Preek als aanklacht tegen geweld
Romanyuk sprak in september 2022 in zijn gemeente, de Heilige Drie-eenheid Pinkstergemeente in een buitenwijk van Moskou, over de morele onmogelijkheid voor christenen om aan oorlog deel te nemen. “Vind in het Oude Testament maar een hint dat we daaraan mee zouden mogen doen", zei hij vanaf de kansel. “Het maakt niet uit welke tsaar daartoe oproept. In onze geloofsbelijdenis staat dat wij pacifisten zijn en niet kunnen deelnemen. Dat is ons recht, gebaseerd op de Heilige Schrift.”

Tijdens zijn slotverklaring in de rechtszaal bleef hij bij die boodschap: “Ja, ik heb een preek gehouden waarin ik militaire, zij het gedwongen, moord aan de orde stelde. Ik trek niets terug. Dit is mijn persoonlijke houding als geestelijke tegenover het nemen van een mensenleven.”

Familie noemt zaak verzonnen
De veroordeling leidde tot verontwaardiging bij zijn familie. Zijn dochter Svetlana Zhukova schreef op sociale media dat de zaak volgens haar “compleet verzonnen” is. Ze benadrukte dat niemand schade heeft geleden door de woorden van haar vader: “Stel je voor: mijn vader is veroordeeld omwille van zijn mening, zijn positie. Er is geen misdrijf. Het land heeft er totaal niet onder geleden.”

Gezondheidstoestand genegeerd
Ondanks zijn leeftijd en ernstige gezondheidsproblemen, waaronder hart- en vaatziekten en rugklachten, besloot de rechtbank tot een zware straf. Romanyuk raakte bovendien gewond tijdens ondervragingen, melden mensenrechtenorganisaties. Toch weigerde de rechtbank uitleg te geven over de strenge uitspraak. Een woordvoerder verklaarde slechts dat rechters niet verplicht zijn hun beslissingen buiten de wettelijke procedures om toe te lichten.

Breder patroon
Internationale waarnemers, waaronder Forum 18, zien de zaak als onderdeel van een bredere onderdrukking van religieuze leiders die zich kritisch uitlaten over de oorlog. Eerder werden ook priesters en dominees in Rusland bestraft omdat zij in hun kerken opriepen tot vrede of weigerden het militaire optreden te steunen.