Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

ChristenvervolgingOpvoedenIsraëlGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Longetjes die geen adem kregen
Persbericht

Op de Dam voor kindjes die geen levensadem kregen

Bij vroeggeboren kindjes van 24 weken oud vechten we voor het leven, vlak daarvoor wordt het leven soms bewust afgebroken. Kunstenares Corrie Heideveld en de SGP vragen er op woensdag 11 november aandacht voor met een kunstwerk op de Dam. Midden in...

Folder Kies Leven
Nieuws

Organisatie stapt naar reclamewaakhond om folder Kies Leven: 'Gevaarlijk en medisch onjuist'

Stichting Samen naar de Kliniek heeft bij de Reclame Code Commissie (RCC) een klacht ingediend tegen de christelijke prolife-organisatie Kies Leven. De stichting vindt dat een folder die bij abortusklinieken wordt uitgedeeld gevaarlijke en medisch...

Veroordeelde crimineel
Nieuws

Katholieke gouverneur schrapt 548 doodvonnissen in Amerikaanse staat: ‘Overheid mag niet doden’

De katholieke gouverneur Gavin Newsom van Californië wil alle 548 doodvonnissen in zijn staat omzetten in levenslange gevangenisstraffen zonder mogelijkheid tot vervroegde vrijlating. Dat maakte hij donderdag bekend, meldt persbureau Associated Press...

kruis
Nieuws

Bezoekers moeten voor het eerst betalen voor The Passion: kaartje kost 7,50 euro

Wie The Passion volgend jaar in Ootmarsum wil bijwonen, moet voor het eerst een kaartje kopen. Een toegangsbewijs kost 7,50 euro per persoon, schrijft organisator KRO-NCRV op de eigen website. Het muzikale paasevenement vindt op Witte Donderdag 25...

Laurenskerk, Rotterdam
Nieuws

Actievoerders verstoren diner in Rotterdamse kerk: vuurwerk afgestoken in kerkgebouw

Actievoerders hebben donderdagavond een galadiner in de Rotterdamse Laurenskerk verstoord. Tijdens de bijeenkomst drongen demonstranten het kerkgebouw binnen. Een van hen stak binnen vuurwerk af. De politie hield twee personen aan, meldt De...

Jeruzalem
Nieuws

Jeruzalem wil samenwerking met christenen versterken en intimidatie tegengaan

De gemeente Jeruzalem heeft een nieuw overlegorgaan opgericht om de samenwerking met christenen in de stad te verbeteren. Het initiatief moet bijdragen aan een betere bescherming van christelijke inwoners, een snellere aanpak van intimidatie en...

 Ds. A. J. Dorst
Nieuws

Ds. A. J. Dorst uit Surhuisterveen ontvangt drie beroepen van CGK-gemeenten

Drie CGK-gemeenten hebben een beroep uitgebracht op ds. A. J. Dorst (foto). De predikant, sinds september 2020 verbonden aan de NCGK te Surhuisterveen, kreeg beroepen uit Scherpenzeel (De Breekhoek), Gouda, en Aalten. Daarnaast bracht de NGK te Bedum...

straat
Nieuws

Protestantse Kerk wil onvoorwaardelijke noodopvang voor mensen zonder verblijfsrecht

PKN-scriba Kees van Ekris en Pepijn Trapman, operationeel directeur van Kerk in Actie, roepen de overheid op mensen zonder verblijfsrecht niet zonder basisopvang te laten. Dat schrijven zij in een opiniestuk dat donderdag 5 november in Trouw...

Meerartikelen

Perkins
Nieuws

Evangelische leider Tony Perkins over nederlaag Republikeinen: "Mogelijk een tuchtiging"

De Republikeinse verkiezingsnederlaag kan volgens de Amerikaanse christelijke leider Tony Perkins een tuchtiging van God zijn. Tijdens een gesprek met oud-politica Michele Bachmann op de verkiezingsavond verbond hij de uitslag aan het afzwakken van...

hongarije
Nieuws

Hongaarse bisschoppen beschuldigd van samenwerking met communistische geheime dienst

Twee Hongaarse katholieke bisschoppen spreken tegen dat zij hebben meegewerkt met de geheime dienst van het vroegere communistische bewind. Hun namen staan in onlangs openbaar gemaakte registraties. Volgens hun vertegenwoordigers probeerde de...

Wong
Nieuws

Christelijke activist Joshua Wong krijgt tien jaar cel en blijft vermoedelijk tot 2036 vast

De christelijke activist Joshua Wong uit Hongkong heeft donderdag een nieuwe gevangenisstraf van tien jaar gekregen. De dertigjarige Wong zou in januari 2027 vrijkomen. Door het nieuwe vonnis blijft hij naar verwachting tot eind 2036 achter de...

Paus
Nieuws

Lijst met 77 beschuldigden van misbruik zet paus onder druk voor bezoek aan Peru

Een lijst met 77 kerkelijke medewerkers die publiekelijk van seksueel misbruik zijn beschuldigd, zet de aanpak van misbruik op scherp voor het bezoek van paus Leo XIV aan Peru. De Amerikaanse organisatie BishopAccountability presenteerde de...

Derk Jan Poel
Opinie

Moet de kerk de problemen van de overheid oplossen?

Moeten kerken statushouders tijdelijk onderdak bieden, of is dat uitsluitend een verantwoordelijkheid van de overheid? Die vraag speelt nu kerken worden opgeroepen om opvangplekken beschikbaar te stellen. Derk Jan Poel, adviseur diaconaat bij...

Bijbel in het Aukaans
Persbericht

Eerste complete Bijbel in het Aukaans gepresenteerd in Suriname

Voor het eerst in de geschiedenis is de complete Bijbel beschikbaar in het Aukaans. Na twaalf jaar vertaalwerk werd de Bijbel zaterdag 31 oktober tijdens een dankdienst in Paramaribo gepresenteerd. Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG)...

Bible League
Levensverhaal

Esubalew (39) uit Ethiopië: van tegenstander tot volgeling van Jezus

Esubalew Belayneh groeide op in een toegewijd islamitisch gezin. Hij was zeer betrokken bij het islamitische geloof en hielp actief mee met het verspreiden van islamitisch materiaal en het winnen van aanhangers van andere religies voor de islam....

James Talarico
Nieuws

Amerikaanse politicus haalt David én Jezus aan na verkiezingswinst: ‘Tijd om tafels om te gooien’

De Amerikaanse politicus James Talarico heeft zijn verkiezingsoverwinning in Texas vergeleken met het Bijbelverhaal van David en Goliath. Opmerkelijk genoeg vergeleek hij zijn politieke beweging zelfs met het optreden van de Heere Jezus. Volgens...

Bijbel
Nieuws

Twee derde van Amerikaanse kerkgangers zakt voor Bijbelkennistest

Hoe goed kennen christenen hun Bijbel eigenlijk? Uit onderzoek van Lifeway Research blijkt dat de Bijbelkennis van bijna twee derde van de ondervraagde Amerikaanse kerkgangers onder de maat is. Zo wist minder dan de helft van de ondervraagden dat...

Alternative für Deutschland (AfD)
Nieuws

Duits kerkverband stelt voorwaarden aan AfD-politici die kerkelijk ambt willen bekleden

Mag iemand die actief is voor de Duitse politieke partij AfD ook ambtsdrager zijn? De Evangelische Kerk in Duitsland (EKD) heeft daar nieuwe richtlijnen voor gepubliceerd. AfD-politici en partijbestuurders die een kerkelijk ambt willen vervullen,...

Polen
Nieuws

Poolse bisschoppen willen bemiddelen in politieke crisis en roepen op tot vasten

De Poolse katholieke bisschoppen bieden aan te bemiddelen in de politieke crisis rond het Constitutionele Tribunaal. Dat bevestigde woordvoerder Leszek Gęsiak woensdag tegenover de katholieke nieuwsdienst KAI. De bisschoppen roepen gelovigen...

Trailer The Chosen seizoen 6
Nieuws

Regisseur The Chosen haalt uit naar critici na ophef over blauwe engelen in trailer

Dallas Jenkins, de regisseur van de populaire christelijke serie The Chosen, heeft fel gereageerd op kritiek op het nieuwe seizoen. Vooral de opvallende verschijning van blauwe engelen in een korte trailer zorgt voor discussie. Volgens Jenkins...