Brief over discriminatie
‘Het Leger des Heils is een boegbeeld in de Rotterdamse samenleving’, begint D66 haar brief aan het College van Burgemeesters en Wethouders nog lovend. ‘Voor veel mensen is deze maatschappelijke organisatie dé helpende hand die zij nodig hebben. Onze fractie onderkent dan ook dat het Leger des Heils voor veel mensen een vitale functie heeft.’

‘Op de vacaturewebsite van het Leger des Heils is echter iets zeer opmerkelijks te vinden’, vervolgt de partij. ‘In alle vacatureteksten voor betaalde banen bij deze organisatie wordt van (toekomstige) medewerkers expliciet vereist dat zij zich als christen identificeren en kunnen toelichten wat dit voor hen betekent. D66 Rotterdam is van mening dat dit een vorm van onwenselijke discriminatie is.’

Volgens D66 beroept het Leger des Heils zich onterecht op een uitzonderingspositie: ‘In de Algemene Wet Gelijke Behandeling (AWGB) staat dat op grond van godsdienst en levensovertuiging louter onderscheid mag worden gemaakt indien dit onderscheid wezenlijk, legitiem en gerechtvaardigd is voor het werk van de organisatie. Het Leger des Heils beroept zich op deze mogelijkheid tot uitzondering; onze fractie vindt echter dat de rechtvaardiging hiervan discutabel is en dat het onwenselijk is dat de gemeente Rotterdam zorg inkoopt bij een organisatie waar alleen christenen worden aangenomen.’

De lokale fractie van de politieke partij stelt daarom schriftelijke vragen aan het College. Men vraagt zich onder meer af of de wethouder op de hoogte is van de ‘godsdienstelijke eis’ die Leger des Heils aan toekomstige werknemers stelt en of de wethouder de mening deelt dat dat het onwenselijk is om als gemeente Rotterdam met zo’n organisatie samen te werken. Men wil dan ook dat de wethouder met Leger des Heils in gesprek gaat over het personeelsbeleid.

Uitgesloten bij de voordeur
“Wij benadrukken in onze schriftelijke vragen expliciet dat we de inzet van het Leger erkennen en waarderen”, reageert woordvoerend raadslid Fatih Elbay namens D66 Rotterdam tegenover Cvandaag. “Kritisch kijken naar beleid doet niet af aan het werk van een organisatie. Het is de taak van ons als politieke partij om gelijkheid in de samenleving te waarborgen en gemeentelijke partners te toetsen. Organisaties die maatschappelijk relevant werk verrichten kritisch onder de loep nemen, hoort daar ook bij.”

“Het is inderdaad duidelijk dat het Leger des Heils een christelijke organisatie is”, reageert Elbay op de vraag of het zo vreemd is dat een christelijke organisatie christelijke werknemers zoekt: “Dat staat ze vrij. Een bepaalde levensbeschouwelijke insteek als inspiratie voor het helpen van mensen is uiteraard prima. Het wordt een ander verhaal als potentiële werknemers, met mogelijk een diepgewortelde motivatie om mensen te helpen en een uitstekend CV, bij de voordeur worden uitgesloten. Dat is in onze ogen discriminatoir. Ook wordt het Leger bekostigd uit gemeenschapsgeld, waar iedere Rotterdammer aan meebetaalt. Ongeacht religie, afkomst, seksualiteit of een andersoortige identiteit.”

In de schriftelijke vragen aan het college lijkt D66 te stellen het onwenselijk te vinden om als gemeente Rotterdam samen te blijven werken met het Leger des Heils als ze dit niet aanpassen. Maar worden daar juist de meest kwetsbare mensen van Rotterdam geen slachtoffer van? “Het causale verband wat in deze vraag geïmpliceerd wordt, is ver te zoeken”, aldus Elbay. “Mensen helpen is onze hoogste prioriteit. Je kunt je ook afvragen of een discriminatoir personeelsbeleid het waard is om uiteindelijk minder mensen te helpen, in een hypothetisch scenario dat de samenwerking met de gemeente zou worden afgebouwd. Wij denken liever constructief. We hopen dan ook dat de wethouder het gesprek aangaat met het Leger. Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: mensen die het nodig hebben, helpen.”

Christus het grote Voorbeeld
“Het staat D66 Rotterdam natuurlijk vrij om vragen te stellen”, reageert een landelijke woordvoerder van het Leger des Heils. “Maar wij maken geen onderscheid op basis van ras, geslacht of politieke gezindheid. Dat doen we wel op basis van levensovertuiging, maar daar geldt ook een uitzonderingsregel voor. Dat mag alleen wanneer het wezenlijk, legitiem en gerechtvaardigd is voor het werk van de organisatie. Wij vinden dat dit bij het Leger des Heils het geval is. Het College voor de Rechten van de Mens toetst dat overigens ook. Wij zijn meerdere keren gedaagd door de voorloper daarvan, de Commissie Gelijke Behandeling. En daarbij zijn we altijd in het gelijk gesteld.”

“Voor ons blijft onze missie het uitgangspunt van ons handelen. En die missie komt voort uit ons christelijke geloof. Wij geloven in de Bijbelse opdracht om onze naasten lief te hebben en de helpende hand toe te steken waar dat nodig is. Dat doen we naar het voorbeeld van Christus. Hij is wereldwijd ons grote voorbeeld. Wij vinden het belangrijk dat mensen die voor ons werken invulling geven aan die missie en daarvoor is een christelijke levensovertuiging heel belangrijk. We doen dit werk niet zomaar, we doen het omdat het onze Bijbelse opdracht is en we willen graag dat mensen die voor ons werken dat ook vertellen als ernaar gevraagd wordt.”

Zure D66-achterban
Robbert-Jan van de Werken, burgerraadslid voor ChristenUnie Rotterdam zegt het “erg jammer” te vinden dat D66 met deze vragen komt: “Als het Leger des Heils zoveel goeds doet voor de stad, zou je als politieke partij moeten kijken hoe je het Leger kan helpen. In plaats daarvan kijkt D66 vooral hoe ze het zorgmedewerkers nog lastiger kan maken. Het lijkt een gebaar naar een zuur gedeelte van de D66-achterban. Erg jammer. Ik ga een stevig tegengeluid laten horen wanneer dit in de gemeenteraad besproken wordt, want christelijke organisaties verdienen het niet om zo weggezet te worden.”

Van de Werken stelt dat het Leger des Heils het volste recht heeft om een eigen personeelsbeleid te voeren op basis van de Algemene Wet Gelijke Behandeling: “Ook de vroegere Commissie Gelijke Behandeling, nu het College voor de Rechten van de Mens, heeft dit bevestigd. Met andere woorden: er is geen sprake van discriminatie. Het is erg zuur van D66 om er dan opnieuw over te beginnen bij deze christelijke organisatie. Dit onderwerp komt eens in de zoveel tijd voorbij. Christelijke organisaties gaan verschillend om met hun personeelsbeleid. Als organisatie die diepgeworteld is in het christendom, waar de religieuze identiteit in veel zaken doorwerkt, is het goed te begrijpen dat het Leger des Heils deze keuze maakt. Wij staan daarom voor hun recht om hun eigen personeelsbeleid te voeren.”

Het burgerraadslid benadrukt hoe belangrijk het Leger des Heils is voor Rotterdam: “Het is de grootste aanbieder van hulp voor heel kwetsbare mensen in deze stad: daklozen. Iedere nacht geven ze onderdak aan een paar honderd mensen, die anders op straat zouden slapen. Ook helpen ze hen terug op weg naar een dak boven het hoofd. Daarnaast organiseert het Leger des Heils huiskamers in kwetsbare wijken en regelt het kledinginzameling in Rotterdam. Het is een ontzettend belangrijke organisatie voor de zwaksten in onze stad.”

Niet de eerste keer
Het is overigens niet de eerste keer dat er in een gemeenteraad wordt gesproken over het aanpakken van christelijke hulporganisaties vanwege dergelijk aannamebeleid. Al in 2009 riep een meerderheid van de gemeenteraad in Amsterdam het college op om geen subsidie meer te geven aan hulporganisaties met een levensbeschouwelijke grondslag. Destijds werd een motie in de hoofdstad aangenomen waarin stond dat de gemeente niet meer in zee gaat met organisaties die enkel personeel werven uit bepaalde religieuze of culturele groepen. Men wilde dat er in contracten met zorg- en welzijnsinstellingen werd opgenomen dat ze niemand mogen uitsluiten in hun aannamebeleid.

André Rouvoet, destijds vice-premier namens de ChristenUnie, stelde vervolgens dat de Amsterdamse gemeenteraad in strijd met de grondwet handelde: “Het heeft er alle schijn van dat Amsterdam in de war is”, reageerde hij in het EO-radioprogramma Dit is de Dag. Uiteindelijk werd die motie niet uitgevoerd door het stadsbestuur.