Hoe corona de vinger op de zere plek legt (ook voor christenen)

God 2 september 2020
Roelof Ham

Sinds het coronavirus over de wereld gaat, is er veel gezegd en geschreven over de betekenis van dit virus door zowel christenen als niet-christenen. Lang niet alles daarvan is even waardevol of betrouwbaar, maar soms lees je iets dat raak is. Zo las ik recent dat het coronavirus blootlegt waar het in onze samenlevingen schuurt: de ziekte fungeert als de vinger die feilloos de zere plekken aanwijst in de maatschappij, want daar waar het niet goed zit gaat het pijn doen als corona de kop opsteekt.

Een voorbeeld hiervan is de omgang met ons zorgstelsel. Wij hebben met de tijd een zorgsysteem opgetogen dat kiest voor een optimale werking bij zo laag mogelijk kosten. Op zich een nobel streven aangezien we heel veel geld uitgeven aan de zorg, maar daardoor hebben wij geen vet op de botten bij tegenslagen. Toen corona ons zorgsysteem onder druk zette werd dit tekort onmiddellijk duidelijk: er moesten patiënten worden opgenomen in Duitsland, er was niet voldoende testcapaciteit of mankracht voor bron- en contactonderzoek en we zijn net langs het randje van de afgrond gelopen wat betreft IC-capaciteit. De vraag naar nodige en onnodige zorg is een exponent van hetzelfde principe, evenals als het onbegrijpelijke besluit van de GGD om nog maar een paar weken geleden onmiddellijk de organisatie uit te willen dunnen toen er tijdelijk minder vraag was naar testen en er minder bron- en contactonderzoek nodig leek. Gelukkig wordt het gebrek van een keuze voor een dusdanig zorgstelsel meer en meer onderkend en er wordt daarom hard gewerkt om bij een tweede golf wel meer capaciteit te hebben. Juist omdat corona dit tekort feilloos aan het licht heeft gebracht. Laten we hopen dat we op tijd zijn.

Corona wijst ons op onze plichten als mens om goede beheerders te zijn en om beter te heersen over de wereld en de dieren die daarop wonen.

Rentmeesterschap
Ook bezien vanuit Gods Woord wordt duidelijk dat corona de vinger op de zere plek legt. De Bijbel leert namelijk dat wij als mensen, zeker ook wij gelovigen, ‘rentmeesters’ van God zijn en dat wij namens God beheerders mogen zijn van wat van Hem is. Daartoe behoren de dingen van het Koninkrijk dat Christus kwam brengen, wijzelf en ons lichaam dat een tempel van God is en zijn eigendom (1 Kor. 6: 18-20), maar ook de materiële wereld om ons heen. De aarde is immers van de Heer, leert Psalm 24 vers 1 al. Wij mogen die aarde en de schepping gebruiken, onderhouden en beheren. Zoals al in het scheppingsverhaal te lezen staat is de mens naar Gods beeld gemaakt om te heersen over de dieren (Gen. 1:26 en 28), om de tuin van God te bewerken en erover te waken (Gen. 2:15).

Toch maken we er een potje van. Zo worden er in China, waar het virus vandaan komt, allerlei soorten van dieren gegeten waarvan je je moet afvragen of dat ooit Gods bedoeling is geweest. Vleermuizen en ander ongedierte wordt niet voor niets in de Bijbel als onrein gezien (Leviticus 11: 13-19). Deze voorschriften over rein en onrein zijn niet willekeurig, vaak zitten daar goede (gezondheids)redenen achter. Als we dan ook nog met dieren omgaan op de ongezonde manier die de mensheid vandaag de dag placht te doen dan komen er problemen. De situatie op zogenaamde ‘wetmarkets’ zoals die waar in China het virus voor het eerst oversprong van dier op mens, hebben niets te maken met goed beheer of rentmeesterschap. De komst van corona is in dit licht geen ongelukkige toevalligheid. Je kon er als het ware op wachten; het was onvermijdelijk dat het eens zou plaatsvinden en het zal wellicht nog vaker plaatsvinden als de situatie niet verandert.

Corona wijst ons op onze plichten als mens om goede beheerders te zijn en om beter te heersen over de wereld en de dieren die daarop wonen. De wereld die aan God toebehoort en waarvan wij rentmeesters zijn.

De mammon is een afgod die alles kapot maakt en mensen verplettert als die niet op onder de duim wordt gehouden.

De macht van de mammon
In Matteüs 6 waarschuwt de Heer ons voor het gevaar van de mammon als Hij zegt: ‘Jullie kunnen niet God dienen en de mammon (Mat. 6: 24).’ De mammon is het woord voor materiële rijkdom en geld die als god worden vereerd. Dat was in de tijd van Jezus al een groot probleem, maar in onze tijd is dat probleem misschien nog wel groter. De mensheid aanbidt meer en meer de god van het grote en extreme kapitalisme. De economie is heilig, groei is het toverwoord en extreme rijkdom, welvaart en bezit het ideaal.

Toen corona kwam en er keuzes werden gevraagd waarbij deze economische afgod (tijdelijk) op het tweede plan kwam te staan, duurde het maar even of de geluiden gingen op om toch de maatregelen los te laten en te versoepelen, want de economie liep schade op. In ons land viel dit al met al nog mee, maar in de VS bijvoorbeeld zien we wat de gevolgen zijn als de mammon belangrijker wordt gemaakt dan veiligheid en gezondheid van mensen. De economie moest door en dus werden veel te vroeg de noodzakelijke maatregelen teruggedraaid en losgelaten, met tienduizenden besmettingen per dag en meer dan 160.000 doden in totaal tot gevolg.
De mammon is een afgod die alles kapot maakt en mensen verplettert als die niet op onder de duim wordt gehouden. Jezus waarschuwde ervoor en de Bijbel leert het ons, maar wij luisteren niet. Corona toont ons de consequenties daarvan.

Wat is de betekenis van corona?
Dat brengt ons bij het antwoord op de centrale vraag van dit artikel: wat is de betekenis van corona? Corona is, dat heb ik geprobeerd duidelijk te maken, een richtingwijzer naar onze verloren en zondige toestand. Het is een fakkel die licht schijnt op onze tekorten. In die zin is het virus bovenal een waarschuwing. Een van de wellicht laatsten om tot inkeer te komen en het anders te doen. Het toont ons hoe we dansen op de vulkaan. Gelukkig is het nu nog de tijd van genade, maar daar zit een grens aan. Als Jezus terugkomt zal Hij ons verlossen en aan al deze ellende een einde maken, maar Hij zal ook de mensheid oordelen en afrekenen. Wat voor rentmeester zijn wij en hoe willen wij voor die Heer staan? Het zijn indringende vragen waarbij corona ons wijst op onze keuzes en persoonlijke verantwoordelijkheden. Ik, u en wij kunnen daar niet omheen. Ik hoop dat u in wijsheid en met Gods Geest de juiste keuzes zult maken.

Roelof Ham is voorganger van Baptistengemeente Havenlicht te Delfzijl. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #8 : Jafeth en Sifra Bekx over aanbidding als levensstijl
Of beluister op:

Meerartikelen

Proponent L. Hartog
Nieuws

Proponent L. Hartog neemt beroep naar Zijderveld aan

Proponent L. Hartog (foto) uit Brandwijk wordt de nieuwe predikant van de hervormde gemeente van te Zijderveld. Hij nam het op hem uitgebrachte beroep aan. Daarmee gaat Hartog voor het eerst als gemeentepredikant aan de slag. Hartog volgt in Zijderve

bosbrand
Nieuws

Heftige bosbranden: christenen in Spanje vragen om gebed

De verwoestende bosbranden die de Spaanse regio's Madrid en Ávila teisteren, hebben inmiddels tienduizenden hectares natuur in de as gelegd en tienduizenden mensen getroffen. Te midden van de crisis roept het christelijke conferentiecentrum Pinos Rea

Nicaragua
Nieuws

Gepensioneerde bisschop al weken spoorloos in Nicaragua

Al bijna een maand is er geen levensteken meer vernomen van de 80-jarige bisschop emeritus Juan Abelardo Mata Guevara uit Nicaragua. Kerkelijke leiders, de Verenigde Naties en verschillende internationale organisaties maken zich grote zorgen over zij

Ds. J. C. de Groot
Video

Ds. J. C. de Groot gedenkt 40-jarig ambtsjubileum: "Het is voor mij een groot wonder"

Ds. J. C. de Groot herdacht onlangs zijn veertigjarig ambtsjubileum. Tijdens een dienst in de Grote Kerk van Dordrecht blikte de hervormde predikant voorafgaand aan de preek terug op zijn ambtelijke loopbaan. De Groot werd in 1986 als predikant beves

Päivi Räsänen
Nieuws

Päivi Räsänen stapt naar Europees Hof: "Vreedzame geloofsuitingen mogen nooit een misdaad zijn"

De Finse politica en voormalig minister van Binnenlandse Zaken Päivi Räsänen heeft beroep aangetekend bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) tegen haar veroordeling wegens een kerkelijk pamflet over huwelijk en seksualiteit. Dat heef

Bijbeltijd
Podcast

Annet de Jonge vertelt in podcast hoe je Gods stem kunt leren verstaan

Hoe herken je de stem van God? En hoe pas je dat toe in het dagelijks leven? Die vragen staan centraal in de tweede aflevering van de podcastserie What Really Matters?! van Stichting Naba. Spreker Annet de Jonge gaat daarin in op het verstaan van God

Kerkmuziek
Persbericht

Wil je je als kerkmusicus verder ontwikkelen? Oriëntatiecursus opnieuw van start

Mensen die actief zijn in de kerkmuziek kunnen zich weer aanmelden voor het oriëntatiejaar van de Praktijkcursus Amateur Kerkmusicus. De cursus start in september 2026 en is bedoeld voor amateurmusici die zich verder willen ontwikkelen in hun rol bin

Henk Jochemsen
Interview

Henk Jochemsen over de genderrevolutie: “Onze gevoelens bepalen wie we werkelijk zijn”

Volgens ethicus-filosoof Henk Jochemsen is de huidige genderdiscussie een uiting van een bredere cultuurverandering. Waar vroeger het lichaam uitgangspunt was, is nu steeds vaker de persoonlijke beleving leidend geworden. In gesprek met Cvandaag besp

Meerartikelen

Ds. John de Groot
Opinie

Laten we ophouden elkaars gebeden te beoordelen

De open brief van zes predikanten en theologen aan zeven christelijke Israëlorganisaties roept veel reacties op. Dominee John de Groot begrijpt de zorgen over enkele gebedspunten, maar plaatst vraagtekens bij de gekozen route. Bovendien vindt hij dat

Enes Ovat
Nieuws

Enes verlaat islam voor Jezus: "Ik moest afscheid nemen van mijn familie"

Enes Ovat groeide in Australië op in een Turks-islamitisch gezin en stond aanvankelijk zeer kritisch tegenover het christelijk geloof. Toch begon hij zich steeds meer in Jezus te verdiepen. Uiteindelijk besloot hij christen te worden, een keuze die g

ACN
Nieuws

Kerk biedt hoop in ‘apocalyptisch’ Venezuela

Tussen ingestorte gebouwen, tentenkampen en onvoorstelbaar verdriet blijft de Kerk in Venezuela dicht bij de slachtoffers. Dankzij haar sterke netwerk kan zij snel hulp bieden. Kerk in Nood ondersteunt priesters, religieuzen en leken die dag en nacht

Ds. W. Pieters
Video

HHK-predikant: "De Heilige Geest leert beloften én beschuldigingen persoonlijk lezen”

In een recente preek over Handelingen 3 benadrukte ds. W. Pieters, hersteld hervormd emerituspredikant, dat de Heilige Geest de mens leert de Bijbel persoonlijk te lezen. Wie zichzelf leert herkennen in Gods Woord, ontkomt niet aan de aanklacht van z

ds. A.T. Vergunst
Dagelijks leven

Ds. Vergunst beantwoordt Refoweb-vraag: 'Bij God is altijd een nieuw begin mogelijk'

'Ik heb door eigen schuld een zwaar leven. Zou God nog één keer naar mij willen omzien?' Met die indringende vraag wendt een vrouw uit de Gereformeerde Gemeenten zich via Refoweb tot ds. A.T. Vergunst. De predikant uit het Nieuw-Zeelandse Carterton r

Gert van Hoef
Video

Prachtig: Gert van Hoef brengt improvisatie Willem Hendrik Zwart over Psalm 116 ten gehore

'Ik zal Uw naam met dankerkentenis; Verheffen, U al mijn geloften brengen; 'k Zal liefd' en lof voor U ten offer mengen, In 't heiligdom, waar 't volk vergaderd is', zo luidt het tiende vers van Psalm 116. Organist Gert van Hoef bracht onlangs een pr

Hoorn van Afrika
Nieuws

SDOK-event: Ex-moslims vertellen over evangelisatie onder doodsbedreiging

Twee christenen uit de Hoorn van Afrika vertellen op zaterdag 10 oktober in Veenendaal hoe zij ondanks bedreigingen en vervolging het Evangelie blijven delen met moslims. Tijdens het gratis najaarsevent 'Getuigen met lef' van SDOK staan hun persoonli

Oeganda
Nieuws

Oegandese predikant (25) vermoord na debat over christendom en islam

Een openbare discussie over christendom en islam heeft een jonge predikant in Oeganda vermoedelijk het leven gekost. Enkele uren nadat dominee Bernard Mulongo had deelgenomen aan een interreligieus debat, werd hij op weg naar zijn verblijfplaats aang

Gor Khatchikyan
Preekverslag

Gor Khatchikyan: “Misschien moeten er muren rond je hart worden gesloopt”

Soms is een ingrijpende verbouwing nodig om Gods vrede te brengen én te ontvangen. Aan de hand van het Bijbelverhaal van de vrouw uit Sunem laat Gor Khatchikyan tijdens de New Wine Zomerconferentie zien dat vrede meer vraagt dan goede bedoelingen. “M

Ds. Maarten van Loon
Column

De kunst van het zwijgen en het stellen van goede vragen

Spreken is zilver en zwijgen is goud, zo luidt een bekend spreekwoord. Daar zit veel waars in. Maar er valt ook het nodige op af te dingen. Dat doe ik verderop. Nu eerst even over het gelijk van dit spreekwoord. Hoe vaak wordt er immers niet te snel

Rechtspraak
Nieuws

‘Het bloed van je broer roept om recht’: OM eist acht jaar cel en tbs voor doodslag op broer

De 26-jarige Arné M. uit Gouda zou zijn broer Peter met meer dan honderd messteken hebben gedood. Binnen het reformatorische gezin leefden al langer grote zorgen over zijn psychische toestand. “Mijn ouders zien dat het bij ons toegaat als bij Kaïn en

abdij
Nieuws

Machtsstrijd in Franse abdij escaleert: pater ontvoerd en mishandeld

Een interne machtsstrijd in een benedictijner abdij in Midden-Frankrijk is uitgelopen op een ontvoering en mishandeling van de overste van het klooster. Pater Placide, overste van de Abdij Notre-Dame de Bellaigue in het departement Puy-de-Dôme, verdw