cip.nl is nu cvandaag.nl
Start gratis maand
Koert Koster
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

29 november 2021 door Jeffrey Schipper

Salomo lijkt een geestelijke draaikont te zijn (maar dat is schijn)

“Al ons gezwoeg, geploeter en gezwoeter levert niets op dan teleurstelling. Salomo lijkt een sombere, depressieve nihilist te zijn. Maar er is ook een andere kant”, zo merkt Koert Koster op. Het Bijbelboek Prediker plaatst hij in zijn nieuwe boek ‘Prediker - Vluchtig leven en het grote genieten’ in een positief daglicht: het goede genieten van dat wat God ons geeft, is prima. CIP.nl stelt de schrijver een aantal vragen over Prediker.

cvandaag Premium logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door cvandaag Premium lid Koert Koster.

Word ook lid

Voor de lezers die het Bijbelboek Prediker niet of nauwelijks kennen. Wat zouden zij over Prediker moeten weten en wat moeten zij zich realiseren voordat ze in Prediker gaan lezen?
“Allereerst is het mijns inziens van belang dat de lezers weten dat het om een Bijbelboek gaat dat reflecteert op het leven”, maakt Koster duidelijk. “Het is niet leerstellig van aard en wil geen mening opdringen, maar meekijken met de lezer naar de werkelijkheid in het ondermaanse bestaan. Het is een zogenoemd wijsheidsboek, maar dan niet in filosofische zin wetenschappelijk, maar in praktische zin. De schrijver van het boek, naar mijn overtuiging Salomo, probeert zoekenderwijs de werkelijkheid te overzien, maar merkt al speurend op dat een totaalvisie op de werkelijkheid onmogelijk is. Als wijsheidsleraar kijkt hij terug op een leven vol ervaringen: mooie, minder mooie en ronduit slechte ervaringen. Daarin is hij eerlijk en open over zijn eigen leven, al legt hij dat er niet altijd dik bovenop. Tussen de regels door kan een lezer merken dat Salomo heel persoonlijk wordt en zich kwetsbaar opstelt als een Godzoeker.

"Prediker ziet het leven onder de zon als een leven in het licht van de levende God die wil dat wij het goede genieten."

Het leven is niet maakbaar, maar wel roept hij de omstanders op om er het beste van te maken. Het is de kunst om te midden van alle wederwaardigheden in het leven met volle teugen van het leven te genieten. Genieten van het leven wordt positief gekwalificeerd als een gave van God die Hij geeft na een drukke dag vol arbeid. Dat laatste is voor de lezer die het Bijbelboek niet kent uiterst belangrijk, want veelal is het boek in een negatief daglicht geplaatst. Het zou pessimistisch, deterministisch en nihilistisch zijn, ja van één en al somberheid getuigen. Daarmee zijn serieuze lezers al bij voorbaat op het verkeerde been gezet. Ik bied nieuwe perspectieven op het boek Prediker die voor iedereen een eye-opener kunnen zijn.”

Oppervlakkig gezien zouden we Prediker een geestelijke draaikont kunnen noemen die, naar het schijnt, constant van mening verandert. Wat bedoel je hiermee?
“Daar bedoel ik het volgende mee: aan de ene kant lijkt de hele werkelijkheid en alles wat we doen zinloos te zijn. Al ons gezwoeg, geploeter en gezwoeter levert niets op dan teleurstelling. Het is het toppunt van ijdelheid: ijdelheid der ijdelheden. Daar lijkt Prediker een sombere, depressieve nihilist te zijn. Maar er is ook een andere kant: Prediker ziet het leven onder de zon als een leven in het licht van de levende God die wil dat wij het goede genieten. Daar roept hij zelfs meerdere keren toe op: Geniet het leven, want dat is het loon dat God jou geeft op je werk. Als je als mens een dag hebt gearbeid, dan lijkt dat iets kleins, maar voor God is dat groots. Dat mag gevierd worden.

Prediker kan daarom positief gelezen worden. Want welk Bijbelboek roept de mens zo expliciet en vaak op om van het leven onder de zon te genieten? Juist omdat de Schepper-God dit leven kwalificeert als goed. Het leven op aarde wordt in het perspectief geplaatst van een leven bóven de zon. Met God en zijn zegen is het goede leven gewaarborgd, terwijl datzelfde leven zonder God aan de teloorgang zou zijn overgeleverd.”

"We zouden Prediker een bewogen realist kunnen noemen, want het onrecht dat hij waarneemt en beschrijft, doet echt iets met hem."

De vraag of het mensenleven op aarde zin heeft, lijkt door de Prediker oppervlakkig gezien met ‘nee’ te worden beantwoord. Hier valt naar jouw mening nog wel wat op af te dingen. Leg eens uit…
“In feite heb ik dat al aangegeven bij vraag twee. Het leven is op zichzelf zinloos. Maar dat is schijn, want het is niet wat het lijkt. Als we om ons heen kijken naar het hele wereldgebeuren lijken bepaalde dingen geen zin te hebben: als je geboren wordt, zal je een keer sterven; als je leeft en om je heen kijkt zie je onrecht dat je niet veranderen kunt; degenen die de werkelijkheid wel naar hun hand lijken te kunnen zetten, worden opgevolgd door hen die het werk van hun voorgangers weer afbreken. Zo is een mens telkens terug bij af. Voor alles is een tijd, een komen en gaan, niets is blijvend. Toch is het leven en de adem van de mens op God gericht die als Schepper vanuit een leven boven de zon de werkelijkheid naar zich toetrekt en wél in zijn hand heeft. En dan kunnen we volmondig zeggen: het leven heeft wél zin. Want dat leven mag je leven voor het aangezicht van God.”

Tenslotte, hoe heeft Prediker je eigen (geloofs)leven verrijkt?
“Het heeft in die zin mijn leven veranderd dat ik besef dat het genieten van de kleine dingen in het leven mag, ja zelfs een opdracht is. Daarbij denk ik ook aan het genot van een goed glas wijn of het pakken van een biertje op een terrasje. Ook dat – in mijn ogen meer oppervlakkig en plat genieten - is goed.

We zouden Prediker een bewogen realist kunnen noemen, want het onrecht dat hij waarneemt en beschrijft, doet echt iets met hem. En dan vind ik het juist zo sterk dat zijn boek – terwijl hij niets verbloemt – toch geen expressie van moedeloosheid is. Midden in alle voor het individu onaangename ervaringen in het heden van het leven zegt de Prediker: ‘Geniet!’, ‘Pak het moment’, ‘Geniet met volle teugen’, want God heeft jou de levensadem in de longen geblazen om in en uit te ademen.

Dat Prediker het leven op aarde ten diepste positief waardeert, daar het een geschenk van God is, is voor mij wel heel duidelijk geworden”, aldus de schrijver.

cvandaag Premium logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor cvandaag Premium

Je las net een gratis cvandaag Premium artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand
Klik hier om het boek van Koert Koster te bestellen

Start het gesprek

Alleen cvandaag Premium leden kunnen reageren op artikelen. Word ook cvandaag Premium lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen