Duitse bisschoppen zien patstelling met Vaticaan wat betreft synodale hervormingen

Nieuws 22 november 2022
Bisschoppen

Duitse bisschoppen verlieten dit weekend het Vaticaan met gemengde gevoelens van “opluchting en bezorgdheid”, nadat ze hun loyaliteit aan Rome hadden hernieuwd. Ze bleven zitten met hun vragen over seksualiteit, de rol van vrouwen en het hervormen van machtsstructuren in de kerk, die nog steeds onbeantwoord bleven.

Tijdens een persconferentie op zaterdag (19 november) zei de voorzitter van de Duitse Bisschoppenconferentie, bisschop Georg Bätzing, dat hij ondanks een verbod van het Vaticaan van plan is om persoonlijk stellen van hetzelfde geslacht te blijven zegenen, dat meldt Religion News.

"Voor mij, als bisschop, zou ik deze zegeningen voor mensen die Gods zegen vragen voor hun toegewijde relatie, hen niet willen ontnemen", zei hij.

62 Duitse bisschoppen kwamen vorige week (14-18 november) naar Rome voor de traditionele "ad limina" bezoeken, met leden van de Vaticaanse afdelingen en bureaus die samen de Romeinse Curie vormen. De bisschoppen hadden ook een privé-audiëntie met paus Franciscus in het Vaticaan en een ontmoeting met alle afdelingshoofden van het Vaticaan op vrijdag (18 november).

Dit was de eerste keer dat de Duitse bisschoppen het Vaticaan bezochten sinds ze in 2018 begonnen met hun synodale pad, een reeks landelijke discussies tussen geestelijken en leken om seksueel misbruik door geestelijken in het land aan te pakken. Een rapport dat in hetzelfde jaar werd uitgebracht, bekend als de MGH-studie, toonde aan dat een alomtegenwoordige doofpotcultuur en klerikalisme tot talloze misbruikschandalen in de kerk hadden geleid.

Homoseksualiteit
Het Duitse synodale pad omvatte discussies waarin de leerstellingen van de katholieke kerk over homoseksualiteit, vrouwelijke wijding en de rol van geestelijken en leken in de kerk ter discussie werden gesteld. Het nam een aantal resoluties aan, maar stuitte op verzet van Rome toen het Vaticaan probeerde de Duitse bisschoppen in toom te houden.

In maart 2021 verbood de leerstellige afdeling van het Vaticaan de zegening van koppels van hetzelfde geslacht in de Duitse kerk. Die zomer, in juli, herinnerde het Vaticaanse staatssecretariaat de Duitse bisschoppen eraan dat het synodale pad “niet de macht heeft om bisschoppen en gelovigen te dwingen nieuwe vormen van bestuur en nieuwe benaderingen van leer en moraal te laten aannemen”.

Hoewel de gesprekken tussen bisschoppen en Vaticaanse functionarissen in de loop van de week "ferm maar beschaafd" waren, hield Bätzing vol dat "het verkeerd is om te spreken van een zogenaamde 'confrontatie' in Rome."

Duitse bisschoppen hadden vrijdag de kans om hun zorgen te uiten in gesprek met Vaticaanse functionarissen, waaronder staatssecretaris kardinaal Pietro Parolin; kardinaal Marc Ouellet, het hoofd van de afdeling die toezicht houdt op de bisschoppen; en de doctrinetsaar van het Vaticaan, kardinaal Luis Francisco Ladaria Ferrer. Bätzing zei dat de bisschoppen de bijeenkomst beschreven als "een serieuze test van synodaliteit", waar de onderwerpen machtsstructuren, priesterlijk leven, vrouwelijk leiderschap en seksualiteit openlijk werden besproken.

In zijn toespraak tot de Vaticaanse curie zei Bätzing dat hij "verbaasd" was dat sommigen binnen de Vaticaanse afdelingen de noodzaak van vernieuwing in de praktijk en leer van de kerk nog steeds niet erkennen. Hij wees op het klerikalisme, opgevat als “het gebruik van macht en de uitbuiting van afhankelijkheid” van de gelovigen, als de belangrijkste boosdoener voor de crisis rond seksueel misbruik. Hij noemde de kwestie van de rol van de vrouw in de kerk “de beslissende vraag voor de toekomst”. 

De bisschop onderstreepte dat "het synodale pad van de kerk in Duitsland noch een schisma zoekt, noch leidt tot een nationale kerk", waarmee hij zich tegen critici verzette. Binnen de synode zijn er spanningen, zei Bätzing, en dat - zoals in veel gezinnen - "het soms luidruchtig wordt", maar de Duitse kerk probeert deel te nemen aan "een betere katholieke kerk" waar "we samen zullen blijven".

Bemoedigend
Een gezamenlijke verklaring tussen de Duitse bisschoppen en de Heilige Stoel stelt dat Ferrer en Ouellet "openhartig en duidelijk" spraken over hun bedenkingen met betrekking tot het Duitse synodale pad. Ouellet stelde voor het synodale proces in het land te onderbreken om verder na te denken, maar dat voorstel werd verworpen, aldus de verklaring.

Parolin benadrukte de eenheid van de kerk in de context van de synodale discussies en zei dat de gesprekken die in het Vaticaan plaatsvonden in de toekomst "niet kunnen worden genegeerd". Opvallende afwezige tijdens de bijeenkomst was paus Franciscus, een actie die Bätzing beschreef als kenmerkend voor "een slimme jezuïet" die de prelaten het zelf liet uitzoeken om "te discussiëren als broeders".

De bisschop zei dat hij "bemoedigd" was toen hij de dag ervoor de paus ontmoette, maar "als we hadden geweten dat hij niet naar onze bijeenkomst zou komen, zouden we toen al alle thema's hebben gepresenteerd die voor ons belangrijk zijn in ons synodale proces."

Paus Franciscus stond ambivalent tegenover de Duitse synodale besprekingen, die plaatsvinden te midden van een wereldwijde raadpleging van leken en religieuze gelovigen, die in 2024 moet worden afgerond. Terwijl hij open discussies en ideeën promoot, zei de paus in een brief uit 2019 aan de Duitse kerk dat het "ook de noodzaak versterkt om niet te gepolariseerd of politiek te worden".

Ondraaglijk
Bätzing zegt dat hij de paus had gevraagd naar de situatie in het aartsbisdom Keulen, waar de kardinaal, Rainer Maria Woelki, in de schijnwerpers stond vanwege zijn vermeende nalatigheid om gevallen van seksueel misbruik in zijn bisdom aan te pakken. Paus Franciscus heeft Woelki's aftreden in maart nog niet aanvaard en Bätzing noemde het wachten "ondraaglijk" voor geestelijken en gelovigen in het land.

Het Duitse synodale pad zal doorgaan, zei Bätzing, wijzend op de vijfde algemene vergadering in het land die gepland staat voor maart. Hij voegde eraan toe dat de Duitse kerk de door het Vaticaan gepromote synodale discussies omarmt.  

"De follow-upfase begint nu, evenals de fase van reflectie op wat er is gezegd en gehoord: onze zorgen, die we in Rome naar voren hebben gebracht, en de overwegingen die Rome ons gaf om mee naar huis te nemen", zegt Bätzing.

“Ik heb er alle vertrouwen in dat we deze dialoog goed zullen voortzetten, en ik hoop dat we binnenkort in staat zullen zijn om deze dialoog verder te intensiveren met de mensen in Rome die het grootste deel uitmaken van het volk van God: de leken”, aldus Bätzing.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidIsraëlOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Noorwegen
Nieuws

Noorse bisschoppen komen met verklaring op Transgedenkdag: "Kerk moet veilig zijn"

De twaalf bisschoppen van de lutherse Noorse kerk hebben gezamenlijk een verklaring uitgebracht op Transgedenkdag. Ze roepen christenen op zich te verzetten tegen haat en onrecht tegenover transpersonen. “De kerk moet een veilige plek zijn voor...

aken
Nieuws

Katholieke kerk in Duitse deelstaat steunt gezichtssluierverbod op scholen

De katholieke vertegenwoordiging in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen steunt het plan om gezichtssluiers op scholen te verbieden. Antonius Hamers, die namens vijf bisdommen de contacten met de deelstaat onderhoudt, vindt een zichtbaar gezicht...

kaars
Nieuws

Kerken noemen morgen de namen van hun overledenen: wat is Eeuwigheidszondag?

In veel kerken klinken morgen de namen van gemeenteleden die het afgelopen jaar zijn overleden. Zondag 22 november is Eeuwigheidszondag, ook wel Gedachteniszondag genoemd. Nabestaanden worden uitgenodigd om samen met de gemeente stil te staan bij het...

Ruissen
Nieuws

Christelijke waarden haatzaaiend? SGP eist opheldering over rapport tegen christelijke organisaties

De SGP, NPV Zorg en Schreeuw om Leven belanden vanwege hun christelijke standpunten in een rapport over haat. Dat stelt SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen, die opheldering eist over The Hate Review. De opstellers spreken over ‘besmetting’ door...

doop
Nieuws

Belg wil uit doopregister worden geschrapt, Europese bisschoppen maken bezwaar

Een Belgische man die als kind rooms-katholiek werd gedoopt, wil zijn persoonsgegevens uit het doopregister laten verwijderen. Zijn verzoek heeft geleid tot een zaak bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. De Europese bisschoppencommissie...

EK
Nieuws

SGP presenteert Eerste Kamerlijst en kiest bovenaan voor vertrouwde gezichten

De SGP gaat met de zittende senatoren Peter Schalk en Marc de Vries bovenaan de conceptlijst de Eerste Kamerverkiezingen van 2027 in. Topambtenaar Jan Willem van der Ham staat op de derde plaats. “Meer dan ooit is het nodig om het geluid van Gods...

Oude Kerk in Putten
Persbericht

Stichting HOE viert 50-jarig jubileum met gratis concert in Putten

Stichting HOE (Hulp Oost-Europa) uit Barneveld bestaat dit jaar 50 jaar. Ter afsluiting van alle activiteiten in dit jubileumjaar organiseert de stichting op D.V. zaterdag 28 november een gratis jubileumconcert in de Oude Kerk in Putten (foto). De...

Sela
Video

Sela deelt liveopname van 'Licht in de nacht' tijdens kerstconcert in Rotterdam Ahoy

De christelijke muziekgroep Sela heeft een liveopname van het lied Licht in de nacht gedeeld. De uitvoering werd opgenomen tijdens een kerstconcert in Rotterdam Ahoy. Met het lied richt de band de aandacht op de geboorte van Jezus Christus en de hoop...

Meerartikelen

Cvandaag Explainer
Video

Ophef over Statenvertaling 2027?

Een nieuwe Bijbelvertaling die volgens een predikant ‘het werk van de duivel’ is. De Statenvertaling 2027 bestaat nog niet eens, maar zorgt nu al voor flinke verdeeldheid binnen de gereformeerde gezindte. Waarom willen de makers de eeuwenoude...

Mart de Kruif (links op de foto) en zendingspredikant ds. Kees van der Knijff
Persbericht

Oud-generaal Mart de Kruif en zendingspredikant spreken tijdens ondernemersavond GZB

Hoe blijf je overeind wanneer de omstandigheden tegenzitten en machteloosheid dreigt? Die vraag staat centraal tijdens een ondernemersavond van de Gereformeerde Zendingsbond (GZB) op donderdag 26 november in Harderwijk. Voormalig luitenant-generaal...

Hour of Power
Interview

Kenji Gorré bidt met Curaçao: “Uiteindelijk doen we het voor de glorie van God”

Kenji Gorré speelde bij Manchester United, werd aanvoerder bij Maccabi Haifa en vertegenwoordigde Curaçao op het wereldkampioenschap. Jarenlang draaide zijn leven vrijwel volledig om voetbal. Inmiddels weet hij dat zijn identiteit niet afhangt van...

Kerkasiel Kampen
Analyse

Twee jaar kerkasiel in Kampen: hoe lang kan een kerk een gezin blijven beschermen?

Al twee jaar klinkt er dag en nacht gezang, gebed en Bijbellezing in de Open Hof in Kampen. Niet alleen om God te eren, maar ook om te voorkomen dat een Oezbeeks gezin wordt uitgezet. Voor de betrokken kerk is het een kwestie van christelijke...

Jonathon van Maren
Preekverslag

Jonathon van Maren wijst op pornogebruik binnen refogezindte: “Dit is een noodsituatie”

Een jongen van vijftien die al tien jaar worstelt met pornografie. Meisjes die nauwelijks nog vertrouwen hebben in een toekomstig huwelijk. Echtparen bij wie jarenlang verborgen pornogebruik diepe wonden heeft geslagen. De Canadese schrijver en...

Ds. G.J. Baan
Preekverslag

Ds. G.J. Baan over Christus' offer: “Beperkte verzoening houdt geen beperkte vrijmoedigheid in”

Voor wie stierf Christus? Als Zijn bloed niet voor iedereen is vergoten, hoe kan het Evangelie dan toch aan iedereen worden aangeboden? Tijdens een bijeenkomst in het Hoornbeeck College in Amersfoort ging ds. G.J. Baan op die vraag in. De predikant...

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...