Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #1: Daniël en Mirjam Krol over zoon Yoran
Of beluister op:

Meerartikelen

TUA
Nieuws

Twee studenten toegelaten tot predikantsopleiding Christelijke Gereformeerde Kerken

Het curatorium van de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA) van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK), heeft vrijdag twee studenten toegelaten tot de predikantsopleiding. Dat schrijft het Reformatorisch Dagblad. Het gaat om de 33-jarige A. T

Ds. H. Raveling
Nieuws

Nieuwe predikant voor CGK Winschoten: ds. H. Raveling uit Hilversum

De christelijke gereformeerde kerk te Winschoten (De Rank) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. H. Raveling (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep en zal ds. G. Huisman opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in 2023 naar

Gesprek in de kerk
Nieuws

CHE-docenten pleiten voor meer ruimte voor vrouwelijke theologen

De discussie over de plaats van vrouwen in de kerk krijgt een nieuw hoofdstuk. Twee docenten van de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) reageren kritisch op een recent opiniestuk van de hersteld hervormde dominee T.A. Bakker. 'Bepalen wie mee mogen doe

IDF-soldaten
Nieuws

Libanese christenen laten brief achter voor Israëlische soldaten: ‘Wij houden van jullie’

Israëlische militairen hebben tijdens een operatie in Zuid-Libanon een opmerkelijke brief gevonden van christelijke inwoners die hun dorp hadden verlaten vanwege de gevechten tussen Israël en Hezbollah. In de handgeschreven boodschap bedanken de bewo

EastLake Community Church
Nieuws

Dode en tientallen gewonden na instorten tent tijdens kerkdienst in Verenigde Staten

Een feestelijke bijeenkomst van een Amerikaanse kerk is vrijdagavond geëindigd in een tragedie. Tijdens een openluchtdienst ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van EastLake Community Church in de staat Virginia kwam één persoon om het leven toen

Ds. M. Karens
Video

GerGem-predikant vertelt over catechisant die ooit aan Kohlbrugge vroeg of hij bekeerd was

"De catechisanten vroegen aan dominee Kohlbrugge: 'Bent u bekeerd?' Je zou denken: 'Waar bemoeien ze zich mee? Of je zou boos worden en zeggen: 'Bekeerd? Natuurlijk is een dominee bekeerd.' Weet je wat hij zei? Hij fronste zijn wenkbrauwen en zei: 'G

Pearl Jozefzoon
Persbericht

Pearl Jozefzoon trekt langs kerken met nieuwe ‘Ameezing Grace’-tour voor Rwanda

Zangeres Pearl Jozefzoon gaat dit najaar het land door met haar nieuwe concerttour Ameezing Grace. Tijdens vier avonden staan samenzang, gospelmuziek en verhalen uit Rwanda centraal. De tour wordt georganiseerd in samenwerking met ontwikkelingsorgani

Pieter van Rossum
Interview

Pieter van Rossum wil christenen wakker schudden: kiezen voor Jezus kan levensgevaarlijk zijn

Op 3600 meter hoogte, met duizend meter diepte aan weerszijden, dacht Pieter van Rossum dat zijn leven voorbij was. Het werd geen val, maar wel een kantelpunt. Jaren later koos hij ervoor om Jezus te volgen en liet hij veel zekerheden los. Die overtu

Meerartikelen

Donald Trump
Opinie

Waarom Trump christenvervolging centraal zet in zijn tweede termijn

Tijdens zijn eerste ambtstermijn maakte Donald Trump van de strijd tegen christenvervolging een prioriteit in het Amerikaanse buitenlandbeleid. Christenvervolging wordt niet langer alleen gezien als een mensenrechtenkwestie. Mariam Wahba en Sam Ben-U

Bram Beute
Opinie

De kerk zit vol zondaars: een pleidooi voor meer zondebesef

Veel moderne mensen voelen zich ongemakkelijk bij begrippen als zonde, schuld en verlossing. Toch ziet dominee Bram Beute een pijnlijke blinde vlek ontstaan. Naar aanleiding van het theaterstuk Het hele dorp wist het pleit hij voor een eerlijker omga

Bikker Stoffer
Nieuws

CU en SGP onderstrepen belang van collectieve rustdag na onderzoek

Uit onderzoek van Protestants Nederland en de Vereniging Zondagsrust blijkt dat steeds meer Nederlanders de waarde inzien van een gezamenlijke rustdag. En dat is en belangrijk signaal, zo concluderen de landelijke partijleiders van zowel de ChristenU

ambulance
Nieuws

Christelijke politicus en ondernemer (45) overleden na boom op auto

Gerrit ten Voorde, een 45-jarige christelijke politicus en ondernemer uit Ommeren, is dinsdagmiddag om het leven gekomen nadat er een boom op zijn auto viel. Dat meldt de Protestants Christelijke Groepering (PCG), de lokale politieke partij uit de ge

Ds. M. van Kooten
Video

Ds. Van Kooten vertelt hoe de opa van Spurgeon tijdens de preek het woord nam

"Spurgeon stond op de kansel. Hij oreerde dat niets ons zou kunnen scheiden van de liefde van Christus. De opa van Spurgeon, die vroeger ook predikant was, zei plots: 'Charles (Spurgeon, red.), ga eens opzij. Het is waar wat deze jongen zegt, maar he

Wycliffe
Persbericht

Ondanks jihadistisch geweld krijgt Noord-Togo straks een volledige Bijbel

Ondanks jihadistisch geweld in Noord-Togo werken Bijbelvertalers verder aan de eerste volledige Bijbel in de Moba taal. Volgens Wycliffe-directeur Marinus Lamper laat het project zien in welke nieuwe fase het wereldwijde Bijbelvertaalwerk zich bevind

Ganpat
Opinie

Ondermijnen UFO's en buitenaards leven het christelijke geloof?

Op 7 mei jl. publiceerde CVandaag een kort artikel getiteld “Amerikaanse pastors zouden briefing hebben gekregen over UFO’s en buitenaards leven”. Voorganger Perry Stone wijdde er een video aan, omdat een collega-voorganger hem had laten weten dat hi

MAF
Nieuws

Nieuwe MAF-serie toont geloof, avontuur en zendingswerk vanuit de lucht

MAF Nederland brengt samen met New Faith Network een nieuwe documentaireserie uit over het leven van zendingspiloten wereldwijd. In de zesdelige serie The Bush Pilots worden tien MAF-gezinnen een jaar lang gevolgd tijdens hun werk in afgelegen gebied

Ruth en Aurelio
Podcast

SDOK-podcast: Hoe kun je God prijzen in moeiten en pijn?

Wat doe je als bidden niet meer lijkt te helpen en je alleen nog pijn, angst en uitputting ervaart? In een aflevering van de podcast De Stem deelt SDOK een indringend verhaal over aanbidding te midden van vervolging en geestelijke strijd. De afleveri

Samen Jong Sabine van der Heijden
Interview

Kerk moet jongeren niet opsluiten in jeugdwerk: "Het gaat om de hele gemeente"

Wat als jongeren de kerk verlaten, niet omdat ze niet geloven, maar omdat ze niet gezien worden? Sabine van der Heijden, auteur van Samen Jong en al ruim dertig jaar actief in het onderwijs en jongerenwerk, pleit voor een kerk die jongeren ruimte en

Symphony of Praise
Persbericht

Symphony of Praise keert terug met drie avonden vol aanbidding

Het jaarlijkse concertproject Symphony of Praise keert deze zomer terug met drie avonden vol lofprijzing, samenzang en symfonische muziek. Na eerdere succesvolle samenwerkingen tijdens de Passion-concerten van Adrian Snell slaan The Choir Company en

Johan Schep
Video

Johan Schep: "In Gethsemane werd de strijd voor onze redding gestreden"

In een videoboodschap van het YouTube-kanaal Growing Faith staat Johan Schep stil bij de gebeurtenissen in de hof van Gethsemane. Volgens hem laat deze aangrijpende episode zien hoe Jezus zich volledig onderwierp aan de wil van Zijn Vader om de weg n