Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidDuurzaamheidIsraëlOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #17: Voormalig politieman Erik over de zware stormen in zijn leven
Of beluister op:

Meerartikelen

Dorcas Jemen
Persbericht

Dorcas start noodhulp aan gevluchte gezinnen in Jemen

Noodhulp- en ontwikkelingsorganisatie Dorcas start met het geven van noodhulp aan mensen die op de vlucht zijn geslagen voor het toenemende geweld in Jemen. De situatie in het land is geëscaleerd door aanhoudende militaire spanningen, beschietingen...

Eritrea
Nieuws

Christelijke vrouw sterft in militaire gevangenis Eritrea

Een christelijke Eritrese vrouw is na bijna drie jaar gevangenschap overleden. Lokale partners van Open Doors in de Hoorn van Afrika vertellen dat zij gevangen zat in een van de beruchte militaire gevangenissen van Eritrea. Het land staat op de...

Bijbel
Nieuws

Driekwart van Urker scholieren leest elke dag in de Bijbel

Zelf de Bijbel openslaan is voor veel scholieren op Urk een dagelijkse gewoonte. Van de 665 leerlingen die meededen aan een onderzoek van Het Urkerland zeggen er 507 minstens één keer per dag zelfstandig in de Bijbel te lezen. Tegelijk geeft ruim een...

Maria en Jozef en het baby'tje Jezus
Nieuws

Steeds minder Amerikanen geloven dat Jezus uit de maagd Maria werd geboren

Voor het eerst gelooft minder dan de helft van de Amerikanen dat Jezus uit de maagd Maria is geboren. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de American Bible Society (ABS). Hoewel het geloof in de heilsfeiten onder de Amerikaanse bevolking afneemt,...

Johan Schep
Video

Johan Schep over Jezus aan het kruis: "Tot het einde toe de grote Redder"

De zeven kruiswoorden van Jezus laten zien hoe Hij zelfs tijdens Zijn zwaarste lijden gericht bleef op vergeving, redding en zorg voor anderen. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Hij staat stil bij de...

congres ‘De kerk nabij in kwetsbaarheid’
Persbericht

Congres in Zeist richt zich op pastoraat bij ziekte en kwetsbaarheid

Hoe kan een kerkelijke gemeente mensen nabij zijn bij ziekte, psychische problemen of moeilijke medische keuzes? Die vraag staat centraal tijdens het congres ‘De kerk nabij in kwetsbaarheid’, dat op vrijdag 20 november in Zeist wordt gehouden. De...

Kirsten en Martien Wijnen
Nieuws

Martien en Kirsten Wijnen te gast bij Hour of Power: "Zoek God, de rest komt vanzelf"

Als ondernemer wil hij anderen meegeven: zoek God en de rest komt vanzelf. Martien Wijnen zocht zelf in een spirituele zoektocht ook de waarheid: "Gelukkig kwam ik bij dé Waarheid uit." Zondag zijn hij en Kirsten Wijnen te gast bij Hour of Power....

Ds. A. A. Egas
Interview

Ds. Egas ging na bijna 27 jaar met emeritaat: "Ik besefte: ik sta aan het einde"

Na bijna 27 jaar als gemeentepredikant ging ds. A. A. Egas in januari met emeritaat. De christelijke gereformeerde predikant diende in totaal vier gemeenten. Inmiddels woont Egas weer op Urk, waar zijn predikantschap in 1999 begon. In de...

Meerartikelen

VK
Nieuws

Britse ‘christelijke nationalisten’ verdedigen het geloof, maar zitten zelden wekelijks in de kerk

Groot-Brittannië moet zijn christelijke karakter beschermen. Dat vinden Britten die onderzoekers omschrijven als ‘christelijke nationalisten’. Toch gaat maar 13 procent van deze groep iedere week naar de kerk, terwijl 81 procent zich christen...

Eppo Bruins
Column

De cijfers zijn klein, maar de zorgen over jonge meisjes zijn groot

Van 65 naar 163. In één jaar tijd steeg het aantal abortussen bij meisjes jonger dan vijftien van een schommelend dieptepunt naar het hoogste cijfer in jaren. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd kan hiervoor geen verklaring geven. Experts stellen...

Larry Koelewijn
Opinie

Hoe de regenboog zwart-wit werd

De regenboogvlag moest symbool staan voor acceptatie en verbinding, maar lijkt volgens columnist Larry Koelewijn juist steeds vaker verdeeldheid te veroorzaken. De recente stemming over het hijsen van de vlag bij de Tweede Kamer en de harde...

Chosen
Nieuws

Zien: nieuwe trailer The Chosen toont Jezus op weg naar het kruis

De makers van The Chosen hebben donderdag de officiële trailer van het zesde seizoen uitgebracht. De nieuwe afleveringen draaien om de laatste dag van Jezus vóór Zijn kruisiging. Nederlandse kijkers kunnen het seizoen vanaf 16 november volgen via New...

bus
Nieuws

Amerikaans schoolbestuur biedt excuses aan na tegenwerken Bijbellessen en betaalt 275.000 dollar

Een Amerikaans schoolbestuur biedt excuses aan nadat het leerlingen en ouders die voor Bijbellessen kozen had tegengewerkt. Everett Public Schools in de staat Washington past zijn beleid aan en vergoedt 275.000 dollar aan advocaatkosten. Leerlingen...

Ab Klein Haneveld
Nieuws

Bijbelleraar Ab Klein Haneveld (81) overleden na plotselinge ziekte

De Nederlandse Bijbelleraar en gospelmuzikant Ab Klein Haneveld is op 81-jarige leeftijd overleden. Vorige week werd hij opgenomen in het ziekenhuis, waar artsen vaststelden dat hij aan uitgezaaide alvleesklierkanker leed. De ziekte bleek niet meer...

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP dient motie van afkeuring in tegen minister Hermans om late abortussen

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk heeft een motie van afkeuring ingediend tegen het beleid van minister Sophie Hermans van Volksgezondheid rond late abortussen. De partij is diep teleurgesteld dat de minister geen afstand neemt van de plannen om...

Ds. J. W. Sparreboom
Nieuws

Ds. J. W. Sparreboom neemt beroep aan van hervormde gemeente Woerden

Ds. J. W. Sparreboom (foto) heeft een beroep aangenomen van de hervormde gemeente te Woerden (Centrum Oost). De predikant was sinds mei 2020 verbonden aan wijk 2 van de hervormde gemeente te Nieuwerkerk aan den IJssel. In Woerden volgt Sparreboom ds....

Indi
Nieuws

Omstreden antibekeringswet in India voor rechter: ook vrijwillige bekering onder toezicht

De omstreden antibekeringswet in de Indiase deelstaat Chhattisgarh ligt voor de rechter. Tegenstanders willen dat bepalingen die de geloofskeuze van inwoners onder overheidstoezicht plaatsen, voorlopig buiten werking worden gesteld. Het gerechtshof...

Tienduizenden christenen komen samen in Amerikaans stadion
Nieuws

80.000 christenen komen in stadion samen om God te aanbidden: ‘God was tastbaar aanwezig’

Zo'n tachtigduizend christenen zijn zaterdag samengekomen in het AT&T Stadium in Arlington, Texas, voor een massale gebeds- en aanbiddingsbijeenkomst. Het evenement werd georganiseerd door de Amerikaanse kerk 2819 Church, onder leiding van voorganger...

Jenne Minnema
Video

Landelijke kinderwerkersconferentie keert na tien jaar terug en is binnen drie weken uitverkocht

Na een afwezigheid van ongeveer tien jaar keert de landelijke kinderwerkersconferentie terug. Op 31 oktober komen kinderwerkers uit allerlei kerkelijke achtergronden bijeen in Harderwijk voor ontmoeting, inspiratie en praktische toerusting. Dat...

Wim Grandia
Video

Openbaring spreekt over ‘spoedig’: hoe kan dat na 2000 jaar?

Veel christenen kennen de woorden uit Openbaring dat gebeurtenissen 'spoedig' moeten plaatsvinden. Maar hoe moeten we die belofte begrijpen als er inmiddels bijna tweeduizend jaar zijn verstreken? In de tweede aflevering van zijn veertigdelige...