Tearfund-directeur bezocht vluchtelingenkampen: "Veel vrouwen weten niet waar hun man is"

Interview 20 november 2024 6 minuten Tearfund
Guido de Vries

De humanitaire crisis in Soedan is ongekend. Tearfund biedt noodhulp in Soedan en buurlanden Tsjaad en Zuid-Soedan. Directeur Guido de Vries heeft jarenlang in Soedan gewoond en begin november bezocht hij twee kampen in Tsjaad waar Soedanese vluchtelingen worden opgevangen. "Wat hier gebeurt, is onrecht. Mensen die niets met geweld, conflict of politiek te maken hebben, zijn hier het meest kwetsbaar en worden het hardst getroffen."

Sinds er een nieuwe golf van geweld uitbrak op 15 april 2023, zijn duizenden mensen omgekomen en meer dan 10 miljoen mensen op de vlucht geslagen. Er is een enorme hongersnood door een extreem tekort aan voedsel en met de dag neemt de nood toe. Tearfund biedt noodhulp in Soedan en buurlanden Tsjaad en Zuid-Soedan. Directeur Guido de Vries bezocht begin november twee kampen waar Soedanese vluchtelingen worden opgevangen.

Guido de Vries: "Ik heb in totaal vijf jaar in hoofdstad Khartoem gewoond. In de eerste periode van 2016 tot 2019 werkte ik voor een ngo. Vanaf eind 2020 ging ik aan de slag bij de Verenigde Naties en het was mijn opdracht om de burgerregering te helpen bij de overgang van dictatuur naar democratie. Door de coup van het leger en de Rapid Support Forces (RSF, een paramilitaire groep, red.) in 2021 werd mijn werk echter onmogelijk gemaakt en in 2022 besloten we als gezin terug te keren naar Nederland. Nog geen half jaar later begon de machtsstrijd tussen het leger en de RSF. De RSF heeft vooral in Darfur etnische zuiveringen uitgevoerd. Geweld, moorden, plunderingen en verkrachtingen, tot op de dag van vandaag. Gruwelijk, ik heb er geen ander woord voor."

Is het ooit rustig geweest in Soedan?
"Het land kent een lange geschiedenis van gewelddadige conflicten. Berucht zijn de genocide in Darfur aan het begin van deze eeuw en de oorlog in het zuiden van het land. Die strijd stopte toen Zuid-Soedan onafhankelijk werd. Er waren sindsdien nog wel conflicten, vaak tussen herders en boeren. Het ging dan over wie het vruchtbare land zou krijgen of wie er toegang tot water had. Binnen het officiële en traditionele rechtssysteem konden die meestal worden ondervangen. Maar spanningen namen wel weer toe omdat de vraag naar goede grond en water toenam. De bevolking groeide en door het veranderende klimaat was er steeds meer verwoestijning in het land. Meer mensen moesten het dus met minder doen. Het zorgde voor nieuwe conflicten die verwoesting brachten en voor onveiligheid zorgden.

"Daarnaast sloegen 10 miljoen mensen op de vlucht. Laat dat aantal eens op je inwerken. Dat is meer dan de helft van alle Nederlanders."

De geweldsexplosie die in april 2023 kwam als gevolg van de strijd tussen het leger en RSF heeft voor een onvoorstelbaar aantal doden en gewonden gezorgd. Daarnaast sloegen 10 miljoen mensen op de vlucht. Laat dat aantal eens op je inwerken. Dat is meer dan de helft van alle Nederlanders. Een deel van de Soedanese bevolking zit vast in eigen land en kan geen kant op. Het andere deel is het gelukt om de grens over te gaan en wordt opgevangen in onder meer de buurlanden Tsjaad en Zuid-Soedan."

Wat doet Tearfund?
"Wij zijn actief in Soedan in de westelijke provincie Central Darfur en daar is onze hulpverlening vooral gericht op voedselvoorziening. Het plan was dat ik begin november dat project zou bezoeken. Helaas bleek dat niet mogelijk, omdat ik dan door een gebied moest reizen dat op dit moment zeer onveilig is. 

Tearfund werkt ook in het grensgebied met Tsjaad en daar heb ik de vluchtelingenkampen in Arkoum en Adré bezocht. Ons project daar richt zich vooral op watervoorziening."

"De mannen zijn vaak achtergebleven in Soedan, gevlucht of gedood. De meeste vrouwen weten niet waar hun man is."

Wat trof je aan?
"De locatie was eigenlijk bedoeld voor de opvang van 40.000 personen, maar er wonen er 200.000. Ondanks de vele mensen was het stil in het kamp, en je voelde de opgelopen trauma’s. 95 procent van de mensen zijn vrouwen en kinderen. De mannen zijn vaak achtergebleven in Soedan, gevlucht of gedood. De meeste vrouwen weten niet waar hun man is. Op het terrein stonden zelfgemaakte hutjes van materialen die de VN of hulporganisaties beschikbaar hadden. En wat je vooral ziet, is dat er een groot tekort is aan van alles en dat alles van buiten het kamp moet worden aangeleverd. 

Ik ontmoette Arafa, een vrouw van in de dertig en moeder van 6 kinderen. Met het hele gezin is ze drie dagen onderweg geweest. Lopend, en bovendien zwanger van haar jongste. Die is later in het kamp geboren. Tijdens hun vlucht moesten ze regelmatig schuilen voor de milities, uit angst om verkracht of vermoord te worden. Uiteindelijk kwamen ze in het kamp aan en kregen ze een plekje aangewezen waar ze een hutje mochten bouwen."

Op de foto zie je toch ook lachende kinderen.
"Ja, dat klopt. Kinderen weten zich hier in het kamp gelukkig veilig, en: kinderen zijn kinderen. Zij willen spelen. Hier en daar wordt ook onderwijs gegeven. Alhoewel, dat is vooral in de open lucht en voor zover er docenten zijn. De meeste kinderen gaan hier niet naar school. 

Je ziet dat het leven hier zo goed en zo kwaad weer wordt opgepakt, en dat er zelfs ook iets van een economie ontstaat. De oudste dochter van Arafa bakt bijvoorbeeld koekjes en verkoopt deze aan mensen die nog wat spaargeld hebben kunnen meenemen. Zo wordt er toch een bescheiden inkomen gegenereerd."

"Mensen die niets met geweld, conflict of politiek te maken hebben, zijn hier het meest kwetsbaar en worden het hardst getroffen."

Wat raakte jou het meest? 
"De uitzichtloosheid. Mensen zitten hier waarschijnlijk voor een lange tijd omdat ze alleen terug naar huis kunnen wanneer het daar weer veilig en rustig is. En dan de vraag: wat zullen ze thuis aantreffen? Zien de vrouwen hun man nog terug, kinderen hun vader? 7 tot 10 miljoen Soedanezen hebben niet genoeg te eten en dat aantal neemt alleen maar. Landbouw wordt onmogelijk gemaakt door al het geweld. Het is simpelweg te onveilig om als boer op het veld te werken. Het resultaat is dat er al op verschillende plekken in Soedan hongersnood is en dat zal zich alleen maar verder uitbreiden."

Grijpt het je niet naar de keel?
"Ja, het is onrecht wat hier gebeurt. Mensen die niets met geweld, conflict of politiek te maken hebben, zijn hier het meest kwetsbaar en worden het hardst getroffen. Haast automatisch zet me dat in een actiemodus en ik kijk waarmee we een verschil kunnen maken. Gelukkig kan Tearfund wat doen. We hebben in Arkoum bijgedragen aan de realisatie van twee watertorens. Er zijn 70 meter diepe gaten geboord en nu kan er via zonne-energie water worden gepompt naar twee gigantische tanks die elk 50.000 liter kunnen opslaan. Via leidingen komt het water in de kampen terecht en daardoor hebben dagelijks 20.000 mensen toegang tot schoon drinkwater. Het is iets heel concreets en het heeft serieuze impact in het leven van deze groep mensen."

Is er hoop?
"Aan het eind van mijn gesprek met Arafa vroeg ik haar: waar word je blij van? Ze antwoordde met: ‘van het feit dat ik mijn kinderen om mij heen heb.’ Te midden van de ellende, en met haar baby in haar armen, keek Arafa naar het leven, naar de lichtpuntjes dat ze om zich heen had. In Jesaja 9 staat ‘Het volk dat in duisternis ronddoolt ziet een schitterend licht. Zij die in het donker wonen, worden door een helder licht beschenen.’ En even verderop in het hoofdstuk staat ‘Een kind is ons geboren, een zoon in ons gegeven’. Is er hoop? Ja, dat is wat ik geloof. De realiteit in het kamp geeft een onbevredigend gevoel, maar het vertrouwen dat het God is die werkt aan het herstel van al het onrecht door ons heen, werkt bevrijdend."

Bovenstaand artikel verscheen op de website van Tearfund en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Tearfund zet zich samen met EO Metterdaad en ZOA in om de bevolking in Soedan te ondersteunen met noodhulp. Klik hier voor meer informatie.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...

Gaza
Nieuws

Kardinaal spreekt met christenen in Gaza: ‘Een hoekje paradijs, omringd door de hel’

Terwijl het geweld in Gaza ondanks het staakt-het-vuren voortduurt, probeert een kleine christelijke gemeenschap overeind te blijven. Kardinaal Claudio Gugerotti sprak deze week via een videoverbinding met de katholieke parochie van de Heilige...

Iran
Nieuws

Kerst onder druk in Iran: gelekt document noemt vergaande maatregelen

Een gelekt document wijst volgens mensenrechtenorganisatie Article18 op Iraanse plannen om kerstvieringen en de verkoop van christelijke artikelen te beperken. Scholen zouden geen kerstvieringen mogen houden en hotels geen kerstbomen mogen...

Amerikaanse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Amerikaanse bisschoppen vrezen verruiming abortuswetgeving na winst Democraten

Amerikaanse katholieke bisschoppen vrezen dat de abortuswetgeving wordt verruimd nu de Democraten vanaf 2027 de meerderheid krijgen in beide Kamers van het Amerikaanse Congres. Bisschop Daniel Thomas, voorzitter van de pro-lifecommissie van de...

Vluchtelingen
Nieuws

Nederland wil met vier andere landen asielzoekers naar Rwanda sturen, bisschop bezorgd

Nederland en vier andere Europese landen willen een uitzetcentrum voor afgewezen asielzoekers openen in Rwanda. Dat meldt het Katholiek Nieuwsblad. Bisschop Gerard de Korte deelt in gesprek met datzelfde medium zijn zorgen en benadrukt dat de...

Christian Emmanuel Sanon
Nieuws

Amerikaanse voorganger betrokken bij moordcomplot tegen Haïtiaanse president

De Amerikaans-Haïtiaanse voorganger Christian Emmanuel Sanon (68) is schuldig bevonden aan betrokkenheid bij het complot rond de moord op de Haïtiaanse president Jovenel Moïse in 2021. Dat meldt persbureau Associated Press (AP). Sanon was...

Meerartikelen

Toren van Babel – Nieuwe Verhalen
Persbericht

Bijbelverhaal over Toren van Babel centraal in nieuwe tentoonstelling in Breda

Hoe kunnen mensen elkaar nog begrijpen in een samenleving waarin meningen steeds verder uiteenlopen? En welke rol speelt taal bij het verbinden of verdelen van mensen? In Stedelijk Museum Breda opent op 21 november de tentoonstelling Toren van...

aartsbisschop
Nieuws

Aartsbisschop vastgebonden en beroofd in Syrië: kerkleiders eisen bescherming voor christenen

Een aartsbisschop die in zijn kantoor wordt vastgebonden en beroofd. Een christelijke juwelier die wordt ontvoerd en gemarteld. Syrische kerkleiders slaan alarm over de veiligheid van christenen in hun land. Ook SGP en ChristenUnie vragen om...

Notre Dam
Nieuws

Wereldsteden kleuren rood voor vervolgde christenen, maar Salzburg weigert verlichting stadhuis

Van de Notre-Dame in Parijs tot kerken in Londen en Madrid: op tal van plaatsen kleurden woensdag gebouwen rood om aandacht te vragen voor vervolgde christenen. In Salzburg ontstond juist ophef. De communistische locoburgemeester wees een verzoek...

Walid Alasaad
Interview

Syrische voorganger houdt Nederlandse kerken spiegel voor: "Hier is het vaak meer ik dan wij"

Als de Syrische Walid Alasaad (49) terugkijkt op zijn leven, ziet hij hoe God hem stap voor stap heeft voorbereid op zijn roeping. Via een twaalf jaar durende ‘woestijnperiode’ en een vlucht naar Nederland kwam hij uiteindelijk terecht bij de...

John
Levensverhaal

John vond Jezus en raakte zijn dochters kwijt: "Ik verloor alles voor Christus"

Zijn twee dochters weer in zijn armen sluiten. Dat verlangen draagt John uit Jemen met zich mee. Sinds hij openlijk over Jezus vertelt, ontvangt hij doodsbedreigingen en moet hij zijn gezin missen. Zaterdag deelde hij tijdens de Open Doors-dag zijn...

Cvandaag
Opinie

Ik snap wel iets van die omgekeerde vlaggen

Omgekeerde vlaggen als symbool van boerenprotesten zijn sinds een paar jaar gemeengoed geworden. Veel mensen verafschuwen het. Dat begrijp ik. Maar ik ben milder geworden. Die vlaggen kloppen wel, maar toch niet helemaal. Als je honderden trekkers...

Zuid Soedan
Nieuws

Predikant in Zuid-Soedan veroordeeld om muziekinstrumenten bij uitvaart

Een anglicaanse predikant in Zuid-Soedan is volgens Morning Star News veroordeeld tot acht maanden cel omdat tijdens een rouwdienst een christelijk lied met muziekinstrumenten klonk. Zijn gemeente betaalde een deel van de opgelegde boete, waardoor...

Bartow
Nieuws

Bezoekers onderbreken openingsgebed imam met Onze Vader in Florida

Bezoekers van een vergadering van het stadsbestuur van Bartow, in de Amerikaanse staat Florida, hebben maandag 16 november het openingsgebed van een imam onderbroken door hardop het Onze Vader te bidden. De politie begeleidde verschillende aanwezigen...

Marjolein Kooistra
Boekfragment

Ik had mijn zoon eindelijk in mijn armen, maar hij leefde niet meer

Na veertig weken zwangerschap keek Marjolein Kooistra vol verwachting uit naar de geboorte van haar zoontje Mattanja. Maar toen de verloskundige zijn hartje niet meer kon vinden, veranderde alles. In het ziekenhuis kregen Marjolein en haar man Harold...

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft woensdag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...