Tearfund-directeur bezocht vluchtelingenkampen: "Veel vrouwen weten niet waar hun man is"

Interview 20 november 2024 6 minuten Tearfund
Guido de Vries

De humanitaire crisis in Soedan is ongekend. Tearfund biedt noodhulp in Soedan en buurlanden Tsjaad en Zuid-Soedan. Directeur Guido de Vries heeft jarenlang in Soedan gewoond en begin november bezocht hij twee kampen in Tsjaad waar Soedanese vluchtelingen worden opgevangen. "Wat hier gebeurt, is onrecht. Mensen die niets met geweld, conflict of politiek te maken hebben, zijn hier het meest kwetsbaar en worden het hardst getroffen."

Sinds er een nieuwe golf van geweld uitbrak op 15 april 2023, zijn duizenden mensen omgekomen en meer dan 10 miljoen mensen op de vlucht geslagen. Er is een enorme hongersnood door een extreem tekort aan voedsel en met de dag neemt de nood toe. Tearfund biedt noodhulp in Soedan en buurlanden Tsjaad en Zuid-Soedan. Directeur Guido de Vries bezocht begin november twee kampen waar Soedanese vluchtelingen worden opgevangen.

Guido de Vries: "Ik heb in totaal vijf jaar in hoofdstad Khartoem gewoond. In de eerste periode van 2016 tot 2019 werkte ik voor een ngo. Vanaf eind 2020 ging ik aan de slag bij de Verenigde Naties en het was mijn opdracht om de burgerregering te helpen bij de overgang van dictatuur naar democratie. Door de coup van het leger en de Rapid Support Forces (RSF, een paramilitaire groep, red.) in 2021 werd mijn werk echter onmogelijk gemaakt en in 2022 besloten we als gezin terug te keren naar Nederland. Nog geen half jaar later begon de machtsstrijd tussen het leger en de RSF. De RSF heeft vooral in Darfur etnische zuiveringen uitgevoerd. Geweld, moorden, plunderingen en verkrachtingen, tot op de dag van vandaag. Gruwelijk, ik heb er geen ander woord voor."

Is het ooit rustig geweest in Soedan?
"Het land kent een lange geschiedenis van gewelddadige conflicten. Berucht zijn de genocide in Darfur aan het begin van deze eeuw en de oorlog in het zuiden van het land. Die strijd stopte toen Zuid-Soedan onafhankelijk werd. Er waren sindsdien nog wel conflicten, vaak tussen herders en boeren. Het ging dan over wie het vruchtbare land zou krijgen of wie er toegang tot water had. Binnen het officiële en traditionele rechtssysteem konden die meestal worden ondervangen. Maar spanningen namen wel weer toe omdat de vraag naar goede grond en water toenam. De bevolking groeide en door het veranderende klimaat was er steeds meer verwoestijning in het land. Meer mensen moesten het dus met minder doen. Het zorgde voor nieuwe conflicten die verwoesting brachten en voor onveiligheid zorgden.

"Daarnaast sloegen 10 miljoen mensen op de vlucht. Laat dat aantal eens op je inwerken. Dat is meer dan de helft van alle Nederlanders."

De geweldsexplosie die in april 2023 kwam als gevolg van de strijd tussen het leger en RSF heeft voor een onvoorstelbaar aantal doden en gewonden gezorgd. Daarnaast sloegen 10 miljoen mensen op de vlucht. Laat dat aantal eens op je inwerken. Dat is meer dan de helft van alle Nederlanders. Een deel van de Soedanese bevolking zit vast in eigen land en kan geen kant op. Het andere deel is het gelukt om de grens over te gaan en wordt opgevangen in onder meer de buurlanden Tsjaad en Zuid-Soedan."

Wat doet Tearfund?
"Wij zijn actief in Soedan in de westelijke provincie Central Darfur en daar is onze hulpverlening vooral gericht op voedselvoorziening. Het plan was dat ik begin november dat project zou bezoeken. Helaas bleek dat niet mogelijk, omdat ik dan door een gebied moest reizen dat op dit moment zeer onveilig is. 

Tearfund werkt ook in het grensgebied met Tsjaad en daar heb ik de vluchtelingenkampen in Arkoum en Adré bezocht. Ons project daar richt zich vooral op watervoorziening."

"De mannen zijn vaak achtergebleven in Soedan, gevlucht of gedood. De meeste vrouwen weten niet waar hun man is."

Wat trof je aan?
"De locatie was eigenlijk bedoeld voor de opvang van 40.000 personen, maar er wonen er 200.000. Ondanks de vele mensen was het stil in het kamp, en je voelde de opgelopen trauma’s. 95 procent van de mensen zijn vrouwen en kinderen. De mannen zijn vaak achtergebleven in Soedan, gevlucht of gedood. De meeste vrouwen weten niet waar hun man is. Op het terrein stonden zelfgemaakte hutjes van materialen die de VN of hulporganisaties beschikbaar hadden. En wat je vooral ziet, is dat er een groot tekort is aan van alles en dat alles van buiten het kamp moet worden aangeleverd. 

Ik ontmoette Arafa, een vrouw van in de dertig en moeder van 6 kinderen. Met het hele gezin is ze drie dagen onderweg geweest. Lopend, en bovendien zwanger van haar jongste. Die is later in het kamp geboren. Tijdens hun vlucht moesten ze regelmatig schuilen voor de milities, uit angst om verkracht of vermoord te worden. Uiteindelijk kwamen ze in het kamp aan en kregen ze een plekje aangewezen waar ze een hutje mochten bouwen."

Op de foto zie je toch ook lachende kinderen.
"Ja, dat klopt. Kinderen weten zich hier in het kamp gelukkig veilig, en: kinderen zijn kinderen. Zij willen spelen. Hier en daar wordt ook onderwijs gegeven. Alhoewel, dat is vooral in de open lucht en voor zover er docenten zijn. De meeste kinderen gaan hier niet naar school. 

Je ziet dat het leven hier zo goed en zo kwaad weer wordt opgepakt, en dat er zelfs ook iets van een economie ontstaat. De oudste dochter van Arafa bakt bijvoorbeeld koekjes en verkoopt deze aan mensen die nog wat spaargeld hebben kunnen meenemen. Zo wordt er toch een bescheiden inkomen gegenereerd."

"Mensen die niets met geweld, conflict of politiek te maken hebben, zijn hier het meest kwetsbaar en worden het hardst getroffen."

Wat raakte jou het meest? 
"De uitzichtloosheid. Mensen zitten hier waarschijnlijk voor een lange tijd omdat ze alleen terug naar huis kunnen wanneer het daar weer veilig en rustig is. En dan de vraag: wat zullen ze thuis aantreffen? Zien de vrouwen hun man nog terug, kinderen hun vader? 7 tot 10 miljoen Soedanezen hebben niet genoeg te eten en dat aantal neemt alleen maar. Landbouw wordt onmogelijk gemaakt door al het geweld. Het is simpelweg te onveilig om als boer op het veld te werken. Het resultaat is dat er al op verschillende plekken in Soedan hongersnood is en dat zal zich alleen maar verder uitbreiden."

Grijpt het je niet naar de keel?
"Ja, het is onrecht wat hier gebeurt. Mensen die niets met geweld, conflict of politiek te maken hebben, zijn hier het meest kwetsbaar en worden het hardst getroffen. Haast automatisch zet me dat in een actiemodus en ik kijk waarmee we een verschil kunnen maken. Gelukkig kan Tearfund wat doen. We hebben in Arkoum bijgedragen aan de realisatie van twee watertorens. Er zijn 70 meter diepe gaten geboord en nu kan er via zonne-energie water worden gepompt naar twee gigantische tanks die elk 50.000 liter kunnen opslaan. Via leidingen komt het water in de kampen terecht en daardoor hebben dagelijks 20.000 mensen toegang tot schoon drinkwater. Het is iets heel concreets en het heeft serieuze impact in het leven van deze groep mensen."

Is er hoop?
"Aan het eind van mijn gesprek met Arafa vroeg ik haar: waar word je blij van? Ze antwoordde met: ‘van het feit dat ik mijn kinderen om mij heen heb.’ Te midden van de ellende, en met haar baby in haar armen, keek Arafa naar het leven, naar de lichtpuntjes dat ze om zich heen had. In Jesaja 9 staat ‘Het volk dat in duisternis ronddoolt ziet een schitterend licht. Zij die in het donker wonen, worden door een helder licht beschenen.’ En even verderop in het hoofdstuk staat ‘Een kind is ons geboren, een zoon in ons gegeven’. Is er hoop? Ja, dat is wat ik geloof. De realiteit in het kamp geeft een onbevredigend gevoel, maar het vertrouwen dat het God is die werkt aan het herstel van al het onrecht door ons heen, werkt bevrijdend."

Bovenstaand artikel verscheen op de website van Tearfund en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Tearfund zet zich samen met EO Metterdaad en ZOA in om de bevolking in Soedan te ondersteunen met noodhulp. Klik hier voor meer informatie.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidIsraëlOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Noorwegen
Nieuws

Noorse bisschoppen komen met verklaring op Transgedenkdag: "Kerk moet veilig zijn"

De twaalf bisschoppen van de lutherse Noorse kerk hebben gezamenlijk een verklaring uitgebracht op Transgedenkdag. Ze roepen christenen op zich te verzetten tegen haat en onrecht tegenover transpersonen. “De kerk moet een veilige plek zijn voor...

aken
Nieuws

Katholieke kerk in Duitse deelstaat steunt gezichtssluierverbod op scholen

De katholieke vertegenwoordiging in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen steunt het plan om gezichtssluiers op scholen te verbieden. Antonius Hamers, die namens vijf bisdommen de contacten met de deelstaat onderhoudt, vindt een zichtbaar gezicht...

kaars
Nieuws

Kerken noemen morgen de namen van hun overledenen: wat is Eeuwigheidszondag?

In veel kerken klinken morgen de namen van gemeenteleden die het afgelopen jaar zijn overleden. Zondag 22 november is Eeuwigheidszondag, ook wel Gedachteniszondag genoemd. Nabestaanden worden uitgenodigd om samen met de gemeente stil te staan bij het...

Ruissen
Nieuws

Christelijke waarden haatzaaiend? SGP eist opheldering over rapport tegen christelijke organisaties

De SGP, NPV Zorg en Schreeuw om Leven belanden vanwege hun christelijke standpunten in een rapport over haat. Dat stelt SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen, die opheldering eist over The Hate Review. De opstellers spreken over ‘besmetting’ door...

doop
Nieuws

Belg wil uit doopregister worden geschrapt, Europese bisschoppen maken bezwaar

Een Belgische man die als kind rooms-katholiek werd gedoopt, wil zijn persoonsgegevens uit het doopregister laten verwijderen. Zijn verzoek heeft geleid tot een zaak bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. De Europese bisschoppencommissie...

EK
Nieuws

SGP presenteert Eerste Kamerlijst en kiest bovenaan voor vertrouwde gezichten

De SGP gaat met de zittende senatoren Peter Schalk en Marc de Vries bovenaan de conceptlijst de Eerste Kamerverkiezingen van 2027 in. Topambtenaar Jan Willem van der Ham staat op de derde plaats. “Meer dan ooit is het nodig om het geluid van Gods...

Oude Kerk in Putten
Persbericht

Stichting HOE viert 50-jarig jubileum met gratis concert in Putten

Stichting HOE (Hulp Oost-Europa) uit Barneveld bestaat dit jaar 50 jaar. Ter afsluiting van alle activiteiten in dit jubileumjaar organiseert de stichting op D.V. zaterdag 28 november een gratis jubileumconcert in de Oude Kerk in Putten (foto). De...

Sela
Video

Sela deelt liveopname van 'Licht in de nacht' tijdens kerstconcert in Rotterdam Ahoy

De christelijke muziekgroep Sela heeft een liveopname van het lied Licht in de nacht gedeeld. De uitvoering werd opgenomen tijdens een kerstconcert in Rotterdam Ahoy. Met het lied richt de band de aandacht op de geboorte van Jezus Christus en de hoop...

Meerartikelen

Cvandaag Explainer
Video

Ophef over Statenvertaling 2027?

Een nieuwe Bijbelvertaling die volgens een predikant ‘het werk van de duivel’ is. De Statenvertaling 2027 bestaat nog niet eens, maar zorgt nu al voor flinke verdeeldheid binnen de gereformeerde gezindte. Waarom willen de makers de eeuwenoude...

Mart de Kruif (links op de foto) en zendingspredikant ds. Kees van der Knijff
Persbericht

Oud-generaal Mart de Kruif en zendingspredikant spreken tijdens ondernemersavond GZB

Hoe blijf je overeind wanneer de omstandigheden tegenzitten en machteloosheid dreigt? Die vraag staat centraal tijdens een ondernemersavond van de Gereformeerde Zendingsbond (GZB) op donderdag 26 november in Harderwijk. Voormalig luitenant-generaal...

Hour of Power
Interview

Kenji Gorré bidt met Curaçao: “Uiteindelijk doen we het voor de glorie van God”

Kenji Gorré speelde bij Manchester United, werd aanvoerder bij Maccabi Haifa en vertegenwoordigde Curaçao op het wereldkampioenschap. Jarenlang draaide zijn leven vrijwel volledig om voetbal. Inmiddels weet hij dat zijn identiteit niet afhangt van...

Kerkasiel Kampen
Analyse

Twee jaar kerkasiel in Kampen: hoe lang kan een kerk een gezin blijven beschermen?

Al twee jaar klinkt er dag en nacht gezang, gebed en Bijbellezing in de Open Hof in Kampen. Niet alleen om God te eren, maar ook om te voorkomen dat een Oezbeeks gezin wordt uitgezet. Voor de betrokken kerk is het een kwestie van christelijke...

Jonathon van Maren
Preekverslag

Jonathon van Maren wijst op pornogebruik binnen refogezindte: “Dit is een noodsituatie”

Een jongen van vijftien die al tien jaar worstelt met pornografie. Meisjes die nauwelijks nog vertrouwen hebben in een toekomstig huwelijk. Echtparen bij wie jarenlang verborgen pornogebruik diepe wonden heeft geslagen. De Canadese schrijver en...

Ds. G.J. Baan
Preekverslag

Ds. G.J. Baan over Christus' offer: “Beperkte verzoening houdt geen beperkte vrijmoedigheid in”

Voor wie stierf Christus? Als Zijn bloed niet voor iedereen is vergoten, hoe kan het Evangelie dan toch aan iedereen worden aangeboden? Tijdens een bijeenkomst in het Hoornbeeck College in Amersfoort ging ds. G.J. Baan op die vraag in. De predikant...

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...