Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Preekstoel
Nieuws

Student B. Teunissen aanvaardt beroep van oud gereformeerde gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Stud. B. Teunissen uit Ede heeft het beroep van de oud gereformeerde gemeente (ogg) te Hendrik-Ido-Ambacht als lerend ouderling aangenomen. De kerkelijke gemeente te Hendrik-Ido-Ambacht was vanwege het emeritaat van ds. J. van Prooijen in 2017 al bij

Tom Berendsen
Nieuws

SGP teleurgesteld over reactie kabinet op sluiting protestantse kerken in Algerije

De SGP is teleurgesteld over de reactie van minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (foto) op Kamervragen over de positie van christenen in Algerije. Volgens SGP-Kamerlid Diederik van Dijk spreekt uit de antwoorden te weinig urgentie, terwijl a

AZC Bergschenhoek
Nieuws

Iraans christelijk gezin voelt zich onveilig in AZC Bergschenhoek

Een Iraans christelijk gezin dat verblijft in de opvanglocatie van het COA in Bergschenhoek zegt zich al langere tijd onveilig te voelen vanwege hun geloofsovertuiging. Volgens vader Farhad, een schuilnaam, wordt zijn jonge dochter aangesproken op ha

Israëlische soldaten
Nieuws

Israëlische veiligheidstroepen arresteren Palestijnse christelijke student én voetbalster 

Israëlische veiligheidstroepen hebben deze week de 21-jarige Palestijnse christen Natalie Abu Dayyeh opgepakt tijdens een inval in een studentenwoning nabij de Birzeit Universiteit op de Westelijke Jordaanoever. De arrestatie heeft geleid tot kritiek

Luke Salmons
Nieuws

Britse politie treft schikking met christelijke agent die ontslagen werd na kritiek op islam

De Britse politie van North Yorkshire heeft een schikking getroffen met voormalig politieondersteuner Luke Salmons. Salmons stelde dat hij werd gediscrimineerd vanwege zijn christelijke levensovertuiging nadat hij tijdens een verplichte diversiteitst

André Flach
Nieuws

SGP verzet zich tegen verruiming zondagsopenstelling

De SGP wil voorkomen dat winkels in de toekomst vaker verplicht op zondag hun deuren moeten openen. Samen met de SP heeft de partij Kamervragen gesteld over de evaluatie van de Winkeltijdenwet. Aanleiding is een eerder aangenomen VVD-motie, waardoor

Ds. Oscar Lohuis
Video

Dit is waar ds. Oscar Lohuis moeite mee heeft in het hedendaagse christendom

"Mijn moeite met het christendom vandaag de dag is dat het zo ontzettend veel over ons en over nu gaat", aldus ds. Oscar Lohuis. Volgens de baptistenpredikant is er binnen sommige kerken een naar eigen zeggen christelijke vertaling van de hedendaagse

Isaac Bataga
Nieuws

Kerken spelen belangrijke rol in strijd tegen ebola-uitbraak in Congo

Kerken en hulporganisaties in de Democratische Republiek Congo (DRC) zetten zich actief in om de verspreiding van ebola tegen te gaan. Naast medische hulp proberen zij ook desinformatie te bestrijden en mensen bewust te maken van eenvoudige hygiënema

Meerartikelen

Vluchtelingengebedsweek
Persbericht

Vluchtelingengebedsweek roept christenen op: ‘Hoe lang nog?’

Stichting Gave organiseert van 14 tot en met 20 juni opnieuw de jaarlijkse Vluchtelingengebedsweek. Dit jaar staat de gebedsweek in het teken van de vraag: "Hoe lang nog?", geïnspireerd door Psalm 13. Christenen worden uitgenodigd om een week lang da

Ben Hobrink
Persbericht

Spreker Ben Hobrink onderzoekt historische sporen van Israël in Egypte

Verbleef het volk Israël daadwerkelijk in Egypte en vond de uittocht uit Egypte plaats zoals beschreven in de Bijbel? Over die vragen spreekt auteur en spreker Ben Hobrink op dinsdag 16 juni tijdens een bijeenkomst van Logos Deventer. Volgens de orga

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

De nieuwe hemel en de nieuwe aarde: wat leert de Bijbel?

Wat bedoelt de Bijbel met de nieuwe hemel en de nieuwe aarde? Is het een volledig andere schepping of een vernieuwde versie van de huidige wereld? In deze bijdrage laat Willem J. Ouweneel zien hoe de Bijbel spreekt over Gods uiteindelijke toekomst. D

Midden-Oosten
Positief nieuws

Oorlog in Midden-Oosten leidt volgens evangelisten tot grotere openheid voor Jezus

Terwijl oorlogen en conflicten het Midden-Oosten blijven teisteren, komen volgens verschillende christelijke leiders steeds meer moslims tot geloof in Jezus Christus. Dat blijkt uit een reportage van Christian World News, een programma van CBN News.

Nathan Troost-van Diggelen
Interview

Jonge Theoloog Nathan Troost pleit voor een andere manier van evangeliseren

Nathan Troost-van Diggelen (24) is samen met Rozamaryn Orsel verkozen tot Jonge Theoloog der Nederlanden 2025-2026. Hij wil jongeren verbinden met de rijkdom van de kerkgeschiedenis. Niet door jaartallen te stampen, maar door de vragen van nu te spie

Alie Hoek-van Kooten
Boekfragment

Een medische blik op Jakobs worsteling met God: wat gebeurde er?

Wat gebeurde er precies toen Jakob bij de Jabbok met God worstelde en daarna mank verder moest lopen? In dit boekfragment kijkt arts Alie Hoek vanuit medisch perspectief naar deze bekende Bijbelse gebeurtenis. Wat is een ontwrichte heup eigenlijk? En

Mirjam Bikker
Nieuws

ChristenUnie steunt partijleider Mirjam Bikker in aangescherpte asielkoers

De ChristenUnie blijft verdeeld over de aangescherpte asielkoers van de Tweede Kamerfractie, maar het partijcongres heeft zaterdag wel duidelijk gemaakt dat een meerderheid de lijn van fractievoorzitter Mirjam Bikker niet wil terugfluiten. Een motie

Mexico
Nieuws

Godsdienstvrijheid in Mexico vaak alleen op papier gegarandeerd

Hoewel de Mexicaanse grondwet vrijheid van godsdienst garandeert, worden gelovigen in verschillende delen van het land nog steeds geconfronteerd met discriminatie, bedreigingen en geweld. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de christelijke mensenrec

Hudson en Maria Taylor
Nieuws

Film over zendingspioniers in China moet christenen opnieuw inspireren

Het indrukwekkende levensverhaal van zendingspioniers Hudson en Maria Taylor wordt verfilmd. Regisseur en scenarioschrijver Matt Mikalatos zegt dat het radicale geloof en de toewijding van het echtpaar juist in deze tijd een krachtige boodschap hebbe

Ds. M. Messemaker
Video

Ds. Messemaker vertelt hoe hij aan het sterfbed van een vader zat

"Ik vond het aangrijpend om afgelopen week aan een sterfbed te zitten. 'Maar dominee, dat heeft u toch al duizenden keren gedaan?' Ja, maar nog nooit bij een vader. En dan raakt iemand alles kwijt. Dan komt het erop aan dat je iets hebt wat daarboven

Nijmegen
Nieuws

Video: Man stormt tijdens mis op bisschop De Korte af in Nijmegense kerk

Een opvallend moment in de Nijmegense Maria Geboortekerk afgelopen zondag. Daar stormde een man op bisschop Gerard de Korte af, die de mis leidde. Omstanders voorkwamen dat de man De Korte wist te bereiken. Het incident is intern opgelost, zo laat de

Somalia
Nieuws

Somalië: 22-jarige christelijke vrouw door islamitische familie ziekenhuis ingeslagen

In Somalië is een 22-jarige christelijke vrouw aangevallen door haar familieleden. Ze raakte daarbij dermate gewond dat ze naar het ziekenhuis moest. Daar herstelt ze momenteel van haar verwondingen. Haar islamitische familie viel haar aan nadat ze t