Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #1: Ds. Simons over geloofszekerheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Iers parlement
Nieuws

Iers parlement stemt in met afschaffen bedenktermijn abortus

Het Ierse parlement heeft ingestemd met een wetsvoorstel om de verplichte bedenktermijn van drie dagen voor abortus af te schaffen. Dat schrijven diverse internationale media.  Het voorstel kreeg woensdag steun van 86 parlementariërs. 70 leden stemde

Kees van Helden
Opinie

Ervaring abortuspil valt vaak tegen

Het Amerikaanse Charlotte Lozier Institute heeft een nieuw onderzoek gepresenteerd naar de ervaringen met de abortuspil. In Amerika zijn diverse organisaties actief die de set abortuspillen per post willen toesturen. Vaak is daartoe alleen het invull

Maarten en Tijmen Blom
Video

Maarten en Tijmen Blom van 'Een Huis Vol' aanstaande zondag te gast in Hour of Power

Wat houdt het in om vader te zijn, en hoe is het om God als Vader te kennen? Daarover gaat het zondag in Hour of Power. In de uitzending zijn Maarten Blom en zijn zoon Tijmen te gast, bekend van de televisieserie Een Huis Vol. Voor Maarten is het ant

Ds. A. A. Egas
Video

Ds. Egas wijst op psychische nood onder jongeren: "Zelfdoding grootste doodsoorzaak"

"De meeste jongeren in onze tijd sterven door zelfdoding, omdat ze het leven niet aankunnen. Dat moet ons bewogen maken met jonge mensen. Een hartelijke bewogenheid als we zien hoeveel er op hen afkomt", aldus ds. A. A. Egas. De christelijke gereform

Christian Verwoerd
Getuigenis

Ik kan niet zonder U: Christian Verwoerd aan het woord

"Gods Koninkrijk moet vol worden," vindt zanger en liedschrijver Christian Verwoerd. Muziek is zijn bediening: hij wil God prijzen, aanbidden en Zijn Naam bekend maken. Tegelijk wil hij iets van verdieping meegeven aan zijn luisteraars waardoor ze op

Pakistaanse vlag
Nieuws

Christelijk meisje (12) vermist in Pakistan: familie vreest voor gedwongen bekering en huwelijk

Een christelijke familie in Pakistan maakt zich grote zorgen om het lot van hun twaalfjarige dochter Maryam Asif Masih. Volgens haar moeder is ze twee maanden geleden ontvoerd door een 41-jarige moslimman, gedwongen bekeerd tot de islam en uitgehuwel

Wimco Ester
Video

Open Doors reageert op VN-oproep voor Nigeriaanse christenvrouwen

De Verenigde Naties hebben in een brandbrief alarm geslagen over het geweld tegen christelijke vrouwen en meisjes in Nigeria. Volgens VN-experts worden zij slachtoffer van moorden, seksueel geweld, gedwongen bekeringen en kindhuwelijken. De Nigeriaan

Pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Meer dan 1,1 miljoen abortussen in Amerika: sterke stijging van abortuspillen

In Amerika vonden vorig jaar naar schatting ruim 1,1 miljoen abortussen plaats. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van onderzoeksproject #WeCount van de Society of Family Planning. Opvallend daarin is de forse toename van het gebruik van de abortuspil. On

Meerartikelen

Bouwe Sprey
Persbericht

Bouwe Sprey nieuwe voorzitter van GlobalRize Nederland

GlobalRize Nederland heeft een nieuwe voorzitter. Per 1 juni heeft Bouwe Sprey het voorzitterschap overgenomen van Marco Vermin. Met zijn benoeming begint een nieuwe fase voor de organisatie, die wereldwijd mensen via internet bereikt met het evangel

Envision Kick-off
Persbericht

CAMA organiseert Envision Kick-off voor jongeren met een hart voor zending

CAMA Zending organiseert op vrijdag 26 juni de jaarlijkse Envision Kick-off. De toerustingsavond is bedoeld voor jongeren die zich voorbereiden op een missiereis of short-term uitzending, maar staat ook open voor geïnteresseerden die zich oriënteren

Wetenschapper
Nieuws

Voormalig atheïst kwam door wetenschappelijke ontdekkingen tot geloof in God

De Amerikaanse natuurkundige Michael Guillén was jarenlang overtuigd atheïst. Nu zegt de voormalig Harvard-docent dat wetenschappelijke ontdekkingen hem uiteindelijk tot geloof in God hebben gebracht. Dat schrijft The Christian Post. Guillén bouwde e

Patrick Simons (Links) en Silvan Bruinstroop (rechts)
Opinie

Na de kerkdienst stuitte ik op een oranjezee op de hoek van onze straat

Zondagavond liep ik na de kerkdienst een ommetje door de wijk met de hond. Op de hoek van onze straat staat al sinds jaar en dag een café. Vanwege het WK-voetbal is het momenteel volledig in oranje gehuld; vlaggen, slingers en spandoeken. Binnen zate

Anneco
Getuigenis

Anneco wachtte jarenlang tot God haar bekeerde: "Uiteindelijk kon ik geen kant meer op"

Anneco Jansen (20) groeide op in een reformatorisch gezin in Zeeland. Van jongs af aan hoorde ze over bekering, uitverkiezing en de noodzaak van een nieuw hart. Toch bleef één vraag haar bezighouden: hoe kom je eigenlijk tot geloof? Jarenlang leefde

Arjan Lock
Nieuws

Arjan Lock verlaat de EO en maakt overstap naar Leger des Heils

Arjan Lock legt begin 2027 zijn functie als directeur van de Evangelische Omroep (EO) neer. Tijdens een speciaal belegde bijeenkomst in Hilversum maakte hij donderdag bekend dat hij per 1 februari als bestuurder bij het Leger des Heils aan de slag ga

Ds. P. D. van den Boogaard
Nieuws

Ds. P. D. van den Boogaard stopt als gemeentepredikant in HHK

Ds. P. D. van den Boogaard stopt als gemeentepredikant binnen de Hersteld Hervormde Kerk (HHK). Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. Van den Boogaard krijgt de bevoegdheden van een emeritus en zal zich vanaf juli volledig richten op zijn werkzaamhed

Nigeria
Nieuws

Vijf christenen gedood, honderd anderen nog vast na ontvoering in Nigeria

In Nigeria zijn opnieuw christenen slachtoffer geworden van geweld. Gewapende Fulani-herders doodden dinsdag vijf christelijke mijnwerkers in de centrale deelstaat Plateau. Tegelijkertijd blijkt dat ongeveer honderd christenen nog altijd gevangen wor

Ds. C. J. Rijsdijk
Nieuws

Ds. C. J. Rijsdijk ontvangt opnieuw beroep: hervormd Oud-Beijerland hoopt op komst predikant

Ds. C. J. Rijsdijk heeft opnieuw een beroep ontvangen. Nadat de predikant onlangs al een beroep ontving vanuit de hervormde gemeente te Boven-Hardinxveld, heeft nu ook de hervormde gemeente Oud-Beijerland (Wijk Oost) een beroep op hem uitgebracht. In

Gereformeerde Gemeente te Opheusden
Nieuws

Drie studenten beroepbaar gesteld door curatorium Gereformeerde Gemeenten

Het curatorium van de Theologische School van de Gereformeerde Gemeenten heeft woensdag drie studenten beroepbaar gesteld. Dat maakt het kerkverband via haar eigen website bekend. Het gaat om K. L. Blok, D. de Jong en H. R. Keurhorst. Vanaf 22 juni k

Ds. W. van Sorge
Nieuws

CGK-emerituspredikant ds. W. van Sorge op 93-jarige leeftijd overleden

Ds. W. (Willem) van Sorge, emerituspredikant binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK), is dinsdag op 93-jarige leeftijd overleden. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. De predikant zag het levenslicht op 18 juni 1932 in Rotterdam. Na het af

Honkbal
Nieuws

Ophef rond Amerikaanse honkballers die Bijbeltekst op regenboogpetten plaatsen

Drie spelers van de Amerikaanse honkbalclub San Francisco Giants hebben tijdens een Pride Night een verwijzing naar Genesis 9 op hun regenboogpetten geplaatst. Daarmee wilden zij op de Bijbelse betekenis van de regenboog wijzen. De spelers kregen ver