Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Muskathlon
Persbericht

Muskathlon bestaat vijftien jaar: ruim 3.000 deelnemers kwamen in beweging tegen onrecht

Muskathlon bestaat vijftien jaar. Wat begon met één sportief avontuur, groeide uit tot een internationale beweging met 3.120 deelnemers in 25 landen. Samen haalden zij tientallen miljoenen euro’s op voor organisaties die zich inzetten tegen onder...

Jan van den Bosch en Xander van Loon
Nieuws

Meervoudig Europees kampioen taekwondo Xander van Loon zondag te gast bij Hour of Power

Hij heeft een indrukwekkende carrière achter de rug. Xander van Loon werd meermaals Europees kampioen maar uiteindelijk is het geloof voor hem doorslaggevend, vertelt hij zondag in Hour of Power. "Het geloof is het fundament onder mijn leven. Daar...

Kloens
Nieuws

Maassluis verbiedt omstreden genezingsdienst niet: ‘Wet biedt geen mogelijkheden’

De gemeente Maassluis grijpt niet in bij de omstreden genezingsdienst die evangelist Jelthe Kloens vrijdagavond organiseert. Burgemeester Jack de Vries begrijpt de zorgen over mogelijke misleiding van zieke en kwetsbare bezoekers, maar ziet geen...

Derksen
Nieuws

Johan Derksen wil SGP verbieden: "Pure vrouwendiscriminatie"

De populaire talkshowhost Johan Derksen wil het liefst dat de SGP verboden wordt. Hij haalde in de talkshow Vandaag Inside, niet voor het eerst, hard uit naar de partij. Directe aanleiding was het feit dat fractievoorzitter Chris Stoffer tijdens de...

Chris Landau
Nieuws

Amerikaanse topdiplomaat uit zorgen over stierenbeeld vanwege Bijbelse associatie met afgoderij

Een hoge Amerikaanse regeringsfunctionaris heeft bezwaar gemaakt tegen een stierenbeeld dat bedoeld was voor het Amerikaanse paviljoen op Expo 2027 in Belgrado. Onderminister van Buitenlandse Zaken Chris Landau (foto) vreesde dat het ontwerp te...

Sarah Mullally
Nieuws

Aartsbisschop trekt onderscheiding Pakistaanse imam in na uitspraken over Bin Laden

De aartsbisschop van Canterbury, Sarah Mullally (foto), heeft een onderscheiding voor de Pakistaanse imam Hafiz Muhammad Tahir Mehmood Ashrafi ingetrokken. Aanleiding zijn oude uitspraken waarin hij zich positief uitliet over Osama bin Laden....

Syrie
Nieuws

Kinderen ontsnappen aan bomaanslag bij Syrische kathedraal

Kinderen die op het terrein van een Syrische kathedraal speelden, zijn ongedeerd gebleven nadat vlak buiten de kerk een explosief afging. Ook andere aanwezigen raakten niet gewond. De aanslag veroorzaakte wel schade aan het kerkgebouw en de directe...

Pakistan
Nieuws

Christelijke jongen (15) in Pakistan verdwijnt na vermeende gedwongen bekering tot islam

De christelijke ouders van de 15-jarige Sagar Masih vragen de Pakistaanse autoriteiten om hun zoon veilig naar huis te laten terugkeren. Zij zeggen dat de jongen op zijn werk in een fabriek onder druk is gezet om het christelijke geloof te verlaten...

Meerartikelen

Ds. A. T. Vergunst
Video

Ds. Vergunst over rechtvaardigmaking: stumperds die vrijgesproken worden

Hoe kan God een mens die dagelijks zondigt toch rechtvaardigen? Ds. A. T. Vergunst (GerGem) stond daar in een preek over Handelingen 13 uitvoerig bij stil. Daarbij maakte hij onderscheid tussen rechtvaardigmaking en heiligmaking. Aan de hand van...

GZB-echtparen
Persbericht

Twee echtparen bereiden zich via GZB voor op uitzending naar Zimbabwe en Colombia

Twee Nederlandse echtparen zijn deze maand bij de GZB begonnen met de voorbereiding op hun uitzending naar het buitenland. Bart en Pauline Visser hopen in het voorjaar van 2027 naar Zimbabwe te vertrekken, terwijl Marnix en Ariëtte Hogendoorn zich...

werkvloer
Nieuws

Kerken opgeroepen aandacht te besteden aan ‘christen-zijn op je werk’

Kerken en gemeenten in Nederland worden opgeroepen om zondag 8 november stil te staan bij de betekenis van het christelijk geloof voor het dagelijks werk. Tijdens de landelijke themazondag ‘Christen-zijn op je werk’ kunnen voorgangers in hun preek...

Btv
Persbericht

Bond tegen Vloeken kiest met nieuwe huisstijl nadrukkelijk vóór respectvolle taal

Bond tegen Vloeken lanceerde op 17 september een nieuwe huisstijl en legt daarbij nadrukkelijker de focus op respectvolle taal. De Bond tegen Vloeken verbindt haar naam voortaan nadrukkelijk aan de woorden ‘voor respectvolle taal’. Met het frisse,...

Stoffer
Nieuws

Deal met het kabinet voor gezinnen en middeninkomens

Er komt een startbonus bij de geboorte van ieder kind, een extra investering van 150 miljoen euro in de kindregelingen én er gaat een streep door de bezuiniging van 330 miljoen euro op het kindgebonden budget. Een motie van SGP-voorman Chris...

Paul Kingsnorth
Interview

Paul Kingsnorth waarschuwt christenen: “De Machine put ons uit en beschadigt onze ziel”

De Britse schrijver en essayist Paul Kingsnorth geldt als een van de bekendste critici van de moderne technologische samenleving. Sinds hij christen werd, kijkt hij zowel vanuit cultureel als vanuit geestelijk perspectief naar de invloed van...

Adonis & ouders
Nieuws

Extreem vroeggeboren baby mag na bijna een jaar naar huis: "Het was Gods plan"

De Amerikaanse baby Adonis werd geboren na een zwangerschap van slechts 24 weken en vijf dagen. Hij woog nog geen 900 gram en zijn overlevingskansen waren klein. Na bijna een jaar in het ziekenhuis mocht hij afgelopen vrijdag eindelijk met zijn...

Natalie
Nieuws

Christelijke vader zit al anderhalf jaar vast in Syrië, dochter blijft moedig: "God beschermt hem"

De Syrische christen Suleiman Khalil zit al ruim anderhalf jaar gevangen. Zijn dochter Natalie strijdt voor zijn vrijlating. Ondanks alles zegt ze dat de gevangenschap van haar vader haar geloof in God juist heeft versterkt. "Dit heeft mij meer in...

Dam Amsterdam
Nieuws

Duizenden christenen tonen op Dam steun aan Israël: "We zijn jullie niet vergeten"

Duizenden christenen kwamen donderdagavond naar de Dam in Amsterdam om hun verbondenheid met Israël en de Joodse gemeenschap te tonen. Tijdens de landelijke Israëlmanifestatie klonken gebeden, Bijbelwoorden en liederen en werd een grote Israëlische...

Bijbel
Nieuws

Onderzoek: praktiserende christenen hebben minder moeite met vergeven

Praktiserende christenen hebben minder moeite om anderen én zichzelf te vergeven dan christenen die minder betrokken zijn bij hun geloof. Dat blijkt uit nieuw Amerikaans onderzoek. Vooral bij het vergeven van anderen zijn de verschillen groot. Van de...

indi
Nieuws

Rechtszaak tegen Indiase wet die evangelisatie en gebedsgenezing bedreigt

De nieuwe anti-bekeringswet in de Indiase deelstaat Maharashtra is voor de rechter aangevochten. Volgens de indiener zijn verschillende bepalingen zo ruim geformuleerd dat ook evangelisatie, christelijk hulpwerk en spreken over goddelijke genezing...

Ds. J. Koppelaar
Video

Ds. Koppelaar over bekering: "Loop je bij Hem weg of loop je naar Hem toe?"

Wat betekent de Bijbelse oproep tot bekering? Ds. J. Koppelaar (HHK) preekte onlangs vanuit Lukas 13 over Gods oordelen, de genadetijd en de noodzaak om tot Christus te gaan. Daarbij stond hij ook stil bij vragen rond geloof als gave van God,...