Dat principe komen we in de Schrift en in onszelf heel vaak tegen. Wind zaaien en storm oogsten. Alles is daaraan onderworpen. In het Oosten noemen ze het karma. De mens doet doorgaans uit eigenbelang verkeerde dingen. Dan moet er heel wat goeds aan te pas komen om de balans te herstellen. En wij mensen zijn niet in staat om iets echt goed te doen. Dat wil zeggen: zonder een greintje eigenbelang. Want door het verlies van eenheidsbesef was de mens niet meer een 'wij', maar een 'ik' geworden. Dat ik-besef wordt steeds weer aangescherpt door dat intimiderende wezen van die boom. Die was weliswaar door God gedegradeerd en ontdaan van hemelse schoonheid en zelfs van alle ledematen. Behalve zijn staart. Maar zijn stem was nog steeds even indringend. Nu lispelend wegens een gespleten leugentong. Tja, Adam en Eva hadden hem eens hun oor geleend en zie je oor dan maar weer terug te krijgen...

Hij is een grootmeester in het bespelen van de kennis van goed en kwaad. Grootmeester manipulator en grootmeester polarisator. Zoals de illusie goed te doen, terwijl het kwaad is. Of vooral het kwaad bij de ander zien en niet bij jezelf. Alles met het doel de mensheid naar zijn hand te zetten, tegen elkaar uit te spelen en uiteindelijk te vernietigen.

Zo werden Adam en Eva en hun nageslacht voortaan heen en weer gestuiterd tussen zelfverheffing en zelfverwerping. Listig bespeeld om elkaar dwangmatig te oordelen en het leven zuur te maken. Het ging er immers om, in de buitenparadijselijke wereld te overleven; jij of ik. Winner or loser.

We kennen sindsdien een lange lijst zonden; zaken waardoor je subiet van het padje af raakt. De oerzonde is wel de afgunst. Direct volgend op het ik-besef. Adam en Eva werden door de verleider besmet met jaloezie op de soevereiniteit van God. En jaloezie op die ander, die meer in de gunst van God lijkt te staan: Abel, Jozef, David, het Joodse volk, Jezus…. 

Het is dus niet zo, dat de mensheid steeds slechter wordt. Het ging gelijk al gruwelijk mis: het ene kind van Adam en Eva sloeg het andere de hersens in omdat ie Gods lievelingetje zou zijn… 

Kun je je iets ergers voorstellen dan dat je ene geliefde kind je andere geliefde kind vermoordt? En je ze zo allebei verliest? Terwijl Adam en Eva voorheen de horror van dood en verderf helemaal niet kenden. Een confrontatie met het kwaad in vol ornaat. En met een ondraaglijk diep verdriet. Een verdriet dat door alle generaties heen vader- en moederharten verscheurt. Tot op de dag van vandaag. Vanwege al die zonen die andere zonen dood (moeten) maken. En waarom?

Godzijdank heeft de Ene dat ongelukkig stel niet definitief weggestuurd. Hij gaf hoop op een toekomstig herstel van de verstoorde relatie. Dat toch vooral zou bestaan uit de uitschakeling van de draak; de verleider en tegelijk aanklager. Daarvoor is Jezus gekomen; Gods Zoon, oftewel Gods directe expressie; het Woord en menswording van dat Woord. Deze Godmens had als taak om in de gedaante van een kwetsbaar mensenkind de door Adam en Eva verstoorde balans te herstellen. De taak om, ten koste van het eigenbelang, God te gehoorzamen. Waar sinds die boom elk mens zo jammerlijk in faalt.

Nu zeg en schrijf ik uit traditie braaf na, dat Jezus voor mijn zonden is gestorven. Daar komen emotionele begrippen bij te pas: dingen doen waar God verdrietig of boos van wordt, (plaatsvervangende) afstraffing of zelfs vervloeking, zondebesef, vergeving, verzoening. We moeten ons dan wel gloeiend bewust zijn, hoezeer we de boel verziekt hebben, voordat het vergevend verzoenoffer van Jezus in ons kan werken. Daarmee reduceren we God tot een rancuneus soort supermens. Terwijl het God helemaal niet om onze persoonlijke zonden te doen is. We kunnen maar slecht accepteren dat God onze fouten zomaar vergeeft als we daar geen boete voor doen; een lammetje of een duif offeren of een extra duit in de collectezak. 

Vergeving, oftewel kwijtschelding, is al een feit als we anderen vergeving schenken. Zo bidt Jezus ons dat voor.