Agnes Kombrink is op ‘rouwreis’: "Ik wilde niet bitter, maar beter worden"

Interview 5 februari 2025 4 minuten Inge-Mirjam Bosveld Ester
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen
Agnes met haar man Teun, beeld Henrieke van Assen

Agnes Kombrink heeft het geloof in Jezus door de diepte heen gevonden en hervonden. Twaalf jaar is ze mantelzorger geweest voor haar man voordat ze in 2021 afscheid van hem moest nemen. Nu is Agnes (71) actief als coach en rouwbegeleider. "Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen.”

"Als oudste dochter in een rooms-katholiek gezin in Amsterdam. Ik had een onveilige jeugd. Mijn ouders kwamen getraumatiseerd uit de oorlog. Ze praatten er niet over om mij te sparen. Al vrij snel kwamen er kreukels in hun huwelijk. Op mijn elfde zijn ze gescheiden en kwam er een nieuwe meneer in huis. Ik vond het een engerd en moest al snel papa zeggen. Hij misbruikte mij een jaar lang. Mijn moeder ontdekte dat misbruik en zei: ‘Het stopt nu.’ Het stopte, maar het ging direct in de doofpot. Ik kreeg geen vragen of hulp. Het maakte dat ik enorm aan het twijfelen sloeg over wat liefde is. Ondertussen deed ik alles om maar niet thuis te hoeven zijn. Ik was een eenzame tiener.”

Kreeg je het geloof van huis uit mee?
"Nee, mijn moeder ondervond afwijzing vanwege haar scheiding. Ze raakte verbitterd over het geloof en over de kerk. Maar – humor van God – de dochter van mijn stiefvader kwam tot geloof en zei tegen mij: ‘Agnes, Jezus houdt van jou!’ Het maakte me boos en opstandig, maar zij bleef getuigen over Gods liefde voor mij. Was God er dan voor mij? Was Hij écht liefde? Ik zocht en was wanhopig! Uiteindelijk kwam ik op zaterdag 23 oktober 1971 tot geloof. Dat was het grootste kantelpunt in mijn leven. En dat ik met mijn man Teun mocht trouwen.”

Ging het daarna beter?
"Teun was een grote lieverd. We zijn getrouwd op 18 juli 1975 en kregen vier kinderen. We waren actief in de kerk. Vijftien jaar lang stonden we elke zaterdag op de Dam in Amsterdam te evangeliseren. Het was een mooie tijd. Ik was gelukkig en tevreden, maar op het moment dat mijn dochter de leeftijd kreeg van mijn misbruik, sloegen alle stoppen door. Ik kreeg een burn-out. Daarna ben ik in therapie gegaan om de onveiligheid en het misbruik van mijn jeugd te verwerken. Ik vond dat ik mijn stiefvader moest vergeven, maar mijn psycholoog zei: ‘Jij gaat nog niks vergeven. Ga eerst maar eens boos worden.’ Mijn stiefvader betoonde geen spijt en zei: ‘Ik dacht dat jij het ook fijn vond.’ Met mijn verstand heb ik hem vergeven, maar vertrouwen: nee, en dat hoefde ook niet meer. Mijn hart is losgekomen uit zijn manipulatie. Ik was vrij!”

Na gelukkige jaren werd je in 2010 weer getroffen door groot verdriet.
"Teun bleek progressieve parkinson te hebben. Als mantelzorger kon ik hem niet meer alleen laten. Daardoor stopte ik met werken. Hij werd rolstoelafhankelijk en ook zijn spraak viel weg. Ik raakte hem kwijt in de mist, zo leek het. In Psalm 69 staat zoiets als: ‘Red mij, want ik verdrink.’ Nou, zo voelde het een beetje. Hoe ga je om met lijden? Dat is heel lastig. Mijn kinderen hebben veel gedaan, maar ze zeiden ook: ‘Mam, wij kunnen niet dragen wat jij moet dragen.’ De laatste vier jaar zat Teun in een verpleeghuis. Het voelde als verraad dat ik hem daar achterliet. Ik schreeuwde het uit naar de hemel, maar die leek wel van koper. Ik was in die tijd veel aan het mopperen. Op 18 maart 2021 is Teun overleden. Weet je wat ik de mooiste tekst in de Bijbel vind? ‘Jezus weende.’ En: ‘Gelukkig de treurenden. Zij zullen getroost worden.’ Door de hele situatie heen ben ik toch God gaan zoeken.”

Midden in die moeilijke tijd ben je gaan studeren. Waar haalde je de moed vandaan?
"Door de coronapandemie had ik meer tijd en ik realiseerde me dat ik na Teuns overlijden iets wilde betekenen voor anderen. Dus deed ik de coach-opleiding van Total Balance en daarna de Masterclass Rouw & Verlies. Ik wilde niet bitter, maar beter worden. Wat ik leerde, was zo mooi: dat wilde ik doorgeven. Nu bevraag ik mensen en luister zonder oordeel, in individuele gesprekken en in rouwgroepen. Omdat ik zelf zo diep gezeten heb, heb ik hoop voor mensen. Er is geen put zo diep of Jezus ziet je!

Dansen
Gods woord speelt een grote rol: ik eet van Gods Woord. Ook geef ik lessen door uit onder andere de boeken van C.S. Lewis, Manu Keirse en Henri Nouwen. Zo kwam ik De Keuze van Edith Eva Eger tegen. Zij maakte de keuze om te dansen toen ze voor Mengele stond. Zij zei: ‘We kunnen de pijn niet uitwissen. Maar we zijn vrij om te accepteren wie we zijn en wat ons is overkomen, én om verder te gaan!’ Ondertussen zet ik mijn rouwreis voort. Soms ga ik gewoon een dag met Teun aan de gang. Dan bekijk ik de foto’s en stroomt de liefde. Ik ben rijk gezegend.”

Lees het gedicht dat Agnes schreef kort na het overlijden van haar man.

Ik heb ervan gedroomd.
Jij en ik, ik en jij. Samen wij, samen sterk.
En nu dan? Geen wij, maar ik.
Ik alleen, anders geen.

Geen antwoord, geen tegenspraak.
Geen voelen of goed bedoelen.
Help, mijn hoofd is te klein. Klein ben ik in mijn zijn.
Op en neer, heen en weer en dan weer terug.
Het verlangen naar jou.
Jouw ogen die zeggen: ik houd alleen van jou.
En nu? Rust – stilte – geen klankbord meer.
Heen en weer – door de wind bewogen
beweegt het brein. En snakt ernaar te ‘zijn’.
Hoofd en handen, kom doe es lief
Ik mis je zo, zo intens mijn lief.
Ga terug naar de pijn. In de mist van mijn brein
en adem groot en adem klein. Het gemis zal er altijd zijn.
Het hoort bij mij – en ik, ik omarm jou – bedank jou
dat jij er wilde zijn voor mij, voor mij alleen.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth magazine. Wil jij meer van deze interviews? Ontvang nu het boek 'Houvast' bij een jaarabonnement.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlDuurzaamheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Arnold Huijgen
Nieuws

Arnold Huijgen blijft jaar langer Theoloog der Nederlanden, jonge theologen nemen afscheid

Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen (foto) blijft een jaar langer in functie. Zijn termijn is verlengd tot november 2027. De twee Jonge Theologen der Nederlanden, Rozamaryn van den Broek-Orsel en Nathan Troost-van Diggelen, kiezen er...

Congo
Nieuws

Nieuwe aanvallen islamistische terroristen in Oost-Congo: tientallen doden

Islamistische terroristen hebben opnieuw dodelijke aanvallen uitgevoerd in Oost-Congo. In het gebied Mambasa vielen op 10 november volgens International Christian Concern (ICC) 26 doden. Op 12 november volgde een aanval op Mabalako, met vier doden....

Hour of Power - Remco Bastiaansen
Nieuws

Zondag is wedstrijddanser Remco Bastiaansen te gast in Hour of Power: "Mijn carrière leek na ongeluk voorbij"

In 2010 werd Remco Bastiaansen aangereden. "Mijn hele carriére als professioneel danser leek voorbij. Maar God was toen heel duidelijk aanwezig." Zondag om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7, zie je het bij Hour of Power.

Sjoel Brielle
Nieuws

Ophef rond 'Palestina-expositie' in sjoel Brielle, politie bezoekt criticus thuis

Een 'Palestina-expositie' in de voormalige synagoge van Brielle zorgt voor ophef. De tentoonstelling van vredesorganisatie Pax voor Vrede opent morgen in De Sjoel, tegenwoordig eigendom van de plaatselijke protestantse gemeente. Ondanks klachten en...

Conversietherapie
Nieuws

Bisschoppen vrezen dat Brits verbod op 'conversietherapie' ook gebed strafbaar maakt

De katholieke bisschoppen van Engeland en Wales maken zich ernstige zorgen over een Brits wetsvoorstel dat zogenoemde conversietherapie moet verbieden. Volgens de bisschoppen dreigt de wet ook gevolgen te krijgen voor gebed, pastorale gesprekken en...

Klooster Nieuw Sion
Persbericht

Tien jaar Klooster Nieuw Sion: springlevend kloosterleven in nieuwe vorm

Klooster Nieuw Sion bij Deventer bestaat tien jaar. Terwijl traditionele kloostergemeenschappen in Nederland kleiner worden, groeit de belangstelling voor stilte, gemeenschapsleven en monastieke spiritualiteit. Nieuw Sion verbindt oud en nieuw door...

Rechtszaak rond abortus
Nieuws

Amerikaanse staat beschuldigt rechter van discrimineren christelijke getuigen in abortuszaak

De Amerikaanse staat Kansas beschuldigt een rechter ervan christelijke deskundigen te hebben gediscrimineerd vanwege hun geloofsovertuiging. Volgens advocaten van de staat heeft de rechter hun getuigenissen onvoldoende meegewogen bij een uitspraak...

Premier Péter Magyar
Nieuws

Hongarije schrapt verplichte hartslagcontrole bij abortus: christenpolitici reageren geschokt

Hongaarse vrouwen die een abortus overwegen, hoeven straks niet meer verplicht kennis te nemen van de hartslag van hun ongeboren kind. Dat kondigde premier Péter Magyar donderdag aan, meldt persbureau Reuters. De christendemocratische partij KDNP...

Meerartikelen

Jennifer Guetta
Persbericht

Bijbels archeologe Jennifer Guetta komt naar Nederland met boek over 'Izebel-geest'

De in Israël woonachtige bijbels archeologe en schrijfster Jennifer Guetta komt deze maand naar Nederland om haar nieuwste boek De Izebel Misleiding te presenteren. Daarin onderzoekt ze hoe de Bijbelse figuur Izebel volgens haar symbool staat voor...

ID
Nieuws

Al zestien jaar christen, maar officieel nog moslim: Maleisiër vecht voor erkenning

Shameer is 34, leeft sinds zijn achttiende als christen en trouwde met een christelijke vrouw. Toch beschouwt de Maleisische overheid hem nog steeds als moslim. Zelfs na 72 zittingen bij een islamitische rechtbank kreeg hij geen erkenning van zijn...

Kenia
Nieuws

Vijf christelijke wegenbouwers onder acht doden bij terreuraanslag in Kenia

Bij een terreuraanslag op een wegenbouwteam in het noordoosten van Kenia zijn dinsdag 10 november acht mensen gedood. Onder hen waren volgens International Christian Concern (ICC) vijf christelijke wegenbouwmedewerkers. De politie vermoedt dat...

Kees van helden
Opinie

De splinter en de balk van de pro-gender- en pro-abortusbeweging

In 2021 verscheen het rapport: ‘Tip of the Iceberg – Religious Extremist Funders against Human Rights for Sexuality and Reproductive Health in Europe 2009 - 2018’. Dit rapport is geschreven door een goed gefinancierde lobbyclub in Brussel het...

Open doors
Nieuws

Open Doors-dag zaterdag uitverkocht: thuis meekijken kan wel

De Open Doors-dag op zaterdag 14 november in Barneveld is uitverkocht. Zowel voor het middag- als het avondprogramma zijn geen kaarten meer beschikbaar, meldt de organisatie. Belangstellenden kunnen de bijeenkomst wel thuis volgen via een livestream....

zaltbommel
Nieuws

Gemeente Zaltbommel koopt monumentale kerk voor één euro: kerkdiensten blijven

De gemeente Zaltbommel neemt de monumentale Sint-Maartenskerk en kerkgebouw Het Anker voor een symbolisch bedrag van twee euro over van de Protestantse Gemeente Zaltbommel. Dat meldt Omroep Gelderland. De kerkdiensten in de Sint-Maartenskerk...

Abortus
Nieuws

Recordaantal handtekeningen voor NPV-petitie tegen late abortussen

De NPV heeft met haar petitie tegen abortussen tussen de 22e en 24e zwangerschapsweek een recordaantal handtekeningen verzameld. Niet eerder werd een petitie van de christelijke patiëntenorganisatie zo vaak ondertekend, schrijft het Nederlands...

Patrick
Opinie

Een SGP-Kamerlid herinnerde mij eraan waar het werkelijk om gaat

“Ik ben op weg naar het Vaderhuis en onderweg schrijf ik nog wat moties.” Die woorden van SGP-Kamerlid Diederik van Dijk bleven bij me hangen na ons gesprek voor het Cvandaag-programma Van Hart tot Hart. We spraken uitgebreid over Christus, genade en...

Nigeria
Nieuws

Amerikaanse hoorzitting over Nigeria: geweld tegen christenen houdt aan ondanks politieke druk

Een jaar nadat de Verenigde Staten Nigeria opnieuw aanmerkten als land waar de godsdienstvrijheid ernstig wordt geschonden, blijven christelijke gemeenschappen slachtoffer van moord, ontvoering en verdrijving. Dat stond donderdag 12 november centraal...

Hans Maat
Opinie

We waarschuwen voor dwaalleraren, maar lopen het risico Gods Geest te belasteren

De aandacht voor de Heilige Geest groeit, maar daarmee ook de kritiek op charismatische christenen. Voorgangers worden op sociale media als dwaalleraren bestempeld en waarschuwingen voor de zogenoemde New Apostolic Reformation nemen toe. Hans Maat...

Christie
Podcast

Christie wilde niet meer leven, maar vond nieuwe hoop in God

Na de scheiding van haar ouders belandde Christie in een diepe depressie. Ze worstelde met stemmen, zocht haar toevlucht tot drank en drugs en kreeg te maken met mishandeling en misbruik. Op een bepaald moment wilde ze niet meer verder leven. Toch...

Erik Scherder
Nieuws

Erik Scherder over inclusief onderwijs: "Het is ongelooflijk belangrijk dat alle kinderen mee kunnen doen"

Wat gebeurt er in het brein van een kind als het de kans krijgt om te leren, zich te ontwikkelen en mee te doen? Die vraag stond centraal in de lezing van neuropsycholoog Erik Scherder tijdens het Impactdiner afgelopen dinsdag van SeeYou, rond het...