Het pinksterchristendom heeft bekering nodig: zwijgen is geen optie meer

Opinie 21 januari 2026 6 minuten Samuel Lee
Samuel Lee

Ik schrijf dit niet als buitenstaander of criticus, maar als iemand die deze pinksterweg al meer dan drie decennia bewandelt: als voorganger, als broeder, als iemand die samen met onze mensen wereldwijd heeft gebeden, gehuild en geloofd. En toch beeft mijn hart nu. Er is iets misgegaan onder ons, vooral binnen de onafhankelijke pinkster- en charismatische bewegingen. Ik voel mij gedrongen om te spreken, omdat zwijgen geen optie meer is.

Toen ik bijna twintig jaar geleden A New Kind of Pentecostalism schreef, deed ik dat vanuit diepe overtuiging en hoop: een pleidooi voor zelfonderzoek en een frisse wind van hervorming. Die oproep brandt vandaag nog steeds, maar met een veel urgenter toon. Te veel is onveranderd gebleven, of erger nog: verslechterd onder het gewicht van ego, spektakel en vertekening.

Ik wil benoemen wat ik zie, niet om te veroordelen, maar om ons allemaal uit te nodigen tot een pijnlijke, eerlijke en uiteindelijk verlossende dialoog.

Geobsedeerd door titels en hiërarchie
We zijn geobsedeerd geraakt door titels en hiërarchie. Wat ooit een nederige en eervolle roeping was, die van pastor, is vervangen door een steeds groter wordend schouwspel van zelfgekozen titels: apostel, profeet, grote profeet, aartsbisschop, Zijne Excellentie, en ga zo maar door. Titels vermenigvuldigen zich, terwijl echte nederigheid afneemt.

Martin Luther King jr., had nooit de titel apostel nodig om een apostolische missie te vervullen.

Wanneer is dienstbaarheid te klein voor ons geworden? Wanneer is de bediening van Christus verworden tot een parade van zelfpromotie? De meest transformerende christelijke stemmen van onze tijd, mensen als Martin Luther King jr., hadden nooit de titel apostel nodig om een apostolische missie te vervullen. De kracht zat niet in de titel, maar in de waarheid.

Het welvaartsevangelie confronteren
Een andere pijnlijke realiteit waar we onder ogen moeten zien, is onze weigering om het gif van het welvaartsevangelie aan te pakken. Dit evangelie verwoest landen, vooral in het mondiale Zuiden. Het verdraait de Schrift, plundert de armen, verrijkt voorgangers en bespot Gods hart voor de kwetsbaren.

Terwijl mensen hongerig gaan slapen, vliegen leiders in privéjets. Terwijl kinderen sterven zonder medische zorg, druipen kansels van beloften over luxe, zogenaamd in de naam van geloof. Dit is geen christendom. Dit is geen Pinksteren. Dit is manipulatie. Het is geestelijk geweld.

Als wij hier op enige wijze aan hebben bijgedragen, door het te ondersteunen, te geloven, te praktiseren of erover te zwijgen, laten we dan op onze knieën vallen en ons bekeren.

Preken drijven op emotie. De Schrift wordt verbogen om persoonlijke ambities van de prediker te ondersteunen.

Theologische worteling en echte verantwoording
We missen ook theologische diepgang en werkelijke verantwoording. Veel van onze gemeenten hebben structuren, maar te vaak staan die op ondiepe grond. Theologie wordt geïmproviseerd. Preken drijven op emotie. De Schrift wordt verbogen om persoonlijke ambities van de prediker te ondersteunen.

We moeten opnieuw de rijke wereld van christelijke wijsheid ontdekken, voorbij onze eigen beweging. We moeten drinken uit de diepe bronnen van de oude Kerk. We moeten de vroege kerkvaders lezen, leren van liturgie en gebeden die gelovigen eeuwenlang hebben gedragen, de geestelijke wijsheid van Franciscus van Assisi bestuderen, ons laten inspireren door de spiritualiteit van de woestijnmonniken en de moed van hervormers.

Laten we liever De navolging van Christus van Thomas à Kempis lezen dan achter de nieuwste profetische trend aan te lopen van zelfbenoemde eindtijdprofeten. De Heilige Geest is niet allergisch voor geschiedenis. Hij wist het oude niet uit, Hij vervult het.

Zoek en leer van de kerkgeschiedenis
We moeten ophouden te doen alsof wij de enigen zijn die de Geest kennen. We staan niet alleen. We maken deel uit van een groot, wereldwijd en eeuwenoud lichaam van Christus, met talloze heiligen vóór ons die hebben geworsteld, gebeden, gestudeerd en de kerk hebben opgebouwd met trouw en offer.

We moeten ophouden te doen alsof wij de enigen zijn die de Geest kennen. We staan niet alleen.

Het is tijd om de oecumene te zoeken. Om te zitten aan de voeten van de kerken van het Oosten. Om ons te laten vernederen door de eerbied van de orthodoxie. Om te leren van de diepte van de rooms-katholieke traditie. Om de theologen en martelaren van de Reformatie te eren. Om werkelijk te luisteren en opnieuw te ontdekken dat de Geest die met Pinksteren kwam, in elke generatie aan het werk is geweest, overal waar Christus wordt verhoogd.

Stop met alles te demoniseren
Tot slot moeten we stoppen met het overgeestelijken van alles. Niet elk probleem is een demon. Niet elke ziekte vraagt om een bevrijdingssessie. Mensen hebben artsen nodig. Ze hebben psychologen nodig. Ze hebben zorg, gemeenschap, therapie en wetenschap nodig.

Wanneer we mensen met psychische problemen demoniseren of epilepsie behandelen als een exorcisme, ontmenselijken we juist degenen die Jezus kwam herstellen. Echt geloof is niet anti-wetenschap, maar anti-onwetendheid. Als onze overtuigingen uitsluiting of schade veroorzaken, dan komen ze niet van God.

Waar gaan we vanaf hier naartoe?
We moeten ons bekeren. Niet met publieke schijnvertoningen van nederigheid, maar met echte, doorleefde transparantie. Niet een bekering die onze positie of ons imago beschermt, maar een die onze trots breekt en ons terugbrengt aan de voeten van Jezus.

We moeten ons bekeren. Niet met publieke schijnvertoningen van nederigheid, maar met echte, doorleefde transparantie.

We keren terug. Niet naar een nostalgisch verleden of een trendgevoelige toekomst, maar naar de rauwe en ongepolijste roep van Christus om God lief te hebben, de mens te dienen, rechtvaardig te leven, nederig te wandelen en diep te luisteren.

We verbinden ons opnieuw. Niet alleen met onze gelijkgezinden, maar met de kerk buiten onszelf. Met hen die we ooit hebben genegeerd, bekritiseerd of afgeschreven. We gaan het eerlijke gesprek aan met orthodoxen, katholieken, hoofdkerkelijke protestanten, contemplatieve stromingen en de vervolgde ondergrondse kerk.

We zoeken eenheid, niet door te ontkennen wie we zijn, maar door eerlijk toe te geven wie we niet zijn. En daarna handelen we.

We stoppen met het prediken van doorbraak terwijl we de gemarginaliseerden negeren. We stoppen met het innen van tienden terwijl we weduwen, wezen en migranten verwaarlozen. We stoppen met zingen in tongen terwijl we nalaten op te komen voor onderdrukten, verdrevenen en gebrokenen.

Pinksteren zonder gerechtigheid is theater. Opwekking zonder bekering is misleiding. Spiritualiteit zonder liefde is lawaai. Laten we nee zeggen tegen het welvaartsevangelie, tegen manipulatie en angst, en ja zeggen tegen het evangelie van gerechtigheid.

Misschien zullen sommigen dit rebellie of bitterheid noemen. Maar ik schrijf uit liefde.

De wereld ziet onze scheuren. Laten we niet doen alsof dat niet zo is.

Laat het oordeel beginnen bij het huis van God.
Laat genezing bij ons beginnen.

Misschien zullen sommigen boos worden. Misschien zullen sommigen dit rebellie of bitterheid noemen. Maar ik schrijf uit liefde. Ik schrijf uit verdriet. Ik schrijf omdat ik de pinksterbeweging niet kan loslaten en weiger te doen alsof alles in orde is.

De pinksterkerk leeft, maar zij wankelt. Gewond door de brutaliteit van bedriegers en door het zwijgen van haar eigen mensen.

Laten wij degenen zijn die met nederigheid herbouwen. Laten wij degenen zijn die de beweging terugbrengen naar het hart van Christus.

Moge het vuur opnieuw branden, niet om te laten zien wie gezalfd is, maar om te laten zien wie berouwvol is, wie zich heeft overgegeven en wie klaar is om opnieuw te beginnen.

Samuel Lee is universitair docent aan de Faculteit Religie en Theologie van de Vrije Universiteit Amsterdam en directeur van het Center for Theology of Migration. Daarnaast is hij oprichter van de Foundation Academy of Amsterdam, die hoger onderwijs biedt aan migranten, vluchtelingen en vervolgde minderheden. Bovenstaand artikel verscheen op zijn weblog en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#396 Jeffrey, Marloes & Liduin over leven met een onvervulde kinderwens
Of beluister op:

Meerartikelen

Kees van Ekris
Nieuws

PKN-scriba reageert op kritiek Palestijnse predikant: 'Onvruchtbare discussies helpen niet'

De kritiek van de Palestijnse predikant Munther Isaac op westerse kerken heeft in Nederland een stevige discussie losgemaakt. Isaac stelde onlangs dat delegaties uit Europese kerken wel op bezoek komen, maar uiteindelijk niet werkelijk luisteren naar

XR
Nieuws

Christelijke partijen verbijsterd over actie klimaatactivisten: "Doelbewust land ontwrichten"

ChristenUnie en SGP zijn uiterst kritisch op een actie van de radicale klimaatgroep Extinction Rebellion. De klimaatactivisten besloten donderdag de ingang van tientallen middelbare scholen in Amsterdam te blokkeren. CU-leider Mirjam Bikker spreekt v

Ali Khamenei
Nieuws

Twee moskeeën in Amerika herdenken gedode Iraanse leider Khamenei

Twee moskeeën in de Verenigde Staten hebben bijeenkomsten gehouden ter nagedachtenis aan de Iraanse leider Ali Khamenei. Dat meldt The American Spectator. De herdenkingsbijeenkomsten vonden begin deze week plaats. De Iraanse leider werd afgelopen wee

Iran
Nieuws

Iraanse christelijke leider: "Alleen dood Khamenei brengt Iran geen vrijheid"

De dood van de Iraanse ayatollah Khamenei biedt volgens Lana Silk, president van de christelijke organisatie Transform Iran, geen garantie voor onmiddellijke vrijheid voor de Iraanse bevolking. Silk, zelf geboren in Iran, roept wereldwijd op tot gebe

CGK-situatie
Nieuws

CGK-plan om classes te herschikken strandt na staking van stemmen

Een voorstel binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) om behoudende en meer progressieve gemeenten in de regio’s Amersfoort en Apeldoorn tijdelijk van classis te laten wisselen, is gestrand. In de classis Apeldoorn staakten woensdagavond de

Joram Kaat
Video

EO-presentator Joram Kaat is aanstaande zondag te gast in Hour of Power

Altijd bezig, altijd bereikbaar, altijd op zoek naar de volgende kans. In Hour of Power vertelt EO-presentator Joram Kaat hoe hij vastliep in een leven dat voortdurend ‘aan’ stond. “Ik stond altijd aan en durfde geen nee te zeggen, bang om een kans t

Ds. W. Pieters
Video

HHK-dominee wijst op uitgestrektheid Jezus' offer: "Hij stierf niet alleen voor Israël"

Hoewel we er misschien nauwelijks bij stilstaan, is het Gods grote genade dat we met Israël mogen delen in het heil dat God door Jezus' offer heeft weggelegd voor degenen die in Hem geloven. Ds. W. Pieters, hersteld hervormd emerituspredikant, merkte

Peter van der Weerd
Video

'Waarom openbaart God Zich gewoon niet aan mij?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

Meerartikelen

Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse voorgangers bidden voor president Trump in het Witte Huis

Een groep Amerikaanse voorgangers heeft donderdag in het Witte Huis gebeden voor de Amerikaanse president Donald Trump. Dat schrijven verschillende Amerikaanse media. De gebedsbijeenkomst vond plaats in de Oval Office, het kantoor van de president. 

Katty Dogger-Ortega
Podcast

Katty Dogger-Ortega werd op jonge leeftijd moeder van een groot gezin

In een aflevering van De Podcast van je Leven deelt Katty Dogger-Ortega openhartig haar verhaal over moederschap, geloof en het stichten van een groot gezin. De aflevering is vanaf vandaag te beluisteren en te bekijken via verschillende platforms. Ka

Emmanuel
Video

Een roeping op zee: Emmanuel deelt zijn verhaal vanaf ziekenhuisschip

Wat betekent het om je talenten in te zetten voor Gods werk op zee? In deze video van Mercy Ships Nederland vertelt Emmanuel over zijn werk als tweede stuurman op het ziekenhuisschip Global Mercy. Als kind droomde zijn vader ervan dat hij dokter zou

Andrew Brunson
Persbericht

SDOK organiseert event ‘Wees voorbereid’ met Andrew Brunson

Hoe blijf je als christen staande in een wereld vol onzekerheid en crisis? Die vraag staat centraal tijdens het SDOK-event ‘Wees voorbereid’, dat D.V. zaterdagavond 18 april 2026 plaatsvindt in Lelystad. De organisatie wil christenen toerusten om gee

Sofía Pineda
Positief nieuws

Sofía’s 'ja' verandert jonge levens in Venezuela

Op haar vijftiende nam Sofía Pineda een besluit dat haar leven voorgoed zou veranderen. Niet omdat ze zo moedig was of omdat ze graag voor een groep stond. Integendeel. Sofía was onzeker. Spreken in het openbaar vond ze moeilijk. Ze worstelde met haa

Jaap Bönker/Paslood
Verdieping

Het paslood: voldoe jij aan Gods regels of heb je je muren 'scheef' gebouwd?

Een paslood is een praktisch hulpmiddel dat gebruikt werd in de bouw van huizen, gebouwen, maar ook de Tempel. Maar het heeft in de Bijbel ook een geestelijke betekenis, schrijft Jaap Bönker in de Zin der Dingen. Het is allereerst een instrument om t

Europa
Nieuws

Toename van antichristelijke haatmisdrijven in Europa

In januari is het aantal antichristelijke haatmisdrijven in Europa toegenomen, zo blijkt uit gegevens van de Organisatie tegen Intolerantie en Discriminatie van Christenen in Europa (OIDAC). Deze maand registreerde de organisatie 39 incidenten. De ha

Donald Trump en Pete Hegseth
Nieuws

Amerikaanse minister bidt voor militairen die vechten in oorlog met Iran

De Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, zegt dat hij dagelijks bidt voor Amerikaanse militairen die betrokken zijn bij de oorlog met Iran. Hegseth benadrukt de cruciale rol van gebed bij de beslissingen die de regering Trump neemt ten aan

Japan
Nieuws

Japanse aartsbisschop waarschuwt voor 'beleefde vervolging' in zijn land

De katholieke aartsbisschop van Tokio, kardinaal Tarcisio Isao Kikuchi, waarschuwt voor wat hij noemt "beleefde vervolging". Hij maakt zich zorgen over de religieuze vrijheid in zijn land en stelt dat de scheiding tussen kerk en staat ervoor zorgt da

Groenland
Positief nieuws

Hoe de Bijbel uiteindelijk in het Groenlands verscheen

In Groenland wonen al ongeveer duizend jaar christenen. Toch kregen inwoners van het eiland pas in 1900 voor het eerst de volledige Bijbel in hun eigen taal. De geschiedenis van de Bijbel in Groenland laat zien hoe zendelingen, taalkundigen en Bijbel

Matthew Grech
Nieuws

Slepende rechtszaak voorbij: vrijspraak voor christen die op tv bekeringsverhaal deelde

Een rechtbank op Malta heeft Matthew Grech vrijgesproken. De 36-jarige christen werd jarenlang juridisch vervolgd nadat hij op televisie vertelde over zijn bekering tot het christendom en zijn breuk met een homoseksuele levensstijl. De rechtszaak teg

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vraagt of er nog zoekers in de kerk zijn: "Of hebt u het allemaal al?"

"Zitten er nog zoekers in de kerk of hebt u het allemaal al?", die vraag stelde ds. G. van Zanden in een recente preek aan zijn toehoorders. In zijn preek over Nicodemus, richtte de hervormde predikant uit Katwijk zich tot diegenen die Jezus nog niet