Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

CHE
Persbericht

CHE opnieuw beste middelgrote hogeschool van Nederland

De Christelijke Hogeschool Ede (CHE) staat opnieuw bovenaan de ranglijst van middelgrote hogescholen in Nederland. In de donderdag gepubliceerde Keuzegids hbo 2027 behaalt de instelling 75,5 punten, twee punten meer dan vorig jaar. Daarmee stijgt...

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

SGP verheugd met aangenomen oproep tot verbod Moslimbroederschap

Vanmiddag is na een stemming in het Europees Parlement een resolutie tegen infiltratie door de Moslimbroederschap aangenomen. De resolutie roept op om de Moslimbroederschap en daaraan verbonden organisaties op de lijst van terroristische organisaties...

Hoorn van Afrika
Nieuws

SDOK-event: Ex-moslims vertellen over evangelisatie onder doodsbedreiging

Twee christenen uit de Hoorn van Afrika vertellen op zaterdag 10 oktober in Veenendaal hoe zij ondanks bedreigingen en vervolging het Evangelie blijven delen met moslims. Tijdens het gratis najaarsevent 'Getuigen met lef' van SDOK staan hun...

Finland
Nieuws

Finse kerkhistoricus waarschuwt voor kerkscheuring door conflict over vrouwelijke predikanten

Binnen de Evangelisch-Lutherse Kerk van Finland zoeken behoudende christenen een uitweg uit het conflict over vrouwelijke predikanten. Kerkhistoricus Timo Junkkaala roept de kerkleiding in een opiniebijdrage op de christelijke website...

Saunders
Nieuws

Australische oud-bisschop krijgt 6,5 jaar cel voor misbruik

De Australische oud-bisschop Christopher Saunders (76) moet zes jaar en zes maanden de gevangenis in voor het seksueel misbruiken van twee jonge Aboriginal-mannen. De rechtbank in Perth legde hem woensdag de straf op. Aartsbisschop Timothy...

labyrint
Nieuws

Mysterieus 160 jaar oud labyrint in Engelse kerk stelt onderzoekers voor raadsel

Een 160 jaar oud labyrint in een Engelse kerk houdt onderzoekers bezig. Het bijzondere tegelpatroon lag jarenlang deels verborgen onder een altaar. Nu dat is verplaatst, zijn opvallende details zichtbaar geworden. Vooral een vreemd...

Tom Berendsen
Nieuws

Nederland vreest averechts effect van diplomatieke druk na arrestatie christenen in Algerije

De twaalf christenen die vorige maand in Algerije werden opgepakt na een inval bij een opvanglocatie, zijn weer vrijgelaten. Dat meldt minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen in antwoord op Kamervragen van Diederik van Dijk en Chris Stoffer...

AI-chatbot Grok
Nieuws

AI-chatbot Grok noemt Jezus Gods Zoon na vraag van gebruiker

AI-chatbot Grok heeft op sociale media verklaard dat Jezus Christus de Zoon van God is. De uitspraak zorgde voor veel reacties. Kort daarna waarschuwde Sam Altman, de topman van OpenAI, voor het gevaar dat mensen kunstmatige intelligentie (AI)...

Meerartikelen

Wheaton College
Nieuws

Protest bij christelijk college dat misbruik verzweeg: 'Stop met doen alsof zwijgen Bijbels is'

Oud-studenten en studenten van het Amerikaanse Wheaton College in Illinois eisen openheid over seksueel misbruik dat de christelijke onderwijsinstelling jarenlang verzweeg. Ongeveer zestig mensen demonstreerden zaterdag tegen de manier waarop de...

Properzia
Nieuws

Bekroond jeugdboek bevat 121 grove woorden: "Niet met goed fatsoen voor te lezen"

Het jeugdboek Properzia kreeg dit jaar een Zilveren Griffel, maar de Bond tegen Vloeken waarschuwt ouders voor het taalgebruik. De organisatie telde 121 vloeken, godslasteringen en scheldwoorden in de roman. “Een boek als Properzia kun je met goed...

thuisonderwijs
Nieuws

Thuisonderwijs onder druk: gezinnen vertrekken naar buitenland

Organisaties van thuisonderwijsgezinnen roepen de Tweede Kamer op om ouders ruimte te blijven geven hun kinderen zelf les te geven. Zij waarschuwen dat gezinnen door onzekerheid over de leerplicht onder grote druk staan. Sommige vertrekken zelfs naar...

Jan Pool
Column

Je kunt huilen en toch weten: God is hier

Twintig maanden van chemotherapie, pijn, vermoeidheid en onzekerheid hebben diepe sporen nagelaten bij Jan Pool. Hij heeft veel gehuild. Toch ontdekte hij midden in die moeilijke periode ook iets anders: een vreugde die niet afhankelijk is van zijn...

somalie
Nieuws

Familie ontdekt geloof in Jezus: Somalische vrouw (20) mishandeld en opgesloten

In Somalië houdt een islamitische man zijn twintigjarige nicht opgesloten nadat hij ontdekte dat zij zich tot het christendom bekeerde. De vrouw, Mariam Fatuma, wordt mishandeld en krijgt onvoldoende eten en water. Sinds haar opsluiting op 27...

Thomas Langeveld en Marco Hofland
Interview

Thomas Langeveld ging als tiener op zoek naar God: “Ik dacht dat geloven iets voor gekkies was”

Thomas Langeveld (17) groeide op zonder christelijke opvoeding. Toch begon hij als tiener steeds vaker te twijfelen aan zijn eigen ongeloof. Toen hij vastliep in schaamte en onzekerheid, deed hij iets wat hij zelf nauwelijks kon verklaren: hij...

Cees Hoek
Nieuws

Predikant bezorgd over ‘haat richting Israël’ na felle reacties op Israëlzondag

De hervormde predikant Cees Hoek maakt zich grote zorgen over antisemitisme en de felle reacties rond Israël. Nadat een bericht van hem in aanloop naar Israëlzondag veel reacties opriep, licht hij zijn standpunt verder toe. 'Wat mij het meest...

Dr. Piet van Midden
Column

Als kinderen krijgen niet vanzelfsprekend is

Een kinderwens die onvervuld blijft, kan diep ingrijpen. Ook de Bijbel kent die pijn. Onvruchtbaarheid speelt zelfs een grote rol in de verhalen over de aartsmoeders. Sara, Rebekka en Rachel moeten wachten op een kind, en ook later keert het thema...

Kerkscheuring CGK
Nieuws

Rijnsburg reageert op brief CGK-synode: ga niet afzonderlijk met Hoogeveen in gesprek

De groep Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) die zich sinds het vastlopen van de vorige generale synode afzonderlijk organiseert, roept aangesloten gemeenten op niet zelfstandig in gesprek te gaan met de nieuwe CGK-synode in Hoogeveen. Volgens de...

Herdenking 7 oktober
Video

LIVE: Kijk mee met de herdenking van 7 oktober in Barneveld

Woensdagavond 7 oktober vindt in Barneveld een grote herdenkings- en solidariteitsbijeenkomst plaats. De bijeenkomst begint om 19.30 uur en is hieronder live te volgen. Tijdens de avond staan de gebeurtenissen van 7 oktober 2023 centraal en komen...

India
Nieuws

Bedreigde Indiase voorganger verliest huis door overstroming: kerk biedt gezinnen onderdak

De Indiase voorganger Golu Singh en zijn gezin zijn hun huis kwijtgeraakt door overstromingen in de deelstaat Chhattisgarh. Ze verblijven nu met vijf andere getroffen gezinnen in zijn kerk, die het natuurgeweld wel doorstond. De voorganger kreeg kort...

Padron
Nieuws

Pastor vervolgd vanwege uitspraken tijdens grote crisis in Cuba

“De kinderen hadden honger, het eten in de koelkast was bedorven en ik verliet zeer geëmotioneerd het huis”, vertelt de Cubaanse pastor Alexis Padrón. Hij werd begin juni gearresteerd nadat hij had deelgenomen aan een protest vanwege de vele...