Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

Israëlcentrum
Nieuws

Rechter veroordeelt pro-Palestijnse activisten na bekladding Israëlcentrum

Twee pro-Palestijnse activisten zijn door de rechtbank veroordeeld tot (deels) voorwaardelijke geldboetes vanwege protestacties bij het Israëlcentrum van Christenen voor Israël in Nijkerk. De rechtbank benadrukt dat demonstreren een fundamenteel...

Tom de Wal
Nieuws

Tom de Wal en Frontrunners vechten ingetrokken vergunning aan

Mag Tom de Wal met zijn organisatie Frontrunners Ministries kerkdiensten en conferenties houden in een voormalig partycentrum in Dussen? Die vraag stond vrijdag centraal tijdens een rechtszaak in Breda. Hoewel de gemeente Altena inmiddels een...

Laurenskerk
Nieuws

Halloweenfeest in Rotterdamse kerk gaat voorlopig door ondanks duizenden handtekeningen

Het protest tegen het geplande Halloweenfeest in de Rotterdamse Laurenskerk groeit snel. Inmiddels hebben ruim 16.000 mensen de petitie tegen het evenement ondertekend, zo laat Robbert-Jan van de Werken van Protestants Nederland aan Cvandaag weten....

Kerstkaart
Nieuws

Schotse basisschool noemt kerstkaarten voortaan 'winterkaarten': "Zo voelt iedereen zich welkom"

Een Schotse basisschool gaat kerstkaarten voortaan 'winterkaarten' noemen. Dat meldt Premier Christian News. De school zegt dat het 'meer rekening' wil houden met leerlingen die een andere culturele of religieuze achtergrond hebben. Tegenstanders...

Yoido Full Gospel Church
Nieuws

Cyberaanvallen op twee megakerken: gegevens van bijna een miljoen leden mogelijk gelekt

Twee grote kerken in Zuid-Korea zijn mogelijk slachtoffer geworden van een cyberaanval. Daarbij kunnen de persoonlijke gegevens van liefst 939.000 kerkgangers zijn buitgemaakt. Een van de getroffen kerken is de Yoido Full Gospel Church in Seoul,...

Wang Yi
Nieuws

Zorgen om gevangen Chinese voorganger Wang Yi: mogelijk vergevorderde leverkanker

De Chinese voorganger Wang Yi heeft mogelijk leverkanker in een vergevorderd stadium. Mensenrechtenorganisatie ChinaAid ontving daarover berichten uit China en vraagt dringend om medisch onderzoek en toegang voor zijn familie. De voorganger van de...

protest
Nieuws

Amerikaanse predikant gearresteerd bij gebedsprotest voor vervolgde christenen in China

De Amerikaanse predikant Patrick Mahoney moet voor de rechter verschijnen na zijn arrestatie bij een gebedsprotest buiten de Chinese ambassade in Washington. Hij bad daar christen die in China vervolgd worden. Toen agenten hem opdroegen te...

Graham
Nieuws

Franklin Graham wijst op Hollywood na ophef over openbare executie

Evangelist Franklin Graham vindt de verontwaardiging over een live uitgezonden executie moeilijk te rijmen met het geweld dat mensen in films accepteren. De Amerikaanse baptistenpredikant Robert Jeffress steunt openlijk het plan om de terechtstelling...

Meerartikelen

oldebroek
Nieuws

Regenboogvlag bij kerk in Oldebroek verdwenen, ook vlaggen bij inwoners gestolen en vernield

In de gemeente Oldebroek zijn afgelopen weekend meerdere regenboogvlaggen gestolen of vernield. Ook de vlag bij de Kruiskerk in Wezep verdween zaterdagavond, enkele uren nadat ds. Han Wilmink die in aanwezigheid van ongeveer tweehonderd mensen...

Paus
Nieuws

Paus moet geopereerd worden na ontdekking knobbeltje in long

Paus Leo XIV (71) ondergaat deze week een operatie om een knobbeltje in zijn long te verwijderen. Artsen ontdekten het tijdens recent medisch onderzoek. De paus maakte dat zondag zelf bekend na het Angelusgebed op het Sint-Pietersplein. Volgens Leo...

Oostenrijk
Nieuws

Jongeren verstoren kerkdienst in Wenen met ‘Allahu akbar’-kreten

Jongeren hebben een kerkdienst in het westen van Wenen verstoord door vanaf de ingang luid ‘Allahu akbar’ te roepen. De pastoor is geschrokken van het incident, maar benadrukt dat de kerkgangers geen gevaar liepen. Hij houdt de naam van zijn kerk...

kerk
Nieuws

Man in Duitsland voor rechter na fatale aanval op koster tijdens kerstpreek over Oekraïne

Een zestigjarige man staat woensdag in Hamburg terecht na een fatale aanval op een koster tijdens een kerstnachtdienst. Volgens de aanklacht ergerde de kerkbezoeker zich aan een preek over de oorlog in Oekraïne. Toen de koster hem probeerde te...

Ds. K. (Kees) Benard
Interview

Ds. Benard verruilde het notariaat voor de kansel: "Ik dacht: hier ligt mijn hart niet"

Wie de jonge Kees Benard had verteld dat hij ooit predikant zou worden, had waarschijnlijk op weinig herkenning kunnen rekenen. Het ambt stond in zijn jeugd juist op grote afstand. Inmiddels is hij 59 jaar en dient hij sinds juni de Protestantse...

Alexani
Nieuws

Vrouw van gevangengenomen Iraanse voorganger moet nu zelf acht jaar de cel in

De Iraanse christen Lida Alexani (58) moet zich melden om acht jaar gevangenisstraf uit te zitten. Haar man, voorganger Joseph Shahbazian, zit sinds februari 2025 vast vanwege zijn betrokkenheid bij een huiskerk. Nu dreigt ook zij jarenlang van...

Jacobs
Column

Ik vertrek niet, ik blijf!

Opperrabbijn Jacobs voelt zich steeds vaker een reisbureau.  Hij krijgt namelijk voortdurend de vraag of voor Joden nog wel veilig is om in Nederland te blijven. Sterker nog: in onderstaand nieuw dagboek vertelt hij dat hij wordt bestookt met...

Marijn Burkunk
Column

Wat staat de Heilige Geest in ons leven in de weg?

Hoe kan de rivier van Gods Geest vrij door ons leven stromen? In de eerste twee delen van zijn serie schreef Marijn Burkunk over de Heilige Geest als Gods Koninkrijk in het mensenhart en over ons hart als bedding voor die Geest. In dit derde deel...

azerbeidzjan
Nieuws

Advocaat: Armeense christenen krijgen geen Bijbel en worden gedwongen Koran te lezen

Armeense christenen in Azerbeidzjaanse gevangenissen krijgen geen Bijbel en worden in sommige gevallen gedwongen de Koran te lezen. Dat zegt mensenrechtenadvocaat Siranush Sahakyan, die gevangenen vertegenwoordigt bij het Europees Hof voor de Rechten...

bran
Nieuws

Huis en apotheek van christen in brand gestoken: tientallen gezinnen slaan op de vlucht

Een groep moslims heeft vrijdag in het Pakistaanse dorp Gharial Kalan het huis en de apotheek van christen Kamran Masih in brand gestoken. Meer dan 35 christelijke gezinnen vluchtten uit angst voor geweld. De veertigjarige vader van drie kinderen zat...

nigeria
Nieuws

Zwangere vrouw en moeder met baby ontvoerd bij aanval op christenen in Nigeria

Een zwangere vrouw en een moeder met haar baby van zes maanden zijn ontvoerd bij een aanval op een woonwijk bij de Nigeriaanse stad Kaduna. Gewapende mannen drongen op 6 oktober woningen binnen en namen verschillende christelijke bewoners mee. Dat...

noorwegen
Nieuws

Krijgt nieuwe Noorse koning nog een kerkelijke inzegening? Paleis laat vraag onbeantwoord

Het Noorse koningshuis laat nog in het midden of koning Haakon VIII een kerkelijke inzegening krijgt. Zijn vader Harald en grootvader Olav ontvingen Gods zegen over hun koningschap tijdens een plechtigheid in de Nidarosdom in Trondheim. Of Haakon die...