Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Logos Conferentie
Persbericht

Logos Conferentie buigt zich over schepping en evolutie: ‘Wat geloof jij?’

Hoe verhouden de Bijbel en wetenschap zich tot elkaar als het gaat over het ontstaan van de aarde en het leven? Die vraag staat zaterdag 26 september centraal tijdens de Logos Conferentie over Schepping & Evolutie in Hardinxveld-Giessendam....

 Diederik van Dijk
Nieuws

Tweede Kamer wijst opnieuw verzoek SGP om abortusdebat af

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk heeft dinsdag opnieuw vergeefs geprobeerd een plenair debat af te dwingen over de plannen om abortus bij 22 en 23 weken zwangerschap op meer plaatsen in Nederlandse ziekenhuizen mogelijk te maken. Samen met...

India
Nieuws

Lokale autoriteiten in India slopen kerk vlak voor rechtszaak

Een kerkgebouw in de Indiase deelstaat Maharashtra is midden in de nacht gesloopt, enkele uren voordat een rechter zich over de zaak zou buigen. De gemeente stelt dat het gebouw illegaal in een overstromingsgevoelig gebied stond. De kerk vermoedt...

Abortus
Nieuws

Draagmoeder weigert abortus van baby met hartafwijking, maar krijgt geen gezag

Een Amerikaanse draagmoeder die weigerde haar zwangerschap af te breken vanwege een ernstige hartafwijking bij het ongeboren kind, krijgt voorlopig geen gezag over de baby. Het Amerikaanse Hooggerechtshof besloot dinsdag niet in te grijpen in de...

Herman van Wijngaarden
Nieuws

Homo-acceptatie onder Nederlandse jongeren daalt sterk: Herman van Wijngaarden reageert

Nederlandse jongeren zijn de afgelopen vier jaar negatiever gaan denken over homoseksualiteit. Dat blijkt uit het nieuwste HBSC-onderzoek van het Trimbos-instituut en de Universiteit Utrecht. Iedere vier jaar onderzoeken zij de gezondheid en het...

Euthanasie
Nieuws

Christelijke oma verzette zich tegen euthanasie: politie onderzoekt haar dood

"Ik wil die dodelijke injectie niet.” Dat zou de 83-jarige Brigitte Stegemann uit Canada hebben geroepen. Volgens haar familie verzette de christelijke oma zich meerdere keren tegen euthanasie. Toch overleed ze in juli rond het moment waarop...

Ds. N. den Ouden
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Opheusden beroept ds. N. den Ouden

De hersteld hervormde gemeente te Opheusden heeft een beroep uitgebracht op ds. N. den Ouden (foto). De predikant moet in de dorpskerk ds. R. van de Kamp opvolgen. Van de Kamp is sinds augustus dit jaar predikant van de hersteld hervormde gemeente te...

Present Doe-weken
Persbericht

Bekende Nederlanders steken handen uit de mouwen tijdens Present Doe-weken

Stichting Present organiseert van 24 september tot en met 9 oktober door heel Nederland de Present Doe-weken. Vrijwilligers zetten zich in voor mensen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Ook verschillende bekende Nederlanders uit de politiek...

Meerartikelen

Hoogleraar Ard Louis
Interview

Oxford-hoogleraar Ard Louis: “Christenen mogen veel relaxter zijn over evolutie”

“Vragen rondom schepping en evolutie zijn niet eenvoudig. Tegelijkertijd zijn het onderwerpen waar christenen veel relaxter over zouden mogen zijn.” Dat vindt Ard Louis, hoogleraar Theorethische Fysica aan de Universiteit van Oxford. Hij spreekt...

Jongere kerk
Verdieping

Kan Gen Z het geloof opnieuw omarmen?

‘Het geloof is weer ‘hot’ onder jongeren’, kopten diverse media na het recente onderzoek ‘God in Nederland’. Is er onder de jonge generatie inderdaad weer nieuwe interesse in geloof? En wat merken kerken daar eigenlijk van? Het was een opvallend...

Bas van Renswoude
Opinie

Vertel over Jezus in plaats van expliciete abortusbeelden te tonen

Expliciete beelden van geaborteerde kinderen worden soms gebruikt tijdens demonstraties tegen abortus. Bas van Renswoude begrijpt het doel, maar vindt de methode verkeerd. Volgens hem verdient het ongeboren leven bescherming zonder beelden van...

Doop Britse zee
Positief nieuws

Meer dan 170 mensen gedoopt in Britse zee na oproep via sociale media

Meer dan 170 mensen hebben zich begin september laten dopen in zee bij Bigbury-on-Sea in het zuiden van Engeland. De bijzondere doopdag ontstond nadat Merlin Kraft via zijn christelijke socialmediakanaal BibleLadUK berichten kreeg van mensen die...

Bible League
Levensverhaal

Deepika (14) droomt van een nieuwe toekomst: "We moeten God in iedere situatie vertrouwen"

Deepika is 14 jaar en zit in de negende klas van Hope Academy Mission School in India. Ze woont inmiddels vier jaar op de school. Haar vader verdient de kost als chauffeur van een auto-riksja in de drukke straten van Visakhapatnam. Voor het gezin...

Noodlijst Tearfund
Persbericht

Afghanistan bovenaan nieuwe Noodlijst van Tearfund

Afghanistan staat bovenaan de nieuwe Noodlijst 2026 van Tearfund. De christelijke hulp- en ontwikkelingsorganisatie brengt met de ranglijst 25 landen in kaart waar inwoners te maken hebben met de zwaarste combinatie van problemen. Soedan, Niger,...

Ds. J. W. Sparreboom
Nieuws

Hervormde gemeente Katwijk aan Zee brengt beroep uit op ds. J. W. Sparreboom

De hervormde gemeente te Katwijk aan Zee heeft een beroep uitgebracht op ds. J. W. Sparreboom (foto). De predikant moet in wijkgemeente Rehoboth ds. D. M. Heikoop opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in juni 2024 naar Urk waar hij sindsdien...

Sarah Mullally
Nieuws

Duizenden ondertekenen petitie voor vertrek aartsbisschop Sarah Mullally na omstreden onderscheiding

Een petitie die oproept tot het aftreden van aartsbisschop van Canterbury Sarah Mullally heeft in enkele dagen duizenden nieuwe ondertekenaars gekregen. De directe aanleiding voor de hernieuwde aandacht is een onderscheiding die Mullally op 11...

Xander van Loon bij Hour of Power
Interview

Europees kampioen taekwondo ontdekte wat echt belangrijk is: "Schatten op aarde zijn vergankelijk"

Dit jaar werd hij vijfvoudig Europees kampioen taekwondo. Eerder veroverde de 25-jarige Xander van Loon al een wereldtitel. Toch wil hij zichzelf niet te belangrijk maken. Het overlijden van zijn oma bepaalde hem opnieuw bij de vraag wat werkelijk...

Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Nieuws

Christelijke vader stapt naar Europees Hof na verbod op geloofsopvoeding zoon

Een christelijke vader uit Spanje is naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) gestapt. Spaanse rechters hebben hem verboden om zijn jonge zoon mee te nemen naar de kerk en hem actief over het christelijk geloof te onderwijzen. De...

iftar
Nieuws

Politie stopt met religieuze vieringen en past de nieuwe regels ook toe op Kerst

De politie organiseert vanaf 1 januari 2027 geen bijeenkomsten met een religieus karakter meer voor mensen van buiten het korps. Dat betekent dat de politie niet alleen stopt met publieke bijeenkomsten rondom de islamitische Ramadan, maar ook geen...

LHBTI-vlag
Nieuws

Christelijke ouders mogen kinderen na rechtszaak weghouden van LHBTI-lessen

Een openbaar schooldistrict in Californië gaat ouders vooraf informeren over lessen rond seksuele gerichtheid en genderidentiteit. Ouders mogen hun kinderen ook van bepaalde lessen vrijstellen. De maatregel volgt op een rechtszaak van twee...