Technologische ontwikkelingen gaan razendsnel: een bedreiging of een kans?

Dagelijks leven 4 december 2020
Rick Bouter

“Het is naïef om te denken dat je jezelf kunt verschuilen voor technologie of te denken dat het zo’n vaart niet loopt. Ook in de offline wereld heb je geen dak boven je hoofd zonder de toepassing van techniek”, zegt Rick Bouter, co-founder en voorzitter van Stichting Techthics. Dit is een platform voor bezinning op technologische ontwikkelingen vanuit een christelijk perspectief. CIP.nl stelt Rick een aantal vragen hierover.

Technologische ontwikkelingen gaan razendsnel. Sommige christenen ervaren het als een kans, anderen als een bedreiging. Aan welke kant staan jullie? Kans of bedreiging?
“Techthics ziet technologie zeker als kans en significante drijver om bijvoorbeeld welvaart en welzijn te verhogen en een meer duurzame wereld te realiseren. Daarentegen, kansen en bedreigingen komen vaak hand in hand. Hierin zijn ook de motieven en intentie van de bedenker, ontwerper, producent bepalend. Wat willen zij bereiken en bewerkstelligen met hun toepassingen? Maar denk niet dat het hier stopt, ook als consument en gebruiker maken we ook iedere dag hele bewuste en onbewuste keuzes (en acceptatie) in het gebruik van technologie.

"Het is naïef om te denken dat je jezelf kunt verschuilen voor technologie of te denken dat het zo’n vaart niet loopt."

Wij (h)erkennen de dualiteit van technologie omdat we in eerste instantie geloven dat techniek een geschenk en opdracht van God aan de mensheid is. Ten tweede erkennen wij ook dat de intentie van de mens inzake techniek niet altijd tot eer van God is of, zelfs gebruikt wordt om Zijn gezag te ondermijnen. Hierin zie je een continue Bijbelse parallel terug in de ambitie van de mens om zelf een god te worden en niet afhankelijk te zijn van Hem.”

Wat is het doel van Techthics als platform en waarom is het juist voor christenen relevant om bewust te zijn van technologische ontwikkelingen?
“Techthics is een samenstelling van de woorden ‘technology & ethics’. Ons doel is om bewustwording te creëren in het wel of niet gebruiken van een techniek. Het is naïef om te denken dat je jezelf kunt verschuilen voor technologie of te denken dat het zo’n vaart niet loopt. Ook al denk je dat je weinig techniek gebruikt, het tegendeel bewijst zich eigenlijk iedere dag. Denk daarbij niet alleen aan digitale technieken. Ook in de offline wereld heb je geen dak boven je hoofd zonder de toepassing van techniek. Voorgaande zaken schetsen dat we onbewust (of bewust) al heel veel keuzes gemaakt hebben in het gebruik van techniek of deze in ieder geval tolereren en of accepteren.

Weglopen en de kop in het zand steken is niet de juiste benadering van techniek. Geen keuze maken om maar geen negatieve uitkomst te hebben op de leefregels en geboden welke wij proberen te volgen, is een eenzijdige benadering. Al gaan we er vanuit dat techniek een gave van God is, zouden we bij uitstek moeten kijken hoe we het kunnen gebruiken om God hiermee centraal te stellen. ‘Onderzoekt alle dingen en behoud het goede. Hier wordt een beroep gedaan op de christelijke vrijheid én verantwoordelijkheid.’
Dit betekent niet dat het gemakkelijk is om een specifieke technologie het stempel goed of fout te geven. Gelukkig hebben we wel een Bijbels kader waarin we deze keuzes kunnen maken en welke voor ongegronde angst bewaart. Zeg nooit van een bepaalde ontwikkeling dat deze er niet zal komen. Het verleden heeft veelal het tegendeel bewezen. In dit kader is Genesis 11:6 ook een interessante tekst waarin staat dat God zegt niets van wat de mens zal voornemen om te maken voor hen onmogelijk zal zijn.”

Ontwikkelingen met betrekking tot de ‘surveillance state’, of bewakingsstaat zijn een big brother-achtige ontwikkeling die ook in Nederland grote impact kan gaan geven op zaken als het recht op privacy.

Kun je ter illustratie één technologische ontwikkeling noemen die meer aandacht verdient en uitleggen waarom?
“Technologische ontwikkelingen die direct een mens aangaan verdienen wat ons betreft meer aandacht. Recent is de Nobelprijs voor de scheikunde gegaan naar dna-schaar CRISPR-Cas. Dit betekent dat we in staat zijn om aanpassingen te doen in het menselijk DNA en bijvoorbeeld genen te verwijderen welke ziektes veroorzaken. De EU houdt het gebruik daarvan tegen maar wie weet wat de gevolgen in de toekomst zijn. Waarom houdt de EU dit tegen en wat als dit in de EU wel toegelaten gaat worden? Hoe gaan we daar als christenen mee om? Al geloven we dat we naar het beeld van God geschapen zijn, wat geeft ons dan het recht om dit beeld actief aan te passen naar eigen wensen? Hoever mogen we gaan in de maakbaarheid van de mens?

Verder krijgt Kunstmatige Intelligentie, terecht, veel aandacht. Kunstmatige Intelligentie is bijvoorbeeld één van de drijvende krachten achter het Chinese Social Credit Systeem. Een puntensysteem waarbij een overtreding als door rood lopen minpunten oplevert, en een laag saldo resulteert in allerhande beperkingen op het gebied van bijvoorbeeld reizen of andere voorzieningen. Ontwikkelingen met betrekking tot de ‘surveillance state’, of bewakingsstaat zijn een big brother-achtige ontwikkeling die ook in Nederland grote impact kan gaan geven op zaken als het recht op privacy. Denk hierbij aan de recente discussies over het gebruik van mobiele data in combinatie met het coronavirus en breder, om grote technologiebedrijven (big tech) op te knippen.”

Jullie platform bestaat uit twee pijlers. Kun je deze pijlers kort toelichten?
“Techthics wil een platform voor bezinning zijn gebaseerd op twee pijlers. Pijler 1: Techthics denkt na en werkt samen met een netwerk van experts uit een brede christelijke achterban. Deze experts hebben kennis in gebieden als technologie en innovatie, ethiek en ook religie. Naast het continue eigen onderzoek van Techthics is deze steeds groter wordende achterban van experts een cruciaal element om te bezinnen op technologie vanuit een ethisch en christelijk religieus standpunt met de Bijbel als vertrek punt.

"Op het moment dat we bewuster zijn van de ethische en religeuze implicaties van nieuwe technologie kunnen we ze ook beter plaatsen als kans of bedreiging."

De tweede pijler gaat over het delen van de opgedane kennis en inzichten via een specifieke doelgroep benadering. Hierbij richt Techthics zich op het informeren en toerusten van politici, bestuurders, beleidsmakers, docenten, studenten en geïnteresseerden binnen de christelijke achterban en daarbuiten. Hierbij kun je concreet denken aan het faciliteren van vragen uit de politiek door een werkbezoek, lunchlezing of het meedenken aan een verkiezingsprogramma. Hierbij kun je ook denken aan masterclasses voor docenten en gastlessen voor studenten. Zo proberen we per doelgroep na te denken over wat passende concepten zijn om deze kennis effectief over te brengen.”

Op sommige technische zaken kan iedereen zélf invloed uitoefenen. Stel: je zou op een grote christelijke conferentie voor duizenden mensen spreken. Wat moeten je toehoorders dan écht mee willen geven?
“Een utopie gaan we door middel van technologie niet creëren hier op aarde. In ons leven zal de rol van technologie zijn beperkingen kennen. Het ware geluk kan niet voortkomen uit een bepaalde technologie of haar toepassing. Wanneer wij dat uit het oog verliezen wordt techniek pas echt een bedreiging. Techniek kan slechts de gevolgen van de zonde en een gebroken wereld enigszins helpen bestrijden.

Bedenk dus welke (menselijke) verlangens achter een technologische ontwikkeling schuilgaan. Het creëren van bewustzijn over technologische ontwikkelingen en het durven stellen van kritische vragen geeft vaak al veel inzicht, maar we doen het te weinig. Op het moment dat we bewuster zijn van de ethische en religeuze implicaties van nieuwe technologie kunnen we ze ook beter plaatsen als kans of bedreiging.

Om hiermee concreet aan de slag te gaan kun je eens nadenken over: Wat is de motivatie achter de ontwikkeling van 5G connectiviteit? Levert het werkelijk een grote bijdrage aan de verbetering van het menselijk welzijn of zijn het vooral grote Tech bedrijven die profiteren bij de uitrol van 5G? Als dit laatste het geval is, wat zijn de intenties van deze Tech bedrijven? Een andere vraag kan zijn omtrent technologische ontwikkelingen op het gebied van de biomedische wetenschappen, bijvoorbeeld de huidige ontwikkelingen op het gebied van DNA-modificatie. Wie profiteert hiervan en welk gedachtengoed gaat erachter schuil? Het uitroeien van ziektes? Wat is hier vervolgens de drijver van, maatschappelijke winstmaximalisatie en maakbaarheid of menselijk welzijn en naastenliefde?”

ChristenvervolgingIsraëlOpvoedenGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

DOORN, 17 november 2026 – Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...

Pines Church
Nieuws

School weert kerk om visie op abortus en homohuwelijk: rechter grijpt in

Een Amerikaanse kerk die ruimte wilde huren in een openbare school, werd geweigerd nadat bestuursleden vragen hadden gesteld over haar standpunten over homoseksualiteit, het huwelijk en abortus. Een federale rechter heeft nu geoordeeld dat het...

Voorgangers Anglicaanse Kerk Engeland
Nieuws

Zweedse predikanten moeten mogelijk verplicht homostellen trouwen

Moeten predikanten verplicht worden om homostellen te trouwen, ook als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat? Die vraag zorgt voor grote verdeeldheid binnen de Zweedse Kerk, de evangelisch-lutherse kerk die tot 2000 de staatskerk van Zweden was....

Nigeria
Nieuws

Opnieuw dodelijke aanvallen op christelijke dorpen in Nigeria

Bij aanvallen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn zondag en maandag volgens lokale bronnen zeker veertien mensen gedood. Het geweld trof overwegend christelijke gemeenschappen. Onder de slachtoffers zouden een echtpaar met hun tweeling en een...

Abortuswetgeving Georgia
Nieuws

Democraten willen abortuswet in Georgia schrappen, Republikeinen verzetten zich

De Democraten in de Amerikaanse staat Georgia willen een einde maken aan de wet die abortus vanaf ongeveer zes weken zwangerschap grotendeels verbiedt. Na hun verkiezingswinst zien zij mogelijkheden om de regels te veranderen. Maar de...

Judith Pen
Persbericht

Amerikaanse Bijbelleraar Andy Woods brengt boek over Daniël uit met Nederlandse uitgever

De Amerikaanse theoloog en Bijbelleraar dr. Andy Woods brengt samen met de Nederlandse uitgever Judith Pen een uitgebreide Bijbelstudie over het boek Daniël uit. Het boek, Daniël – Verzegeld tot de eindtijd, bestemd om ontdekt te worden behandelt...

Oostenrijk
Nieuws

Onderzoek: katholieke kerk brengt Oostenrijkse overheid meer op dan zij kost

De katholieke kerk levert de Oostenrijkse overheid volgens nieuw onderzoek meer op dan zij ontvangt. Onderzoeksinstituut Joanneum Research berekent een positief saldo van ongeveer 890 miljoen euro. Daarbij tellen ook de economische effecten van...

Meerartikelen

Kevin Doran
Nieuws

Ierse bisschop verdedigt bedenktijd bij abortus: 'Heeft veel jonge levens gered'

De Ierse bisschop Kevin Doran roept politici op de verplichte bedenktijd van drie dagen bij abortus te behouden. Volgens hem biedt die periode vrouwen gelegenheid om hun besluit te overwegen en hulp te zoeken. 'Uw moedige optreden heeft veel jonge...

doop
Nieuws

Bijna 10.000 volwassenen gedoopt in Church of England in 2025: mogelijk hoogste aantal ooit

In de Church of England zijn vorig jaar 9.900 volwassenen gedoopt. Dat zijn er ongeveer 1.300 meer dan in 2024. Volgens het kerkverband ligt het aantal mogelijk hoger dan ooit, al ontbreken de gegevens om dat met zekerheid vast te stellen. De cijfers...

Hoskin
Nieuws

Oprichter Book of Hope overleden: Bob Hoskins bracht miljoenen kinderen het Evangelie

Bob Hoskins, oprichter van de christelijke zendingsorganisatie OneHope, is zaterdag 14 november op 90-jarige leeftijd overleden. Met het werk dat begon onder de naam Book of Hope wilde hij kinderen wereldwijd in aanraking brengen met het Evangelie....

zwart
Nieuws

Rapport: 44 procent meer aanvallen en bedreigingen tegen christenen in Europa

Het aantal geregistreerde christenvijandige incidenten gericht tegen personen in Europa is in 2025 met 44 procent gestegen. Dat meldt OIDAC Europe in het maandag verschenen jaarrapport. De organisatie registreerde minstens 395 incidenten die...

Rosaline Ratering-McDonald
Column

Wat zou Jezus doen in de supermarkt?

We vertellen elkaar dat we gezonder moeten eten, meer moeten bewegen en moeten stoppen met roken. Maar hoe eerlijk is die boodschap als onze omgeving ons voortdurend verleidt tot ongezonde keuzes? Volgens leefstijltrainer en stoppen-met-roken-coach...

Sarina Kriek
Column

We willen kinderen beschermen, maar maken we ouders vooral bang?

We willen kinderen beschermen en geen enkel signaal van onveiligheid missen. Maar wat gebeurt er als die zorg omslaat in angst en controle? Sarina Kriek ziet hoe ouders en professionals daardoor soms tegenover elkaar komen te staan, terwijl juist...

Jeroen
Getuigenis

Jeroen verloor zijn moeder en vluchtte in het uitgaansleven: "Toen kwam Jezus dichtbij"

Jeroen Timmermans groeit op in een warm katholiek gezin in Midden-Limburg. Maar wanneer zijn moeder overlijdt, raakt hij als twintigjarige student de weg kwijt. Hij probeert zijn verdriet te verdringen met feesten en alcohol. Tot hij na een nacht...

wout
Analyse

Zorgen voetballers als Wout Weghorst voor een herleving van het christelijke geloof?

Wout Weghorst bidt na een wedstrijd op het veld en krijgt daar felle kritiek op. De Duitse international Felix Nmecha legt na een doelpunt symbolisch zijn kroon voor Jezus neer en ziet na overleg met zijn bondscoach af van dat gebaar. Tegelijk...

Johan van Heuven
Interview

Johan brak met jarenlange pornoverslaving: “God hielp mij moedig te zijn”

“Je schaamt je oog uit je kop, maar je durft het niet op te biechten", vertelt Johan van Heuven. Jarenlang zat hij gevangen in een pornoverslaving die hem twee huwelijken kostte. Ook zijn geloofsleven stond op losse schroeven. Maar toen het niet...

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...