Hoe corona de vinger op de zere plek legt (ook voor christenen)

God 2 september 2020
Roelof Ham

Sinds het coronavirus over de wereld gaat, is er veel gezegd en geschreven over de betekenis van dit virus door zowel christenen als niet-christenen. Lang niet alles daarvan is even waardevol of betrouwbaar, maar soms lees je iets dat raak is. Zo las ik recent dat het coronavirus blootlegt waar het in onze samenlevingen schuurt: de ziekte fungeert als de vinger die feilloos de zere plekken aanwijst in de maatschappij, want daar waar het niet goed zit gaat het pijn doen als corona de kop opsteekt.

Een voorbeeld hiervan is de omgang met ons zorgstelsel. Wij hebben met de tijd een zorgsysteem opgetogen dat kiest voor een optimale werking bij zo laag mogelijk kosten. Op zich een nobel streven aangezien we heel veel geld uitgeven aan de zorg, maar daardoor hebben wij geen vet op de botten bij tegenslagen. Toen corona ons zorgsysteem onder druk zette werd dit tekort onmiddellijk duidelijk: er moesten patiënten worden opgenomen in Duitsland, er was niet voldoende testcapaciteit of mankracht voor bron- en contactonderzoek en we zijn net langs het randje van de afgrond gelopen wat betreft IC-capaciteit. De vraag naar nodige en onnodige zorg is een exponent van hetzelfde principe, evenals als het onbegrijpelijke besluit van de GGD om nog maar een paar weken geleden onmiddellijk de organisatie uit te willen dunnen toen er tijdelijk minder vraag was naar testen en er minder bron- en contactonderzoek nodig leek. Gelukkig wordt het gebrek van een keuze voor een dusdanig zorgstelsel meer en meer onderkend en er wordt daarom hard gewerkt om bij een tweede golf wel meer capaciteit te hebben. Juist omdat corona dit tekort feilloos aan het licht heeft gebracht. Laten we hopen dat we op tijd zijn.

Corona wijst ons op onze plichten als mens om goede beheerders te zijn en om beter te heersen over de wereld en de dieren die daarop wonen.

Rentmeesterschap
Ook bezien vanuit Gods Woord wordt duidelijk dat corona de vinger op de zere plek legt. De Bijbel leert namelijk dat wij als mensen, zeker ook wij gelovigen, ‘rentmeesters’ van God zijn en dat wij namens God beheerders mogen zijn van wat van Hem is. Daartoe behoren de dingen van het Koninkrijk dat Christus kwam brengen, wijzelf en ons lichaam dat een tempel van God is en zijn eigendom (1 Kor. 6: 18-20), maar ook de materiële wereld om ons heen. De aarde is immers van de Heer, leert Psalm 24 vers 1 al. Wij mogen die aarde en de schepping gebruiken, onderhouden en beheren. Zoals al in het scheppingsverhaal te lezen staat is de mens naar Gods beeld gemaakt om te heersen over de dieren (Gen. 1:26 en 28), om de tuin van God te bewerken en erover te waken (Gen. 2:15).

Toch maken we er een potje van. Zo worden er in China, waar het virus vandaan komt, allerlei soorten van dieren gegeten waarvan je je moet afvragen of dat ooit Gods bedoeling is geweest. Vleermuizen en ander ongedierte wordt niet voor niets in de Bijbel als onrein gezien (Leviticus 11: 13-19). Deze voorschriften over rein en onrein zijn niet willekeurig, vaak zitten daar goede (gezondheids)redenen achter. Als we dan ook nog met dieren omgaan op de ongezonde manier die de mensheid vandaag de dag placht te doen dan komen er problemen. De situatie op zogenaamde ‘wetmarkets’ zoals die waar in China het virus voor het eerst oversprong van dier op mens, hebben niets te maken met goed beheer of rentmeesterschap. De komst van corona is in dit licht geen ongelukkige toevalligheid. Je kon er als het ware op wachten; het was onvermijdelijk dat het eens zou plaatsvinden en het zal wellicht nog vaker plaatsvinden als de situatie niet verandert.

Corona wijst ons op onze plichten als mens om goede beheerders te zijn en om beter te heersen over de wereld en de dieren die daarop wonen. De wereld die aan God toebehoort en waarvan wij rentmeesters zijn.

De mammon is een afgod die alles kapot maakt en mensen verplettert als die niet op onder de duim wordt gehouden.

De macht van de mammon
In Matteüs 6 waarschuwt de Heer ons voor het gevaar van de mammon als Hij zegt: ‘Jullie kunnen niet God dienen en de mammon (Mat. 6: 24).’ De mammon is het woord voor materiële rijkdom en geld die als god worden vereerd. Dat was in de tijd van Jezus al een groot probleem, maar in onze tijd is dat probleem misschien nog wel groter. De mensheid aanbidt meer en meer de god van het grote en extreme kapitalisme. De economie is heilig, groei is het toverwoord en extreme rijkdom, welvaart en bezit het ideaal.

Toen corona kwam en er keuzes werden gevraagd waarbij deze economische afgod (tijdelijk) op het tweede plan kwam te staan, duurde het maar even of de geluiden gingen op om toch de maatregelen los te laten en te versoepelen, want de economie liep schade op. In ons land viel dit al met al nog mee, maar in de VS bijvoorbeeld zien we wat de gevolgen zijn als de mammon belangrijker wordt gemaakt dan veiligheid en gezondheid van mensen. De economie moest door en dus werden veel te vroeg de noodzakelijke maatregelen teruggedraaid en losgelaten, met tienduizenden besmettingen per dag en meer dan 160.000 doden in totaal tot gevolg.
De mammon is een afgod die alles kapot maakt en mensen verplettert als die niet op onder de duim wordt gehouden. Jezus waarschuwde ervoor en de Bijbel leert het ons, maar wij luisteren niet. Corona toont ons de consequenties daarvan.

Wat is de betekenis van corona?
Dat brengt ons bij het antwoord op de centrale vraag van dit artikel: wat is de betekenis van corona? Corona is, dat heb ik geprobeerd duidelijk te maken, een richtingwijzer naar onze verloren en zondige toestand. Het is een fakkel die licht schijnt op onze tekorten. In die zin is het virus bovenal een waarschuwing. Een van de wellicht laatsten om tot inkeer te komen en het anders te doen. Het toont ons hoe we dansen op de vulkaan. Gelukkig is het nu nog de tijd van genade, maar daar zit een grens aan. Als Jezus terugkomt zal Hij ons verlossen en aan al deze ellende een einde maken, maar Hij zal ook de mensheid oordelen en afrekenen. Wat voor rentmeester zijn wij en hoe willen wij voor die Heer staan? Het zijn indringende vragen waarbij corona ons wijst op onze keuzes en persoonlijke verantwoordelijkheden. Ik, u en wij kunnen daar niet omheen. Ik hoop dat u in wijsheid en met Gods Geest de juiste keuzes zult maken.

Roelof Ham is voorganger van Baptistengemeente Havenlicht te Delfzijl. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#398 David ten Voorde & Jonathan Nolan over kerkgroei in onbereikte gebieden
Of beluister op:

Meerartikelen

Marina de Haan
Interview

Marina de Haan leeft met chronische ziekte: “Jezus wijst mij nooit af”

“Als ik ’s morgens in de spiegel kijk, denk ik: ik ben eigenlijk te moe.” In Hour of Power vertelde verhalenverteller en journalist Marina de Haan afgelopen zondag openhartig over haar leven met chronische ziekte. Al vanaf haar vroegste jeugd leeft z

Trump
Nieuws

Franklin Graham in brief aan Trump: 'U kunt uzelf niet redden, alleen Jezus Christus redt u van de hel'

President Donald Trump heeft op Palmzondag een brief gedeeld van evangelist Franklin Graham. In deze brief, die op 15 oktober 2025 werd verstuurd, roept Graham Trump op om zijn eeuwige bestemming serieus te overwegen, Jezus Christus als zijn redder t

taybeh
Nieuws

Priester in christelijk dorp op Westelijke Jordaanoever uit zorgen over kolonistenaanvallen

De Latijns-Amerikaanse parochiepriester van Taybeh, het enige volledig christelijke dorp op de Westelijke Jordaanoever, heeft een oproep gedaan aan christenen wereldwijd om de lokale bevolking te steunen. Dit na berichten over gewelddadige aanvallen

Mars voor Jezus
Persbericht

Mars voor Jezus 2026 naar Rotterdam: “Krachtig getuigenis van geloof en eenheid”

Op zaterdag 27 juni 2026 zal Rotterdam het decor vormen van de Mars voor Jezus, een landelijke geloofsmanifestatie waarbij christenen uit heel Nederland samenkomen. De dag staat in het teken van aanbidding, gebed, evangelisatie en zichtbare eenheid.

Stoffer
Nieuws

SGP verbijsterd: miljoenensteun omstreden Gaza-organisatie tegen Kamermeerderheid in

Nederland gaat de financiële hulp aan de omstreden VN-hulporganisatie UNRWA hervatten jaarlijks 19 miljoen euro overmaken aan de organisatie in Gaza. Dat maakte minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking maandag be

Iran
Nieuws

Grote zorgen om gedetineerde christenen in Iran

De situatie voor christelijke gevangenen en andere gedetineerden in Iran is de afgelopen maand drastisch verslechterd. Dit volgt op de oorlog die het islamitische regime in het land voert met de Verenigde Staten en Israël. Mensenrechtenorganisaties m

Ali Rezaei Majd
Getuigenis

Iraanse demonstrant ontvluchtte zijn land: "Als christen vergeef ik het regime"

Ali Rezaei Majd protesteerde tegen het Iraanse regime. De fitnesscoach spreekt nu openlijk over zijn geloof in Jezus Christus. Deze gespierde man groeide op in de Iraanse provincie Lorestan. “Vanaf het moment dat ik geboren werd, voelde het alsof ik

Anne Borkent
Column

Als kerkleider smeet ik de deur boos dicht: een pijnlijke les

Wat begon als een persoonlijke ervaring, legt iets bloot dat breder speelt binnen de kerk. Namelijk het probleem van emotioneel ongezond leiderschap, waar we niet altijd even eerlijk naar durven kijken. In deze column kijkt Anne Borkent terug op een

Meerartikelen

Jeffrey Schipper
Opinie

CGK-crisis: Groep-Rijnsburg wegzetten als scheurmakers is onterecht

De recente landelijke vergadering van de groep-Rijnsburg in Nunspeet markeert een belangrijk moment voor de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Terwijl het woord ‘scheiding’ zorgvuldig wordt vermeden, voelt deze bijeenkomst als een doorslaggeven

Kevin Weigelt
Interview

Discipelmaker Kevin Weigelt verzet zich tegen consumerende vorm van christen-zijn

Wat als elke christen, ongeacht opleiding of ervaring, een discipelmaker kan worden? Kevin Weigelt, een Canadese zendeling die al zeventien jaar in Roemenië werkt met All Nations International, gelooft dat dit niet alleen mogelijk is, maar ook noodza

ds. J. R. van Vugt
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Soest verwelkomt nieuwe predikant: ds. J. R. van Vugt

De hersteld hervormde kerk te Soest mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. J. R. van Vugt (foto). De predikant volgt in de Ichthuskerk ds. R. C. Boogaard op. Laatstgenoemde predikant nam eind 2025 afscheid van de gemeente en ontving toe

Jeruzalem
Opinie

Plotseling ontdekt de wereld christelijk leed...

Wereldwijd worden maar liefst 388 miljoen christenen vervolgd. En daar is structureel veel te weinig aandacht voor in de Nederlandse politiek, media en maatschappij. Maar dit weekend is er plotseling wél wereldwijd aandacht voor christelijk leed in d

Generaal Muhoozi Kainerugaba
Nieuws

Oegandese legerchef steunt als christen Israël in oorlog met Iran: "Wij staan aan hun kant"

De legerleider van Oeganda, generaal Muhoozi Kainerugaba, sprak afgelopen week duidelijk zijn steun uit voor Israël. Zijn woorden verrasten veel mensen, juist in een tijd waarin de kritiek op Israëls oorlogsvoering toeneemt. Kainerugaba schreef op so

Jürgen Tholel
Video

Voorganger wijst op onderwerping aan de overheid en waarschuwt voor zwart werken

"Als je hier zit en je werkt zwart, ben je een zondaar. Hoeveel christenen werken niet zwart? Dat is zonde! Niet enkel zwart werken is zonde, maar ook als je iemand betaalt die zwart werkt", aldus Jürgen Tholel. In een recente preek waarschuwde de vo

Jeruzalem
Nieuws

Wereldwijde ophef nadat kardinaal kerk Jeruzalem niet in mag op Palmzondag

Kardinaal Pierbattista Pizzaballa mocht op Palmzondag de mis in de Heilig Grafkerk in Jeruzalem niet ingaan, nadat de Israëlische politie hem de toegang weigerde. Deze ingreep vond plaats omdat de autoriteiten de samenkomst te risicovol achtten, mede

paus
Nieuws

Paus spreekt zich hard uit tegen oorlog en lijkt VS terecht te wijzen

Paus Leo XIV heeft op Palmzondag een krachtige veroordeling uitgesproken tegen oorlog en het gebruik van religie om geweld te rechtvaardigen. Tijdens de mis op het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad verklaarde de paus dat God "niet luistert naar de ge

Ds. S. Maljaars
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Middelburg-Centrum: ds. S. Maljaars

De gereformeerde gemeente te Middelburg-Centrum mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. S. Maljaars (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep. In de Zeeuwse stad volgt Maljaars ds. J. M. D. de Heer op. Laatstgenoemde predikant ver

Kees van der Knijff
Video

GZB-zendingswerkers vertellen over humanitaire crisis in Libanon

In Libanon zien GZB-zendingswerkers Kees & Esther van der Knijff van dichtbij wat het geweld in het Midden-Oosten teweegbrengt. Honderdduizenden mensen zijn op de vlucht geslagen en hebben alles achtergelaten. Voor veel gezinnen is de toekomst onzeke

Anita Burggraaf
Interview

Anita Burggraaf hervond haar identiteit in God: "Gezond zelfbeeld komt voort uit genade"

Ze noemt zichzelf "gewoon lekker moeder", huisvrouw, iemand die van alles doet en sinds kort ook schrijver. Maar wie Anita Burggraaf is, wil ze niet langer laten bepalen door wat ze presteert of hoe de buitenwereld haar ziet. In haar boek SUPERjij! s

Jan Pool
Boekfragment

Als de hemel stil lijkt: vijf oorzaken van onbeantwoorde gebeden

Ik geloof dat onbeantwoorde gebeden een van de grootste obstakels kunnen zijn in het christelijk leven. Ieder van ons maakt momenten mee waarop het lijkt alsof de hemel van koper is. We bidden, we smeken, we wachten… maar het antwoord blijft uit. Hoe