Terwijl ik daarmee bezig was, dacht ik: eigenlijk lijkt het leven hier vaak op. Er zijn fases waarin je alles lijkt te doen wat je kunt, maar niet ziet waar je op hoopte. Als ouder, als vrouw, als mens. Je investeert in geloof(s)opvoeding, relaties, ontwikkeling, in jezelf. En toch blijft het soms stil. Geen zichtbare verandering. Wel die knagende vraag: “Doe ik het wel genoeg?”

Juist in die spanning spreekt Jezus over het Koninkrijk van God, op een manier die haaks staat op de menselijke neiging om te controleren en te versnellen.

Het Koninkrijk van God werkt anders dan wij
Jezus zegt: “Alzo is het Koninkrijk Gods, gelijk of een mens het zaad in de aarde werpt; en slaapt en opstaat, nacht en dag; en het zaad spruit en wordt lang, dat hij zelf niet weet hoe. Want de aarde brengt van zelve vrucht voort: eerst het kruid, daarna de aar, daarna het volle koren in de aar” (Markus 4:26–28, HSV).

Het Koninkrijk wordt hier niet beschreven als iets groots of spectaculairs, maar als iets heel gewoons. Zaaien. Wachten. Slapen. Opstaan. Leven. De zaaier doet wat hij kan en daarna gebeurt er iets wat hij niet kan sturen.
Dat laat iets essentieels zien: het Koninkrijk van God is geen maakbaar project. Wij zijn betrokken, maar niet almachtig. God is Degene die laat groeien.

Groei laat zich niet afdwingen
Dat herkennen we ook vanuit de psychologie. Echte ontwikkeling gebeurt niet onder druk. Kinderen groeien niet sneller omdat wij dat graag willen. Gedrag verandert niet duurzaam door correctie alleen. Veiligheid, relatie, aandacht en geduld zijn bepalend.

In mijn werk met gezinnen, maar ook in het kinderwerk in de kerk zie ik hoe graag we het goed willen doen. Hoe groot het verlangen is naar rust, naar een kind dat tot bloei komt. En hoe pijnlijk het is als die groei uitblijft. Als kritiek uit de omgeving blijft terugkomen. Als je merkt dat je zelf anders wilt reageren, maar merkt dat oude patronen sterker zijn dan je goede voornemens.

Jezus benoemt dit spanningsveld: ”Het zaad groeit, zonder dat de zaaier weet hoe”. Wij kunnen vooraf niet voorspellen of controleren wat precies het gevolg is van wat wij doen. Wél kunnen we blijven zaaien en de Bijbel en Jezus als voorbeeld gebruiken over hoe we dit het beste kunnen doen.

Het Koninkrijk respecteert fases
'Eerst het kruid, daarna de aar, daarna het volle koren.' Dat klinkt bijna als ontwikkelingspsychologie terug te lezen in de Bijbel. Groei kent fases. Je kunt ze niet overslaan. Niet bij kinderen. Niet bij herstel. Niet in geloof.

Het Koninkrijk van God forceert geen rijping. Het respecteert tijd. Dat betekent niet dat alles vanzelf gaat, maar wel dat groei niet afgedwongen wordt.

Ook in de kerk is dit wat we terug zien. Omgaan met verschillend gedrag vraagt geduld. Je hoeft niet vandaag al verschil te zien als iemand het moeilijk heeft of gedrag laat zien wat soms storend is, of het op te lossen als iemand moeilijk kan aansluiten. Blijf zaaien. Blijf werken aan een veilige plek waar jong en oud welkom is, ook als hun tempo je soms doet twijfelen aan wat je doet.

Ook wanneer je zelf het gevoel hebt van stil te staan, dat iets niet (meer) lukt wat je wel wilt kunnen of doen om iets ‘op te lossen’, kan er onder de oppervlakte toch al iets nieuws groeien.

Goede aarde is belangrijker dan snelle resultaten
Onze taak als mens is niet om groei af te dwingen, maar om goede aarde te zijn. De opmerking gras groeit niet harder door eraan te trekken is zo waar. Goede aarde betekent: veiligheid, relatie, oefening, mildheid. Pauze nemen voordat je reageert. Dat is wat we zaaien, voor onszelf en daarna ook bij onze naasten.

Hoop voor vandaag
Misschien had je tijdens het lezen iemand of een situatie in gedachten en zie jij niet dat dit nog gaat veranderen en groeit er al heel lang niks. Misschien voelt het alsof je alles al gegeven hebt wat je kon. Dan zegt deze gelijkenis niet: doe meer, maar blijf zaaien en God zorgt voor de rest.

Gebed
Heer, ik heb gezaaid.
Ik laat los want ik kan het niet sturen.
Laat Uw Koninkrijk groeien,
terwijl ik nu even rust.