Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

ChristenvervolgingOpvoedenIsraëlGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

RD-hoofdredacteuren
Nieuws

Reformatorisch Dagblad krijgt twee hoofdredacteuren

Het Reformatorisch Dagblad (RD) krijgt vanaf 1 januari 2027 twee hoofdredacteuren. De huidige adjunct-hoofdredacteuren Pieter Ariese (48) en Gijsbert Bouw (43) volgen samen Steef de Bruijn op. Het duo wil de reformatorische identiteit van de krant...

Gerald Troost
Nieuws

Gerald Troost trekt ‘blauwe lijn’ tegen Jodenhaat: ‘Durf ik naast hen te staan?’

De christelijke zanger Gerald Troost spreekt zich uit tegen antisemitisme in Nederland. In een bericht op Facebook vraagt hij aandacht voor de onveiligheid die Joodse Nederlanders ervaren. Hij sluit zich aan bij de actie Trek de blauwe lijn,...

Felix Nmecha
Nieuws

Ophef bij Duitse voetbalclub over christelijk juichgebaar van Felix Nmecha

De Duitse international Felix Nmecha heeft Borussia Dortmund met twee schitterende doelpunten aan een overwinning geholpen, maar zijn manier van juichen zorgt voor discussie. De 26-jarige middenvelder verwees met zijn gebaren naar Jezus Christus en...

Gedenkteken voor de vermoorde Joden van Europa
Nieuws

Duitse christenen vragen Joden om vergeving voor steun aan Hitler

De Duitse Evangelische Alliantie heeft het Joodse volk om vergeving gevraagd voor de houding van haar leiders tijdens het naziregime. De christelijke organisatie erkent dat christelijke voorgangers Adolf Hitler in 1933 verwelkomden en de vervolging...

Päivi Räsänen
Nieuws

Päivi Räsänen waarschuwt voor gevolgen van Europese haatzaaiwetten voor christenen

De Finse christelijke politica Päivi Räsänen waarschuwt dat Europese wetten tegen haatzaaien de vrijheid van meningsuiting en godsdienst onder druk zetten. Volgens haar dreigt Europa zelfs af te glijden naar 'ideologisch totalitarisme', waarbij...

Donald Trump
Nieuws

Trump erkent dat uitzettingsbeleid mogelijk te ver ging: christelijke organisatie reageert hoopvol

De Amerikaanse president Donald Trump erkent dat zijn harde immigratiebeleid mogelijk grenzen heeft overschreden. In een interview met CBS-programma 60 Minutes liet hij weten bereid te zijn met de Democraten te onderhandelen over hervormingen. De...

Ds. C. R. van der Toorn
Nieuws

Ds. C. R. van der Toorn aanvaardt beroep hersteld hervormde gemeente Rotterdam (Kralingse Veer)

De hersteld hervormde gemeente te Rotterdam (Kralingse Veer) mag een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. C. R. van der Toorn (foto) volgt in de Laankerk ds. F. van Binsbergen op. Laatstgenoemde predikant is sinds september 2025 predikant van de...

Ds. Dirk de Bree
Nieuws

Dirk de Bree hoofdspreker New Wine Zomerconferentie 2027

Ds. Dirk de Bree, predikant van de Nieuwe Kerk in Utrecht en bekend van de dagelijkse christelijke podcast Eerst Dit, is volgend jaar de hoofdspreker van de New Wine Zomerconferentie. Dat heeft New Wine Nederland bekendgemaakt. De organisatie is...

Meerartikelen

Logos Conferentie Vlaanderen
Persbericht

Logos Conferentie brengt geloof en wetenschap samen: ‘Wandel in het licht’

Hoe verhouden de Bijbel en de wetenschap zich tot elkaar? En hoe kunnen christenen het gesprek over schepping en evolutie aangaan? Die vragen staan centraal tijdens de zesde Logos Conferentie Vlaanderen, die op zaterdag 14 november 2026 plaatsvindt...

 Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp over de kracht van woorden: "Je tong is je identiteitskaart"

"Waar het hart vol van is, daar loopt de mond van over." Aan de hand van deze woorden van Jezus uit Lukas 6:45 legt Wilkin van de Kamp uit hoe onze gedachten en woorden met elkaar verbonden zijn. In een aflevering van Begin je dag met God benadrukt...

Stichting De Haven
Persbericht

Christelijke hulporganisatie De Haven bestaat 30 jaar: "Trouw blijven is het belangrijkste"

Wat dertig jaar geleden begon met gesprekken op de hoek van een prostitutiestraat in Den Haag, is uitgegroeid tot een christelijke hulporganisatie die wekelijks mannen en vrouwen in de seksbranche opzoekt. Stichting De Haven viert dit jaar haar...

Johan Schep
Video

Johan Schep: "Het is gevaarlijk om nee te zeggen tegen de uitnodiging van Jezus"

De uitnodiging van Jezus Christus geldt voor iedereen, maar vraagt wel om een antwoord. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Aan de hand van de gelijkenis van de grote maaltijd uit Lukas 14 staat hij stil...

Ds. A. M. van Mourik
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Waddinxveen: ds. A. M. van Mourik

De hervormde gemeente te Waddinxveen mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. A. M. van Mourik (foto) nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. In de Hoeksteen volgt de predikant ds. R. W. de Koeijer op. Laatstgenoemde predikant nam...

paus
Nieuws

Paus Leo XIV noemt ongeboren kinderen, armen en ouderen in toespraak voor Argentijnse leiders

“Welke plaats hebben ongeboren kinderen in onze besluiten?” Die vraag stelde paus Leo XIV zondag 8 november in het Palacio Libertad in Buenos Aires. President Javier Milei zat in de zaal, samen met andere bestuurders, diplomaten en vertegenwoordigers...

Pastorie gereedgemaakt voor opvang statushouders
Nieuws

Apeldoornse kerk maakt pastorie binnen enkele dagen klaar voor opvang statushouders

De protestantse wijkgemeente De Hofstad in Apeldoorn (PKN) heeft binnen enkele dagen een leegstaande pastorie omgebouwd tot een tijdelijk thuis voor een gezin van vijf statushouders. Vrijwilligers zorgden voor meubels, schilderwerk en andere...

Paypal
Nieuws

PayPal schrapt ‘haat’ en ‘intolerantie’ uit Amerikaanse voorwaarden na bezwaar christelijke juristen

PayPal heeft de woorden ‘haat’ en ‘intolerantie’ geschrapt uit een bepaling in zijn Amerikaanse gebruiksvoorwaarden. De christelijke juridische organisatie Alliance Defending Freedom (ADF) had bij een Amerikaanse toezichthouder bezwaar gemaakt...

Deelnemers Mars voor het Leven
Nieuws

Week van het Leven van start met campagne over abortusverdriet, zaterdag Mars voor het Leven

Zaterdag is de Week van het Leven van start gegaan. Dit jaar vraagt Platform Zorg voor Leven met de campagne 'Ik rouw om mijn abortus' aandacht voor vrouwen die na een abortus verdriet en gemis ervaren. De campagne loopt tot en met zaterdag 14...

pastor
Nieuws

Vrouwelijke voorgangers leiden tot discussie binnen Amerikaanse evangelische beweging

Een evangelische kerk in Californië heeft voor het eerst publiekelijk uitgelegd waarom zij vrouwen als voorganger aanstelt. Het gaat om Calvary Chapel Costa Mesa, de gemeente van waaruit de Amerikaanse kerkbeweging Calvary Chapel groeide. De gemeente...

Frankrijk
Nieuws

Franse bisschoppen adviseren katholieke zorginstellingen hoe ze euthanasie kunnen weigeren

De Franse bisschoppen roepen katholieke zorginstellingen op zich juridisch voor te bereiden op de invoering van euthanasie en hulp bij zelfdoding. In een brief die zij zondag 8 november na hun vergadering in Lourdes bekendmaakten, adviseren ze...

Krakau
Nieuws

Kardinaal na bloedbad in Krakau: 'Het laatste woord is aan God en niet aan de haat’

Na het bloedbad in de Poolse stad Krakau, waarbij zaterdag zes mensen omkwamen en vijftien gewond raakten, sprak kardinaal Grzegorz Ryś zondagavond tijdens een herdenkingsmis indringende woorden over leven en dood. De geestelijke merkte op dat het...