Hoe corona de vinger op de zere plek legt (ook voor christenen)

God 2 september 2020
Roelof Ham

Sinds het coronavirus over de wereld gaat, is er veel gezegd en geschreven over de betekenis van dit virus door zowel christenen als niet-christenen. Lang niet alles daarvan is even waardevol of betrouwbaar, maar soms lees je iets dat raak is. Zo las ik recent dat het coronavirus blootlegt waar het in onze samenlevingen schuurt: de ziekte fungeert als de vinger die feilloos de zere plekken aanwijst in de maatschappij, want daar waar het niet goed zit gaat het pijn doen als corona de kop opsteekt.

Een voorbeeld hiervan is de omgang met ons zorgstelsel. Wij hebben met de tijd een zorgsysteem opgetogen dat kiest voor een optimale werking bij zo laag mogelijk kosten. Op zich een nobel streven aangezien we heel veel geld uitgeven aan de zorg, maar daardoor hebben wij geen vet op de botten bij tegenslagen. Toen corona ons zorgsysteem onder druk zette werd dit tekort onmiddellijk duidelijk: er moesten patiënten worden opgenomen in Duitsland, er was niet voldoende testcapaciteit of mankracht voor bron- en contactonderzoek en we zijn net langs het randje van de afgrond gelopen wat betreft IC-capaciteit. De vraag naar nodige en onnodige zorg is een exponent van hetzelfde principe, evenals als het onbegrijpelijke besluit van de GGD om nog maar een paar weken geleden onmiddellijk de organisatie uit te willen dunnen toen er tijdelijk minder vraag was naar testen en er minder bron- en contactonderzoek nodig leek. Gelukkig wordt het gebrek van een keuze voor een dusdanig zorgstelsel meer en meer onderkend en er wordt daarom hard gewerkt om bij een tweede golf wel meer capaciteit te hebben. Juist omdat corona dit tekort feilloos aan het licht heeft gebracht. Laten we hopen dat we op tijd zijn.

Corona wijst ons op onze plichten als mens om goede beheerders te zijn en om beter te heersen over de wereld en de dieren die daarop wonen.

Rentmeesterschap
Ook bezien vanuit Gods Woord wordt duidelijk dat corona de vinger op de zere plek legt. De Bijbel leert namelijk dat wij als mensen, zeker ook wij gelovigen, ‘rentmeesters’ van God zijn en dat wij namens God beheerders mogen zijn van wat van Hem is. Daartoe behoren de dingen van het Koninkrijk dat Christus kwam brengen, wijzelf en ons lichaam dat een tempel van God is en zijn eigendom (1 Kor. 6: 18-20), maar ook de materiële wereld om ons heen. De aarde is immers van de Heer, leert Psalm 24 vers 1 al. Wij mogen die aarde en de schepping gebruiken, onderhouden en beheren. Zoals al in het scheppingsverhaal te lezen staat is de mens naar Gods beeld gemaakt om te heersen over de dieren (Gen. 1:26 en 28), om de tuin van God te bewerken en erover te waken (Gen. 2:15).

Toch maken we er een potje van. Zo worden er in China, waar het virus vandaan komt, allerlei soorten van dieren gegeten waarvan je je moet afvragen of dat ooit Gods bedoeling is geweest. Vleermuizen en ander ongedierte wordt niet voor niets in de Bijbel als onrein gezien (Leviticus 11: 13-19). Deze voorschriften over rein en onrein zijn niet willekeurig, vaak zitten daar goede (gezondheids)redenen achter. Als we dan ook nog met dieren omgaan op de ongezonde manier die de mensheid vandaag de dag placht te doen dan komen er problemen. De situatie op zogenaamde ‘wetmarkets’ zoals die waar in China het virus voor het eerst oversprong van dier op mens, hebben niets te maken met goed beheer of rentmeesterschap. De komst van corona is in dit licht geen ongelukkige toevalligheid. Je kon er als het ware op wachten; het was onvermijdelijk dat het eens zou plaatsvinden en het zal wellicht nog vaker plaatsvinden als de situatie niet verandert.

Corona wijst ons op onze plichten als mens om goede beheerders te zijn en om beter te heersen over de wereld en de dieren die daarop wonen. De wereld die aan God toebehoort en waarvan wij rentmeesters zijn.

De mammon is een afgod die alles kapot maakt en mensen verplettert als die niet op onder de duim wordt gehouden.

De macht van de mammon
In Matteüs 6 waarschuwt de Heer ons voor het gevaar van de mammon als Hij zegt: ‘Jullie kunnen niet God dienen en de mammon (Mat. 6: 24).’ De mammon is het woord voor materiële rijkdom en geld die als god worden vereerd. Dat was in de tijd van Jezus al een groot probleem, maar in onze tijd is dat probleem misschien nog wel groter. De mensheid aanbidt meer en meer de god van het grote en extreme kapitalisme. De economie is heilig, groei is het toverwoord en extreme rijkdom, welvaart en bezit het ideaal.

Toen corona kwam en er keuzes werden gevraagd waarbij deze economische afgod (tijdelijk) op het tweede plan kwam te staan, duurde het maar even of de geluiden gingen op om toch de maatregelen los te laten en te versoepelen, want de economie liep schade op. In ons land viel dit al met al nog mee, maar in de VS bijvoorbeeld zien we wat de gevolgen zijn als de mammon belangrijker wordt gemaakt dan veiligheid en gezondheid van mensen. De economie moest door en dus werden veel te vroeg de noodzakelijke maatregelen teruggedraaid en losgelaten, met tienduizenden besmettingen per dag en meer dan 160.000 doden in totaal tot gevolg.
De mammon is een afgod die alles kapot maakt en mensen verplettert als die niet op onder de duim wordt gehouden. Jezus waarschuwde ervoor en de Bijbel leert het ons, maar wij luisteren niet. Corona toont ons de consequenties daarvan.

Wat is de betekenis van corona?
Dat brengt ons bij het antwoord op de centrale vraag van dit artikel: wat is de betekenis van corona? Corona is, dat heb ik geprobeerd duidelijk te maken, een richtingwijzer naar onze verloren en zondige toestand. Het is een fakkel die licht schijnt op onze tekorten. In die zin is het virus bovenal een waarschuwing. Een van de wellicht laatsten om tot inkeer te komen en het anders te doen. Het toont ons hoe we dansen op de vulkaan. Gelukkig is het nu nog de tijd van genade, maar daar zit een grens aan. Als Jezus terugkomt zal Hij ons verlossen en aan al deze ellende een einde maken, maar Hij zal ook de mensheid oordelen en afrekenen. Wat voor rentmeester zijn wij en hoe willen wij voor die Heer staan? Het zijn indringende vragen waarbij corona ons wijst op onze keuzes en persoonlijke verantwoordelijkheden. Ik, u en wij kunnen daar niet omheen. Ik hoop dat u in wijsheid en met Gods Geest de juiste keuzes zult maken.

Roelof Ham is voorganger van Baptistengemeente Havenlicht te Delfzijl. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#400 Jeffrey & Paulien Vervoorn over preekstress, kunstmatige intelligentie en plagiaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Doop
Nieuws

Britse man overlijdt tijdens doop in tuin: predikant aangeklaagd voor doodslag

In het Verenigd Koninkrijk is een 48-jarige predikant aangeklaagd voor doodslag door grove nalatigheid na de verdrinking van een man tijdens een doopceremonie. Het slachtoffer, de 61-jarige Robert Smith, kwam op 8 oktober 2023 om het leven in de Enge

Restanten van Sussita/Hippos
Nieuws

Archeologen stuiten op 1400 jaar oud christelijk voorwerp bij Meer van Galilea

Archeologen hebben een bijzondere ontdekking gedaan bij het Meer van Galilea. In de oude stad Hippos vonden zij een christelijk voorwerp van ongeveer 1.400 jaar oud. Het gaat om een rechthoekig blok van marmer. De vondst werpt nieuw licht op hoe chri

ICE-agenten
Nieuws

Christenen in Amerika vrezen deportatie én voor leven bij terugkeer in Iran

Twee Iraanse mannen die zich hebben bekeerd tot het christendom dreigen Amerika uitgezet te worden. Momenteel worden zij vastgehouden door de omstreden immigratiedienst ICE. Volgens hun voorganger lopen de twee mannen groot gevaar als zij worden teru

Vietnam
Nieuws

Oudere vrouwelijke gelovigen in Vietnam mishandeld door familie

Enkele jaren geleden vonden drie oudere vrouwen, Sy*, Thu* en Chau*, vrede toen zij tot geloof in de Here Jezus kwamen. Die innerlijke vrede staat in scherp contrast met hun omstandigheden. Thuis hebben ze met veel lijden te maken. De beslissing van

Ds. A. van der Zwan
Video

CGK-dominee vertelt hoe collega-predikant een dronken man in zijn tuin zag liggen

"Deze man was onder de indruk van de ootmoed waarmee die dominee hem benaderde. Die dominee voelde zich niet te goed om in net zo'n soort situatie terecht te komen als deze man", aldus ds. A. van der Zwan. De christelijke gereformeerde predikant uit

congo
Nieuws

Tientallen christenen omgekomen bij aanval in Congo

In de Democratische Republiek Congo (DRC), in het dorp Bafwakao in het Mambasa-gebied, zijn op Witte Donderdag 2 april ten minste 43 christenen om het leven gekomen bij een aanval door de Allied Democratic Forces (ADF). De gebeurtenis vond plaats op

Nicaragua
Nieuws

Nieuw rapport: onderdrukking van christenen in Nicaragua flink toegenomen

Nicaraguaanse christenen zijn in 2025 geconfronteerd met toenemende onderdrukking. Een recent rapport documenteerde in dat jaar 309 overtredingen van de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging in het Midden-Amerikaanse land. Van de 309 geregistr

Dina-Perla Portnaar
Column

Nieuwe roman stelt vragen over waarheid en identiteit

De Nederlandse auteur Dina-Perla Portnaar lanceert op vandaag haar nieuwe filosofische roman Memos from the Edge. In het boek onderzoekt zij thema’s als identiteit, waarheid en morele moed in een samenleving die volgens haar steeds sterker onder druk

Meerartikelen

En voort wentelen de eeuwen
Persbericht

Heruitgave klassieker over Openbaring centraal op symposium in Apeldoorn

Uitgeverij De Banier organiseert op 16 april een symposium rond de heruitgave van het boek En voort wentelen de eeuwen van theoloog J.H. Bavinck. De bijeenkomst vindt plaats in de Apeldoornse Victorkerk en staat in het teken van de betekenis van het

missiereis CAMA
Persbericht

Jongvolwassenen op missiereis naar Barcelona: ‘God aan het werk zien in de stad’

CAMA Zending organiseert dit voorjaar opnieuw een short-term mission trip naar Barcelona voor jongvolwassenen. Na de impactvolle reis van vorig jaar krijgen jongeren opnieuw de kans om hun geloof in praktijk te brengen in een van de meest seculiere s

Scheele
Interview

Volgens deze predikant weten veel kerkgangers niet meer precies wat ze geloven

"Mijn ervaring is dat zelfs veel trouwe kerkgangers niet zo goed weten wat ze nu eigenlijk geloven," zegt predikant Jan Scheele-Goedhart. Hij schreef het boek  'Nieuw mens worden -  waar christelijk geloven om draait'. Als predikant van de protestant

Bijbel in het Marokkaans-Arabisch
Positief nieuws

Historische mijlpaal: de eerste complete Bijbel in het Marokkaans-Arabisch

Marokkanen hebben voor het eerst een complete Bijbel in hun eigen taal. De Bijbel in het Marokkaans-Arabisch werd op 17 en 24 januari gelanceerd. Aan de vertaling is bijna drie decennia gewerkt. De lancering was de bekroning van bijna drie decennia l

Annemieke van Bochove
Boekfragment

De Heer van de legermachten: God zelf voert de strijd

Wij zien koninkrijken opstaan en vallen. We zien oorlogen, honger, onderdrukking. We zien machtigen die hun wil opleggen aan de zwakken. Maar achter alles woedt een strijd die ouder is dan de geschiedenis. Een strijd die niet alleen gaat om macht op

Operatie Mobilisatie
Positief nieuws

Hoe God één man gebruikt voor explosieve groei

“Wat wij in zes maanden tijd zagen gebeuren; het was een wonder. De levens van volwassenen en kinderen worden voor de eeuwigheid veranderd.” Twee OM’ers*, werkzaam in het Nabije Oosten, willen niets liever dan het Evangelie delen met mensen die Jezus

SGP-jongerendag
Persbericht

SGP-jongeren organiseren tweejaarlijkse SGP-jongerendag in Barneveld

Op D.V. zaterdag 11 april 2026 organiseert SGP-jongeren haar tweejaarlijkse SGP-jongerendag in Barneveld. Het belooft een dag te worden vol interessante sprekers, interactie en gezelligheid met honderden jongeren uit het hele land. Het programma is a

Crew The Chosen
Nieuws

Nieuw seizoen The Chosen start in november, slot krijgt wereldwijde bioscooprelease

De populaire serie The Chosen, waarin Jezus' leven en bediening getoond worden, krijgt een zesde seizoen. Prime Video en 5&2 Studios maken bekend dat het zesde seizoen vanaf 15 november in première gaat. Opvallend is dat de laatste aflevering niet di

Maanfoto
Nieuws

CU-Kamerlid enthousiast over maanfoto’s Artemis II: ‘Wees zuinig op dat blauwige bolletje’

Tweede Kamerlid Pieter Grinwis heeft met verwondering gereageerd op nieuwe beelden van de aarde en de maan, gedeeld door NASA. De foto’s zijn gemaakt tijdens de historische Artemis II-missie, waarbij astronauten voor het eerst in ruim vijftig jaar we

ChatGPT
Nieuws

Onderzoek: meerderheid Amerikaanse predikanten gebruikt AI bij preekvoorbereiding

Een meerderheid van Amerikaanse predikanten maakt gebruik van kunstmatige intelligentie (AI). Dat blijkt uit onderzoek van onderzoeksbureau Barna en technologiebedrijf Pushpay. Tegelijkertijd zijn er ook zorgen over de invloed van kunstmatige intelli

Kanye West
Nieuws

ChristenUnie en CDA willen optreden tegen komst Kanye West

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker heeft schriftelijke vragen gesteld aan de minister van Justitie en Veiligheid over de mogelijke komst van rapper Kanye West naar Nederland. Aanleiding is het besluit van het Verenigd Koninkrijk om de artiest de toega

Ds. W. Visscher
Video

GerGem-predikant wijst in catechismuspreek op de sterke eigen wil van mensen

'Uw wil geschiede, gelijk in den hemel, alzo ook op de aarde', zo luidt de derde bede uit het onder vele christenen bekende Onze Vader. Ds. W. Visscher, predikant van de gereformeerde gemeente Amersfoort, stond in een recente preek bij de derde bede