Het pinksterchristendom heeft bekering nodig: zwijgen is geen optie meer

Opinie 20 januari 2026 6 minuten Samuel Lee
Samuel Lee

Ik schrijf dit niet als buitenstaander of criticus, maar als iemand die deze pinksterweg al meer dan drie decennia bewandelt: als voorganger, als broeder, als iemand die samen met onze mensen wereldwijd heeft gebeden, gehuild en geloofd. En toch beeft mijn hart nu. Er is iets misgegaan onder ons, vooral binnen de onafhankelijke pinkster- en charismatische bewegingen. Ik voel mij gedrongen om te spreken, omdat zwijgen geen optie meer is.

Toen ik bijna twintig jaar geleden A New Kind of Pentecostalism schreef, deed ik dat vanuit diepe overtuiging en hoop: een pleidooi voor zelfonderzoek en een frisse wind van hervorming. Die oproep brandt vandaag nog steeds, maar met een veel urgenter toon. Te veel is onveranderd gebleven, of erger nog: verslechterd onder het gewicht van ego, spektakel en vertekening.

Ik wil benoemen wat ik zie, niet om te veroordelen, maar om ons allemaal uit te nodigen tot een pijnlijke, eerlijke en uiteindelijk verlossende dialoog.

Geobsedeerd door titels en hiërarchie
We zijn geobsedeerd geraakt door titels en hiërarchie. Wat ooit een nederige en eervolle roeping was, die van pastor, is vervangen door een steeds groter wordend schouwspel van zelfgekozen titels: apostel, profeet, grote profeet, aartsbisschop, Zijne Excellentie, en ga zo maar door. Titels vermenigvuldigen zich, terwijl echte nederigheid afneemt.

Martin Luther King jr., had nooit de titel apostel nodig om een apostolische missie te vervullen.

Wanneer is dienstbaarheid te klein voor ons geworden? Wanneer is de bediening van Christus verworden tot een parade van zelfpromotie? De meest transformerende christelijke stemmen van onze tijd, mensen als Martin Luther King jr., hadden nooit de titel apostel nodig om een apostolische missie te vervullen. De kracht zat niet in de titel, maar in de waarheid.

Het welvaartsevangelie confronteren
Een andere pijnlijke realiteit waar we onder ogen moeten zien, is onze weigering om het gif van het welvaartsevangelie aan te pakken. Dit evangelie verwoest landen, vooral in het mondiale Zuiden. Het verdraait de Schrift, plundert de armen, verrijkt voorgangers en bespot Gods hart voor de kwetsbaren.

Terwijl mensen hongerig gaan slapen, vliegen leiders in privéjets. Terwijl kinderen sterven zonder medische zorg, druipen kansels van beloften over luxe, zogenaamd in de naam van geloof. Dit is geen christendom. Dit is geen Pinksteren. Dit is manipulatie. Het is geestelijk geweld.

Als wij hier op enige wijze aan hebben bijgedragen, door het te ondersteunen, te geloven, te praktiseren of erover te zwijgen, laten we dan op onze knieën vallen en ons bekeren.

Preken drijven op emotie. De Schrift wordt verbogen om persoonlijke ambities van de prediker te ondersteunen.

Theologische worteling en echte verantwoording
We missen ook theologische diepgang en werkelijke verantwoording. Veel van onze gemeenten hebben structuren, maar te vaak staan die op ondiepe grond. Theologie wordt geïmproviseerd. Preken drijven op emotie. De Schrift wordt verbogen om persoonlijke ambities van de prediker te ondersteunen.

We moeten opnieuw de rijke wereld van christelijke wijsheid ontdekken, voorbij onze eigen beweging. We moeten drinken uit de diepe bronnen van de oude Kerk. We moeten de vroege kerkvaders lezen, leren van liturgie en gebeden die gelovigen eeuwenlang hebben gedragen, de geestelijke wijsheid van Franciscus van Assisi bestuderen, ons laten inspireren door de spiritualiteit van de woestijnmonniken en de moed van hervormers.

Laten we liever De navolging van Christus van Thomas à Kempis lezen dan achter de nieuwste profetische trend aan te lopen van zelfbenoemde eindtijdprofeten. De Heilige Geest is niet allergisch voor geschiedenis. Hij wist het oude niet uit, Hij vervult het.

Zoek en leer van de kerkgeschiedenis
We moeten ophouden te doen alsof wij de enigen zijn die de Geest kennen. We staan niet alleen. We maken deel uit van een groot, wereldwijd en eeuwenoud lichaam van Christus, met talloze heiligen vóór ons die hebben geworsteld, gebeden, gestudeerd en de kerk hebben opgebouwd met trouw en offer.

We moeten ophouden te doen alsof wij de enigen zijn die de Geest kennen. We staan niet alleen.

Het is tijd om de oecumene te zoeken. Om te zitten aan de voeten van de kerken van het Oosten. Om ons te laten vernederen door de eerbied van de orthodoxie. Om te leren van de diepte van de rooms-katholieke traditie. Om de theologen en martelaren van de Reformatie te eren. Om werkelijk te luisteren en opnieuw te ontdekken dat de Geest die met Pinksteren kwam, in elke generatie aan het werk is geweest, overal waar Christus wordt verhoogd.

Stop met alles te demoniseren
Tot slot moeten we stoppen met het overgeestelijken van alles. Niet elk probleem is een demon. Niet elke ziekte vraagt om een bevrijdingssessie. Mensen hebben artsen nodig. Ze hebben psychologen nodig. Ze hebben zorg, gemeenschap, therapie en wetenschap nodig.

Wanneer we mensen met psychische problemen demoniseren of epilepsie behandelen als een exorcisme, ontmenselijken we juist degenen die Jezus kwam herstellen. Echt geloof is niet anti-wetenschap, maar anti-onwetendheid. Als onze overtuigingen uitsluiting of schade veroorzaken, dan komen ze niet van God.

Waar gaan we vanaf hier naartoe?
We moeten ons bekeren. Niet met publieke schijnvertoningen van nederigheid, maar met echte, doorleefde transparantie. Niet een bekering die onze positie of ons imago beschermt, maar een die onze trots breekt en ons terugbrengt aan de voeten van Jezus.

We moeten ons bekeren. Niet met publieke schijnvertoningen van nederigheid, maar met echte, doorleefde transparantie.

We keren terug. Niet naar een nostalgisch verleden of een trendgevoelige toekomst, maar naar de rauwe en ongepolijste roep van Christus om God lief te hebben, de mens te dienen, rechtvaardig te leven, nederig te wandelen en diep te luisteren.

We verbinden ons opnieuw. Niet alleen met onze gelijkgezinden, maar met de kerk buiten onszelf. Met hen die we ooit hebben genegeerd, bekritiseerd of afgeschreven. We gaan het eerlijke gesprek aan met orthodoxen, katholieken, hoofdkerkelijke protestanten, contemplatieve stromingen en de vervolgde ondergrondse kerk.

We zoeken eenheid, niet door te ontkennen wie we zijn, maar door eerlijk toe te geven wie we niet zijn. En daarna handelen we.

We stoppen met het prediken van doorbraak terwijl we de gemarginaliseerden negeren. We stoppen met het innen van tienden terwijl we weduwen, wezen en migranten verwaarlozen. We stoppen met zingen in tongen terwijl we nalaten op te komen voor onderdrukten, verdrevenen en gebrokenen.

Pinksteren zonder gerechtigheid is theater. Opwekking zonder bekering is misleiding. Spiritualiteit zonder liefde is lawaai. Laten we nee zeggen tegen het welvaartsevangelie, tegen manipulatie en angst, en ja zeggen tegen het evangelie van gerechtigheid.

Misschien zullen sommigen dit rebellie of bitterheid noemen. Maar ik schrijf uit liefde.

De wereld ziet onze scheuren. Laten we niet doen alsof dat niet zo is.

Laat het oordeel beginnen bij het huis van God.
Laat genezing bij ons beginnen.

Misschien zullen sommigen boos worden. Misschien zullen sommigen dit rebellie of bitterheid noemen. Maar ik schrijf uit liefde. Ik schrijf uit verdriet. Ik schrijf omdat ik de pinksterbeweging niet kan loslaten en weiger te doen alsof alles in orde is.

De pinksterkerk leeft, maar zij mankt. Gewond door de brutaliteit van bedriegers en door het zwijgen van haar eigen mensen.

Laten wij degenen zijn die met nederigheid herbouwen. Laten wij degenen zijn die de beweging terugbrengen naar het hart van Christus.

Moge het vuur opnieuw branden, niet om te laten zien wie gezalfd is, maar om te laten zien wie berouwvol is, wie zich heeft overgegeven en wie klaar is om opnieuw te beginnen.

Samuel Lee is universitair docent aan de Faculteit Religie en Theologie van de Vrije Universiteit Amsterdam en directeur van het Center for Theology of Migration. Daarnaast is hij oprichter van de Foundation Academy of Amsterdam, die hoger onderwijs biedt aan migranten, vluchtelingen en vervolgde minderheden. Bovenstaand artikel verscheen op zijn weblog en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#391 Patrick, Jeffrey & Bart Jan Spruyt over cultuurchristenen, Wierd Duk en seculiere bondgenoten
Of beluister op:

Meerartikelen

Bart Jan Spruyt
Podcast

Cultuurchristendom: kans of gevaar? In gesprek met Bart Jan Spruyt

“Ik vind het arrogant om cultuurchristenen de maat te nemen en jezelf als maat te stellen”, stelt Bart Jan Spruyt. De discussie over cultuurchristendom houdt christelijk Nederland behoorlijk bezig. Journalist Wierd Duk riep orthodoxe christenen op om

Phil Knox
Nieuws

Britse missioloog ziet grote kansen voor de kerk: "Dit wordt het jaar van de doorbraak"

De Britse missioloog Phil Knox verwacht dat 2026 een uitzonderlijk jaar wordt voor de kerk in het Verenigd Koninkrijk. Volgens hem staat de samenleving meer open voor het christelijk geloof dan in tientallen jaren het geval was. Knox stelt zelfs dat

Ernst Leeftink en Jan Hoek
Briefwisseling

Vervolgbrief Ernst Leeftink: 'Vanaf Pinksteren heeft geen enkel volk meer een streepje voor'

'Gods weg met Israël is geen tijdelijk intermezzo geweest en heeft niet slechts pedagogische betekenis gehad', maakte prof. dr. Jan Hoek duidelijk in zijn openingsbrief. Vorige week trapte dominee Ernst Leeftink een briefwisseling af. Het onderwerp l

Opperrabbijn Jacobs
Column

We zijn dankbaar dat onze zoon 47 jaar zoveel voor anderen betekende

Hoewel opperrabbijn Jacobs zich normaal gesproken niet vaak uitlaat over zijn privéleven vertelt hij in zijn nieuwste dagboek over het overlijden van zijn zoon enkele jaren geleden. Ook doet hij uit de doeken hoe hij als een VVV-informatiepaal bij ee

bijbel
Nieuws

Bijbel brak in 2025 records op social media

De Bijbel brak in 2025 records in de sociale media. Dat laten de kijkcijfers van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap en Zij Lacht zien. Het bereik van Bijbelfilmpjes op TikTok verdrievoudigde ten opzichte van 2024. De groei is vooral te danken aa

Verwoeste kerk
Nieuws

Twintig predikanten overleven Russische drone-aanval op evangelische kerk in Kiev

Een Russische droneaanval op een evangelische kerk in Kiev heeft eind september wonderbaarlijk genoeg geen slachtoffers gemaakt. Dat schrijft The Christian Post. In het gebouw sliepen namelijk op dat moment twintig predikanten. De aanval vond plaats

Kerk
Nieuws

Onderzoek: steeds meer Amerikaanse kerken sluiten de deuren

In de Verenigde Staten sloten in 2024 meer protestantse kerken de deuren dan in datzelfde jaar geopend werden. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van Lifeway Research. Toch is er volgens de onderzoekers ook reden om hoopvol te zijn.   Volgens het onde

Hoes
Nieuws

Burgemeester Tilburg heeft "totaal" geen spijt van arrestatie Tom de Wal: "Zou het morgen weer doen"

De Tilburgse burgemeester heeft geen spijt van de arrestatie van Tom de Wal. Volgens hem was er geen sprake van een kerkdienst of een een religieuze bijeenkomst, zo zei hij in het televisieprogramma Café Kockelmann op WNL. “Ik zou het morgen weer doe

Meerartikelen

china
Nieuws

Chinese christenen in VS bidden en vasten voor vervolgde kerken in China

Honderden Chinese christenen in de Verenigde Staten hebben begin januari samen gebeden en gevast voor vervolgde kerken in China. Aanleiding was de nieuwe overheidsactie tegen huiskerken, waaronder de inval op 6 januari bij de Early Rain Covenant Chur

Cities Church Minnesota
Nieuws

Activisten leggen kerkdienst in Amerika plat en protesteren tegen voorganger

In de Amerikaanse stad St. Paul (Minnesota) is gisteren een kerkdienst platgelegd door activisten. Het ging om een samenkomst van Cities Church. Demonstranten onderbraken de dienst met luid geschreeuw. De actie was gericht tegen een van de voorganger

Ds. G. van Zanden
Video

Predikant wijst kerkgangers op sterfelijkheid: "Niemand van ons zit hier over 100 jaar"

"Niemand van ons, op misschien de allerkleinsten na, zal dan nog zitten waar hij of zij nu zit. Dan zijn we er niet meer", aldus ds. G. van Zanden. De hervormde predikant uit Katwijk aan Zee wees zijn toehoorders in een recente preek op onze sterfeli

Arda’s Nonnen
Video

Arda’s Nonnen zingen 'Wat de toekomst brenge moge'

Een bekend lied in een nieuw muzikaal jasje raakt soms extra diep. In deze video zingen Arda’s Nonnen het lied Wat de toekomst brenge moge op de melodie van The Rose. Het optreden vond plaats tijdens een bijeenkomst voor ouderen in Dennenheul in Erme

Werelddag
Persbericht

Van doodsangst naar herstel: Oegandees deelt levensverhaal op Werelddag

“Iedere nacht opnieuw die angst: zouden veedieven onze kudde roven, rebellen onze kerk aanvallen?” In de jaren negentig leefde James Alex Adima in de ban van dood en terreur. Het liet diepe sporen na. Toch bleef hij overeind en hervond hoop. Daarover

Ds. A. A. Egas / Ds. M. P. Hofland
Interview

Hoe bid je om eenheid als je kerkverband uit elkaar valt? Twee CGK-predikanten reageren

Deze week is het de jaarlijkse Week van Gebed waarin christenen bidden voor eenheid, vrede en gerechtigheid. Een van de gebeden die dan vaak gebeden wordt, is het gebed van de Heere Jezus uit Johannes 17: 'Opdat zij allen één zullen zijn.' Maar hoe z

Marta
Boekfragment

Geloof in de schaduw van de dood: Marta’s krachtige getuigenis

In het rustige Betanië, waar verdriet het huis van Marta, Maria en Lazarus overschaduwde, vond een bijzonder moment plaats. Toen Marta hoorde dat Jezus in de buurt was, droogde ze haar tranen en ging Hem alleen tegemoet. Jezus zei tegen haar: ‘Ik ben

ds. Mark de Jager
Interview

Ds. Mark de Jager waarschuwt: “Biblebelt gaat grote klappen van secularisatie krijgen”

Missionair werk wordt soms gezien als iets dat bij de predikant hoort. Een taak voor iemand met een titel, een studie en een preekstoel. Maar volgens ds. Mark de Jager is dat beeld achterhaald én schadelijk voor de toekomst van de kerk. “Een dominee

spruyt
Podcast

Cvandaag Podcast: Bart Jan Spruyt over cultuurchristendom, Wierd Duk en seculiere bondgenoten

Wat is de plek van conservatisme binnen de christelijke roeping? En is het cultuurchristendom een bondgenoot of juist een bedreiging? In deze aflevering van de Cvandaag podcast gaat Bart Jan Spruyt, historicus, publicist en conservatief denker, in ge

nigeria
Nieuws

Twaalf christenen gedood bij reeks aanvallen in centraal Nigeria

Minstens twaalf christenen zijn begin januari om het leven gekomen bij gewelddadige aanvallen in de centrale Nigeriaanse deelstaat Plateau. Volgens lokale bronnen gaat het om een reeks gerichte aanvallen door gewapende Fulani-herders op overwegend ch

Iran
Nieuws

Iran in duisternis gehuld

De landelijke protesten die op 28 december 2025 in Iran begonnen, doen ons denken aan hartverscheurende beelden die wij de afgelopen jaren hebben gezien. Eerdere protesten die vaak heel snel keihard werden neergeslagen door het Iraanse regime. Nu vin

Stoffer
Opinie

Stijgende christenvervolging vraagt om actie

De nieuwste ranglijst over christenvervolging van Open Doors laat geen ruimte voor vrijblijvendheid. Wereldwijd worden meer dan 388 miljoen christenen vervolgd of gediscrimineerd vanwege hun geloof. Dat is geen statistiek, maar een harde werkelijkhei