Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Don Ceder
Nieuws

Don Ceder stelt Kamervragen over protesten in Iran en vraagt om Nederlandse steun

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder heeft schriftelijke vragen gesteld aan de minister van Buitenlandse Zaken over de snel escalerende protesten in Iran. Ceder wil weten hoe de Nederlandse regering kijkt naar de massale demonstraties tegen het Iraanse re

Iraanse opstand
Nieuws

Christenen roepen op tot gebed nu protesten in Iran escaleren

De snel escalerende situatie in Iran houdt christenen wereldwijd in spanning. Terwijl miljoenen Iraniërs de straat op zijn gegaan om te protesteren tegen het islamitische regime, roepen voorgangers, politici en gelovigen op tot intens gebed voor het

Kruis
Nieuws

Meer dan zeshonderd katholieke missionarissen gedood in 25 jaar

In de afgelopen 25 jaar zijn wereldwijd 626 katholieke missionarissen en pastorale werkers om het leven gebracht. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Vaticaan, gepubliceerd door de informatie­dienst Agenzia Fides van de Pauselijke Missiewerken. Afr

Donnie McClurkin
Nieuws

Gospelzanger en voorganger ontkent beschuldigingen van seksueel misbruik

De bekende gospelzanger en voorganger Donnie McClurkin ontkent beschuldigingen van verkrachting en seksueel misbruik. Dat meldt Christian Today. Een voormalige kerkganger en medewerker klaagde hem daar onlangs voor aan in de staat New York. McClurkin

Amged Hussien en zijn vrouw Ka Lei
Video

Zondag zijn Amged Hussien en zijn vrouw Kalei te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag in Hour of Power zijn Amged Hussien en zijn vrouw Kalei te gast. Amged kwam in het verleden in de gevangenis terecht in verband met fraude, een periode die diepe sporen naliet in hun leven en huwelijk. Toch werd juist daar een keerp

Valentina Coronel Herrera
Video

Venezolaanse christen roept op tot gebed voor haar land na arrestatie Maduro

Afgelopen weekend hebben de Verenigde Staten een grootschalige militaire operatie uitgevoerd in Venezuela. Amerikaanse elite-eenheden vielen de hoofdstad Caracas binnen en arresteerden de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw, waarna ze

Aziatische christenen
Nieuws

Zuid-Koreaans onderzoek toont hoe groot de impact van het geloof is

Hoewel het christendom in Zuid-Korea publiekelijk op weinig waardering kan rekenen, grijpt het diep in het dagelijks leven van gelovigen. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek. Christenen zeggen vaker dan aanhangers van andere religies dat hun geloof em

Ds. J. Koppelaar
Video

Ds. Koppelaar wijst op predikanten en gelovigen die de toegang tot Jezus belemmeren

"Of dat nu dominees zijn die Christus niet preken of gelovigen die door hun levenswandel niet laten zien wat een christen moet laten zien. Daar is de Heere toornig op, want ze belemmeren anderen en kunnen zelfs een blokkade zijn om naar de Heere Jezu

Meerartikelen

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp roept je op om groots te dromen, maar klein te beginnen

In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' behandelt Wilkin van de Kamp een oproep die God via de profeet Zacharia aan het Joodse volk deed: 'Veracht de kleine dingen niet!' Deze woorden klonken tijdens de wederopbouw van de verwoes

Arjaneh
Nieuws

Christelijke bekeerling in Iran zit vijf jaar cel uit vanwege haar geloof

Een Iraanse christelijke bekeerling zit sinds eind december een gevangenisstraf van vijf jaar uit vanwege haar geloof. Het gaat om Nayereh Arjaneh, die door de Iraanse autoriteiten is veroordeeld nadat ze deelnam aan een christelijke bijeenkomst in h

Myanmar
Nieuws

Militaire leiders Myanmar proberen macht te behouden met verkiezingen

De militaire leiders in Myanmar proberen hun macht te versterken met verkiezingen en het vrijlaten van gevangenen. Vorige week liet de junta weten dat meer dan 6.000 mensen uit de gevangenis zijn vrijgelaten. Volgens de staatszender MRTV is dit bedoe

Psalmen Challenge
Podcast

Psalmen Challenge: in deze podcast bespreken christenen Psalm 77

Symfonie van het hart is de Psalmen Challenge die jou voorziet van alles wat je nodig hebt om het hele psalmenboek uit de Bijbel door te gaan. Teun van der Leer, Remko Ongersma en Peter Kruijt, de initiatiefnemers van de Psalmen Challenge, bespreken

Lydia en Gerard de Groot
Boekfragment

De grootste roof uit de menselijke geschiedenis vond plaats in de hof van Eden

Na zijn hoogverraad tegen God en zijn val uit de hemel kwam satan niet tot inkeer. Integendeel. Gedreven door haat en jaloezie jegens de mens had hij nog maar één doel: heerschappij verkrijgen over de natuurlijke wereld. Dat wilde hij doen door de me

Trump
Opinie

Twijfelende Trump is op geloofsgebied een president van uitersten

De steun voor de Amerikaanse president Donald Trump onder Amerikaanse christenen brokkelt af, zo concludeert Jan van den Bosch in onderstaande opiniebijdrage. Dat heeft onder meer te maken met de openlijke twijfel van de president of hij wel in de he

Politie
Nieuws

Schietpartij bij mormoonse kerk Salt Lake City eist twee levens

Bij een schietincident bij een mormoonse kerk in Salt Lake City, in de Amerikaanse staat Utah, zijn woensdag zeker twee mensen om het leven gekomen. Dat meldt onder meer persbureau Reuters. De schietpartij vond plaats bij een kerk die gebruikt wordt

Philip Yancey
Analyse

Deze Bijbelpassages sluiten aan bij de schokkende bekentenis van Philip Yancey

Hoe ga je om met het falen van een gerespecteerde christelijke stem? Het nieuws rond Philip Yancey roept pijnlijke, maar onontkoombare vragen op over zonde, genade en verantwoordelijkheid. Wie de Bijbel serieus neemt, merkt al snel dat snelle of goed

Ds. R. van Kooten
Video

Volgens ds. Van Kooten denken christenen te weinig vanuit Gods beloften

"Als de beloften weg zijn, dan is de ruggengraat van het geloof weg. Als mijn ruggengraat er nu uitgehaald wordt, dan zou ik als een pudding in elkaar zakken. Zonder de beloften geen geloof", aldus ds. R. van Kooten. Volgens de hersteld hervormde eme

Peter van der Weerd
Video

'Betekent christen zijn een leven vol regels of juist vrijheid?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

Pro-life demonstranten bij Amerikaanse abortuskliniek
Nieuws

Pro-life organisaties boos na uitspraken Trump over abortusfinanciering: 'Dit is verraad’

De Amerikaanse president Donald Trump ligt onder vuur bij pro-life organisaties. Aanleiding zijn zijn recente uitspraken over de zogeheten Hyde Amendment. Die wet verbiedt dat belastinggeld gebruikt wordt voor het betalen van een abortus. Trump zei d

Jeugdleidersconferentie
Persbericht

Jeugdleidersconferentie over Gods rust in druk jongerenleven

Kerkpunt organiseert op 30 en 31 januari zijn jaarlijkse Jeugdleidersconferentie. Thema dit jaar is “Relaxed! Gods rust in een leven vol comfort.” Veel jongeren lijken een comfortabel leven te leiden: keuzemogelijkheden, vrije tijd en geld. Tegelijke