Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

Halloween-feest
Nieuws

Halloweenfeest in Rotterdamse kerk: 'Zo ga je niet om met een godshuis'

Protestants Nederland is een petitie gestart tegen een 'XXL-Halloweenfeest' dat op 31 oktober in de Rotterdamse Laurenskerk moet plaatsvinden. De christelijke vereniging noemt het zeer ongepast dat het monumentale kerkgebouw wordt gebruikt voor een...

Ds. P. den Ouden
Video

HHK-predikant bekeek foto's op Instagram: "Ik werd er echt beroerd van"

Ds. P. den Ouden bekeek onlangs foto’s op Instagram, zo vertelde hij in een recente preek. Volgens Den Ouden gebruiken veel mensen sociale media om zichzelf in de etalage te zetten. "Kijk mij eens leuk zijn, kijk mij eens knap zijn”, zo typeerde...

Ezra Jin
Nieuws

Chinese voorganger krijgt mensenrechtenprijs na 266 dagen cel: "De Heilige Geest gaf mij kracht"

De Chinese voorganger Ezra Jin Mingri ontvangt een internationale mensenrechtenprijs nadat hij 266 dagen gevangen heeft gezeten. Tijdens zijn gevangenschap vond hij kracht in zijn geloof. Volgens Jin bracht de Heilige Geest hem steeds Bijbelteksten...

Anouk Schaap bij presentator Jan van den Bosch
Nieuws

Leiderschapsexpert Anouk Schaap zondag te gast bij Hour of Power

Anouk Schaap dacht haar bevestiging te bevinden in New Age, beschrijft ze in Hour of Power. Die bevestiging vond ze daar niet, maar kreeg ze wel bij Jezus. Dat en meer vertelt ze zondag, om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7.

aslan
Nieuws

Familie C.S. Lewis steunt Narnia-regisseur na ophef over vrouwelijke Aslan

De familie van Narnia-schrijver C.S. Lewis spreekt haar steun uit voor regisseur Greta Gerwig, na de ophef over Meryl Streep als stem van Aslan. Eerder vertelde een familievriend dat de nabestaanden juist grote zorgen hadden over de nieuwe...

Ismail
Nieuws

Jezus verloochenen of sterven: Oegandese christen ontsnapt aan aanvallers

De Oegandese christen Mugambo Ismail is ternauwernood ontsnapt aan mannen die hem met zwaarden bedreigden en eisten dat hij Jezus verloochende. Ze grepen de voormalige moslim op 22 september toen hij na een gebedsbijeenkomst naar huis liep in...

regenboog
Nieuws

SGP verzet zich tegen hijsen regenboogvlag bij Kamer, CU stemt voor

Zondag wordt de regenboogvlag gehesen bij het gebouw van de Tweede Kamer. Dat is de uitkomst van een hoop politiek gesteggel. De SGP verzette zich tegen het plan en vroeg donderdagavond om een hoofdelijke stemming. De ChristenUnie had eveneens...

Gisel Smith
Interview

Gisel ontmoette vervolgde christenen in Egypte: “Het kwam op mij over dat zij Jezus goed kenden”

Christenen die beveiliging nodig hebben om naar de kerk te gaan en vanwege hun geloof worden achtergesteld: Gisel Smith ontmoette hen tijdens een reis naar Egypte. Tegelijkertijd werd ze geraakt door de houding van Egyptische gelovigen. “Het kwam...

Meerartikelen

Belder
Column

Zeven deugden: Een christen is per definitie een rasoptimist

'Een christen is per definitie een rasoptimist', zo stelt ds. J. Belder in zijn nieuwe column. Na een zevendelige columnserie over de hoofdzonden gaat ds. J. Belder verder met een columnserie over de zeven deugden. In dit tweede deel schrijft hij...

Nigeria
Nieuws

Christelijke journalist bezoekt gewonde familie in Nigeria en wordt zelf opgepakt

De christelijke journalist Lawrence Zongo is in Nigeria opgepakt toen hij gewonde familieleden bezocht in een militair ziekenhuis. Soldaten hielden hem maandag aan in de stad Jos. Volgens zijn werkgever Truth Nigeria zit hij zonder aanklacht vast...

Noord-Korea
Nieuws

Noord-Koreaanse oud-diplomaat wordt christen: "God, red mij en mijn gezin"

De Noord-Koreaanse oud-diplomaat Lee Il-gyu, die Kim Jong-un persoonlijk ontmoette, noemt zijn bekering tot het christendom de grootste verandering sinds zijn vlucht naar Zuid-Korea. In zijn boek beschrijft hij hoe hij op een vliegveld in Cuba voor...

Hamas-steun
Nieuws

SGP stelt Kamervragen over Hamas-steun op Dam tijdens herdenking 7 oktober

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk wil opheldering van de minister van Justitie en Veiligheid over een pro-Palestijnse demonstratie op de Dam in Amsterdam. Op 7 oktober, drie jaar na de terreuraanslagen van Hamas op Israël, werd daar een spandoek met...

CHE
Persbericht

CHE opnieuw beste middelgrote hogeschool van Nederland

De Christelijke Hogeschool Ede (CHE) staat opnieuw bovenaan de ranglijst van middelgrote hogescholen in Nederland. In de donderdag gepubliceerde Keuzegids hbo 2027 behaalt de instelling 75,5 punten, twee punten meer dan vorig jaar. Daarmee stijgt...

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

SGP verheugd met aangenomen oproep tot verbod Moslimbroederschap

Vanmiddag heeft het Europees Parlement een resolutie tegen infiltratie door de Moslimbroederschap aangenomen. De resolutie roept op om de Moslimbroederschap en daaraan verbonden organisaties op de lijst van terroristische organisaties te plaatsen....

Hoorn van Afrika
Nieuws

SDOK-event: Ex-moslims vertellen over evangelisatie onder doodsbedreiging

Twee christenen uit de Hoorn van Afrika vertellen op zaterdag 10 oktober in Veenendaal hoe zij ondanks bedreigingen en vervolging het Evangelie blijven delen met moslims. Tijdens het gratis najaarsevent 'Getuigen met lef' van SDOK staan hun...

Finland
Nieuws

Finse kerkhistoricus waarschuwt voor kerkscheuring door conflict over vrouwelijke predikanten

Binnen de Evangelisch-Lutherse Kerk van Finland zoeken behoudende christenen een uitweg uit het conflict over vrouwelijke predikanten. Kerkhistoricus Timo Junkkaala roept de kerkleiding in een opiniebijdrage op de christelijke website...

Saunders
Nieuws

Australische oud-bisschop krijgt 6,5 jaar cel voor misbruik

De Australische oud-bisschop Christopher Saunders (76) moet zes jaar en zes maanden de gevangenis in voor het seksueel misbruiken van twee jonge Aboriginal-mannen. De rechtbank in Perth legde hem woensdag de straf op. Aartsbisschop Timothy...

labyrint
Nieuws

Mysterieus 160 jaar oud labyrint in Engelse kerk stelt onderzoekers voor raadsel

Een 160 jaar oud labyrint in een Engelse kerk houdt onderzoekers bezig. Het bijzondere tegelpatroon lag jarenlang deels verborgen onder een altaar. Nu dat is verplaatst, zijn opvallende details zichtbaar geworden. Vooral een vreemd...

Bijbel
Nieuws

Leiden koopt piepklein psalmboekje van ruim 300 jaar oud: geen tweede exemplaar bekend

Het meet slechts zeven bij vier centimeter, maar bevat alle 150 psalmen: de Universiteitsbibliotheek Leiden heeft een bijzonder Frans psalmboekje gekocht uit de zeventiende eeuw. Van deze Amsterdamse druk is geen ander exemplaar bekend. Het boekje...

Tom Berendsen
Nieuws

Nederland vreest averechts effect van diplomatieke druk na arrestatie christenen in Algerije

De twaalf christenen die vorige maand in Algerije werden opgepakt na een inval bij een opvanglocatie, zijn weer vrijgelaten. Dat meldt minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen in antwoord op Kamervragen van Diederik van Dijk en Chris Stoffer...