch onderwijs, met als doel dat het kind meer centraal komt te staan.

Je hebt onlangs een bezoek gebracht aan Debrecen, Hongarije. Wat was het doel van de reis?
"We bezochten het land voor een vervolgstap in ‘ons’ catecheseproject. Uit contacten met predikanten in Roemenië is gebleken dat veel predikanten het moeilijk vinden om de catechese zo te geven dat ze zelf én de jongeren vreugde beleven aan het moment dat ze samen optrekken. De druk van het moeten kennen van veel onderdelen uit de Heidelberger Catechismus én de niet gemotiveerde jongeren om dat aan te horen is een zware last voor veel predikanten. De praktijk is vaak dat er frontaal les wordt gegeven en dat de les wordt volgepraat, geen tijd voor vragen. Niet om te kijken wat er blijft hangen en ook geen vragen om te weten wat er nu onder jongeren aan vragen leeft."

"Vergeet niet dat de kerk in Oost-Europa heel hiërarchisch is ingericht. De bisschop met bijbehorende commissies bepalen veel zelf. Men denkt vanuit de top naar beneden. Dat remt vernieuwingen af."
"Belijdeniscatechisatie wordt veelal beschouwd als een route die er gewoon bij hoort"

Wat zijn de gevolgen van die werkwijze?
"Veel jonge mensen die belijdenis gedaan hebben komen niet meer in de kerk. Dat wil niet altijd zeggen dat ook hun geloof verdwijnt. Jongelui trekken bijna allemaal naar de stad om te studeren. Ze gaan dan bij familie wonen of naar een kostschool. Belijdeniscatechisatie is daarnaast een eigenaardig verschijnsel. Het wordt veelal beschouwd als een route die er gewoon bij hoort. Dat is anders dan belijdenis doen uit overtuiging."

"In gesprek met een paar theologiestudenten gaf een van hen aan dat hijzelf toen hij 14 jaar was, nog niet toe was aan het doen van geloofsbelijdenis. Dat gaf hij aan bij zijn ouders en de dominee. Zijn opmerkingen werden min of meer weggewuifd. Belijdenis doen hoort er gewoon bij, was de stellige overtuiging. Dit doet mij denken aan de vroegere situatie in Nederland. Voor veel ouderen gold vroeger hetzelfde. Zo kom ik in mijn werk als ouderling nogal eens oudere mensen tegen die belijdenis hebben gedaan, maar nooit hebben deelgenomen aan het Heilig Avondmaal."
"Vergeet niet dat de kerk in Oost-Europa heel hiërarchisch is ingericht. Dat remt vernieuwingen af"

Wat hebben jullie tijdens de reis gedaan om voor verandering te zorgen?
"Ds. Arie de Winter nam een sessie voor zijn rekening waarbij hij wilde weten welke onderwerpen er leven en meer verdieping nodig hebben. Het is een hele lijst geworden. Denk aan vragen als: bestaat God? Hoe zit het met lijden en straffen? Hoe kan ik mijn ouders liefhebben? Al deze onderwerpen worden op een rij gezet en we zoeken naar de verbinding met de vragen van jongeren én met vragen van de Heidelberger Catechismus. Mooi om te zien dat het merendeel van de onderwerpen een link heeft met de vragen die jongeren hebben én dat een groot deel van de onderwerpen terug te vinden zijn in de Heidelberger. Een belangrijke stap om samen een consensus te vinden in de onderwerpen. Eigenlijk is met deze oefening al een mooi begin gemaakt voor het ‘leerplan catechese’."

De komende periode wordt het catecheseproject uitgewerkt. Wanneer is het project geslaagd?
"Wat mij betreft als er 10 procent van de dominees catechese gaat geven op een manier waarbij jongeren ontdekken dat belijdenis doen meer is dan ‘ja’ zeggen tegen de kerk. En dat ze zullen ontdekken waarom de Heere Jezus voor hen gestorven is en van daaruit volwaardig lid mogen zijn van de kerk."

In september staat in Debrecen een conferentie op het programma. "Tijdens deze conferentie wil de werkgroep het nieuwe idee presenteren en in gesprek gaan met de aanwezigen om de ideeën aan te passen en bij te schaven."

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Portland
Nieuws

Rechter buigt zich over vraag of Amerikaanse moeder haar dochter (12) mee naar de kerk mag nemen

Het Hooggerechtshof in de Amerikaanse staat Maine buigt zich de komende weken over de vraag of een moeder haar 12-jarige dochter mee naar de kerk mag nemen en haar mag laten omgaan met haar vrienden uit de kerk. Het was de vraag in december 2024: mag

Supporters in de Kuip
Positief nieuws

Terugkijken: christelijke Feyenoord-supporters getuigen van Gods ingrijpen

In een video van Rijnmond getuigen verschillende Feyenoord-supporters, de Christelijke Kameraden, van hun geloof in God. Ze deelden kerstpakketten uit aan supporters in nood en getuigen van hun geloof: "Feyenoord is lang mijn enige geloof geweest. Ma

Ds. W. Visscher
Video

Is gehoorzaamheid aan God een leven zonder vreugde? Ds. Visscher antwoordt

Vaak leeft de gedachte dat gehoorzaamheid aan God het plezier uit het leven wegneemt. Alsof Gods wil ons bestaan kleiner en somberder maakt. Maar legt deze gedachte niet iets bloots van ons eigen vermaak? En is die wel verbonden aan wat God goed noem

Nieuws scrollen
Redactie

Onderzoek: veel Nederlanders mijden oorlogsnieuws, maar betrokkenheid blijft groot

Bijna de helft van de Nederlanders klikt nieuws over oorlogen en rampen liever weg. Dat blijkt uit onderzoek van noodhulporganisatie ZOA, uitgevoerd door PanelWizard. Vooral onder jongvolwassenen is de neiging groot om oorlogsberichtgeving te vermijd

De Bron
Persbericht

Nieuwe Protestantse gemeente ‘De Goede Herder’ van start in Assen: “Een teken van hoop”

Terwijl in Nederland veel kerken te maken hebben met krimp en sluiting, klinkt er in Assen een hoopvol tegengeluid. Per 1 januari 2026 krijgt de geloofsgemeenschap De Goede Herder de officiële status van Protestantse Kerk in Nederland (PKN) gemeente

Kinderen uit Guinee-Bissau
Interview

Veldwerker Ria Hogendoorn: "Met Gods hulp kun je meer doen dan gedacht"

Ria Hogendoorn bereidt zich voor op haar uitzending naar Guinee-Bissau, waar ze gaat werken op project Jedidja. Op dit moment is Ria weer terug in Nederland, na een vrijwilligersperiode van anderhalf jaar in Afrika. Ze hoopt over enkele maanden als v

opstanding Jezus
Boekfragment

De opstanding van Jezus: feit of fictie? De wetenschap weegt mee

Nadat Jezus ter dood veroordeeld was, werd Hij volgens de Romeinse gebruiken van zijn kleding ontdaan en gegeseld, voor Hij gekruisigd werd. Gezien de wreedheid van de geseling en ook de daaropvolgende kruisiging en het doorstoken worden met een spee

Lydia en Gerard de Groot
Boekfragment

Hoe Lucifer viel: de oorsprong van strijd in de geestelijke wereld

‘U, toonbeeld van volkomenheid, vol wijsheid en volmaakt van schoonheid, u was in Eden, de hof van God. Allerlei edelgesteente was uw sieraad… Het werk van uw tamboerijnen en uw fluiten was bij u. Op de dag dat u geschapen werd, waren ze gereed’, zo

Meerartikelen

Irmgard Averesch
Opinie

Wat is anno 2025 het ongeboren kind nog waard?

Het jaar 2025 ligt al weer bijna achter ons. Een jaar waarin opnieuw ongeveer 40.000 kinderen zijn gedood door de abortusindustrie. 40.000 levens alleen al in Nederland, die niet de kans kregen om uit te groeien tot mensen met een toekomst. Als we ki

Oeganda
Nieuws

Evangelist (42) vermoord na dialoog tussen moslims en christenen

Moslimextremisten in Oeganda hebben op 12 december een evangelist (42) vermoord nadat hij deelnam een een dialoog tussen moslims en christenen. Volgens kerkleiders werd de sfeer vijandig toen verschillende moslims zich in het openbaar tot het christe

Levensreddende hulpdienst
Positief nieuws

Levensreddende hulpdienst: christenen en Joden slaan de handen ineen

In een tijd waarin Israël te maken heeft met terreur en het verlies van vele militairen, groeit de verbondenheid tussen christenen en Joden. Dat wordt zichtbaar in de steun aan Magen David Adom, de nationale hulpdienst van Israël. Deze organisatie ve

Nico van der Voet
Podcast

Theoloog heeft boodschap voor evangelischen én gereformeerden: “Erken dat de ander een punt heeft”

Theoloog Nico van der Voet pleit in de Cvandaag podcast voor een veel eerlijker én vrijmoediger gesprek over de doop. Niet door muren te bouwen tussen baptisten, evangelischen en gereformeerden, maar door te erkennen dat iedere traditie sterke kanten

Daniël en Mirjam Krol
Interview

Ouders van de vermiste Yoran Krol hielden vast aan God: “We laten elkaar en God niet los”

“Yorans fiets staat midden op de brug en diep van binnen voelde ik dat ons leven vanaf dat moment veranderd was.” In de laatste uitzending van dit jaar van Hour of Power vertelden Daniël en Mirjam Krol afgelopen zondag hoe de vermissing van hun zoon

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vraagt luisteraars wat ze zullen zeggen als ze God ontmoeten

'Wat zul je zeggen als je voor God komt te staan?', die vraag stelde ds. G. van Zanden onlangs in een preek. De hervormde predikant preekte over Amos 4 waar de profeet zegt: 'Zo schik u, o Israël! om uw God te ontmoeten.' De predikant wees zijn toeho

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt waarom snelle geestelijke groei niet Gods werkwijze is

Als mensen willen we graag snelle groei en snelle oplossingen. Of dit nu onze carrière betreft, onze relaties met mensen of onze wens om in korte tijd veel overgewicht te verliezen. Geestelijk gezien is het niet anders, constateert Wilkin van de Kamp

De mikwe uit Jeruzalem
Nieuws

Vondst in Jeruzalem: ritueel bad uit laatste jaar van tweede tempel

Tijdens opgravingen in Jeruzalem hebben archeologen een bijzondere vondst gedaan: een in rotsen gehouwen mikwe die nog bestond in de laatste dagen van de tweede tempel. De opgraving van het rituele bad werpt meer licht op de vernietiging van Jeruzale

Inloophuis Rotterdam Delfshaven
Persbericht

Inloophuis opent deuren op nieuwe locatie in hart van Rotterdam Delfshaven

Een vertrouwde plek in Rotterdam Delfshaven krijgt een nieuw hoofdstuk: deze maand verhuisde Inloophuis De Brug naar de Spanjaardstraat. Na 34 jaar van groei, ontmoeting en ondersteuning kiest het inloophuis voor een locatie die nog beter aansluit bi

Jan Braal
Dagelijks leven

Als je eenmaal op straat leeft, verandert er iets fundamenteels

Soms komt er iemand binnenlopen bij onze inloop in Rotterdam en weet je meteen: dit wordt een ontmoeting die je bijblijft. Zo was het met Evan, schrijft Jan Braal, veldwerker bij Stichting Ontmoeting. Een man met een verleden vol geweld, misbruik en

Dr. Michael Mulder
Interview

Theoloog Michael Mulder: “Gods trouw aan Israël is ook onze hoop”

Volgens dr. Michael Mulder kunnen christenen het Nieuwe Testament niet begrijpen zonder de blijvende verbondenheid tussen God en Israël te erkennen. “Als God zijn belofte aan Israël zou intrekken, hoe zeker kan ik dan zijn van zijn belofte aan mij?”

Erik Bakker
Column

De vergeten oorsprong van ‘gender’: waarom christenen alert moeten zijn

In onze hedendaagse samenleving worden we overspoeld met nieuwe ideeën over identiteit, seksualiteit en gender. Wat ooit glashelder leek, namelijk dat God de mens schiep als man en vrouw, staat nu ter discussie. Maar hoe zijn we op dit punt beland? A