Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over christelijke WK-spelers, een veilige kerk en 'De Vergeten Lijst'
Of beluister op:

Meerartikelen

Draagmoederschap
Persbericht

SGP: 'Excuses aan afstandsmoeders? Stop dan ook met draagmoeders!'

De SGP noemt de excuses van het kabinet aan de afstandsmoeders een belangrijke en terechte erkenning van het leed dat vrouwen en kinderen is aangedaan. “De politiek moet daarom niet overgaan tot wetgeving die opnieuw leidt tot een bewust georganiseer

Ds. C. J. Rijsdijk
Nieuws

Hervormde gemeente Serooskerke brengt beroep uit op ds. C. J. Rijsdijk

De hervormde gemeente te Serooskerke (Het Kruispunt) heeft een beroep uitgebracht op ds. C. J. Rijsdijk (foto). De predikant zou, mocht hij het beroep aannemen, de eerste gemeentepredikant van de in oktober 2020 opgerichte wijkgemeente kunnen worden.

Turks consulaat Jeruzalem
Nieuws

Rapport: 'Turks consulaat in Jeruzalem gevestigd op terrein Syrisch-Orthodoxe Kerk'

Het Turkse consulaat in Jeruzalem is gevestigd op grond van de Syrisch-Orthodoxe Kerk. Dat blijkt uit een rapport van het Jerusalem Center for Applied Policy (JCAP). Volgens de onderzoekers is dat opvallend, omdat veel leden van deze kerk ruim honder

Venezuela noodhulp
Nieuws

Kerken in Venezuela helpen duizenden na verwoestende aardbevingen

Kerken in Venezuela zetten alles op alles om slachtoffers van de zware aardbevingen van 24 juni te helpen. Volgens kerkelijke bronnen zijn mogelijk wel 250.000 mensen dakloos geworden. Het officiële dodental is inmiddels opgelopen tot bijna 2.000, te

Ds. A. T. Vergunst
Video

Ds. Vergunst waarschuwt: "Levensgevaarlijk om gewetensprikken Heilige Geest te negeren"

"Een gewetensprik is niet zaligmakend. Maar als je een gewetensprik negeert, dan ga je de volgende prik al wat minder voelen. Als je dat dan blijft doen, dan stopt de Heilige Geest met het prikken van uw hart en dat is levensgevaarlijk", aldus ds. A.

Agente dreigt boete te geven aan straatpredikers
Nieuws

Agent dreigt christelijke straatpredikers met boete tijdens Pride-evenement

De politie in de Amerikaanse stad Fort Worth onderzoekt een incident tijdens een Pride-evenement. Een agente dreigde daar christelijke straatpredikers met een boete als bezoekers zich beledigd zouden voelen door hun boodschap. Een van de straatpredik

Heilige Grond
Podcast

Is er nog iets heiligs? Theologen in gesprek

Is het heilige verdwenen uit onze tijd, of zoeken we het simpelweg niet meer op de juiste plek? In de podcast Heilige Grond gaat Koos Tamminga in gesprek over de betekenis van het heilige in een moderne samenleving. Wat doet het heilige met mensen, e

soedan
Nieuws

Voormalig moslim mishandeld in kerk vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Een Soedanese christen die zich vanuit de islam tot het christendom bekeerde, is mishandeld in een kerk in een vluchtelingenkamp in Zuid-Soedan. Dat melden Christian Daily en International Christian Concern (ICC). De daders drongen de kerk binnen en

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Moslims ontvoeren tientallen scholieren in Nigeria tijdens examen

Gewapende islamitische extremisten hebben maandag tientallen scholieren ontvoerd van een middelbare school in de Nigeriaanse deelstaat Borno. Volgens International Christian Concern (ICC) vielen de daders de school binnen terwijl leerlingen examens m

pakistan
Nieuws

Christen sterft in Pakistaanse cel na beschuldiging van godslastering

Een 61-jarige christen is in Pakistan overleden nadat hij bijna een jaar in de gevangenis had gezeten op beschuldiging van godslastering. Volgens Morning Star News leed Peter Masih aan vergevorderde dementie en ging zijn gezondheid tijdens zijn gevan

Jannica
Persbericht

Jannica van Barneveld nieuwe voorganger Mozaiek010 Rotterdam

Spreker en aanbiddingsleider Jannica van Barneveld treedt per 1 september 2026 in dienst als voorganger bij Mozaiek010 in Rotterdam. Met haar komst versterkt de kerk haar lokale leiderschapsteam en zet zij een volgende stap in de geestelijke opbouw v

Alie Swillens
Video

Alie Swillens vertelt over dementie en geloof: “Ik laat mijn man niet alleen”

Na vijftien jaar intensieve mantelzorg voor haar moeder kreeg Alie Swillens opnieuw een zware zorgtaak toen haar man begon te dementeren. In het programma Petrus in het land vertelt ze openhartig over de kracht die ze vindt in haar geloof. Alie zorgd

Benaiah
Opinie

Homodebat in de kerk: wie krijgt een vrijkaartje?

Er is al veel over geschreven, gescholden en gedebatteerd. Van een taboe rondom homoseksualiteit in de kerk is al bijna geen sprake meer. Er is zelfs een heuse kerkelijke LHBTI-lobby ontstaan. Gesterkt door recente wetsvoorstellen leidt dit tot belad

Steef de Bruijn
Nieuws

Steef de Bruijn kondigt vertrek aan als hoofdredacteur Reformatorisch Dagblad

Steef de Bruijn legt later dit jaar zijn functie als hoofdredacteur van het Reformatorisch Dagblad (RD) neer. Dat heeft de Erdee Media Groep (EMG) bekendgemaakt. Een sollicitatiecommissie is inmiddels gestart met de zoektocht naar een opvolger. De Br

Grinwis
Nieuws

CU "pissig" over stikstofplannen: "Jesse Klaver is toch niet de dictator van Den Haag?"

SGP en ChristenUnie zijn zeer kritisch op het stikstofplan dat het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA vrijdag presenteerde. Ze komen woensdag samen met andere oppositiepartijen met voorstellen om het plan aan te passen, zo meldt De Telegraaf. Daa

LHBTI-vlag
Nieuws

Amerikaans Hooggerechtshof: staten mogen transgender vrouwen weren uit vrouwensport

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft bepaald dat staten transgender vrouwen, die biologisch gezien nog man zijn, mogen uitsluiten van sportwedstrijden voor meisjes en vrouwen. Dat meldt The Christian Post.   De uitspraak gaat over wetten in de state

Indonesie
Nieuws

Moslims vallen kerk Indonesië binnen en eisen einde aan kerkdiensten

Een groep moslims is op 24 juni een christelijke kerk in het Indonesische Hegarmanah Indah (West-Java) binnengevallen. Ze eisten dat de christelijke gemeente haar bijeenkomsten zou beëindigen. Dat meldt International Christian Concern (ICC), een waak

Kirgizie
Nieuws

Invallen en arrestaties bij huiskerken in Kirgizië

Vijf christenen van de True and Free Reform Seventh-day Adventist Church in Kirgizië zitten sinds 15 juni gevangen, meldt Forum 18. De politie vervolgt de zevendedagsadventisten wegens “productie en distributie van extremistisch materiaal”. De rechtb

Pakistan
Nieuws

Pakistan: ontvoerd christelijk meisje moet bewijzen dat ze 13 jaar is

Een rechter in de Pakistaanse stad Faisalabad heeft opdracht gegeven tot een medisch leeftijdsonderzoek van de 13-jarige Amber Nadeem. Het christelijke meisje werd volgens Morning Star News ontvoerd, gedwongen zich tot de islam te bekeren en uitgehuw

Koning Charles
Nieuws

Voormalig hofpredikant uit stevige kritiek op koning Charles: 'Hij verraadt zijn christelijk geloof'

De voormalige hofpredikant Gavin Ashenden heeft stevige kritiek geuit op de Britse koning Charles. Volgens hem verraadt de koning zijn christelijk geloof, zijn ambt en zijn onderdanen door een nieuwe omschrijving van zijn taak als staatshoofd. Dat sc