Hoe corona de vinger op de zere plek legt (ook voor christenen)

God 2 september 2020
Roelof Ham

Sinds het coronavirus over de wereld gaat, is er veel gezegd en geschreven over de betekenis van dit virus door zowel christenen als niet-christenen. Lang niet alles daarvan is even waardevol of betrouwbaar, maar soms lees je iets dat raak is. Zo las ik recent dat het coronavirus blootlegt waar het in onze samenlevingen schuurt: de ziekte fungeert als de vinger die feilloos de zere plekken aanwijst in de maatschappij, want daar waar het niet goed zit gaat het pijn doen als corona de kop opsteekt.

Een voorbeeld hiervan is de omgang met ons zorgstelsel. Wij hebben met de tijd een zorgsysteem opgetogen dat kiest voor een optimale werking bij zo laag mogelijk kosten. Op zich een nobel streven aangezien we heel veel geld uitgeven aan de zorg, maar daardoor hebben wij geen vet op de botten bij tegenslagen. Toen corona ons zorgsysteem onder druk zette werd dit tekort onmiddellijk duidelijk: er moesten patiënten worden opgenomen in Duitsland, er was niet voldoende testcapaciteit of mankracht voor bron- en contactonderzoek en we zijn net langs het randje van de afgrond gelopen wat betreft IC-capaciteit. De vraag naar nodige en onnodige zorg is een exponent van hetzelfde principe, evenals als het onbegrijpelijke besluit van de GGD om nog maar een paar weken geleden onmiddellijk de organisatie uit te willen dunnen toen er tijdelijk minder vraag was naar testen en er minder bron- en contactonderzoek nodig leek. Gelukkig wordt het gebrek van een keuze voor een dusdanig zorgstelsel meer en meer onderkend en er wordt daarom hard gewerkt om bij een tweede golf wel meer capaciteit te hebben. Juist omdat corona dit tekort feilloos aan het licht heeft gebracht. Laten we hopen dat we op tijd zijn.

Corona wijst ons op onze plichten als mens om goede beheerders te zijn en om beter te heersen over de wereld en de dieren die daarop wonen.

Rentmeesterschap
Ook bezien vanuit Gods Woord wordt duidelijk dat corona de vinger op de zere plek legt. De Bijbel leert namelijk dat wij als mensen, zeker ook wij gelovigen, ‘rentmeesters’ van God zijn en dat wij namens God beheerders mogen zijn van wat van Hem is. Daartoe behoren de dingen van het Koninkrijk dat Christus kwam brengen, wijzelf en ons lichaam dat een tempel van God is en zijn eigendom (1 Kor. 6: 18-20), maar ook de materiële wereld om ons heen. De aarde is immers van de Heer, leert Psalm 24 vers 1 al. Wij mogen die aarde en de schepping gebruiken, onderhouden en beheren. Zoals al in het scheppingsverhaal te lezen staat is de mens naar Gods beeld gemaakt om te heersen over de dieren (Gen. 1:26 en 28), om de tuin van God te bewerken en erover te waken (Gen. 2:15).

Toch maken we er een potje van. Zo worden er in China, waar het virus vandaan komt, allerlei soorten van dieren gegeten waarvan je je moet afvragen of dat ooit Gods bedoeling is geweest. Vleermuizen en ander ongedierte wordt niet voor niets in de Bijbel als onrein gezien (Leviticus 11: 13-19). Deze voorschriften over rein en onrein zijn niet willekeurig, vaak zitten daar goede (gezondheids)redenen achter. Als we dan ook nog met dieren omgaan op de ongezonde manier die de mensheid vandaag de dag placht te doen dan komen er problemen. De situatie op zogenaamde ‘wetmarkets’ zoals die waar in China het virus voor het eerst oversprong van dier op mens, hebben niets te maken met goed beheer of rentmeesterschap. De komst van corona is in dit licht geen ongelukkige toevalligheid. Je kon er als het ware op wachten; het was onvermijdelijk dat het eens zou plaatsvinden en het zal wellicht nog vaker plaatsvinden als de situatie niet verandert.

Corona wijst ons op onze plichten als mens om goede beheerders te zijn en om beter te heersen over de wereld en de dieren die daarop wonen. De wereld die aan God toebehoort en waarvan wij rentmeesters zijn.

De mammon is een afgod die alles kapot maakt en mensen verplettert als die niet op onder de duim wordt gehouden.

De macht van de mammon
In Matteüs 6 waarschuwt de Heer ons voor het gevaar van de mammon als Hij zegt: ‘Jullie kunnen niet God dienen en de mammon (Mat. 6: 24).’ De mammon is het woord voor materiële rijkdom en geld die als god worden vereerd. Dat was in de tijd van Jezus al een groot probleem, maar in onze tijd is dat probleem misschien nog wel groter. De mensheid aanbidt meer en meer de god van het grote en extreme kapitalisme. De economie is heilig, groei is het toverwoord en extreme rijkdom, welvaart en bezit het ideaal.

Toen corona kwam en er keuzes werden gevraagd waarbij deze economische afgod (tijdelijk) op het tweede plan kwam te staan, duurde het maar even of de geluiden gingen op om toch de maatregelen los te laten en te versoepelen, want de economie liep schade op. In ons land viel dit al met al nog mee, maar in de VS bijvoorbeeld zien we wat de gevolgen zijn als de mammon belangrijker wordt gemaakt dan veiligheid en gezondheid van mensen. De economie moest door en dus werden veel te vroeg de noodzakelijke maatregelen teruggedraaid en losgelaten, met tienduizenden besmettingen per dag en meer dan 160.000 doden in totaal tot gevolg.
De mammon is een afgod die alles kapot maakt en mensen verplettert als die niet op onder de duim wordt gehouden. Jezus waarschuwde ervoor en de Bijbel leert het ons, maar wij luisteren niet. Corona toont ons de consequenties daarvan.

Wat is de betekenis van corona?
Dat brengt ons bij het antwoord op de centrale vraag van dit artikel: wat is de betekenis van corona? Corona is, dat heb ik geprobeerd duidelijk te maken, een richtingwijzer naar onze verloren en zondige toestand. Het is een fakkel die licht schijnt op onze tekorten. In die zin is het virus bovenal een waarschuwing. Een van de wellicht laatsten om tot inkeer te komen en het anders te doen. Het toont ons hoe we dansen op de vulkaan. Gelukkig is het nu nog de tijd van genade, maar daar zit een grens aan. Als Jezus terugkomt zal Hij ons verlossen en aan al deze ellende een einde maken, maar Hij zal ook de mensheid oordelen en afrekenen. Wat voor rentmeester zijn wij en hoe willen wij voor die Heer staan? Het zijn indringende vragen waarbij corona ons wijst op onze keuzes en persoonlijke verantwoordelijkheden. Ik, u en wij kunnen daar niet omheen. Ik hoop dat u in wijsheid en met Gods Geest de juiste keuzes zult maken.

Roelof Ham is voorganger van Baptistengemeente Havenlicht te Delfzijl. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#396 Jeffrey, Marloes & Liduin over leven met een onvervulde kinderwens
Of beluister op:

Meerartikelen

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over onverwachts emotioneel getuigenis van kerkganger

Tijdens een kerkdienst vroeg spreker en schrijver Wilkin van de Kamp spontaan of iemand naar voren wilde komen om te vertellen wat Gods liefde in zijn of haar leven betekent. Een man reageerde op de oproep en liep naar voren. Wat volgde, verraste de

Geen school door regen in Ghana
Nieuws

Geen school door regen: hoe een kerk in Ghana in actie kwam

Regen. Meestal geen reden om thuis te blijven van school. Voor veel kinderen betekent een buitje hooguit lekker binnen spelen of buiten in de plassen stampen. Voor leerlingen van de enige openbare basisschool in Sawer, Ghana, betekende regen jarenlan

Proponent G. T. van Lingen
Nieuws

Hervormde gemeente Rijsoord ontvangt nieuwe dominee: proponent G. T. van Lingen

De hervormde gemeente te Rijsoord mag een nieuwe dominee verwelkomen. Proponent G. T. van Lingen (foto) aanvaardde het beroep dat onlangs op hem werd uitgebracht. In het Zuid-Hollandse dorp, dat officieel deel uitmaakt van de gemeente Ridderkerk, vol

Kees van Helden
Opinie

Feminist March in Amsterdam: welke vrouwen worden verdedigd?

Tijdens de Feminist March op 8 maart in Amsterdam liepen duizenden mensen mee om aandacht te vragen voor vrouwenrechten, veiligheid en gelijkheid. Terwijl sommige demonstranten spraken over geweld tegen vrouwen en femicide, ontstond er spanning bij e

Francis Chan
Nieuws

Predikant biedt excuses aan na steun aan kerkleiders die bij misstanden betrokken waren

Predikant en auteur Francis Chan heeft excuses aangeboden voor zijn eerdere steun aan kerkleiders die later betrokken bleken bij ernstige misstanden in de kerk. Eén van hen is Mike Bickle, oprichter van International House of Prayer Kansas City, tege

Ds. P. den Ouden
Video

HHK-predikant wijst op mensen die twijfelen over het stichten van een gezin

"Is het verantwoord om in deze tijd nog kinderen te krijgen?", het is een vraag die zowel binnen christelijke als niet-christelijke kringen leeft. Waar christenen zich zorgen maken om een steeds meer seculariserende maatschappij, zijn niet-christenen

Het Omega Project
Verdieping

Tutorial: waarom de christelijke gemeente de oefenplaats is voor betrokken relaties

In een tijd waarin autonomie bijna heilig verklaard wordt, groeit tegelijkertijd het verlangen naar verbondenheid en gemeenschap. In een nieuwe tutorial van het Omega Project laat Johan Vink echter zien dat echte vrijheid alleen binnen betrokken rela

Keir Starmer
Nieuws

Britse premier Starmer vindt dat kerken onmisbaar zijn voor de samenleving

Volgens de Britse premier Keir Starmer spelen kerken een 'onmisbare rol in het hart van de Britse samenleving'. Dat zei Starmer in een videoboodschap voor de ChurchWorks Summit in Londen, een bijeenkomst waar kerkleiders, politici en maatschappelijke

Meerartikelen

Delise
Persbericht

Singer-songwriter Delise start crowdfunding voor nieuwe christelijke liedjes

De Nederlandse christelijke singer-songwriter Delise is een crowdfunding gestart voor een nieuw muziekproject. Met steun van luisteraars wil zij acht nieuwe Nederlandstalige liedjes opnemen en uitbrengen. De nummers moeten in maart 2027 live worden g

Ds. M. van Reenen
Opinie

Waarom ik voor mijn preken geen gebruik maak van AI

Nee, ik maak geen gebruik van AI voor mijn preek. Nooit gedaan. Niet van plan. Er staat geestelijk leven op het spel. Eerst een bekentenis. Ik heb afgesproken om sowieso niet actief gebruik te maken van ‘generatieve AI’ (ChatGPT enzo). Het AI-zoekres

Marziyeh Amirizadeh
Column

Waarom de strijd tegen het Iraanse regime bittere noodzaak is

De recente aanvallen op het Iraanse regime hebben wereldwijd discussie losgemaakt. Sommigen spreken over een nieuwe oorlog, anderen over noodzakelijke verdediging. Marziyeh Amirizadeh bekijkt deze gebeurtenissen vanuit een persoonlijk perspectief. Al

Martin Koornstra
Podcast

Martin Koornstra in Cvandaag podcast: “Laat elke plek een plaats van genezing zijn”

Volgens Martin Koornstra is het begrijpelijk dat kerkleiders voorzichtig zijn als het gaat om genezing. “Het onderwerp raakt aan het diepste van wie mensen zijn. Het gaat niet over een liedkeuze, maar over gezondheid, over je bestaan.” Juist daarom v

Stemformulier, inzet: Jan Keuken
Opinie

Een oproep aan christelijke kiezers: laat ook lokaal je overtuiging spreken

Veel christelijke kiezers stemmen bewust. Ze kiezen bij landelijke en provinciale verkiezingen voor partijen als het CDA, de ChristenUnie of de SGP. Partijen die staan voor Bijbelse waarden als gerechtigheid, dienstbaarheid, naastenliefde en rentmees

de wal
Nieuws

Rechter tikt Tilburgse burgemeester op de vingers voor nalatigheid na arrestatie Tom de Wal

De rechter heeft de destijds waarnemend burgemeester van Tilburg, Onno Hoes, nalatigheid verweten na de arrestatie van gebedsgenezer Tom de Wal. Deze uitspraak volgt nadat eerder de politie al tot de conclusie kwam dat de arrestatie van De Wal ontere

cel
Nieuws

Arrestaties treffen de ondergrondse kerk in Jemen

De druk op christenen in Jemen is de afgelopen maanden opnieuw toegenomen. Sinds eind 2025 worden in gebieden die onder controle staan van de Houthi’s – een gewapende beweging die grote delen van het land beheerst – met regelmaat gelovigen opgepakt.

merwede
Nieuws

In water gevonden schoen met stoffelijk overschot is van vermiste christelijke tiener Yoran Krol

In de Beneden-Merwede is maandag een schoen aangetroffen die van de vermiste christelijk tiener Yoran Krol is. Dat blijkt uit politieonderzoek. Yoran wordt sinds december 2023 vermist. De destijds 16-jarige tiener kwam op zaterdagavond na een bezoek

Doekes
Column

Hoe ik steeds bozer werd op God en me moest bekeren

Het herstel na de verwijdering van de tumor (zie eerdere column) gaat verre van vlekkeloos. Ik heb veel rust nodig gehad en heb meerdere bezoekjes aan de spoedpost moeten doen, omdat er complicaties waren. Het vele in bed liggen zorgt er mede voor da

Kerkgebouw in Amerika
Nieuws

Onderzoek: slechts 4 procent van de Amerikanen leeft volledig volgens Bijbelse principes

Uit een nieuw onderzoek blijkt dat maar weinig Amerikanen hun leven volledig baseren op Bijbelse principes. Vooral onder jongeren zijn de cijfers zeer laag. Dat schrijft The Christian Post. Het onderzoek werd in januari uitgevoerd door de Arizona Chr

Amerikaanse christenen zat dagen lang vast in Israël
Nieuws

Amerikaanse christenen zaten dagen vast in Israël na uitbreken oorlog met Iran

Een groep van 41 leden van een kerk uit de Amerikaanse staat South Carolina is veilig teruggekeerd naar de Verenigde Staten. De groep zat dagenlang in Israël vast vanwege de uitgebroken oorlog met Iran. Dat meldt The Christian Post. De 41 Amerikanen

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons zag bedenkelijke en sombere gezichten tijdens de samenzang

"Tijdens het zingen keek ik even naar uw gezicht. De een pakte een zakdoek, de ander keek somber en weer een ander bedenkelijk. Met geld of prestaties kunt u het niet goedmaken, maar u kunt wél opgebeurd worden door het Woord. Ik hoop dat u er allema