Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidDuurzaamheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #17: Voormalig politieman Erik over de zware stormen in zijn leven
Of beluister op:

Meerartikelen

zweden
Nieuws

117 Zweedse predikanten steunen omstreden voorstel over trouwen homostellen

In de Zweedse Lutherse Kerk spreken 117 predikanten zich uit vóór een voorstel dat de ruimte om homohuwelijken te weigeren onder druk zet. Met een open brief reageren zij op 126 collega’s die juist tegen het plan protesteren. Volgens de...

Guanco
Nieuws

Weduwe herdenkt voorganger die omkwam op christelijk festival: "Hij verspilde geen minuut van zijn leven"

Isaeli Guanco heeft tijdens de herdenkingsdienst van haar man Robert verteld hoe toegewijd hij leefde. De 41-jarige voorganger kwam eind augustus om toen een groot bord op hem viel tijdens het Big Church Festival in Engeland. “Hij verspilde nooit een...

Judith Fanto
Interview

Judith Fanto: "Uit iets heel moeilijks, is iets heel moois voortgekomen"

Ineens was ze er in 2020, schijnbaar uit het niets. Met een plofje landde haar debuutroman Viktor midden in het Nederlands-literaire landschap. Daarna ging het snel: het boek, losjes gebaseerd op haar Joodse familiegeschiedenis, won de Hebban prijs...

prses
Nieuws

Duitse kerkleider wil AfD-politici weren uit leidinggevend kerkelijke ambten

De Evangelische Kirche von Westfalen moet politici van de AfD weren uit leidinggevende kerkelijke ambten. Dat vindt preses Adelheid Ruck-Schröder, de geestelijk leider van het Duitse kerkverband. Ook vrijwillige ouderlingen mogen volgens haar hun...

Busenitz
Nieuws

Opvolger John MacArthur bevestigd: "Hij moet het Woord prediken"

Nathan Busenitz is zondag bevestigd als opvolger van John MacArthur in Grace Community Church in Sun Valley, een wijk van Los Angeles. De Schotse theoloog Sinclair Ferguson preekte tijdens de dienst over de opdracht van een voorganger. “Hij moet...

Boomsma
Nieuws

CU en JA21 krijgen steun voor hulp aan vervolgde christenen, minister vindt plan overbodig

Nederland moet een herkenbaar programma opzetten om vervolgde christenen te helpen. De Tweede Kamer steunde dinsdag een voorstel van Diederik Boomsma (JA21) en Don Ceder (ChristenUnie), ondanks het oordeel van minister Tom Berendsen van...

Niko en Tino
Nieuws

Christelijke YouTubers niet vervolgd voor islamkritische video: Duits OM stopt onderzoek

De Duitse christelijke YouTubers Niko en Tino krijgen geen strafzaak voor hun video ‘De islam is geen vrede’. Het Openbaar Ministerie in Hamburg beëindigt het onderzoek naar het beledigen van een religie. Volgens het OM is er geen sprake van een...

school
Nieuws

Meerderheid Nederland wil geldkraan voor christelijke scholen dicht: in Wekerom botst het al

Christelijke scholen zouden het zonder overheidsgeld moeten doen. Dat vindt een meerderheid van de deelnemers aan een nieuwe peiling van EenVandaag. 64 procent wil dat de overheid alleen nog openbare scholen betaalt. Ondertussen roept de komst van...

Meerartikelen

Barend
Nieuws

3FM-dj Barend van Deelen brak met reformatorische opvoeding, maar keerde terug naar God

3FM-dj Barend van Deelen wilde na zijn reformatorische jeugd jarenlang niets meer van God weten. De beperkingen thuis en in de kerk maakten hem opstandig. Inmiddels noemt hij zichzelf christen, vertelt hij aan DIT, het journalistieke platform van...

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP-Kamerlid woedend over Hamasverheerlijking in Amsterdam: "Totaal beschamend"

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk heeft minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) stevig aan de tand gevoeld over het verheerlijken van Hamas tijdens demonstraties in Amsterdam. Tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer op dinsdag uitte hij zijn...

Nepal
Nieuws

24 Zuid-Koreaanse christenen gearresteerd bij Bijbelschool in Nepal

De Nepalese politie heeft 24 Zuid-Koreaanse christenen gearresteerd bij een Bijbelschool in het oosten van het land. Volgens de autoriteiten namen zij deel aan religieuze activiteiten die niet zijn toegestaan met een toeristenvisum. De...

Ds. W. C. van Slooten
Nieuws

Ds. Van Slooten aanvaardt beroep christelijke gereformeerde kerk Stad en Ommeland (Groningen)

Ds. W. C. van Slooten heeft een beroep aangenomen van de christelijke gereformeerde kerk Stad en Ommeland. De eerder dit jaar in Groningen ontstane kerkelijke gemeente krijgt daarmee voor het eerst een eigen predikant. De predikant was sinds 2020...

Lydia
Nieuws

Christelijke hulpverleenster Lydia (30) doodgeschoten bij aanval in Nigeria

De christelijke hulpverleenster Lydia Nwankwo (30) is doodgeschoten toen gewapende mannen het voertuig van haar hulpteam aanvielen in het noordwesten van Nigeria. De vrijwilligster van het Rode Kruis keerde terug van werkzaamheden in moeilijk...

paus
Nieuws

Paus Leo heeft longkanker: artsen verwijderen deel van rechterlong

Bij paus Leo XIV (71) is longkanker vastgesteld. Artsen verwijderden dinsdag tijdens een operatie in Rome de onderste kwab van zijn rechterlong. Volgens het Vaticaan verliep de ingreep zonder complicaties en is de paus daarna teruggekeerd naar zijn...

Clive Johnston
Nieuws

Predikant krijgt boete van ruim 500 euro na openluchtpreek bij ziekenhuis

De 78-jarige predikant Clive Johnston uit Noord-Ierland heeft een boete van ruim 500 euro gekregen vanwege een preek bij een ziekenhuis. Dat meldt Christian Today. De dienst vond plaats binnen een zogeheten bufferzone. Opvallend is dat Johnston...

Antoine Bodar
Nieuws

Paus benoemt Antoine Bodar (81) tot kapelaan: priester mag zich voortaan monseigneur noemen

De Nederlandse priester Antoine Bodar (81) heeft een bijzondere onderscheiding gekregen van paus Leo XIV. De paus heeft hem benoemd tot zijn kapelaan, een eretitel voor priesters die zich op bijzondere wijze hebben ingezet voor de Rooms-Katholieke...

Vrouw
Nieuws

VN-rapporteur: ‘Abortus onder druk is vorm van geweld tegen vrouwen’

Vrouwen die onder druk worden gezet om abortus te plegen, zijn slachtoffer van geweld. Dat stelt Reem Alsalem, speciaal rapporteur van de Verenigde Naties (VN) voor geweld tegen vrouwen en meisjes. In een rapport pleit ze voor betere bescherming...

Man in Laos
Interview

David vertrok als zendeling naar Laos: “Stuur me maar naar een plek waar bijna geen werkers zijn”

Als veertienjarige zat David* diep in de put. Hij werd veel gepest en wilde op een gegeven moment niet meer verder leven. Uitgerekend in die periode had hij naar eigen zeggen een ingrijpende ontmoeting met God. Het werd het begin van een roeping...

regenboogvlag
Analyse

Waarom de regenboogvlag voor veel christenen niet zomaar een vlag is

Voor de één staat de regenboogvlag voor veiligheid, acceptatie en gelijke rechten. Voor de ander is het een politiek symbool dat ook opvattingen over seksualiteit en gender vertegenwoordigt. De discussie over het hijsen van de vlag bij de Tweede...

Doop aan Britse kust
Nieuws

550 mensen gedoopt aan de Engelse kust: 'Ik kan nog steeds niet geloven wat God deed'

Maar liefst 550 mensen hebben zich laten dopen in de koude zee bij het Engelse Bridlington. Dat meldt evangelist Merlin Kraft, die de bijeenkomst organiseerde via zijn sociale mediakanaal BibleLadUK. Mensen kwamen vanuit verschillende delen van het...