Het pinksterchristendom heeft bekering nodig: zwijgen is geen optie meer

Opinie 21 januari 2026 6 minuten Samuel Lee
Samuel Lee

Ik schrijf dit niet als buitenstaander of criticus, maar als iemand die deze pinksterweg al meer dan drie decennia bewandelt: als voorganger, als broeder, als iemand die samen met onze mensen wereldwijd heeft gebeden, gehuild en geloofd. En toch beeft mijn hart nu. Er is iets misgegaan onder ons, vooral binnen de onafhankelijke pinkster- en charismatische bewegingen. Ik voel mij gedrongen om te spreken, omdat zwijgen geen optie meer is.

Toen ik bijna twintig jaar geleden A New Kind of Pentecostalism schreef, deed ik dat vanuit diepe overtuiging en hoop: een pleidooi voor zelfonderzoek en een frisse wind van hervorming. Die oproep brandt vandaag nog steeds, maar met een veel urgenter toon. Te veel is onveranderd gebleven, of erger nog: verslechterd onder het gewicht van ego, spektakel en vertekening.

Ik wil benoemen wat ik zie, niet om te veroordelen, maar om ons allemaal uit te nodigen tot een pijnlijke, eerlijke en uiteindelijk verlossende dialoog.

Geobsedeerd door titels en hiërarchie
We zijn geobsedeerd geraakt door titels en hiërarchie. Wat ooit een nederige en eervolle roeping was, die van pastor, is vervangen door een steeds groter wordend schouwspel van zelfgekozen titels: apostel, profeet, grote profeet, aartsbisschop, Zijne Excellentie, en ga zo maar door. Titels vermenigvuldigen zich, terwijl echte nederigheid afneemt.

Martin Luther King jr., had nooit de titel apostel nodig om een apostolische missie te vervullen.

Wanneer is dienstbaarheid te klein voor ons geworden? Wanneer is de bediening van Christus verworden tot een parade van zelfpromotie? De meest transformerende christelijke stemmen van onze tijd, mensen als Martin Luther King jr., hadden nooit de titel apostel nodig om een apostolische missie te vervullen. De kracht zat niet in de titel, maar in de waarheid.

Het welvaartsevangelie confronteren
Een andere pijnlijke realiteit waar we onder ogen moeten zien, is onze weigering om het gif van het welvaartsevangelie aan te pakken. Dit evangelie verwoest landen, vooral in het mondiale Zuiden. Het verdraait de Schrift, plundert de armen, verrijkt voorgangers en bespot Gods hart voor de kwetsbaren.

Terwijl mensen hongerig gaan slapen, vliegen leiders in privéjets. Terwijl kinderen sterven zonder medische zorg, druipen kansels van beloften over luxe, zogenaamd in de naam van geloof. Dit is geen christendom. Dit is geen Pinksteren. Dit is manipulatie. Het is geestelijk geweld.

Als wij hier op enige wijze aan hebben bijgedragen, door het te ondersteunen, te geloven, te praktiseren of erover te zwijgen, laten we dan op onze knieën vallen en ons bekeren.

Preken drijven op emotie. De Schrift wordt verbogen om persoonlijke ambities van de prediker te ondersteunen.

Theologische worteling en echte verantwoording
We missen ook theologische diepgang en werkelijke verantwoording. Veel van onze gemeenten hebben structuren, maar te vaak staan die op ondiepe grond. Theologie wordt geïmproviseerd. Preken drijven op emotie. De Schrift wordt verbogen om persoonlijke ambities van de prediker te ondersteunen.

We moeten opnieuw de rijke wereld van christelijke wijsheid ontdekken, voorbij onze eigen beweging. We moeten drinken uit de diepe bronnen van de oude Kerk. We moeten de vroege kerkvaders lezen, leren van liturgie en gebeden die gelovigen eeuwenlang hebben gedragen, de geestelijke wijsheid van Franciscus van Assisi bestuderen, ons laten inspireren door de spiritualiteit van de woestijnmonniken en de moed van hervormers.

Laten we liever De navolging van Christus van Thomas à Kempis lezen dan achter de nieuwste profetische trend aan te lopen van zelfbenoemde eindtijdprofeten. De Heilige Geest is niet allergisch voor geschiedenis. Hij wist het oude niet uit, Hij vervult het.

Zoek en leer van de kerkgeschiedenis
We moeten ophouden te doen alsof wij de enigen zijn die de Geest kennen. We staan niet alleen. We maken deel uit van een groot, wereldwijd en eeuwenoud lichaam van Christus, met talloze heiligen vóór ons die hebben geworsteld, gebeden, gestudeerd en de kerk hebben opgebouwd met trouw en offer.

We moeten ophouden te doen alsof wij de enigen zijn die de Geest kennen. We staan niet alleen.

Het is tijd om de oecumene te zoeken. Om te zitten aan de voeten van de kerken van het Oosten. Om ons te laten vernederen door de eerbied van de orthodoxie. Om te leren van de diepte van de rooms-katholieke traditie. Om de theologen en martelaren van de Reformatie te eren. Om werkelijk te luisteren en opnieuw te ontdekken dat de Geest die met Pinksteren kwam, in elke generatie aan het werk is geweest, overal waar Christus wordt verhoogd.

Stop met alles te demoniseren
Tot slot moeten we stoppen met het overgeestelijken van alles. Niet elk probleem is een demon. Niet elke ziekte vraagt om een bevrijdingssessie. Mensen hebben artsen nodig. Ze hebben psychologen nodig. Ze hebben zorg, gemeenschap, therapie en wetenschap nodig.

Wanneer we mensen met psychische problemen demoniseren of epilepsie behandelen als een exorcisme, ontmenselijken we juist degenen die Jezus kwam herstellen. Echt geloof is niet anti-wetenschap, maar anti-onwetendheid. Als onze overtuigingen uitsluiting of schade veroorzaken, dan komen ze niet van God.

Waar gaan we vanaf hier naartoe?
We moeten ons bekeren. Niet met publieke schijnvertoningen van nederigheid, maar met echte, doorleefde transparantie. Niet een bekering die onze positie of ons imago beschermt, maar een die onze trots breekt en ons terugbrengt aan de voeten van Jezus.

We moeten ons bekeren. Niet met publieke schijnvertoningen van nederigheid, maar met echte, doorleefde transparantie.

We keren terug. Niet naar een nostalgisch verleden of een trendgevoelige toekomst, maar naar de rauwe en ongepolijste roep van Christus om God lief te hebben, de mens te dienen, rechtvaardig te leven, nederig te wandelen en diep te luisteren.

We verbinden ons opnieuw. Niet alleen met onze gelijkgezinden, maar met de kerk buiten onszelf. Met hen die we ooit hebben genegeerd, bekritiseerd of afgeschreven. We gaan het eerlijke gesprek aan met orthodoxen, katholieken, hoofdkerkelijke protestanten, contemplatieve stromingen en de vervolgde ondergrondse kerk.

We zoeken eenheid, niet door te ontkennen wie we zijn, maar door eerlijk toe te geven wie we niet zijn. En daarna handelen we.

We stoppen met het prediken van doorbraak terwijl we de gemarginaliseerden negeren. We stoppen met het innen van tienden terwijl we weduwen, wezen en migranten verwaarlozen. We stoppen met zingen in tongen terwijl we nalaten op te komen voor onderdrukten, verdrevenen en gebrokenen.

Pinksteren zonder gerechtigheid is theater. Opwekking zonder bekering is misleiding. Spiritualiteit zonder liefde is lawaai. Laten we nee zeggen tegen het welvaartsevangelie, tegen manipulatie en angst, en ja zeggen tegen het evangelie van gerechtigheid.

Misschien zullen sommigen dit rebellie of bitterheid noemen. Maar ik schrijf uit liefde.

De wereld ziet onze scheuren. Laten we niet doen alsof dat niet zo is.

Laat het oordeel beginnen bij het huis van God.
Laat genezing bij ons beginnen.

Misschien zullen sommigen boos worden. Misschien zullen sommigen dit rebellie of bitterheid noemen. Maar ik schrijf uit liefde. Ik schrijf uit verdriet. Ik schrijf omdat ik de pinksterbeweging niet kan loslaten en weiger te doen alsof alles in orde is.

De pinksterkerk leeft, maar zij wankelt. Gewond door de brutaliteit van bedriegers en door het zwijgen van haar eigen mensen.

Laten wij degenen zijn die met nederigheid herbouwen. Laten wij degenen zijn die de beweging terugbrengen naar het hart van Christus.

Moge het vuur opnieuw branden, niet om te laten zien wie gezalfd is, maar om te laten zien wie berouwvol is, wie zich heeft overgegeven en wie klaar is om opnieuw te beginnen.

Samuel Lee is universitair docent aan de Faculteit Religie en Theologie van de Vrije Universiteit Amsterdam en directeur van het Center for Theology of Migration. Daarnaast is hij oprichter van de Foundation Academy of Amsterdam, die hoger onderwijs biedt aan migranten, vluchtelingen en vervolgde minderheden. Bovenstaand artikel verscheen op zijn weblog en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#401 Jeffrey & Hans Maat over spanning rond charismatische vernieuwing: herstel of ontsporing?
Of beluister op:

Meerartikelen

solidariteitsavond voor Israël
Video

Grote solidariteitsavond voor Israël: kijk hier live mee

Op dinsdagavond 21 april om 19.30 uur is live een solidariteitsavond voor Israël te volgen. Tijdens deze avond wordt stilgestaan bij het 78-jarig bestaan van de staat Israël. Vanuit het midden van Nederland klinkt samenzang tot eer van de God van Isr

Israël en de Bijbel
Persbericht

Israël en de Bijbel organiseert Ontmoetingsdag 2026: 'Levende woorden voor Israël'

Op Hemelvaartsdag, donderdag 14 mei 2026, organiseert Stichting Israël en de Bijbel een landelijke ontmoetingsdag in Veenendaal. Het thema van de dag is ‘Levende woorden voor Israël’. Gastspreker is Victor Kalisher, directeur van het Israëlisch Bijbe

Ds. A. van der Zwan
Video

CGK Damwoude brengt beroep uit op ds. A. van der Zwan uit Dordrecht

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Damwoude heeft een beroep uitgebracht op ds. A. van der Zwan (foto). In het Friese dorp zoeken de christelijke gereformeerden naar een nieuwe gemeentepredikant vanwege het eerdere vertrek van ds. A. A. Egas

Nigeriaanse kinderen
Nieuws

Nigeriaanse overheid weigert weggehaalde kinderen terug te laten keren naar christelijk weeshuis

Zeven kinderen die eind 2019 door agenten werden weggehaald uit een christelijk weeshuis in Noord-Nigeria, zijn nog altijd niet terug bij de familie die voor hen zorgde. Sinds hun gedwongen vertrek verblijven zij in een overheidsweeshuis in de staat

LHBTI
Nieuws

Baptistenorganisatie overweegt samenwerking met universiteit te schrappen vanwege LHBTI-event

De Amerikaanse baptistenorganisatie Baptist General Convention of Texas overweegt eventueel haar samenwerking met Baylor University te schrappen. Aanleiding is een bijeenkomst op de universiteit waarbij sprekers aanwezig zijn die zich inzetten voor a

Steve Maile
Nieuws

Britse straatprediker opgepakt tijdens evangelisatie in Watford

Een christelijke straatprediker is zaterdag opgepakt in Watford. Op internet gaan beelden rond van de arrestatie van Steve Maile. Op de video is te zien hoe drie agenten Maile meenemen terwijl hij op straat preekt. De straatprediker werd ervan verdac

Soedan
Dagelijks leven

God trouw blijven tijdens de burgeroorlog in Soedan

“Ik probeer te helpen met wat ik heb, want de mensen hebben ons nodig. God heeft ons hier gebracht om mensen te helpen. Dat is waarom wij ons hieraan hebben toegewijd”, zegt voorganger Tariq*. Hij leidde een grote gemeente in Khartoem, Soedan, totdat

India
Nieuws

Indiase priester die stelde dat christendom enige ware religie is voorlopig niet vervolgd

Het Indiase Hooggerechtshof heeft alle strafprocedures tegen een rooms-katholieke priester opgeschort. De priester, Vincent Pereira, werd aangeklaagd nadat hij tegen zijn kerkgemeenschap had gezegd dat het christendom de enige ware religie is. De uit

Meerartikelen

ds. Bogerd
Persbericht

Symposium ‘Het geweten van de mens’ in Jaarsveld

Op D.V. dinsdag 2 juni 2026 vindt in de Hervormde Kerk te Jaarsveld het symposium Het geweten van de mens plaats, met als ondertitel Work in progress voor prediking, pastoraat en vorming. Het symposium is bedoeld voor predikanten, pastores, kerkelijk

Opperrabbijn
Column

Waarom ik de keuze maakte om op de uitnodiging van premier Jetten in te gaan

Onlangs werd opperrabbijn Jacobs uitgenodigd door minister-president Rob Jetten. Hij ging op die uitnodiging in, maar dat kon niet iedereen waarderen. In onderstaand dagboek legt hij uit waarom het volgens hem wel de juiste keuze was. Daarnaast verte

Suzon van Noord
Interview

De zendingsdroom van Suzon stortte in: "Ik wilde weten waar God was"

Toen Suzon van Noort en haar gezin onverwacht moesten terugkeren uit Portugal, stortte een zendingsdroom in. Wat bedoeld was als een verblijf van tien jaar eindigde al na tien maanden. Terug in Nederland bleef ze achter met vragen aan God die haar ge

Maf
Nieuws

MAF waarschuwt voor effect Iran-oorlog tot in verste uithoeken van de wereld

De stijging van de brandstofprijzen voor vliegtuigen door het Iran-conflict dreigt impact te krijgen tot in de verste uithoeken van de wereld. De christelijke bushvliegersorganisatie MAF uit Teuge is een actie gestart om het effect op te vangen en vl

Oeganda
Nieuws

Oegandese evangelist bruut vermoord na samenkomst

Een evangelist is vorige week, kort na een evangelisatiebijeenkomst, in centraal Oeganda gedood. Volgens lokale bronnen begaf hij zich op 9 april samen met zijn vrouw naar huis, toen zij werden benaderd door vermoedelijke moslimextremisten die zich v

Bijbel op tafel
Boekfragment

Twee levens, één God: Wanneer God Zich onverwacht laat zien

Vanuit Iran en de voormalige Sovjet-Unie vertellen Reza en Vladimir hoe God op onverwachte manieren in hun leven ingreep. Hun verhalen laten zien hoe geloof niet alleen woorden zijn, maar een ontmoeting die levens verandert. Reza uit Iran: Vier jaar

buiten
Persbericht

Samen naar Buiten compleet: 12 wandelingen om God en rust samen te ervaren in de natuur

Goed nieuws: het tweede gedeelte van Samen naar Buiten is afgerond! We zijn ontzettend blij dat ook de overige 8 wandelingen nu beschikbaar zijn, waardoor alle 12 wandelingen volledig te bewandelen zijn. Met dit boekje en de bijbehorende wandelingen

De Jong
Persbericht

Matthijs de Jong nieuwe Hoogleraar Oude Testament PThU

De Protestantse Theologische Universiteit (PThU) heeft prof. dr. Matthijs de Jong benoemd tot Hoogleraar Oude Testament. Op 17 april heeft de Generale Synode van de Protestantse Kerk in Nederland hiermee ingestemd. Daarmee is de benoeming van het Col

Dhr. L.J. Blees
Nieuws

Nieuwe kerkelijk werker voor hervormde gemeente Lelystad

De hervormde gemeente te Lelystad mag binnenkort L. J. (Leo) Blees verwelkomen. Blees (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep. Blees is momenteel als kerkelijk werker, met preek - en sacramentsbevoegdheid, werkzaam in Dorkwerd (Groningen) en

Libanon
Nieuws

Israël door het stof na "zeer ernstig incident" met Jezusbeeld

Er is internationaal ophef ontstaan over een foto waarop te zien is dat een Israëlische soldaat een kruisbeeld van Jezus kapotslaat. Het Israëlische leger zegt het als een “zeer ernstig incident” te zien en belooft passende maatregelen te nemen. Ook

Reid Wiseman
Nieuws

Niet-gelovige NASA-astronaut moet huilen bij zien van kruis op outfit legerpredikant

NASA-astronaut Reid Wiseman zegt dat hij diep geraakt was na zijn terugkeer van de Artemis II-missie. Kort na de landing voor de kust van de Amerikaanse stad San Diego werden Wiseman en zijn crew op een marineschip opgevangen en onderzocht. Daar vroe

Ds. W. A. Zondag
Video

Geëmotioneerde ds. Zondag vertelt dat de dood niet het laatste woord heeft

"Je moet de herinneringen aan haar maar vasthouden", zei de burgemeester tegen ds. W. A. Zondag nadat zijn 14-jarige dochter Rhodé tijdens een verkeersongeval in Gouda om het leven was gekomen. De predikant, destijds nog actief in Woerden, vertelde i