Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

VS Hongarije
Nieuws

Verenigde Staten en Hongarije sluiten overeenkomst om christenvervolging te bestrijden

De Verenigde Staten en Hongarije gaan samenwerken om christenvervolging wereldwijd te bestrijden. De landen sloten een overeenkomst na de jaarlijkse Internationale Religieuze Vrijheid (IRF) bijeenkomst in Washington D.C. De landen willen de 'samenwer

President Donald Trump
Nieuws

Interreligieuze coalitie spant rechtszaak aan tegen regering Trump

Een interreligieuze coalitie heeft een rechtszaak aangespannen tegen de regering van president Donald Trump. De groepen zeggen dat de Amerikaanse Commissie voor Godsdienstvrijheid te veel christenen telt en andere religies daarmee onvoldoende vertege

Christelijk vrouwenkoor
Nieuws

Onderzoek: vrouwen blijken geloviger te zijn dan mannen

Vrouwen blijken in de meeste landen geloviger te zijn dan mannen. Dat zou blijken uit een nieuw internationaal onderzoek van wetenschappers van onder meer de Universiteit van Warwick en de Universiteit van Kopenhagen. Vrouwen zouden over het algemeen

Jeffrey Sarpong
Interview

Ex-profvoetballer Jeffrey Sarpong deelt zijn geloof: “Voetbal is niet 24/7, Jezus Christus wel” 

Hij speelde voor Ajax, bouwde een internationale voetbalcarrière op en staat nu als trainer opnieuw op het veld, dit keer om jonge spelers te vormen. Maar ex-profvoetballer Jeffrey Sarpong gebruikt zijn bekendheid vooral om een andere boodschap door

ds. D. J. Diepenbroek
Video

HHK-predikant laat zien hoe taal grenzen blootlegt en afkomst verraadt

In een preek over Richteren 12 stond ds. D. J. Diepenbroek stil bij een aangrijpende gebeurtenis bij de Jordaan. Een soldaat uit Efraïm die, op zoek naar veiligheid, wordt tegengehouden bij de oversteek. Niet zijn uiterlijk, maar zijn uitspraak geeft

Opwekkingsconferentie
Video

Stichting Opwekking brengt nieuwe single uit: 'Jezus Uw naam'

Stichting Opwekking heeft weer een nieuwe single uitgebracht: 'Jezus Uw naam'. De single verscheen vorige week en maakt deel uit van het nieuwe album, bestaande uit 12 nieuwe singles, dat rond Pinksteren zal verschijnen. Het lied is gericht op het be

Zij Lacht summit
Persbericht

Zij Lacht nodigt christenvrouwen uit voor Summit over Gods nabijheid

Het vrouwenplatform Zij Lacht organiseert binnenkort een Summit voor vrouwen in de Basiliek in Veenendaal. Het evenement wil vrouwen helpen om Gods nabijheid te herkennen in het gewone leven. Volgens Anne Teunis, hoofd van Zij Lacht, legt de Summit d

relaties
Nieuws

Conferentie over Bijbelse relatievorming in Rotterdam

Binnenkort wordt in Rotterdam een tweedaagse conferentie georganiseerd over Bijbelse relatievorming. Het initiatief komt van Bijbels Beraad M/V en Family Bible Church en is ontstaan vanuit een groep jongeren die het gemis aan Bijbels onderwijs over r

Meerartikelen

Myanmar
Nieuws

Overlevenden uit christelijke staat klagen junta Myanmar aan om oorlogsmisdaden

Een organisatie die overlevenden vertegenwoordigt uit de overwegend christelijke Chin-staat in Myanmar, heeft de militaire junta van het land aangeklaagd voor oorlogsmisdaden. Dat meldt Open Doors. Deze stap volgt op de recente verkiezingen in Myanma

Paus
Nieuws

Paus Leo XIV bidt voor de slachtoffers van geweld in Nigeria en doet oproep aan autoriteiten

Paus Leo XIV heeft zondag de Nigeriaanse autoriteiten opgeroepen om de bescherming van iedere burger te waarborgen. Leo XIV doet de uitspraken na de recente aanslagen in het land waarbij tientallen christenen om het leven kwamen. Hij gaf ook aan te b

Nissen
Nieuws

Katholieke kerkhistoricus Peter Nissen (68) overleden

De bekende kerkhistoricus en theoloog Peter Nissen is afgelopen vrijdag op 68-jarige leeftijd overleden. Hij werd voor de tweede keer in een jaar getroffen door een herseninfarct. Nissen, emeritus hoogleraar en veelgevraagd religiedeskundige in de me

Henk Herbold
Opinie

Christenvervolging in Nederland is dichterbij dan velen denken

Er vinden in ons land nog geen dingen plaats die direct op christenvervolging wijzen, tenminste wanneer we dit vergelijken met wat er in sommige andere landen gebeurt. Met name in verschillende islamitische landen worden christenen daadwerkelijk verv

Cor Verkade
Nieuws

Cor Verkade spreekt zich uit na kritisch interview met hardstyle-dj Sefa

De publieke discussie rond hardstyle-dj Sefa Vlaarkamp en zijn plek binnen kerk en cultuur houdt christenen bezig. In een uitgebreide reactie spreekt de reformatorische ondernemer Cor Verkade zich nadrukkelijk uit. Hij reageert op het recente intervi

Ds. W. M. Dekker
Nieuws

Nieuwe dominee voor Adventkerk (PKN) in Amersfoort: ds. W. M. Dekker

De protestantse gemeente te Amersfoort beschikt binnenkort weer over een eigen dominee. Ds. W. M. Dekker (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In de Adventkerk volgt Dekker de begin vorig jaar naar Leersum vertrokken ds. H. S. Mosterd op. De

Mirjam Bikker
Nieuws

CU-leider Bikker: “Zorgwekkend als christenen stemmen op FVD”

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker maakt zich grote zorgen over de groeiende steun voor Forum voor Democratie onder christelijke kiezers. In de talkshow DIT, het nieuwsplatform van de EO, zegt zij het “zeer zorgwekkend” te vinden dat ook christenen ov

Nigeria vlag
Nieuws

Zeker 70 Nigeriaanse christenen gedood bij gecoördineerde aanvallen

Bij een reeks gecoördineerde aanvallen in de Nigeriaanse deelstaat Taraba zijn naar schatting ten minste zeventig leden van de overwegend christelijke Tiv-bevolkingsgroep gedood. Woningen werden in brand gestoken, voedselvoorraden vernietigd en perso

Joods gebedenboek
Nieuws

Joods gebedenboek uit 1415 brengt op veiling bijna zes miljoen euro op

Een Joods gebedenboek uit het jaar 1415 heeft op een veiling bijna zes miljoen euro opgebracht. Dat meldt All Israel News. Het gebedenboek werd gebruikt bij de belangrijkste Joodse feestdagen van het jaar. Wat dit boek ook bijzonder maakt, is dat het

Ds. D. J. Budding
Video

Ds. Budding waarschuwt voor afwachtende houding bij bekering

In een recente preek sprak ds. D. J. Budding indringend over bekering. Hij waarschuwde tegen een afwachtende houding waarin bekering vooral wordt gezien als iets wat je ooit misschien overkomt. De hervormde emerituspredikant benadrukte dat de Bijbel

Het Omega Project
Verdieping

God aanvaardt ons zoals we zijn maar wil ons wél veranderen: hoe zit dat? Bekijk de tutorial

God aanvaardt ons zoals we zijn, maar laat ons daar niet bij. Juist vanuit die onvoorwaardelijke aanvaarding nodigt Hij ons uit tot verandering. Het opvallende is dat echte groei vaak pas mogelijk wordt wanneer we onszelf leren accepteren. Die ogensc

Istanbul
Nieuws

Europees Hof buigt zich over inreisverboden voor christenen in Turkije

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens gaat twintig zaken behandelen van christenen die Turkije niet meer in mogen. Dat meldt The Christian Post. De Turkse overheid ziet hen namelijk als een risico voor de nationale veiligheid. Volgens de betro