Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

gokverslaving
Nieuws

Aantal jongeren met gokverslaving verdubbeld: Tot Heil des Volks start campagne

Het aantal jongeren dat hulp zoekt vanwege een gokverslaving is in drie jaar tijd verdubbeld. Dat signaleert Stichting Tot Heil des Volks op basis van ervaringen bij haar hulplocatie Waypoint Urk. De christelijke hulporganisatie start daarom de campa

CU-congres
Nieuws

ChristenUnie-bestuur spreekt zich uit over asiel: ‘Menswaardig, uitvoerbaar en rechtvaardig beleid’

Het partijbestuur van de ChristenUnie probeert de rust terug te brengen in de felle discussie over het asielbeleid binnen de partij. In aanloop naar het partijcongres spreekt het bestuur steun uit voor een motie van oud-fractievoorzitter Leen van Dij

biechthokje
Nieuws

Franse bisschoppen verzetten zich tegen voorstel rond biechtgeheim

De Rooms-Katholieke Kerk in Frankrijk heeft haar zorgen uitgesproken over een wetsvoorstel dat priesters zou verplichten om meldingen van kindermisbruik door te geven aan de autoriteiten, ook wanneer die informatie tijdens de biecht wordt gedeeld. De

Oscar Lohuis
Interview

Oscar Lohuis ontmoet vervolgde christenen: "Ze zijn minder bang om te sterven dan wij"

"Ons martelaarschap zal geen zwakte zijn, maar een getuigenis van kracht." Die woorden van een Syrische christen die een aanslag op zijn kerk overleefde, lieten evangelist Oscar Lohuis niet meer los. Afgelopen zondag in Hour of Power vertelde hij ove

getrouwd stel
Persbericht

Onderzoek leidt tot naamswijziging Marriage Course

De Marriage Course en Premarriage Course gaan verder onder de naam Dichter. Met deze nieuwe naam wil Alpha Nederland kerken helpen om nog meer stellen te bereiken en de drempel om aan te sluiten verlagen. De nieuwe naam sluit aan bij wat Alpha Nederl

converstietherapie
Analyse

Wat betekent verbod op ’conversietherapie’ voor christenen? 5 vragen en antwoorden

Een wetsvoorstel dat bedoeld is om kwetsbare mensen te beschermen tegen schadelijke vormen van ‘homogenezing’ en conversietherapie, is vandaag onderwerp van gesprek. Voorstanders spreken van een noodzakelijke stap tegen praktijken die psychische scha

Prof. dr. Johannes Reimer
Nieuws

Prof. Reimer evangeliseerde op de verkeerde manier: "We leefden het niet uit"

Het was problematisch, zoals hij evangeliseerde, zegt prof. dr. Johannes Reimer, schrijver van het boek Gospelen. Als een van de leiders van de Billy Graham Crusade in 1991 in Moskou maakte hij mee dat de campagne dertigduizend mensen meldde die voor

Jerusalem Prayer Breakfast
Nieuws

Christelijke leiders uit 38 landen bidden in Jeruzalem voor vrede en Israël

Politici, christelijke leiders en vertegenwoordigers uit 38 landen kwamen vorige week samen in het Israëlische parlement voor de tiende editie van het Jerusalem Prayer Breakfast. De bijeenkomst stond in het teken van gebed voor Israël, de vrede van J

Meerartikelen

Arie-Jan Mulder
Column

Het koninkrijk van God ligt binnen handbereik

‘Dat koninkrijk van U, weet U wel, wordt dat nog wat?’ Met deze woorden eindigt een gedicht van Gerard Reve, een omstreden schrijver die zijn hele leven worstelde met God. In dit gedicht lijkt hij zelfs met God te spotten. Maar ik denk dat we iets ve

Militair Mark uit Werkendam
Video

Militair uit Werkendam deelt getuigenis: “De angst voor de hel trok mij tot Christus”

Een 29-jarige militair uit Werkendam vertelde tijdens een bijeenkomst van Heart Cry Nederland openhartig hoe hij na jaren van drank, drugs en vechtsport tot geloof in Jezus Christus kwam. In zijn getuigenis sprak Mark over een diep gevoel van leegte,

Proponent J. C. A. van den Berge
Nieuws

Nieuwe predikant-pionier voor hervormde gemeente Eemnes: proponent J. C. A. van den Berge

De hervormde gemeente te Eemnes mag binnenkort een nieuwe predikant-pionier verwelkomen. Proponent J. C. A. van den Berge (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In Eemnes volgt Van den Berge de in 2022 vertrokken ds. C. van de Scheur op. Van

Menno
Nieuws

Voorganger en EO-presentator Menno Helmus (64) overleden: "Mijn toekomst is in Zijn handen"

Voorganger en voormalig EO-presentator Menno Helmus is donderdag 28 mei op 64-jarige leeftijd overleden. Dat maakt de omroep bekend. Helmus was al langere tijd ziek. Enkele maanden geleden sprak hij nog met EO Visie over zijn ziekte. Helmus was jaren

Charlie Kirk
Nieuws

'Charlie Kirk-wetsvoorstel' moet onderwijs over christelijke wortels van Amerika stimuleren

Een Republikeins parlementslid uit de Amerikaanse staat Ohio wil dat scholen meer aandacht besteden aan de positieve invloed van het christelijk geloof op de geschiedenis van Amerika. Het voorstel draagt de naam van de in september vorig jaar doodges

kerkleiders bezorgd over forse stijging van aantal abortussen
Nieuws

Schotse kerkleiders bezorgd over forse stijging van aantal abortussen

Kerkleiders in Schotland hebben hun zorgen uitgesproken over de forse stijging van het aantal abortussen in het land. Ook maken zij zich zorgen over het groeiende aantal abortussen vanwege een beperking of aandoening bij het ongeboren kind. Dat meldt

crypto
Nieuws

Evangelist Eddy Knoop genoemd als spil in omstreden cryptonetwerk dat vooral gelovigen trok

De Nederlandse evangelist Eddy Knoop uit Zeewolde wordt door De Telegraaf genoemd als een van de belangrijkste promotors van het internationale cryptonetwerk Crowd1, dat inmiddels in meerdere landen wordt aangemerkt als een piramidespel. Volgens de k

Westelijke Jordaanoever
Nieuws

Britse katholieken steunen oproep tegen Israëlische nederzettingen op Westelijke Jordaanoever

De Rooms-Katholieke Kerk in Engeland en Wales heeft steun uitgesproken voor een gezamenlijke verklaring van het Verenigd Koninkrijk en andere westerse landen over de situatie op de Westelijke Jordaanoever. Dit meldt Christian Today. In de verklaring

Huis van Zending in Zeist
Persbericht

IZB en GZB openen deuren van Huis van Zending in Zeist

De IZB (vereniging voor zending in Nederland) en de GZB (Gereformeerde Zendingsbond) hebben hun intrek genomen in een gezamenlijk nieuw onderkomen: het Huis van Zending, gevestigd in de Arendsburg aan de Utrechtseweg in Zeist. Op 28 mei openden beide

Doekes
Opinie

Er is geestelijke armoede in Nederland en dat komt niet door ongeloof

Er gebeurt veel in christelijk Nederland. Kerken veranderen, jongeren zoeken naar echtheid en steeds meer mensen zijn op zoek naar zingeving en geloof. Tegelijkertijd zijn er ook zorgen over leiderschap en de koers van sommige bewegingen. In deze opi

Ds. J. P. Ouwehand
Interview

Ds. Ouwehand over zijn roeping tot het ambt: “God begint altijd op het punt waar wij zijn”

“God begint altijd op het punt waar wij zijn. Nooit op het punt waar wij hadden moeten zijn. Van daaruit pikt Hij ons op”, vertelt ds. J. P. Ouwehand. Ouwehand diende in zijn loopbaan tot dusver op verschillende plekken in Gods Koninkrijk: van zendel

padel
Column

Groeien in luisteren naar God: Profetie lijkt op padel spelen

Wat heeft padel te maken met profetie? Meer dan je denkt. Ontdek hoe oefenen, geduld en groei niet alleen op de baan, maar ook in je geestelijke leven essentieel zijn. Laat je inspireren en groei. Ontdekking van padelDe afgelopen jaren heb ik het spe