Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

Andries Bouwman
Persbericht

ChristenUnie draagt burgemeester Andries Bouwman voor als lijsttrekker Eerste Kamer

Het Landelijk Bestuur van de ChristenUnie draagt Andries Bouwman voor als lijsttrekker voor de Eerste Kamerverkiezingen van 2027. Bouwman is burgemeester in gemeente Opsterland en voormalig wethouder in gemeente Tytsjerksteradiel (beiden provincie...

Ezra Jin
Nieuws

Voorganger Ezra Jin verwacht ‘enorme opwekking’ in China ondanks hevige vervolging

De Chinese voorganger Ezra Jin verwacht dat zijn land een grote geestelijke opwekking zal meemaken. Dat vertelt hij aan The Christian Post. Volgens Jin heeft jarenlange vervolging de kerk niet kunnen uitroeien. Integendeel: onder druk is het geloof...

Virginia State University
Nieuws

Christelijke studenten klagen Amerikaanse universiteit aan om toezicht op geloofsactiviteiten

Twee christelijke studentenorganisaties hebben de Virginia State University (VSU) aangeklaagd. Dat schrijft The Christian Post. De studenten zijn niet te spreken over nieuw beleid van de universiteit. Voortaan mogen christelijke studentenorganisaties...

Jeruzalem
Nieuws

Christelijke jongen van negen met pepperspray bespoten in Jeruzalem

Een negenjarige christelijke jongen is in Jeruzalem met pepperspray bespoten. Dat schrijft The Christian Post. Het Armeense kind fietste tijdens Jom Kipoer door de stad en luisterde naar muziek. Volgens de jongen sprak een man hem daarop aan en...

Ds. B. J. van Assen
Nieuws

Drie hervormde gemeenten brengen beroep uit op ds. B. J. van Assen

Ds. B. J. van Assen (foto) mag de komende tijd nadenken over een eventuele verhuizing. De predikant ontving afgelopen week namelijk van drie hervormde gemeenten een beroep: Ermelo, Putten en Ridderkerk. Van Assen is sinds juli 2021 predikant van de...

Bijbel
Persbericht

Voor ruim 125 miljoen christenen is de Bijbel buiten bereik

Hoewel Bijbels wereldwijd steeds beter beschikbaar zijn, hebben meer dan 500 miljoen christenen te maken met beperkingen die de toegang tot de Bijbel bemoeilijken. Ruim 125 miljoen christenen hebben geen toegang tot de Bijbel, terwijl ze dat wel...

Sem Pruijs bij Hour of Power
Levensverhaal

Sem Pruijs zondag in Hour of Power: "Jezus is mijn Vriend, maar ook mijn Held en God"

Sem Pruijs heeft een visuele beperking, die ervoor zorgt dat hij het midden van zijn zicht wegvalt. Belangrijker, vertelt hij zondag in Hour of Power, is dat hij ontdekte waar hij voor leeft. "Jezus is de vriend die altijd met mij mee is. Niet alleen...

Ds. A. Schot
Nieuws

GerGem-predikant komt met 95 stellingen over doop

Ds. A. Schot heeft 95 stellingen over de doop opgesteld. De predikant van de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) wil daarmee het gesprek over de betekenis van de doop voeren vanuit de Bijbel. Hij maakt zich zorgen dat in discussies over de doop het werk...

Meerartikelen

Laurentine van Landeghem
Persbericht

Nieuwe catecheseles rond Hervormingsdag verbindt Luther met influencer

Stichting IRS heeft samen met NET Foundation een nieuwe catecheseles ontwikkeld voor Hervormingsdag 2026. Onder het thema Op zoek naar rust maken jongeren kennis met het gedachtegoed van de Reformatie. Daarbij worden de zoektocht van Maarten Luther...

Kerkganger
Nieuws

Helft jonge Amerikaanse kerkgangers vindt sommige Bijbelse waarheden achterhaald

Meer dan de helft van de jonge protestantse kerkgangers in de Verenigde Staten vindt dat sommige Bijbelse waarheden achterhaald raken als de cultuur verandert. Ook zegt een meerderheid in deze leeftijdsgroep bepaalde Bijbelse leerstellingen af te...

politie
Nieuws

Chinese kerk moet gebouw verlaten na uitdelen waaiers met Bijbelteksten

Een Chinese huiskerk in Guangzhou moest binnen enkele uren haar gehuurde ruimte verlaten nadat drie christenen waaiers met evangelisatieteksten uitdeelden. De politie nam materiaal in beslag en verhoorde de betrokkenen. Dat meldt ChinaAid.  De...

Duncan Postma
Opinie

Waarom Thierry Baudet geen Abraham Kuyper is

In het politieke discours wordt Thierry Baudet te vaak vergeleken met Abraham Kuyper. Daar is op het eerste gezicht ook wel enige aanleiding toe. Baudet heeft met de Renaissanceschool een eigen school gesticht, naar het voorbeeld van Kuyper, die iets...

Willemijn Fokker
Podcast

Terugkijken: Willemijn wilde na jarenlange depressie euthanasie

Acht jaar lang kampte Willemijn Fokker met een zware depressie. Vrijwel dagelijks dacht ze aan de dood, deed meerdere suïcidepogingen en overwoog uiteindelijk euthanasie. Toen dat traject vertraging opliep, kwam er onverwacht verandering. In De...

Jacobs
Column

Schoenmaker, houd je bij je Joodse leest!

Tussen de Joodse Feestdagen in besloot opperrabbijn Jacobs met zijn kleinkinderen op stap te gaan. Maar niet naar een attractiepark, zoals veel andere Joden op deze zogeheten tussendagen. Ook reflecteert de opperrabbijn op zijn eigen uitlatingen....

wales
Nieuws

Kerk in Wales stelt invoering homohuwelijk uit

De Anglicaanse Kerk in Wales neemt meer tijd voordat zij kerkelijke homohuwelijken mogelijk maakt. De bisschoppen zouden in april volgend jaar voorstellen voorleggen, maar willen eerst een theologisch gesprek over het huwelijk. Een nieuwe datum...

bijbel
Nieuws

Bijbel nu volledig vertaald in meer dan 800 talen

De volledige Bijbel is inmiddels beschikbaar in 807 talen. Daarmee kunnen ongeveer 6,2 miljard mensen Gods Woord in hun eigen taal lezen. Het afgelopen jaar kregen 101 miljoen mensen die mogelijkheid voor het eerst. Wycliffe Bible Translators...

Loofhuttenfeest
Nieuws

Christenen uit tientallen landen vieren Loofhuttenfeest in Jeruzalem

Christenen uit tientallen landen zijn deze week in Jeruzalem samengekomen voor de jaarlijkse viering van het Bijbelse Loofhuttenfeest door de International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ). De bijeenkomst staat dit jaar in het teken van Joël...

Stoffer
Nieuws

Volkskrant-hoofdredacteur zet vraagtekens bij invloed SGP, Stoffer verdedigt minderheden

“Een overgrote meerderheid van Nederland is voor het huidige abortusbeleid. Het is heel raar dat zo'n minderheidsstandpunt ineens dominant wordt.” Dat zei Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Klok woensdagavond bij de talkshow Pauw & De Wit tegen Chris...

Ds. D. J. W. Kok
Nieuws

Ds. D. J. W. Kok neemt beroep naar hervormd Oud-Beijerland aan en verlaat Stolwijk

De hervormde gemeente te Oud-Beijerland (Wijk Oost) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. D. J. W. Kok (foto) uit Stolwijk nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het dorp uit de Hoeksche Waard volgt ds. Kok ds. J. J. ten Brinke op....

André van der Meer
Video

Nieuwe voorstelling André van der Meer geïnspireerd door verloren zoon

Theatermaker en voormalig jeugdwerker André van der Meer trekt dit najaar voor het eerst met een eigen voorstelling het theater in. In Het Huis van de Vader combineert hij persoonlijke verhalen, zelfgeschreven muziek en humor. De gelijkenis van de...