Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Helden
Opinie

Inspectie Gezondheidszorg lost mogelijkheid frauderen met de abortuspil niet op

Sinds 23 maart dit jaar is het mogelijk om een recept voor abortuspillen aan te vragen via een website. Huisarts Peter Leusink startte deze site op omdat slechts 3,5 procent van de Nederlandse huisartsen wilde meewerken aan het verstrekken van de abo

Matthijs de Jong
Interview

Matthijs de Jong was 20 jaar Bijbelvertaler: "Er waren in de Bijbel altijd dingen anders dan ik dacht"

Matthijs de Jong neemt na twintig jaar vertaalwerk afscheid van het NBG om hoogleraar Oude Testament te worden. Bij een groot publiek werd hij bekend van de Bijbel in Gewone Taal en de NBV21. Hoe kijkt hij terug op zijn tijd bij het NBG? En kijkt hij

Willem Ouweneel en Jeroen Koornstra
Briefwisseling

Slotbrief Jeroen Koornstra: 'De nieuwe hemel en aarde zijn gekomen'

'De wederkomst van Christus kan nog helemaal niet hebben plaatsgevonden', stelde prof. dr. Willem Ouweneel in zijn vorige brief. In deze derde en laatste bijdrage reageert Jeroen Koornstra op Ouweneels bezwaren tegen het preterisme. Hij gaat onder me

Schuller
Interview

Bobby Schuller: "De meeste christenen roeien, maar God wil dat wij zeilen"

Bobby Schuller heeft een groot deel van zijn leven als christen en voorganger geprobeerd om God in eigen kracht te dienen. Dat vertelt hij samen met zijn vrouw Hannah in een gesprek met Jan van den Bosch in Hour of Power. Inmiddels is de Amerikaanse

Hoornbeeck College Amersfoort
Nieuws

Pastorale Questions & Answers-avond in Amersfoort brengt opnieuw vier predikanten samen

Op D.V. donderdag 17 september vindt in de kapel van het Hoornbeeck College in Amersfoort opnieuw een pastorale Questions & Answers-avond plaats. Een eerste, gezegende en wijdverspreide avond heeft ertoe geleid dat inmiddels een tweede en zelfs derde

Oscar Lohuis
Nieuws

Oscar Lohuis roept op tot kopen Israëlische producten uit protest tegen handelsverbod

Predikant en Bijbelleraar Oscar Lohuis roept christenen op om uit protest tegen het aangekondigde Nederlandse handelsverbod producten uit Judea en Samaria te kopen. Hij reageert daarmee op het kabinetsbesluit om vanaf 22 september handel in goederen

Pakistaanse premier en christelijke verpleegkundige
Nieuws

Pakistaanse premier eert christelijke verpleegkundige die baby uit vuurzee redde

De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif heeft een christelijke verpleegkundige geëerd die haar eigen leven riskeerde om een baby uit een brandend ziekenhuis te redden. Dat schrijft Christian Daily International. Bij de brand kwamen veertien pasgeboren

Kerk Gaza
Nieuws

Aantal christenen in Gaza gehalveerd sinds begin oorlog

Het aantal christenen in de Gazastrook is sinds het uitbreken van de oorlog sterk gekrompen. Kort na de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023 woonden er naar schatting nog ongeveer duizend christenen in Gaza. Inmiddels zijn dat er nog 541, mel

Meerartikelen

Kruis
Nieuws

Chinese politie beëindigt kerkdienst en zet kerkleider zeven dagen vast

Meer dan dertig Chinese politieagenten en andere overheidsfunctionarissen zijn een dienst van een niet-geregistreerde kerk in Shanghai binnengevallen. De aanwezigen moesten het gebouw verlaten en kerkleider Hu Yile werd zeven dagen vastgezet. De inva

india
Nieuws

VS dreigen in heel 2026 geen enkele vervolgde christelijke vluchteling toe te laten

De Verenigde Staten dreigen dit fiscale jaar geen enkele christelijke vluchteling toe te laten uit de vijftig landen waar christenen het zwaarst worden vervolgd. Dat zou voor het eerst zijn sinds het Amerikaanse hervestigingsprogramma voor vluchtelin

kirill
Nieuws

Tienduizenden gelovigen trekken door Moskou tijdens grote orthodoxe processie

Tienduizenden orthodoxe gelovigen zijn zondag door het centrum van Moskou getrokken. De processie werd geleid door patriarch Kirill, het hoofd van de Russisch-Orthodoxe Kerk en een uitgesproken medestander van president Vladimir Poetin. De deelnemers

Bijbelstudie met moslim
Persbericht

Nieuwe e-cursus wil christenen toerusten voor contact met moslims

Stichting Arbeiders in de Oogst start op 14 september met een nieuwe online cursus die christenen wil helpen om in gesprek te gaan met moslims over het geloof. Voor de e-cursus Iedere Moslim voor Christus hebben zich vóór de officiële start al ongeve

Opwekking 917
Video

Opwekking 917: ‘God regeert, Uw Koninkrijk triomfeert’

Gods koningschap staat centraal in God regeert, het nieuwe Opwekkingslied met nummer 917. Het krachtige aanbiddingslied bezingt Gods heiligheid en koningschap en roept hemel en aarde op om Hem te eren. Het lied opent met een lofzang op Gods heilighei

Georges Assadourian
Interview

Bisschop vreest voor toekomst christenen in Syrië: “Laat ons niet verdwijnen”

Wat is de toekomst van christenen in Syrië na Assad? Die vraag staat dinsdag 8 september centraal tijdens een conferentie in het Europees Parlement. De Armeens-katholieke bisschop Georges Assadourian van Damascus ziet christenen vertrekken, jongeren

Anne-Marie van de Nieuwendijk
Getuigenis

Anne-Marie werd twee keer overvallen: "God, waarom laat U dit toe?"

Anne-Marie van de Nieuwendijk vertelt in de podcast Ichthus Alive openhartig over haar weg naar geloof, haar jaren in Zuid-Afrika en ingrijpende gebeurtenissen die haar vertrouwen in God op de proef stelden. Ze werd twee keer overvallen en was slacht

Kruisiging
Verdieping

Duisternis op klaarlichte dag: wat gebeurde er tijdens de kruisiging?

Jezus’ leven, sterven en opstanding werden getekend door allerlei wonderen. Een van de meest opmerkelijke vond plaats toen Hij aan het kruis hing. Rond het middaguur werd het donker. Drie uur lang. Drie evangelisten beschrijven deze wonderlijke gebeu

Ds. Alfred van de Weg
Recensie

Inferno: behoedzaam spreken over de hel, zonder Gods oordeel af te zwakken

Hoe spreken we als christenen over de hel zonder de ernst van Gods oordeel af te zwakken of meer te zeggen dan we kunnen weten? In zijn nieuwe boek Inferno. De ontdekking van de hel zoekt theoloog Arnold Huijgen naar een antwoord. Dominee Alfred van

Ds. Ernst Leeftink
Column

Ziekte en handicap: hoe ga je er als christen mee om?

Moet een christen ervan uitgaan dat God iedere ziekte wil genezen? Dominee Ernst Leeftink gelooft daar niets van. Aan de hand van Job, Romeinen 8 en de Heidelbergse Catechismus legt hij uit waarom ziekte en handicap volgens hem ook deel kunnen uitmak

lukas
Persbericht

Nieuwe zaterdagochtendshow en ruimte voor nieuw radiotalent bij Groot Nieuws Radio

Vanaf zaterdag 5 september wordt de vroege zaterdagochtend een stuk leuker met De Nieuwe Zaterdag. Lukas Kramer neemt luisteraars van 06.00 tot 10.00 uur mee het weekend in met muziek, verhalen, terugblikken en momenten van bezinning. Tegelijkertijd

Jannica
Nieuws

Jannica van Barneveld zondag ingezegend als voorganger van Mozaiek010 in Rotterdam

Jannica van Barneveld wordt zondag 6 september officieel ingezegend als voorganger van Mozaiek010. Daarmee treedt zij toe tot het voorgangersteam van de Rotterdamse kerk, dat verder bestaat uit Ies Maaswinkel en Jan-Willem Bosman. Van Barneveld is si