Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #4: Ds. Egas over roeping, predikantschap en emeritaat
Of beluister op:

Meerartikelen

moderamen CGK-synode
Nieuws

Ds. Jelle Nutma nieuwe voorzitter generale synode CGK

Ds. Jelle Nutma is dinsdag gekozen tot voorzitter van de nieuwe generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Ds. Jurrian Oosterbroek werd assessor, ds. Derk-Jan Hoogenboom eerste scriba en ds. Cees-Jan Smits tweede scriba. Het...

Polen
Nieuws

Priester gedood en vier mensen gewond bij mesaanval in Pools klooster

Bij een mesaanval in een benedictinessenklooster in het Poolse Jarosław is een priester om het leven gekomen. Vier andere mensen raakten gewond. Twee van hen verkeerden na de aanval in levensgevaar. De aanval vond donderdagochtend 24 september plaats...

paus
Nieuws

Franse president benadrukt tegenover paus de joods-christelijke wortels van Europa

De Franse president Emmanuel Macron heeft tijdens het bezoek van paus Leo XIV nadrukkelijk gewezen op de christelijke wortels van Europa. Volgens Macron is het Europese continent gebouwd op een "Grieks-Romeins en joods-christelijk fundament”....

Ds. M. Klaassen
Video

Ds. Klaassen: "God walgt van dubbelhartigheid met een vroom sausje"

Ds. M. Klaassen liet zich in een recente preek kritisch uit over het leven op de Biblebelt. De hersteld hervormde predikant uit Barneveld wees erop dat bekering inhoudt dat je breekt met zonde en wereldse gewoonten. Daarbij uitte hij stevige...

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp spoort christenen aan om mensen door de ogen van Jezus te zien

Wie ontdekt hoe God in Christus naar hem of haar kijkt, gaat volgens Wilkin van de Kamp ook anders naar andere mensen kijken. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' legt hij aan de hand van Mattheüs 9 uit waarom christenen...

Annelies van Walsem
Interview

Annelies deed haar hart jarenlang op slot: "Ik kon liefde niet goed ontvangen"

Annelies van Walsem groeide op in een reformatorisch gezin, maar besloot als tiener haar hart op slot te doen. Ze werd naar eigen zeggen hard en rebels en zelfs haar echtgenoot kon jaren later moeilijk tot haar doordringen. Tijdens een...

Jeruzalem
Nieuws

Miljoenen christenen bidden op 4 oktober voor de vrede van Jeruzalem

Christenen uit de hele wereld zullen op 4 oktober deelnemen aan de jaarlijkse Dag van Gebed voor de Vrede van Jeruzalem. De internationale gebedsbijeenkomst vindt voor de 24e keer plaats en wordt gehouden in het Tower of David Jerusalem Museum in...

kerk
Nieuws

Kerken in India plaatsen opvallende waarschuwingsborden voor niet-christenen

Meer dan tien kerken in de Indiase deelstaat Chhattisgarh hebben waarschuwingsborden bij hun ingang geplaatst. Daarmee willen zij zich beschermen tegen beschuldigingen dat bezoekers onder druk worden gezet om christen te worden. Dat weet...

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse bisschoppen waarschuwen voor wet die overheid meer macht geeft over kerken

Nigeriaanse bisschoppen maken zich grote zorgen over een wetsvoorstel dat de overheid meer controle geeft over kerken, hulporganisaties en mensenrechtengroepen die geld uit het buitenland ontvangen. Zij vrezen dat de wet kan worden gebruikt om...

Indonesie
Nieuws

Indonesische moslims protesteren tegen restaurant van christen dat varkensvlees verkoopt

Tientallen moslims hebben in de Indonesische stad Palu geprotesteerd tegen een restaurant van een christelijke eigenaar dat gerechten met varkensvlees verkoopt. De ondernemer zou onder meer toestemming moeten krijgen van dertig huishoudens uit de...

Nelleke Rebel
Video

Missionair speelcafé brengt kerk en jonge gezinnen bij elkaar: Nelleke Rebel vertelt

Veel kerken beschikken over ruimtes voor jonge kinderen die vooral op zondag worden gebruikt. Waarom zouden die doordeweeks leegstaan? Vanuit die gedachte ontwikkelde Nelleke Rebel, coördinator bij IZB-Impact, het concept van het Missionair...

Kees
Opinie

Pro-abortus lobby draait op volle toeren

Lisa Vliegenthart diende maandag een wetsvoorstel in om abortus uit het Wetboek van Strafrecht te halen. Daarbij kreeg zij volop de medewerking van de Dolle Mina's. De Dolle Mina's stelden een fake rechtbank op nabij de Tweede Kamer waarin een...

GIDSnetwerk
Persbericht

GIDSnetwerk brengt christelijke investeerders samen

Hoe verandert de manier waarop ondernemers en investeerders met geld omgaan wanneer het zoeken naar Gods Koninkrijk vooropstaat? Die vraag staat centraal tijdens de Investeerdersdag 2026 van GIDSnetwerk. Op maandag 5 oktober komen christelijke...

CGK-synode
Verdieping

CGK staat voor cruciale synodeweek: hoe kwam het zover en wat staat er op het spel?

Vandaag begint in Hoogeveen een nieuwe generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Dat gebeurt op een moment waarop de toekomst van het kerkverband onzekerder is dan ooit. Een deel van de gemeenten heeft zich inmiddels...

ING-campagne Micha Nederland
Nieuws

Christelijke organisaties roepen kerken op tot actie tegen financieringsbeleid ING

Micha Nederland roept kerken op een open brief aan ING te ondertekenen waarin de bank wordt gevraagd geen nieuwe olie- en gasvelden meer te financieren. De christelijke organisatie voert de actie samen met Laudato Si’ Alliantie Nederland, A Rocha...

rice
Nieuws

Voorzitter grootste protestantse kerkverband VS wil scherpere belijdenis: "Er zijn maar twee geslachten"

De voorzitter van de Southern Baptist Convention (SBC) wil dat het grootste protestantse kerkverband van de Verenigde Staten zijn belijdenis uitbreidt met een afzonderlijk artikel over gender en seksualiteit. Daarin moet onder meer duidelijker...

flynn
Nieuws

Voormalig worshipleader in Verenigde Staten voor rechter om moord op vrouw

De Amerikaanse worshipleader en voormalig American Idol-deelnemer Caleb Flynn (40) staat terecht voor de moord op zijn vrouw Ashley. De aanklager stelt dat hij haar in februari in hun woning in Tipp City, Ohio, doodschoot en daarna deed alsof er...

Stoffer
Nieuws

SGP steunt begroting niet als kabinet doorgaat met late abortussen

SGP-leider Chris Stoffer wil de begroting van het kabinet niet steunen als de plannen voor abortussen bij 22 en 23 weken zwangerschap in ziekenhuizen doorgaan. Het stoppen van die ontwikkeling is voor hem een breekpunt in de onderhandelingen met...

Paus Leo XIV
Nieuws

Paus Leo spreekt twee uur met Franse misbruikslachtoffers

Paus Leo XIV heeft tijdens zijn bezoek aan Frankrijk uitgebreid gesproken met zeven slachtoffers van seksueel misbruik binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Tijdens de twee uur durende ontmoeting in Lourdes sprak hij ieder van hen afzonderlijk. De paus...

Vliegenthart
Nieuws

ChristenUnie en SGP fel tegen plan Pro om abortus uit strafrecht te halen

Oppositiepartij Pro dient maandag een wetsvoorstel in om abortus uit het Wetboek van Strafrecht te halen. Het voorstel is niet nieuw: ook voormalig GroenLinks-Kamerlid Corinne Ellemeet probeerde dit enkele jaren geleden al. CU-leider Mirjam Bikker en...