Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

parlement
Column

VGS en VBSO reageren op kabinetsplannen: Rust bij God te vinden in onrustige wereld

‘Het is volkomen logisch dat mensen zich afvragen: in welke wereld groeien mijn kinderen en  kleinkinderen op’, zei koning Willem-Alexander op Prinsjesdag in zijn Troonrede. Hij wees daarbij op de wereldwijde onrust en onveiligheid. Het kabinet wil...

koffer
Nieuws

Dorcas over plannen kabinet: Waardevolle stap in de juiste richting

Dinsdag presenteerde kabinet-Jetten de Miljoenennota. De christelijke hulporganisatie Dorcas is blij met de plannen. 'Er staat goed nieuws in voor mensen die wereldwijd geraakt worden door extreme armoede, uitsluiting en geweld', schrijft men in...

Ds. M. Messemaker
Video

Ds. Messemaker: "Wie Gods belofte serieus neemt, wacht niet passief af"

Rebekka is onvruchtbaar, terwijl zij en haar man Izak er zeer naar verlangen ouders te worden. Toch draait hun nood niet alleen om hun kinderloosheid: God heeft ook een belofte gegeven. In zijn preek staat ds. M. Messemaker stil bij de manier...

China
Nieuws

Chinese voorganger vrijgelaten na jarenlange vervolging en gevangenschap

De Chinese voorganger Lian Xuliang is vrijgelaten en naar huis teruggekeerd. Hij werd vervolgd vanwege zijn betrokkenheid bij een niet-geregistreerde huiskerk en zou tijdens zijn gevangenschap ernstig zijn mishandeld. Lian is voorganger van de Church...

Nigeri
Nieuws

Zeven christenen en zes agenten gedood bij aanvallen in Nigeria

Zeven christenen en zes politieagenten zijn binnen enkele dagen gedood bij twee aanvallen rond de gemeenschap Ayilamo in de Nigeriaanse staat Benue. Volgens lokale bewoners zijn de daders islamitische Fulani-herders. Een ooggetuige zegt dat de...

stadsmuur
Nieuws

Man krijgt voorwaardelijke celstraf na intimiderende boodschap aan christelijk parlementslid

Een 55-jarige man uit het Engelse York heeft een voorwaardelijke gevangenisstraf gekregen nadat hij een vlag had opgehangen met een boodschap gericht aan Labour-parlementslid Rachael Maskell. De christelijke politica verklaarde dat het incident...

Oscar Lohuis
Nieuws

Oscar Lohuis roept christenen op naar Israëlmanifestatie te komen

Predikant Oscar Lohuis roept christenen op om donderdagavond naar De Dam in Amsterdam te komen voor een landelijke Israëlmanifestatie. Hij maakt zich grote zorgen over de toename van antisemitisme in Nederland en vindt dat christenen daar niet over...

Wim Grandia
Interview

Wim Grandia over Daniël: “De Bijbel is geen eindtijdpuzzel die je technisch moet oplossen”

Veel christenen kennen de verhalen over Daniël in de leeuwenkuil en de drie vrienden in de brandende oven. Maar zodra het Bijbelboek spreekt over vreemde dieren, horens en opeenvolgende koninkrijken, wordt het voor veel lezers ingewikkeld. Wim...

Meerartikelen

Tainá Monteiro
Interview

Tainá Monteiro stortte zich op haar werk: "Maar alles wat je zoekt kan je alleen in Jezus vinden"

Tainá Monteiro kwam vanuit Brazilië naar Nederland om te studeren. Hoewel ze opgroeide met het christelijk geloof, raakte God hier steeds verder naar de achtergrond. Ze stortte zich op haar studie, werk en toekomstplannen. Totdat ze ontdekte dat...

Machiel Karels
Recensie

Hoe ver reikt Christus’ overwinning? Waardering en vragen na het lezen van Inferno

Wie over de hel nadenkt, denkt niet alleen over een leerstuk. Het gaat over mensen, over geliefden, over onszelf en uiteindelijk over de vraag wie God is. Juist daarom heb ik Inferno. De ontdekking van de hel van Arnold Huijgen met grote...

Andries Knevel
Opinie

De tien plagen van Israël

Een jaar geleden was Andries Knevel nog gematigd positief over de positie van Israël. Inmiddels is zijn optimisme verdwenen. De machtsverhoudingen in het Midden-Oosten zijn veranderd, de internationale steun voor Israël brokkelt af en ook binnen de...

Samuël Visser
Video

Samuël worstelde met geloof en wetenschap: "Ik werd steeds meer anti-God"

Samuël Visser vertelt hoe zijn zoektocht naar logica en wetenschap hem eerst steeds verder van het christelijk geloof verwijderde. Hij begon te twijfelen aan God, raakte beïnvloed door atheïstische denkers en ontwikkelde naar eigen zeggen zelfs een...

CU-leider Mirjam Bikker
Nieuws

CU-leider Bikker na Troonrede: "Kabinet zet goede stappen, maar zet nog geen koers"

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker ziet in de plannen van het kabinet een aantal goede stappen, onder meer op het gebied van zorg en woningbouw. Toch mist ze na de Troonrede nog een duidelijke koers. Volgens haar blijft de fundamentele vraag voor...

Henk Poot en Bert Noteboom
Persbericht

Henk Poot en Bert Noteboom duiken voor nieuwe Family7-serie in de Psalmen

Ds. Henk Poot en Bert Noteboom gaan in een nieuwe Bijbelstudieserie van Family7 samen op zoek naar de betekenis van de Psalmen. In de dertiendelige serie De schatkamer behandelen ze zestien psalmen en bespreken ze wat deze zeggen over Israël, God...

Chris Stoffer
Persbericht

SGP ontevreden over koers kabinet: ‘Uitstelgedrag en verkeerde keuzes’

“Er zijn meer deadlines verschoven dan keuzes gemaakt", zo vat SGP-voorman Stoffer de afgelopen tijd samen. “En op belangrijke punten waar de SGP zich de afgelopen tijd voor heeft ingezet, zie ik verkeerde keuzes. Dit is niet goed voor Nederland.”...

LHBTI-vlag
Nieuws

Australische schooldirecteur neemt ontslag na conflict over LHBTI-dag op basisschool

Een Australische schooldirecteur heeft ontslag genomen na een conflict over de Wear It Purple Day, een jaarlijkse actiedag rond LHBTI-acceptatie. Janelle Rowe wilde haar basisschool niet aan de dag laten deelnemen. Ze vond dat onderwerpen rond...

Evangelist H. Bor
Video

CGK-evangelist waarschuwt voor seksuele zonden: "Bewaar je ziel én je lichaam"

Wie lichamelijk niet over de schreef gaat, kan toch in gedachten en begeerten ontrouw zijn. Daarvoor waarschuwde CGK-evangelist H. Bor onlangs. Zoals Eva al terrein prijsgaf toen ze naar de slang luisterde, kan seksuele zonde beginnen met...

Indi
Nieuws

Christelijk gezin India gedwongen tot hindoeïstische uitvaart en ‘reinigingsritueel’

Een christelijk gezin in India heeft onder druk van dorpsgenoten een overleden familielid volgens hindoeïstisch gebruik moeten cremeren. Daarna moest de familie bij een tempel een reinigingsritueel ondergaan dat haar moest terugbrengen tot de...

Jacobs
Column

Het nieuwe Joodse jaar is begonnen!

Het nieuwe Joodse jaar is ingegaan en opperrabbijn Jacobs blikt in zijn onderstaande nieuwe dagboek terug op de afgelopen dagen. Ook was hij aanwezig bij de jaarlijkse herdenking van de eerste razzia in Twente en daar voelde hij zich even schuldig...

Kloens
Nieuws

Politieke onrust over komst gebedsgenezer naar kerk in Maassluis

De komst van evangelist en gebedsgenezer Jelthe Kloens naar Maassluis leidt tot politieke onrust. D66 en Pro Maassluis vrezen dat zieke en kwetsbare mensen tijdens de aangekondigde genezingsdienst valse hoop wordt geboden. Beide partijen hebben...