Het pinksterchristendom heeft bekering nodig: zwijgen is geen optie meer

Opinie 21 januari 2026 6 minuten Samuel Lee
Samuel Lee

Ik schrijf dit niet als buitenstaander of criticus, maar als iemand die deze pinksterweg al meer dan drie decennia bewandelt: als voorganger, als broeder, als iemand die samen met onze mensen wereldwijd heeft gebeden, gehuild en geloofd. En toch beeft mijn hart nu. Er is iets misgegaan onder ons, vooral binnen de onafhankelijke pinkster- en charismatische bewegingen. Ik voel mij gedrongen om te spreken, omdat zwijgen geen optie meer is.

Toen ik bijna twintig jaar geleden A New Kind of Pentecostalism schreef, deed ik dat vanuit diepe overtuiging en hoop: een pleidooi voor zelfonderzoek en een frisse wind van hervorming. Die oproep brandt vandaag nog steeds, maar met een veel urgenter toon. Te veel is onveranderd gebleven, of erger nog: verslechterd onder het gewicht van ego, spektakel en vertekening.

Ik wil benoemen wat ik zie, niet om te veroordelen, maar om ons allemaal uit te nodigen tot een pijnlijke, eerlijke en uiteindelijk verlossende dialoog.

Geobsedeerd door titels en hiërarchie
We zijn geobsedeerd geraakt door titels en hiërarchie. Wat ooit een nederige en eervolle roeping was, die van pastor, is vervangen door een steeds groter wordend schouwspel van zelfgekozen titels: apostel, profeet, grote profeet, aartsbisschop, Zijne Excellentie, en ga zo maar door. Titels vermenigvuldigen zich, terwijl echte nederigheid afneemt.

Martin Luther King jr., had nooit de titel apostel nodig om een apostolische missie te vervullen.

Wanneer is dienstbaarheid te klein voor ons geworden? Wanneer is de bediening van Christus verworden tot een parade van zelfpromotie? De meest transformerende christelijke stemmen van onze tijd, mensen als Martin Luther King jr., hadden nooit de titel apostel nodig om een apostolische missie te vervullen. De kracht zat niet in de titel, maar in de waarheid.

Het welvaartsevangelie confronteren
Een andere pijnlijke realiteit waar we onder ogen moeten zien, is onze weigering om het gif van het welvaartsevangelie aan te pakken. Dit evangelie verwoest landen, vooral in het mondiale Zuiden. Het verdraait de Schrift, plundert de armen, verrijkt voorgangers en bespot Gods hart voor de kwetsbaren.

Terwijl mensen hongerig gaan slapen, vliegen leiders in privéjets. Terwijl kinderen sterven zonder medische zorg, druipen kansels van beloften over luxe, zogenaamd in de naam van geloof. Dit is geen christendom. Dit is geen Pinksteren. Dit is manipulatie. Het is geestelijk geweld.

Als wij hier op enige wijze aan hebben bijgedragen, door het te ondersteunen, te geloven, te praktiseren of erover te zwijgen, laten we dan op onze knieën vallen en ons bekeren.

Preken drijven op emotie. De Schrift wordt verbogen om persoonlijke ambities van de prediker te ondersteunen.

Theologische worteling en echte verantwoording
We missen ook theologische diepgang en werkelijke verantwoording. Veel van onze gemeenten hebben structuren, maar te vaak staan die op ondiepe grond. Theologie wordt geïmproviseerd. Preken drijven op emotie. De Schrift wordt verbogen om persoonlijke ambities van de prediker te ondersteunen.

We moeten opnieuw de rijke wereld van christelijke wijsheid ontdekken, voorbij onze eigen beweging. We moeten drinken uit de diepe bronnen van de oude Kerk. We moeten de vroege kerkvaders lezen, leren van liturgie en gebeden die gelovigen eeuwenlang hebben gedragen, de geestelijke wijsheid van Franciscus van Assisi bestuderen, ons laten inspireren door de spiritualiteit van de woestijnmonniken en de moed van hervormers.

Laten we liever De navolging van Christus van Thomas à Kempis lezen dan achter de nieuwste profetische trend aan te lopen van zelfbenoemde eindtijdprofeten. De Heilige Geest is niet allergisch voor geschiedenis. Hij wist het oude niet uit, Hij vervult het.

Zoek en leer van de kerkgeschiedenis
We moeten ophouden te doen alsof wij de enigen zijn die de Geest kennen. We staan niet alleen. We maken deel uit van een groot, wereldwijd en eeuwenoud lichaam van Christus, met talloze heiligen vóór ons die hebben geworsteld, gebeden, gestudeerd en de kerk hebben opgebouwd met trouw en offer.

We moeten ophouden te doen alsof wij de enigen zijn die de Geest kennen. We staan niet alleen.

Het is tijd om de oecumene te zoeken. Om te zitten aan de voeten van de kerken van het Oosten. Om ons te laten vernederen door de eerbied van de orthodoxie. Om te leren van de diepte van de rooms-katholieke traditie. Om de theologen en martelaren van de Reformatie te eren. Om werkelijk te luisteren en opnieuw te ontdekken dat de Geest die met Pinksteren kwam, in elke generatie aan het werk is geweest, overal waar Christus wordt verhoogd.

Stop met alles te demoniseren
Tot slot moeten we stoppen met het overgeestelijken van alles. Niet elk probleem is een demon. Niet elke ziekte vraagt om een bevrijdingssessie. Mensen hebben artsen nodig. Ze hebben psychologen nodig. Ze hebben zorg, gemeenschap, therapie en wetenschap nodig.

Wanneer we mensen met psychische problemen demoniseren of epilepsie behandelen als een exorcisme, ontmenselijken we juist degenen die Jezus kwam herstellen. Echt geloof is niet anti-wetenschap, maar anti-onwetendheid. Als onze overtuigingen uitsluiting of schade veroorzaken, dan komen ze niet van God.

Waar gaan we vanaf hier naartoe?
We moeten ons bekeren. Niet met publieke schijnvertoningen van nederigheid, maar met echte, doorleefde transparantie. Niet een bekering die onze positie of ons imago beschermt, maar een die onze trots breekt en ons terugbrengt aan de voeten van Jezus.

We moeten ons bekeren. Niet met publieke schijnvertoningen van nederigheid, maar met echte, doorleefde transparantie.

We keren terug. Niet naar een nostalgisch verleden of een trendgevoelige toekomst, maar naar de rauwe en ongepolijste roep van Christus om God lief te hebben, de mens te dienen, rechtvaardig te leven, nederig te wandelen en diep te luisteren.

We verbinden ons opnieuw. Niet alleen met onze gelijkgezinden, maar met de kerk buiten onszelf. Met hen die we ooit hebben genegeerd, bekritiseerd of afgeschreven. We gaan het eerlijke gesprek aan met orthodoxen, katholieken, hoofdkerkelijke protestanten, contemplatieve stromingen en de vervolgde ondergrondse kerk.

We zoeken eenheid, niet door te ontkennen wie we zijn, maar door eerlijk toe te geven wie we niet zijn. En daarna handelen we.

We stoppen met het prediken van doorbraak terwijl we de gemarginaliseerden negeren. We stoppen met het innen van tienden terwijl we weduwen, wezen en migranten verwaarlozen. We stoppen met zingen in tongen terwijl we nalaten op te komen voor onderdrukten, verdrevenen en gebrokenen.

Pinksteren zonder gerechtigheid is theater. Opwekking zonder bekering is misleiding. Spiritualiteit zonder liefde is lawaai. Laten we nee zeggen tegen het welvaartsevangelie, tegen manipulatie en angst, en ja zeggen tegen het evangelie van gerechtigheid.

Misschien zullen sommigen dit rebellie of bitterheid noemen. Maar ik schrijf uit liefde.

De wereld ziet onze scheuren. Laten we niet doen alsof dat niet zo is.

Laat het oordeel beginnen bij het huis van God.
Laat genezing bij ons beginnen.

Misschien zullen sommigen boos worden. Misschien zullen sommigen dit rebellie of bitterheid noemen. Maar ik schrijf uit liefde. Ik schrijf uit verdriet. Ik schrijf omdat ik de pinksterbeweging niet kan loslaten en weiger te doen alsof alles in orde is.

De pinksterkerk leeft, maar zij wankelt. Gewond door de brutaliteit van bedriegers en door het zwijgen van haar eigen mensen.

Laten wij degenen zijn die met nederigheid herbouwen. Laten wij degenen zijn die de beweging terugbrengen naar het hart van Christus.

Moge het vuur opnieuw branden, niet om te laten zien wie gezalfd is, maar om te laten zien wie berouwvol is, wie zich heeft overgegeven en wie klaar is om opnieuw te beginnen.

Samuel Lee is universitair docent aan de Faculteit Religie en Theologie van de Vrije Universiteit Amsterdam en directeur van het Center for Theology of Migration. Daarnaast is hij oprichter van de Foundation Academy of Amsterdam, die hoger onderwijs biedt aan migranten, vluchtelingen en vervolgde minderheden. Bovenstaand artikel verscheen op zijn weblog en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

brand
Nieuws

Zorgen om stijging anti-christelijke haatmisdrijven in Europa

Het aantal anti-christelijke incidenten in Europa blijft toenemen. Dat blijkt uit het nieuwste maandoverzicht van de Oostenrijkse waakhondorganisatie OIDAC Europe (Observatory on Intolerance and Discrimination Against Christians in Europe). De organi

Paus
Nieuws

Deze lessen deelt paus Leo met de wereld naar aanleiding van WK Voetbal

Vandaag start het WK Voetbal in de Verenigde Staten. Paus Leo, oorspronkelijk afkomstig uit het land, deelt in aanloop naar het toernooi op social media enkele lessen die we van voetbal kunnen leren. ‘Veel mensen zullen de wedstrijden op het WK kijke

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden wijst in preek op strijd tegen wereldgelijkvormigheid onder gelovigen

In een recente preek merkte ds. G. van Zanden op dat wereldgelijkvormigheid niet alleen buiten de kerk voorkomt, maar ook in het hart van gelovigen. Daartegenover wees de hervormd predikant op het wonder van Gods genade, die de macht van de oude mens

Belfast
Nieuws

Christelijke leiders roepen op tot gebed en kalmte na geweld in Belfast

Christelijke leiders in Noord-Ierland roepen op tot gebed, kalmte en verzoening nadat een man in Belfast slachtoffer werd van een uiterst gewelddadige mesaanval die volgens ooggetuigen uitliep op een poging tot onthoofding. De aanval leidde tot grote

EO-documentaire Generatie Gebed - Wat bezielt Gen Z?
Persbericht

EO-documentaire onderzoekt waarom steeds meer jongeren kiezen voor geloof

De nieuwe EO-documentaire Generatie Gebed - Wat bezielt Gen Z? volgt vier jongeren die midden in een intens proces van geloof en zelfonderzoek zitten. Terwijl Nederland al jarenlang ontkerkelijkt, gebeurt er onder Generatie Z iets opvallends: steeds

Lenny Kuhr
Nieuws

Initiatief voor Lenny Kuhr-park in Israël krijgt steun van christenen

Een groep initiatiefnemers uit Leeuwarden en omgeving is een actie gestart voor de aanleg van een Lenny Kuhr-park in Israël. Met het park willen zij de bekende zangeres en liedschrijfster bedanken voor haar bijdrage aan de Nederlandse cultuur en same

Oude vrouw
Nieuws

Meerderheid Italianen is voorstander van euthanasie en hulp bij zelfdoding

Een groeiende meerderheid van de Italiaanse bevolking staat positief tegenover euthanasie en hulp bij zelfdoding. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Italiaanse onderzoeksinstituut Eurispes. Tegelijk roept de Italiaanse Evangelische Alliantie (AEI

Cycle for Hope
Persbericht

Ruim 200 fietsers rijden 1200 kilometer voor De Hoop tijdens Cycle for Hope

Meer dan tweehonderd fietsers stappen op 18 juni op de fiets voor de twaalfde editie van Cycle for Hope Rondje Nederland. In estafettevorm leggen zij in 48 uur tijd gezamenlijk 1200 kilometer af om geld in te zamelen voor het werk van De Hoop, een ch

Meerartikelen

Gerald Troost
Interview

Gerald Troost over nieuw album Reisgenoten: "Midden in gebrokenheid blijft Gods genade overeind"

Verslaving, eenzaamheid, rouw, prestatiedruk en het verlangen om thuis te komen bij God. Op zijn nieuwe album Reisgenoten laat Gerald Troost opnieuw de rafelranden van het leven horen. De liedjes ontstonden vanuit gesprekken met mensen om hem heen, m

Daan Lensink
Opinie

Neutraal onderwijs bestaat niet: thuisonderwijs verdient erkenning

Met een recente uitspraak heeft de Hoge Raad de mogelijkheden voor ouders beperkt om bezwaar te maken tegen plaatsing van hun kind op een openbare school. Volgens Daan Lensink raakt deze beslissing aan fundamentele vragen over vrijheid van onderwijs,

Dina-Perla Portnaar
Column

Opgroeien in een narcistisch gezin: van overleven naar eigen keuzes maken

In het derde deel van haar serie over opgroeien in een narcistisch gezinssysteem beschrijft Dina-Perla Portnaar hoe controle, verstrengeling en oude familiepatronen het volwassen leven blijven beïnvloeden. Ze laat zien waarom inzicht alleen vaak niet

Studiedag EC
Persbericht

Studiedag over hel, genezing en Israël: hoe blijf je het Koninkrijk centraal stellen?

Hoe ga je als christen om met gevoelige onderwerpen als gebedsgenezing, de hel, alverzoening en de positie van Israël? Die vraag staat centraal tijdens de studiedag Tijd voor het Koninkrijk: heikele thema's en Koninkrijkstheologie, die op zaterdag 20

Elianne Lammers
Interview

Medair-coördinator Elianne ziet Gods voorzienigheid in rampgebied Madagaskar: "Gods kracht houdt nooit op"

Toen in februari een zware cycloon grote delen van Madagaskar verwoestte, ging bij hulporganisatie Medair de telefoon. Een collega viel uit, de nood was hoog en er moest snel iemand ingevlogen worden die het land kende. Binnen een week zat Elianne La

Amnazo
Nieuws

De vrouw van het goede nieuws in een vluchtelingenkamp in Malawi

Stel je voor: van het ene op het andere moment is je leven in gevaar. Je hebt geen tijd om na te denken, spullen te pakken of afscheid te nemen. Urenlang ren je, op de vlucht, op zoek naar veiligheid. Buiten adem bereik je de horizon – maar daar wach

Nienke
Nieuws

Ambulant woonbegeleider Nienke: "Waar onze armen te kort zijn, reiken Gods armen vele malen verder"

"Als hulpverlener wil ik er als mens echt zijn voor de ander, door mijn hart open te stellen en een relatie op te bouwen. De liefde en compassie die Jezus mij geeft, mag ik uitstralen door er te zijn voor de ander. Ik merk dat cliënten zich hierdoor

Honger naar Echtheid
Nieuws

Boekuitgave George Verwer: Honger naar echtheid

"Er is hoop voor christenen die honger hebben naar God. Die erop gebrand zijn om Hem te leren kennen", het is alsof deze woorden gisteren zijn opgeschreven, maar niets is minder waar. In de jaren ’80 maakte George Verwer, oprichter van wereldwijde ze

Nigeria kerk
Nieuws

Doodstraf voor vier moslimterroristen na bloedbad in kerk op Pinksterzondag

Bijna vier jaar na de bloedige terreuraanslag tijdens een kerkdienst op Pinksterzondag, heeft een rechtbank in Nigeria vier daders veroordeeld tot de doodstraf. De mannen werden schuldig bevonden aan hun betrokkenheid bij de aanslag op de Sint-Franci

Ds. J. R. Bulten
Nieuws

Ds. J. R. Bulten ontvangt opnieuw beroep: CGK Scherpenzeel hoopt op zijn komst

Ds. J. R. Bulten (foto) heeft opnieuw een beroep ontvangen. De christelijke gereformeerde kerk te Scherpenzeel hoopt op de komst van de predikant. Vorige week ontving Bulten nog een beroep vanuit Kampen. In Scherpenzeel zoekt men naar een nieuwe geme

Don Ceder en Diederik van Dijk
Nieuws

CU en SGP stellen Kamervragen over bedreigingen christelijke asielzoekers in azc's

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder (links op de foto) en SGP-Kamerlid Diederik van Dijk (rechts op de foto) hebben Kamervragen gesteld over meldingen van bedreiging, intimidatie en geweld tegen christelijke asielzoekers in Nederlandse opvanglocaties. Aa

Stichting Hart van Homo's
Nieuws

Discussie over homoseksualiteit in reformatorische kring laait opnieuw op

Binnen de reformatorische gezindte is discussie ontstaan over de vraag hoe christenen moeten omgaan met homoseksuele gevoelens. Stichting Hart van Homo’s reageert in het Reformatorisch Dagblad op kritiek die eerder werd geuit naar aanleiding van een