Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #8 : Jafeth en Sifra Bekx over aanbidding als levensstijl
Of beluister op:

Meerartikelen

IPC
Nieuws

Handelsverbod op Israëlische producten vanaf 22 september: Christenen voor Israël reageert

Het Nederlandse import- en handelsverbod op Israëlische producten uit Judea en Samaria treedt op 22 september in werking. Voor het Israël Producten Centrum (IPC), dat nauw verbonden is aan Christenen voor Israël, betekent het besluit dat het de samen

JD Vance
Nieuws

Christenen mogen hun geloof volgens JD Vance niet opsluiten in de kerk

De Amerikaanse vicepresident JD Vance vindt dat christenen hun geloof niet moeten beperken tot het privéleven. In dit interview zegt hij dat Jezus Christus ook richting geeft aan politieke en economische keuzes. "De duivel misleidt op intelligente wi

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons vertelt in preekfragment waar hij soms enorm onder lijdt

'Want zo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft.' Deze woorden uit Johannes 3 vers 16 vormen de kern van het christelijk geloof. Tegelij

Vietnam
Nieuws

119 christenen in Vietnam aangepakt wegens vermeende banden met verboden beweging

De Vietnamese autoriteiten hebben in de eerste helft van dit jaar 119 christenen gestraft vanwege vermeende banden met een verboden separatistische beweging. Het gaat onder meer om verhoren, administratieve sancties, arrestaties en strafrechtelijke v

kerk
Nieuws

Vrouw neergestoken tijdens gebed in Ierse kerk

Een vrouw van in de vijftig is dinsdag ernstig gewond geraakt nadat zij tijdens het bidden werd neergestoken in een katholieke kerk in het Ierse Tramore, in County Waterford. De vrouw verkeert niet in levensgevaar. De politie heeft een man van in de

HelloBible
Nieuws

Nieuwe AI-app wil christenen persoonlijk begeleiden bij Bijbellezen en gebed

De christelijke AI-app HelloBible is deze week officieel in Nederland gelanceerd. De app wil gebruikers niet alleen antwoord geven op geloofsvragen, maar hen ook persoonlijk begeleiden bij Bijbellezen, gebed en geloofsgroei. Volgens de initiatiefneme

ELIN - Delen
Video

ELIN brengt nieuw lied en videoclip uit: 'Geluk is wat we delen'

De christelijke band ELIN heeft een nieuw lied met videoclip uitgebracht. Het nummer Delen roept christenen op om Gods liefde niet voor zichzelf te houden, maar uit te delen aan de mensen om hen heen. In het lied staat de vraag centraal hoe gelovigen

Doerksen
Nieuws

Aanbiddingsleider Brian Doerksen (60) overleden: 'Hij was tot het allerlaatst een baken van licht'

De Canadese aanbiddingsleider en liedschrijver Brian Doerksen is overleden. Hij stierf dinsdag op 60-jarige leeftijd in zijn woning, omringd door zijn gezin, nadat eerder dit jaar bekend werd dat hij ernstig ziek was. Dat maakt zijn familie bekend. 

Meerartikelen

Ron van der Spoel
Preekverslag

Ron van der Spoel: “Heb je mensen lief die het bloed onder je nagels vandaan halen?”

“Mijn vrede geef Ik jullie.” Voor dominee Ron van der Spoel vormen die woorden uit Johannes 14 de kern van Jezus’ boodschap. Tijdens de New Wine Zomerconferentie sprak hij over de vrede die Christus als erfenis nalaat. Die vrede betekent niet dat all

Nigeria
Nieuws

Vrouw en drie kinderen van Nigeriaanse predikant ontvoerd door islamitische extremisten

De vrouw en drie kinderen van een Nigeriaanse predikant zijn ontvoerd door vermoedelijk Boko Haram- of ISWAP-strijders. De ontvoering vond plaats op 19 juli op de weg tussen Maiduguri en Damasak in de noordoostelijke deelstaat Borno. Dat meldt Intern

Ilse
Levensverhaal

Ilse worstelde jarenlang met depressies en vond rust bij God

Jarenlang kampte Ilse met zware depressies. Een belangrijke verandering kwam toen ze besefte dat ze haar leven niet zelf in de hand hoefde te houden, maar mocht vertrouwen op God. In het KRO-NCRV-programma Petrus in het land vertelt ze hoe haar geloo

Evert Adams
Opinie

Is Gods Koninkrijk de sluitpost op onze begroting geworden?

In deze periode verschijnen in kerkelijke dorpen de aankondigingen voor rommelmarkten en kerkpleinmarkten. Evert Adams begrijpt daar weinig van. Waarom zamelen christenen oud papier, afgedankte meubels en andere spullen in om daarmee jongerenwerk, ev

Fausto Tumolo
Opinie

De onvergeeflijke zonde: blus de Heilige Geest niet uit

Jezus sprak over één zonde die niet vergeven zal worden: de lastering tegen de Heilige Geest. Volgens Fausto Tumolo is die waarschuwing nog altijd actueel. Hij roept christenen op om het werk van de Heilige Geest niet te snel af te wijzen of als demo

azc
Nieuws

Kabinet erkent probleem rond bedreigde christelijke asielzoekers en wil daders harder aanpakken

Bedreigingen en intimidatie van christelijke asielzoekers in Nederlandse asielzoekerscentra zijn 'onaanvaardbaar'. Dat schrijft minister Van den Brink (Asiel en Migratie) in antwoorden op Kamervragen van ChristenUnie en SGP. Tegelijkertijd erkent het

Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Ds. K. H. Bogerd verzorgt zaterdag matineeconcert in Dorpskerk Ouddorp

Komende zaterdag verzorgt ds. K. H. Bogerd een matineeconcert in de hervormde Dorpskerk van Ouddorp. Tijdens het concert, dat zaterdagochtend vanaf 11:00 uur aanvangt, zal het thema 'Ruwe stormen mogen woeden' centraal staan. De toegang is vrij, wel

Ds. K. H. Bogerd & prof. dr. Marten van Willigen
Persbericht

De hoop van Gods Koninkrijk in de prediking: bekijk vijfde editie Preektocht terug

Wat gebeurt er wanneer een Bijbeltekst niet alleen historisch wordt uitgelegd of toegepast op het christelijke leven, maar ook wordt gelezen vanuit het perspectief van Gods komende Koninkrijk? Die vraag stond centraal tijdens de vijfde editie van de

Genève
Nieuws

Politici in Genève mogen niet zichtbaar religieuze symbolen dragen, christenen naar rechter

Drie christenen hebben een rechtszaak aangespannen tegen een nieuw verbod op zichtbare religieuze symbolen voor politici in het Zwitserse kanton Genève. Volgens hen beperkt de maatregel de godsdienstvrijheid en kan die gevolgen hebben voor alle geloo

Philip North
Nieuws

Bisschop waarschuwt voor "ontvlambaar document": "Antisemitisme wakkert verder aan"

De beslissing van de generale synode van de Church of England om het omstreden document Kairos Palestine II officieel te bespreken, zal het groeiende antisemitisme in Groot-Brittannië verder aanwakkeren. Daarvoor waarschuwt de Anglicaanse bisschop va

trouwen
Nieuws

Trouwen met z'n drieën? SGP eist uitleg na opvallende ceremonie

Het opvallende nieuws dat drie personen afgelopen week met elkaar in het huwelijk traden in Lopikerkapel leidt tot gefronste wenkbrauwen bij SGP-Kamerlid Diederik van Dijk. Hij stelt Kamervragen over de situatie omdat het tegen de Nederlandse wet ing

Ds. A. M. Clement
Nieuws

Nieuwe predikant voor NGK Lelystad: ds. A. M. Clement

De Nederlands gereformeerde kerk (NGK) te Lelystad (Lichtbron) beschikt binnenkort over een nieuwe predikant. Ds. A. M. Clement (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant volgt in de Lichtbron de in 2024 naar Ermelo vertrokken ds. C.