Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #1: Daniël en Mirjam Krol over zoon Yoran
Of beluister op:

Meerartikelen

bekladding Texel
Nieuws

Evangelische winkel op Texel beklad met anti-Israëlleuzen: "We komen uit voor Jezus"

De evangelische boek- en cadeauwinkel Het Olijfblad in Den Burg op Texel is vorige week beklad met anti-Israëlleuzen en symbolen. Op de etalageruit werden onder meer de woorden ‘Zionists genocide’ aangebracht, evenals een nazi-symbool. De politie hee

Jürgen Bühler
Nieuws

Christenen organiseert top over groeiend antisemitisme: “De kerk moet wakker worden”

De Internationale Christelijke Ambassade Jeruzalem (ICEJ) heeft deze week een speciale spoedtop georganiseerd om kerken wereldwijd te helpen reageren op de sterke toename van antisemitisme. Volgens ICEJ-president Jürgen Bühler worden Joden en Israël

India
Nieuws

Volksrechtbank in India vraagt aandacht voor geweld tegen christenen

Tijdens een openbare hoorzitting in de Indiase hoofdstad New Delhi hebben christenen uit verschillende delen van het land verteld over geweld, intimidatie en discriminatie waarmee zij te maken hebben. De bijeenkomst was georganiseerd om aandacht te v

 Robin van Soolingen
Video

Aankomende zondag is Robin van Soolingen te gast in Hour of Power

Zondag is coach Robin van Soolingen te gast in Hour of Power. Op zijn zevende begon hij met karate om zich staande te houden op het schoolplein. Zijn drang om te winnen was groot, maar tijdens een ingrijpende persoonlijke reis ontdekte hij dat verbin

JD Vance
Nieuws

JD Vance stelt dat hij zijn geloof verloor door een gebrek aan christelijke vrienden

In een interview met Fox News-presentator Jesse Watters stelde de Amerikaanse vicepresident JD Vance eerder deze week dat hij in zijn jeugd zijn geloof verloor door een gebrek aan christelijke vrienden. Ook vertelde hij dat onvoldoende geworteld was

Ds. T.A. Bakker
Nieuws

HHK-predikant kritisch op voorstel voor 'raad van vrouwen' in de kerk

De discussie over de plaats van vrouwen in de kerk is opnieuw aangewakkerd. De hersteld hervormd dominee T.A. Bakker reageert in het Reformatorisch Dagblad kritisch op een recent pleidooi van hoogleraar Hanneke Schaap-Jonker. Zij roept op om binnen g

Ds. P. W. J. van der Toorn
Video

CGK-predikant: "Als Jezus jouw Zaligmaker is, wil God dat je Hem Vader noemt"

Als je de Heere Jezus uit genade als Zaligmaker mag kennen, dan wil God dat je Hem 'Vader' noemt. Dat merkte ds. P. W. J. van der Toorn op in een recente preek. Volgens de christelijke gereformeerde predikant, die onlangs nog een beroep aannam naar D

Theo Boer
Video

76.000 Nederlanders willen dat arts niet langer beslist bij euthanasieverzoek: medisch ethicus reageert

Een groep burgers wil dat de Tweede Kamer zich buigt over euthanasie. Zij zijn van mening dat mensen bij ondraaglijk lijden zelf moeten kunnen bepalen of zij voor euthanasie kiezen, zonder dat een arts daarin een beslissende rol heeft. Het burgerinit

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Hoopvol signaal VN-experts over geweld tegen christelijke meisjes en vrouwen in Nigeria

Een verklaring van 8 juni van een groep VN-experts waarin de Nigeriaanse regering wordt opgeroepen om “dringend op te treden” om “geweld gericht op christenen en andere religieuze minderheden” te voorkomen, is volgens Open Doors een hoopvol signaal.

WK Mission Pack
Persbericht

WK Mission Pack: WK voetbal biedt kansen om Jezus te delen

Het WK Mission Pack is in trek. Met zo’n pakket kunnen kerken een interactieve Watch Party organiseren. "Het WK voetbal is een unieke kans om mensen te bereiken die normaal nooit een kerk binnenstappen", zegt initiatiefnemer Jan Achterberg. "Ook jouw

zondagsrust
Nieuws

Onderzoek: veel Nederlanders verlangen naar gezamenlijke rustdag

Een groeiende groep Nederlanders ziet waarde in een gezamenlijke wekelijkse rustdag. Vooral jongeren staan opvallend positief tegenover het idee. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Protestants Nederland en de Vereniging Zondagsrust. Volgens het onder

Daniel en Mirjam
Interview

Daniël en Mirjam Krol na jaren onzekerheid: "We hebben onze zoon Yoran begraven"

Ruim een jaar geleden sprak Cvandaag met Daniël en Mirjam Krol over de vermissing van hun zoon Yoran en de ingrijpende zoektocht die daarop volgde. Inmiddels is er een nieuw hoofdstuk aan hun verhaal toegevoegd. Eerder dit jaar werd Yoran gevonden en

Gezin
Persbericht

SGP presenteert initiatiefnota over gezinnen én hun omgeving

Terwijl de wachtlijsten in de jeugdzorg lang zijn, blijven andere manieren om gezinnen te steunen vaak onbenut. Dat signaleert de SGP na eigen onderzoek. “Van opvoedvragen wordt te snel een medisch probleem gemaakt. En in veel gevallen blijkt niet he

brand
Nieuws

Zorgen om stijging anti-christelijke haatmisdrijven in Europa

Het aantal anti-christelijke incidenten in Europa blijft toenemen. Dat blijkt uit het nieuwste maandoverzicht van de Oostenrijkse waakhondorganisatie OIDAC Europe (Observatory on Intolerance and Discrimination Against Christians in Europe). De organi

Paus
Nieuws

Deze lessen deelt paus Leo met de wereld naar aanleiding van WK voetbal

Vandaag start het WK voetbal in de Verenigde Staten. Paus Leo, oorspronkelijk afkomstig uit het land, deelt in aanloop naar het toernooi op social media enkele lessen die we van voetbal kunnen leren. ‘Veel mensen zullen de wedstrijden op het WK kijke

Opperrabbijn
Column

Hoe een jongen probeerde onze voordeur in te trappen

Terwijl opperrabbijn Jacobs met een toekomstig bruidspaar een bespreking heeft in zijn woonkamer, worden ze plotseling gestoord door lawaai. Een verder onbekende jongen probeert de deur in te trappen, zo blijkt uit camerabeelden die hij terugkeek. In

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden wijst in preek op strijd tegen wereldgelijkvormigheid onder gelovigen

In een recente preek merkte ds. G. van Zanden op dat wereldgelijkvormigheid niet alleen buiten de kerk voorkomt, maar ook in het hart van gelovigen. Daartegenover wees de hervormd predikant op het wonder van Gods genade, die de macht van de oude mens

Belfast
Nieuws

Christelijke leiders roepen op tot gebed en kalmte na geweld in Belfast

Christelijke leiders in Noord-Ierland roepen op tot gebed, kalmte en verzoening nadat een man in Belfast slachtoffer werd van een uiterst gewelddadige mesaanval die volgens ooggetuigen uitliep op een poging tot onthoofding. De aanval leidde tot grote

EO-documentaire Generatie Gebed - Wat bezielt Gen Z?
Persbericht

EO-documentaire onderzoekt waarom steeds meer jongeren kiezen voor geloof

De nieuwe EO-documentaire Generatie Gebed - Wat bezielt Gen Z? volgt vier jongeren die midden in een intens proces van geloof en zelfonderzoek zitten. Terwijl Nederland al jarenlang ontkerkelijkt, gebeurt er onder Generatie Z iets opvallends: steeds

Lenny Kuhr
Nieuws

Initiatief voor Lenny Kuhr-park in Israël krijgt steun van christenen

Een groep initiatiefnemers uit Leeuwarden en omgeving is een actie gestart voor de aanleg van een Lenny Kuhr-park in Israël. Met het park willen zij de bekende zangeres en liedschrijfster bedanken voor haar bijdrage aan de Nederlandse cultuur en same