Hoe corona de vinger op de zere plek legt (ook voor christenen)

God 2 september 2020
Roelof Ham

Sinds het coronavirus over de wereld gaat, is er veel gezegd en geschreven over de betekenis van dit virus door zowel christenen als niet-christenen. Lang niet alles daarvan is even waardevol of betrouwbaar, maar soms lees je iets dat raak is. Zo las ik recent dat het coronavirus blootlegt waar het in onze samenlevingen schuurt: de ziekte fungeert als de vinger die feilloos de zere plekken aanwijst in de maatschappij, want daar waar het niet goed zit gaat het pijn doen als corona de kop opsteekt.

Een voorbeeld hiervan is de omgang met ons zorgstelsel. Wij hebben met de tijd een zorgsysteem opgetogen dat kiest voor een optimale werking bij zo laag mogelijk kosten. Op zich een nobel streven aangezien we heel veel geld uitgeven aan de zorg, maar daardoor hebben wij geen vet op de botten bij tegenslagen. Toen corona ons zorgsysteem onder druk zette werd dit tekort onmiddellijk duidelijk: er moesten patiënten worden opgenomen in Duitsland, er was niet voldoende testcapaciteit of mankracht voor bron- en contactonderzoek en we zijn net langs het randje van de afgrond gelopen wat betreft IC-capaciteit. De vraag naar nodige en onnodige zorg is een exponent van hetzelfde principe, evenals als het onbegrijpelijke besluit van de GGD om nog maar een paar weken geleden onmiddellijk de organisatie uit te willen dunnen toen er tijdelijk minder vraag was naar testen en er minder bron- en contactonderzoek nodig leek. Gelukkig wordt het gebrek van een keuze voor een dusdanig zorgstelsel meer en meer onderkend en er wordt daarom hard gewerkt om bij een tweede golf wel meer capaciteit te hebben. Juist omdat corona dit tekort feilloos aan het licht heeft gebracht. Laten we hopen dat we op tijd zijn.

Corona wijst ons op onze plichten als mens om goede beheerders te zijn en om beter te heersen over de wereld en de dieren die daarop wonen.

Rentmeesterschap
Ook bezien vanuit Gods Woord wordt duidelijk dat corona de vinger op de zere plek legt. De Bijbel leert namelijk dat wij als mensen, zeker ook wij gelovigen, ‘rentmeesters’ van God zijn en dat wij namens God beheerders mogen zijn van wat van Hem is. Daartoe behoren de dingen van het Koninkrijk dat Christus kwam brengen, wijzelf en ons lichaam dat een tempel van God is en zijn eigendom (1 Kor. 6: 18-20), maar ook de materiële wereld om ons heen. De aarde is immers van de Heer, leert Psalm 24 vers 1 al. Wij mogen die aarde en de schepping gebruiken, onderhouden en beheren. Zoals al in het scheppingsverhaal te lezen staat is de mens naar Gods beeld gemaakt om te heersen over de dieren (Gen. 1:26 en 28), om de tuin van God te bewerken en erover te waken (Gen. 2:15).

Toch maken we er een potje van. Zo worden er in China, waar het virus vandaan komt, allerlei soorten van dieren gegeten waarvan je je moet afvragen of dat ooit Gods bedoeling is geweest. Vleermuizen en ander ongedierte wordt niet voor niets in de Bijbel als onrein gezien (Leviticus 11: 13-19). Deze voorschriften over rein en onrein zijn niet willekeurig, vaak zitten daar goede (gezondheids)redenen achter. Als we dan ook nog met dieren omgaan op de ongezonde manier die de mensheid vandaag de dag placht te doen dan komen er problemen. De situatie op zogenaamde ‘wetmarkets’ zoals die waar in China het virus voor het eerst oversprong van dier op mens, hebben niets te maken met goed beheer of rentmeesterschap. De komst van corona is in dit licht geen ongelukkige toevalligheid. Je kon er als het ware op wachten; het was onvermijdelijk dat het eens zou plaatsvinden en het zal wellicht nog vaker plaatsvinden als de situatie niet verandert.

Corona wijst ons op onze plichten als mens om goede beheerders te zijn en om beter te heersen over de wereld en de dieren die daarop wonen. De wereld die aan God toebehoort en waarvan wij rentmeesters zijn.

De mammon is een afgod die alles kapot maakt en mensen verplettert als die niet op onder de duim wordt gehouden.

De macht van de mammon
In Matteüs 6 waarschuwt de Heer ons voor het gevaar van de mammon als Hij zegt: ‘Jullie kunnen niet God dienen en de mammon (Mat. 6: 24).’ De mammon is het woord voor materiële rijkdom en geld die als god worden vereerd. Dat was in de tijd van Jezus al een groot probleem, maar in onze tijd is dat probleem misschien nog wel groter. De mensheid aanbidt meer en meer de god van het grote en extreme kapitalisme. De economie is heilig, groei is het toverwoord en extreme rijkdom, welvaart en bezit het ideaal.

Toen corona kwam en er keuzes werden gevraagd waarbij deze economische afgod (tijdelijk) op het tweede plan kwam te staan, duurde het maar even of de geluiden gingen op om toch de maatregelen los te laten en te versoepelen, want de economie liep schade op. In ons land viel dit al met al nog mee, maar in de VS bijvoorbeeld zien we wat de gevolgen zijn als de mammon belangrijker wordt gemaakt dan veiligheid en gezondheid van mensen. De economie moest door en dus werden veel te vroeg de noodzakelijke maatregelen teruggedraaid en losgelaten, met tienduizenden besmettingen per dag en meer dan 160.000 doden in totaal tot gevolg.
De mammon is een afgod die alles kapot maakt en mensen verplettert als die niet op onder de duim wordt gehouden. Jezus waarschuwde ervoor en de Bijbel leert het ons, maar wij luisteren niet. Corona toont ons de consequenties daarvan.

Wat is de betekenis van corona?
Dat brengt ons bij het antwoord op de centrale vraag van dit artikel: wat is de betekenis van corona? Corona is, dat heb ik geprobeerd duidelijk te maken, een richtingwijzer naar onze verloren en zondige toestand. Het is een fakkel die licht schijnt op onze tekorten. In die zin is het virus bovenal een waarschuwing. Een van de wellicht laatsten om tot inkeer te komen en het anders te doen. Het toont ons hoe we dansen op de vulkaan. Gelukkig is het nu nog de tijd van genade, maar daar zit een grens aan. Als Jezus terugkomt zal Hij ons verlossen en aan al deze ellende een einde maken, maar Hij zal ook de mensheid oordelen en afrekenen. Wat voor rentmeester zijn wij en hoe willen wij voor die Heer staan? Het zijn indringende vragen waarbij corona ons wijst op onze keuzes en persoonlijke verantwoordelijkheden. Ik, u en wij kunnen daar niet omheen. Ik hoop dat u in wijsheid en met Gods Geest de juiste keuzes zult maken.

Roelof Ham is voorganger van Baptistengemeente Havenlicht te Delfzijl. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#400 Jeffrey & Paulien Vervoorn over preekstress, kunstmatige intelligentie en plagiaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Matthieu Rougé
Positief nieuws

Steeds meer volwassenen laten zich dopen in Frankrijk: “Weg naar geloof is vaak verrassend”

In Frankrijk groeit het aantal volwassenen dat zich laat dopen. Tijdens de paasnacht van 2026 werden meer dan 21.000 jongeren en volwassenen gedoopt. Volgens bisschop Matthieu Rougé (foto) laat dit zien dat het geloof nog steeds mensen raakt, zo stel

Woord en Daad
Persbericht

Woord en Daad ziet inkomsten groeien, maar armoede en onrecht toenemen

De noodzaak om zich tegen armoede en onrecht in te zetten, ziet Woord en Daad toenemen. Tegelijk blijft de verbondenheid vanuit de christelijke achterban onverminderd groot. Nooit eerder ontving de stichting zoveel inkomsten als afgelopen jaar. Dat e

Massadoop Australië
Positief nieuws

Honderden dopelingen met Pasen in Australië: “Een nieuw begin met Jezus”

In Australië hebben honderden mensen met Pasen een belangrijke stap in hun geloof gezet. In de stad Perth werden op Goede Vrijdag ongeveer duizend mensen gedoopt, volgens organisatoren de grootste massadoop in de geschiedenis van het land. De doop vo

Nigeria vlag
Nieuws

Bloedige paasdag in Nigeria: tientallen christenen gedood tijdens kerkdiensten

Op paaszondag zijn in Nigeria zeker 29 christenen gedood bij gewelddadige aanvallen op kerkdiensten. De aanvallen vonden plaats in de staten Kaduna en Benue en zijn volgens lokale bronnen uitgevoerd door gewapende Fulani-militanten. In de plaats Arik

Ds. H. B. van der Knijff
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente IJsselmuiden/Grafhorst: Ds. H. B. van der Knijff

De hervormde gemeente te IJsselmuiden/Grafhorst mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. H. B. van der Knijff nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In de Dorpskerk volgt de predikant de eerder naar Amersfoort vertrokken ds. M. van Dam o

Pakistan vlag
Nieuws

Christelijk meisje (16) vermist in Pakistan: familie vreest gedwongen bekering en huwelijk

Een christelijke familie in Pakistan vraagt om hulp nadat hun 16-jarige dochter, Neha Bibi, is verdwenen. Volgens haar vader is ze ontvoerd, gedwongen bekeerd tot de islam en mogelijk uitgehuwelijkt aan een islamitische gebedsleider, zo laat Morning

Patrick van der Laan en Djarno Hofland
Interview

Voetballer Djarno Hofland over zijn bekering: "Ik werd als christen voor gek verklaard"

Succes, status en een leven in de voetbal en artiestenwereld, Djarno Hofland leek alles te hebben. Hij was neef en voormalig manager van André Hazes jr, maar van binnen worstelde hij met angst en donkere gedachten. Afgelopen paaszondag sprak hij daar

Carlino Bus
Nieuws

Pinksterconferentie bijna van start: Opwekking-directeur Carlino Bus deelt updates

Over een kleine twee maanden start de 56e editie van de jaarlijkse Pinksterconferentie Opwekking. Daarom is Stichting Opwekking inmiddels al volop bezig met de voorbereidingen op het event dat jaarlijks door tienduizenden christenen bezocht wordt. Vo

Meerartikelen

Syrische christenen
Nieuws

Syrische kerken annuleerden uit angst voor geweld paasactiviteiten

Syrische christenen hebben Pasen dit jaar op sobere wijze moeten vieren. Kerkleiders zagen zich genoodzaakt om de vieringen alleen binnen de kerkmuren plaats te vinden. Ook door verschillende openbare activiteiten werd een streep gezet. Deze beslissi

Jan Keuken en Hans van Hoof
Persbericht

Jan Keuken nieuwe directeur van Stichting IRS

Per 1 april 2026 is Jan Keuken (links op de foto) door het bestuur benoemd als directeur van Stichting IRS in Apeldoorn. Hij volgt interim-directeur Hans van Hoof (rechts op de foto) op. Jan Keuken (37) heeft twintig jaar ervaring in commercie en man

Belder
Column

Zeven hoofdzonden: Het leven is leeg geworden door geestelijke luiheid

Het wegvallen van vaste kaders, van bijbels genormeerde waarden en de teloorgang van christelijk geloof, hebben een groot vacuüm nagelaten. Het leven is leeg geworden, zo concludeert Ds. J. Belder in zijn bijdrage in de columnreeks over de zeven hoof

Jack Esselink en Maaike Harmsen
Interview

Hoe betrouwbaar kan AI de Bijbel uitleggen? Twee theologen reageren

Stel dat je als predikant, pastoraal werker of individuele gelovige een Bijbeltekst door het AI-programma ChatGPT laat uitleggen. Hoe betrouwbaar is die uitleg en op welke manier moet je je er toe verhouden? Daarnaast: welk ‘gezag’ moet je daaraan he

Tass Saada
Nieuws

Tass Saada (1951-2026): een leven tussen haat en verzoening

In dit in memoriam van Gerhard Rijksen wordt het indrukwekkende levensverhaal van Tass Saada geschetst: van meedogenloze strijder in de kring van Yasser Arafat tot een toegewijde volgeling van Jezus en vredestichter tussen Joden en Palestijnen. Zijn

Jan Pool
Column

Wat als oude angsten opnieuw opduiken? Strijd in m'n hoofd en rust in m'n geloof

Goed nieuws en onzekerheid lopen soms dwars door elkaar heen. Jan Pool praat ons bij over zijn gezondheidssituatie, de impact van bijwerkingen en een onverwachte medische wending. Tegelijk wordt hij geconfronteerd met een oude angst die opnieuw de ko

Nigeria
Nieuws

Minimaal tien christenen omgekomen bij aanval Boko Haram in Nigeria

Leden van de islamitische terreurgroep Boko Haram hebben op maandag 30 maart ten minste tien christenen gedood bij een overval op een dorp in de Nigeriaanse deelstaat Borno. De aanval vond plaats in Kautikari, een overwegend christelijk dorp in Chibo

Saada
Nieuws

Tass Saada (75) overleden: sluipschutter van Arafat veranderde in volgeling van Jezus

Tass Saada is op 75-jarige leeftijd overleden. Dat maakt de uitgever van zijn boek ‘Arafat was mijn held’ bekend. De Palestijnse Saada heeft een indrukwekkend levensverhaal waarin hij van moslim en sluipschutter van de PLO transformeerde tot een volg

Donald Trump
Video

Amerikaanse president Donald Trump noemt Pasen het grootste wonder ooit

De Amerikaanse president Donald Trump noemt Pasen het grootste wonder ooit. Dat zei Trump eerder deze week tijdens de paaslunch in het Witte Huis. De president wees op het lijden en sterven van de Heere Jezus, maar ook op Zijn opstanding tijdens Pase

Ds. Oscar Lohuis
Video

Ds. Oscar Lohuis wijst op vijanden van Israël die één voor één ten onder gingen

Van het Egyptische rijk tot het Assyrische Rijk en van het Babylonische Rijk tot uiteindelijk nazi-Duitsland: allemaal stonden ze Joden naar het leven en gingen vervolgens één voor één ten onder. Daar wees ds. Oscar Lohuis op in een recente preek. Lo

Ds. G. van Zanden
Preekverslag

Ds. Van Zanden over Jezus’ intocht in Jeruzalem: “Op een ezel kwam Hij binnen"

De intocht van de Heere Jezus in Jeruzalem is voor velen een bekende geschiedenis, maar daarmee niet minder indringend. In een recente preek behandelde ds. G. Van Zanden Jezus’ intocht in Jeruzalem. In tegenstelling tot veel aardse vorsten, was Zijn

CVI
Nieuws

CVI strijdlustig na aanslag op pand: 'Wij hebben een Bijbelse boodschap van Gods trouw aan Zijn volk'

Op Goede Vrijdag heeft bij het Israëlcentrum in Nijkerk een explosie plaatsgevonden. Er raakte niemand gewond en ook de schade aan het pand van Christenen voor Israël (CVI) valt mee. De impact van de aanslag, zoals CVI het zelf noemt, is echter groot