Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #4: een christelijke kijk op de genderrevolutie
Of beluister op:

Meerartikelen

Soedan
Nieuws

Priester in Soedan doodgeschoten

Een rooms-katholieke priester is op 19 juni om het leven gekomen in Kauda, in het Sudanese Nuba-gebergte. Volgens International Christian Concern werd pater Youhana Al-Amin doodgeschoten door leden van een gewapende groepering die uit was op de medis

Kansel
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Wageningen: kandidaat D. de Jong

De gereformeerde gemeente te Wageningen mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Kandidaat D. de Jong nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. In Wageningen volgt De Jong ds. H. van der Heiden op. Laatstgenoemde predikant nam in verban

Cuba
Nieuws

Zoon Cubaanse voorganger na maanden vrij uit gevangenis; zwijgplicht opgelegd

De 17-jarige Jonathan David Muir Burgos, de zoon van een Cubaanse evangelische voorganger, is na ruim drie maanden vrijgelaten uit de gevangenis. Dat meldt Christian Daily op basis van informatie van de mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity W

Donald Trump
Nieuws

Commissie overhandigt alarmerend rapport aan Trump: godsdienstvrijheid in VS onder druk

De White House Religious Liberty Commission heeft vrijdag haar eindrapport overhandigd aan president Donald Trump. Volgens de commissie staat de godsdienstvrijheid in de Verenigde Staten steeds meer onder druk. De onderzoekers roepen de overheid op o

Jeremy Doku
Nieuws

Belgische topvoetballer Jeremy Doku dankt God na geboorte van zoon tijdens WK

De Belgische voetballer Jeremy Doku heeft tijdens het WK voetbal kort het trainingskamp van de nationale ploeg verlaten om aanwezig te zijn bij de geboorte van zijn eerste kind. Op sociale media noemde de gelovige aanvaller de geboorte van zijn zoon

Britse Universiteit van Birmingham
Nieuws

Onderzoekers starten groot project naar Griekse tekst van het Nieuwe Testament

Wetenschappers van de Universiteit van Birmingham (foto) beginnen eind dit jaar aan een groot onderzoeksproject naar de Griekse tekst van het Nieuwe Testament. Met een Europese subsidie van 2,5 miljoen euro willen zij honderden oude handschriften ond

katholieke kerk
Nieuws

Slachtoffer van misbruik eist miljoenen van Rooms-Katholieke Kerk in Polen

Een Poolse man die als kind jarenlang seksueel werd misbruikt door een rooms-katholieke priester, is een van de grootste schadeclaims ooit begonnen tegen de Rooms-Katholieke Kerk in Polen. Janusz Szymik eist volgens Premier Christian News ruim 20 mil

Ds. B.L.P. Tramper
Video

Ds. Tramper tijdens afscheidsdienst in Waarder: "Wees een voorbidder voor de gemeente"

Ds. B. L. P. Tramper nam onlangs afscheid van de hervormde gemeente te Waarder. Tijdens de afscheidsdienst preekte Tramper uit 1 Koningen 8. Aan de hand van Salomo's gebed(en) benadrukte de predikant meermaals hoe belangrijk het is dat er in een kerk

Meerartikelen

Tijs van den Brink
Nieuws

Tijs van den Brink: “Christendom is geen wapen tegen de islam”

CDA-Kamerlid Tijs van den Brink waarschuwt voor een groeiende tendens waarbij het christendom wordt ingezet als politiek middel tegen de islam. In een interview met het Wetenschappelijk Instituut van het CDA spreekt de voormalig EO-journalist zijn zo

GZB
Persbericht

GZB viert 125-jarig bestaan met jubileumevent

Op D.V. zaterdag 4 juli viert de GZB haar 125-jarig bestaan met een feestelijk jubileumevent op landgoed Mariënwaerdt in Beesd. Onder het thema ‘Hou vol, God is trouw’ staat de dag in het teken van ontmoeting, inspiratie en verbondenheid met de werel

Matthew Lee Anderson
Opinie

Waarom christenen opnieuw moeten nadenken over sterilisatie

Ethicus en theoloog Matthew Lee Anderson stelt dat christenen vaak onvoldoende nadenken over Bijbelse vragen rond sterilisatie. Volgens hem heeft dit niet alleen betrekking op gezinsplanning of anticonceptie, maar vooral op onze visie op het lichaam

Ds. Wim Otte
Opinie

De Geest in de cloud? AI kan de kerk meer helpen dan we denken

Generatieve taalmodellen roepen bewondering én ongemak op. Kunnen christenen daar iets mee of moeten we juist op onze hoede zijn? Predikant Wim Otte pleit in deze column voor een open, nieuwsgierige houding. Dionysius is de beschermheilige van Parijs

Gakpo
Nieuws

Cody Gakpo verliest ongeboren zoontje: vriendin deelt bijzonder geloofsmoment

Oranje-international Cody Gakpo en zijn vriendin Noa van der Bij hebben hun ongeboren zoontje verloren tijdens de zwangerschap. Dat maakten zij zaterdag bekend via Instagram. In hun bericht delen zij niet alleen hun verdriet, maar ook hoe zij juist i

Donald Trump in een speech
Nieuws

Trump haalt in speech over geloof uit naar 'goddeloze' Democraten

De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een speech deze week verklaard dat de Verenigde Staten altijd een "natie onder God" zullen blijven. Hij waarschuwde ook voor de dreiging van Democraten, "goddeloze communisten", voor de toekomst van het

oegandese vlag
Nieuws

Oegandese evangelist toegetakeld na evangelisatie

In de Oost-Oegandese plaats Mayuge is twee weken geleden een christen zwaar toegetakeld nadat ze meededen met een evangelisatieactiviteit. De 37-jarige David Musobya, die er samen met zijn echtgenote was, wordt nog steeds medisch behandeld voor zijn

De aanval in Sadrapal op 31 mei
Nieuws

Aangevallen Indiase christenen komen thuis en treffen het geplunderd aan

Negen mensen in India zijn twee weken na een vergrijp op borgtocht vrijgelaten. Ze verwondden dertien christenen zozeer dat ze naar het ziekenhuis moesten. De christelijke families durfden pas na de vrijlating terug te keren naar hun huizen in het do

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt waar echte zekerheid te vinden is als we zalig willen worden

"Onze tekst wil zeggen dat in die ene Naam onder de hemel gegeven, door welke wij zalig moeten worden, volkomen zekerheid ligt voor een ieder die Hem aanroept", aldus ds. V. S. van der Meer. De hersteld hervormde predikant vertelde tijdens een recent

vluchtelingenkamp
Persbericht

ZOA: miljoenen vluchtelingen blijven buiten beeld in Nederlandse media

Terwijl de oorlog in Oekraïne dagelijks het nieuws haalt, krijgen andere grote vluchtelingencrises nauwelijks aandacht in Nederlandse media. Dat blijkt uit de nieuwe editie van De Vergeten Lijst van christelijke hulporganisatie ZOA. Volgens het onder

Internationaal Orgelfestival Haarlem
Persbericht

Blinde oud-organist van Notre-Dame hoofdgast op Internationaal Orgelfestival Haarlem

De wereldberoemde Franse organist Jean-Pierre Leguay komt deze zomer naar Nederland als een van de hoofdgasten van het Internationaal Orgelfestival Haarlem. De 87-jarige musicus, voormalig organist van de Notre-Dame in Parijs, verzorgt tijdens het fe

Centraal-Java
Nieuws

Opnieuw protest tegen bouw van kerk in Indonesië: vrees voor evangelisatie

In de Indonesische provincie Centraal-Java is opnieuw protest ontstaan tegen de geplande bouw van een christelijke kerk. Een groep moslims demonstreerde op 11 juni in het dorp Banyuanyar, nabij de stad Solo, uit onvrede over de plannen van de Java Ch