Hoe pakt het uit als bedieningen gaan besturen?

God 18 november 2016 Benaiah
Benaiah

In de VPE waait de wind hoorbaar door de bomen nu er een voorstel ligt om de huidige bestuursconstructie te vervangen door een zogenaamd bedieningenmodel (ook wel geclaimd als ‘apostolisch model’). Gemeenteleden van betrokken VPE-gemeenten zullen waarschijnlijk niet eens weten wat het inhoudt. Laat staan wat de impact zal zijn van deze wending binnen de VPE op eigen gemeente. Onrust geeft het wel.

Bedieningen als gaven
Ergens is deze consternatie jammer. Gods gedachte met de bedoelde bedieningen (soms ‘de vijfvoudige bediening’ genoemd), is eigenlijk heel mooi. Paulus laat namelijk zien hoe God mensen met gaven heeft, maar ook mensen als gaven geeft aan Zijn Lichaam: bedieningen. Je zou kunnen zeggen dat Jezus in feite ‘cadeautjes’ aan Zijn Lichaam geeft in de vorm van apostelen, profeten, evangelisten, herders en leraars. En dit gewoon om iedereen te doen groeien naar geestelijke volwassenheid, zodat we uiteindelijk gaan lijken op Hem. Wat minstens zo mooi is: bedieningen zorgen ervoor dat iedereen wordt toegerust om te gaan bedienen (Efeze 4:7-16).

Dat laatste geeft te denken. Als de huidige gemeenten en bedieningen die samen de VPE vormen al bedienende zijn, waar is zo’n extra, overkoepelende raad van bedieningen dan precies voor nodig? Zou een gewoon bestuur dan niet voldoen voor organisatorische zaken?

Het voorstel om bedieningen te laten besturen, roept ook onvermijdelijk vragen op rondom het selectieproces. Wie selecteert deze bedieningen voor de raad op het moment dat de stemmen van de ALV niet meer doorslaggevend zijn? En hoe worden zulke bedieningen (h)erkent? En als dat bekend is, stapt het zittende bestuur dan eerst terug om te onderzoeken of ze zelf aan de selectiecriteria voldoen?

Je zou kunnen zeggen dat Jezus in feite ‘cadeautjes’ aan Zijn Lichaam geeft in de vorm van apostelen, profeten, evangelisten, herders en leraars



Normaliter pakt een bedieningscadeau voordelig uit als blijkt dat zo’n persoon inderdaad een geschenk uit de hemel is. Maar wat als het een kat in de zak blijkt te zijn? Wat als een selecte groep van ons-kent-ons bedieningen elkaar in het zadel houdt? Hoe wordt integriteit gewaarborgd en belangenverstrengeling vermeden onder VPE-bedieningen?  

Een gegeven paard
Moeilijk is het overigens niet om te beoordelen of een bediening een Godsgeschenk is. Aan de vruchten herken je immers de boom. Zo is al redelijk snel in te schatten of iemand een presentje of een pijnpuntje zal zijn voor de gemeenschap. Vooral als daar nog gebed aan toe wordt gevoegd. Genoeg mooie voorbeelden.

Feit is wel, een gegeven paard mag je niet in de bek kijken. Dus voor je zo’n bedieningspaard de kar laat trekken, is het wellicht wijs om te checken of de persoon rechte sporen in het land heeft getrokken en oogst kan meebrengen. Dan weet je of er daadwerkelijk een werkpaard staat te ploegen of dat je toch met een paradepaardje te maken hebt. Minder mooie voorbeelden van bedieningen die zich ontpopten als miniatuur paus binnen protestantse setting, zijn immers ook bekend.

Zo eiste ooit iemand die zichzelf als apostel beschouwde van mij, om hem te erkennen als ‘meerdere bediening’. Ik kreeg spontaan de Orwelliaanse gedachte: “All ministries are equal, but some ministries are more equal than others”. Dit was een merkwaardige houding voor een apostel. Immers, als Jezus als Hoeksteen, Johannes de Doper de grootste noemde (Matt. 11:11), die op zijn beurt als profeet wist dat hij minder moest worden en Christus meer (Joh. 3:30), dan geeft dit een indruk van hoe bedieningen met elkaar zouden moeten omgaan: altijd de ander uitnemender achtende, nooit hiërarchisch topdown.

Termen als apostel, profeet, evangelist, etc. kunnen makkelijk worden gehanteerd alsof het om titels en posities zou gaan. Dit terwijl het in de Bijbel gewoon een taakaanduiding is



Onzichtbaar fundament
Het Woord zegt dat wij samen een geestelijk huis vormen van levende stenen (1 Pet. 2:5), maar ook dat de Kerk van Christus wordt gebouwd op het fundament van apostelen en profeten (Efe.2:20). Vandaar dat het bedieningen niet past om zichzelf boven iemand anders te plaatsen. Ja, een fundament is een zwaargewicht, maar juist daarom hoort het niet bovenop. Het ligt in de grond. Diep in de modder. Onzichtbaar. Geen mens is ooit geboeid door het prachtige, sterke fundament van een huis. En dat hoeft ook niet.

Bedieningen zijn als vaders voor de gemeenschap, weten we van Paulus. En een pappa is geen CEO. Als vader hoef ik ook geen credit voor het verschonen van luiers, het draaiende houden van het huishouden, het voorzien in schoolgeld, enzovoort. Ik ben vader. Ik hoef niemand te vragen me dat te noemen. Maar dat is mijn rol. Ik dien het gezin. Het gezin dient mij niet. Natuurlijk staat geen gebouw zonder fundament, maar fundamenten zijn onzichtbaar. Ik moet overigens de leider nog tegenkomen die zichzelf dát ten doel stelt...

Misschien ligt daar juist de valkuil waar sommigen binnen de VPE zenuwachtig van worden. Termen als apostel, profeet, evangelist, etc. kunnen makkelijk worden gehanteerd alsof het om titels en posities zou gaan. Dit terwijl het in de Bijbel gewoon een taakaanduiding is. Net zo min als een bakker of bouwvakker zich kan beroepen op een bepaalde autoriteit vanwege het feit dat hij bakker of bouwvakker is, kan een apostel ook geen rangorde aan zijn taak ontlenen. Vandaar dat Paulus als ‘broekie’ de apostel Petrus zonder aarzeling publiekelijk confronteerde (Gal. 2:11). Maar als leden nu al het gevoel krijgen monddood te worden gemaakt, past zoiets dan nog wel binnen het apostolische model wat er nu op de VPE-tafel ligt?

Bedrukkende bedekkingsleer
Doorgaans zullen bedieningen niet autoritair starten. Maar zodra succes wordt vertaald met aantallen, kan de organisatie van een groter groeiende kerk zo’n bediening voorbij haar fundamentele rol trekken. Wanneer de categorie ‘senior pastor’ zich vervolgens aandient, blijkt menig bediening vatbaar om zichzelf te beschouwen als een geestelijke autoriteit die een ‘geestelijke bedekking’ vormt voor de gelovigen. Deze gedachtegang staat bekend als de ‘bedekkingsleer’ en duikt regelmatig op in de kerkgeschiedenis. Die leer voedt een bestuurlijke gedachtegoed voor bedieningen, met alle gevolgen van dien. Behalve dat dit idee van een armoedig staaltje exegese getuigt, is het potentieel ook gevaarlijk voor een gezonde groei van de christelijke gemeenschap.

Net als met pakjesavond, klopt ons hart vol verwachting om te horen hoe deze bedieningscadeautjes binnen de VPE uitpakken



Als bedieningen zich namelijk opwerpen als bedekking voor de gelovigen, wordt het fundament bovenop het huis gelegd. Dit heeft helaas in Nederland ook al talloze schapen en gemeenten klem gezet die doorgaans de ‘gezalfde des Heren’ niet willen of mogen tegenspreken. Niemand wil immers God ongehoorzaam zijn of leven in rebellie tegen de goddelijke orde...

Dezelfde spanning is voelbaar bij deze en gene binnen de VPE . Vandaar die terechte verontrusting: Wat gaan die bedieningen doen? Hoe ver gaat hun invloed? En waarom het huidige beslissingsorgaan verruilen voor een overkoepelend orgaan van bedieningen? Goeie vragen. En net als met pakjesavond, klopt ons hart vol verwachting om te horen hoe deze bedieningscadeautjes binnen de VPE uitpakken.

Bedieningen bedienen. Besturen besturen
De Bijbel is er duidelijk over: bedieningen begeleiden de gelovigen in hun groei naar het beeld van Christus. Dit is een voorbeeldfunctie. Nergens uit de Bijbel is te destilleren dat Jezus of de apostelen bezig waren met het leiden van een organisatie. Zij maakten discipelen. Dat was de opdracht.

Besturen moeten processen bewaken en aansturen. Bedieningen bespoedigen groei en laten los. Telkens wanneer bedieningen hun rol als gave gaandeweg gaan interpreteren als een bestuurlijke functie, neigen ze te vervallen in managementachtig leiderschap en leidt het Lichaam van Christus verlies. Dit maakt het namelijk onmogelijk voor mensen om van bedieningen af te kijken hoe je nu precies discipelen maakt en tot volwassenheid brengt. Sterker nog, op een gegeven moment blijft er slechts een soort geestelijke CEO over die misschien wel preekt, maar zelf helemaal geen discipelen meer maakt, omdat bestuurlijke en organisatorische zaken prioriteit krijgen. En dat terwijl je voor besturen nu juist mensen hebt met een speciale gave! (Rom. 12:8)

Besturen en organiseren lieten zij aan anderen over, die zelf wijze, geestvervulde mensen vonden voor dat soort taken



Misschien is dit wel de reden dat Jezus geen megakerk van de grond trok. Hij vertrouwde alles wat Hij had aan slechts 11 discipelen toe. En de apostelen volgden dit voorbeeld. Besturen en organiseren lieten zij aan anderen over, die zelf wijze, geestvervulde mensen vonden voor dat soort taken (Hand. 6:3). Ook het aanstellen van die mensen door handoplegging was geen apostolisch bestuursvorm. Er vonden geen intakegesprekken, DiSC-evaluaties, of selectieronden plaats. De vijfvoudige bediening van de eerste gemeente wist wat hun plek was: ‘voortdurend gebed en de bediening van het Woord’ (v.4).

Daarmee is een besturende bedieningenraad eigenlijk een contradictio in terminis. Bedieningen doen weliswaar iedereen in liefde toegroeien naar het Hoofd (Efe. 4:15), maar nemen zelf geen hoofdschap. Zoiets botst fundamenteel.
 
Inmiddels ligt er genoeg kerkgeschiedenis die laat zien dat organisaties er goed aan doen om bedieningen mensen te laten bouwen, terwijl besturen het beste organisaties kunnen besturen. Zo blijven de bedieningen sterk in het mensen toerusten tot dienstbetoon en groeit het Lichaam van Christus maximaal, doordat het gebedsniveau en de Woorddiepte van bedieningen optimaal blijft ten dienste van allen.

Gaan we ooit nog een ideaalplaatje zien van ‘hoe-het-heurt’? Nee. Dat denk ik niet. Maar dat hoeft ook niet. Het is maar goed dat Jezus Zelf Zijn kerk bouwt (Matt. 16:18). De tijd zal leren, en bij de Troon zullen we horen, hoe vaak en hoe vloeiend Hem dat afging in ons landje.

Benaiah is spreker, schrijver en trainingsspecialist.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

aartsbisschop
Nieuws

Aartsbisschop vastgebonden en beroofd in Syrië: kerkleiders eisen bescherming voor christenen

Een aartsbisschop die in zijn kantoor wordt vastgebonden en beroofd. Een christelijke juwelier die wordt ontvoerd en gemarteld. Syrische kerkleiders slaan alarm over de veiligheid van christenen in hun land. Ook SGP en ChristenUnie vragen om...

Walid Alasaad
Interview

Syrische voorganger houdt Nederlandse kerken spiegel voor: "Hier is het vaak meer ik dan wij"

Als de Syrische Walid Alasaad (49) terugkijkt op zijn leven, ziet hij hoe God hem stap voor stap heeft voorbereid op zijn roeping. Via een twaalf jaar durende ‘woestijnperiode’ en een vlucht naar Nederland kwam hij uiteindelijk terecht bij de...

Cvandaag
Opinie

Ik snap wel iets van die omgekeerde vlaggen

Omgekeerde vlaggen als symbool van boerenprotesten zijn sinds een paar jaar gemeengoed geworden. Veel mensen verafschuwen het. Dat begrijp ik. Maar ik ben milder geworden. Die vlaggen kloppen wel, maar toch niet helemaal. Als je honderden trekkers...

Derksen
Nieuws

Johan Derksen slaat alarm over christenen in azc’s: "Kinderen worden in elkaar geslagen"

Johan Derksen heeft in de talkshow Vandaag Inside een boekje opengedaan over de positie van christenen in Nederlandse azc's. Hij stelde dat hun situatie op dit moment de grootste angst is binnen opvanglocaties. "Ze worden de hele dag geterroriseerd...

Zuid Soedan
Nieuws

Predikant in Zuid-Soedan veroordeeld om muziekinstrumenten bij uitvaart

Een anglicaanse predikant in Zuid-Soedan is volgens Morning Star News veroordeeld tot acht maanden cel omdat tijdens een rouwdienst een christelijk lied met muziekinstrumenten klonk. Zijn gemeente betaalde een deel van de opgelegde boete, waardoor...

Bartow
Nieuws

Bezoekers onderbreken openingsgebed imam met Onze Vader in Florida

Bezoekers van een vergadering van het stadsbestuur van Bartow, in de Amerikaanse staat Florida, hebben maandag 16 november het openingsgebed van een imam onderbroken door hardop het Onze Vader te bidden. De politie begeleidde verschillende aanwezigen...

Marjolein Kooistra
Boekfragment

Ik had mijn zoon eindelijk in mijn armen, maar hij leefde niet meer

Na veertig weken zwangerschap keek Marjolein Kooistra vol verwachting uit naar de geboorte van haar zoontje Mattanja. Maar toen de verloskundige zijn hartje niet meer kon vinden, veranderde alles. In het ziekenhuis kregen Marjolein en haar man Harold...

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft vandaag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Meerartikelen

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...

India
Nieuws

Zes vermoorde christenen in India na maanden wachten begraven

Zes christelijke mannen die in mei werden ontvoerd en vermoord in de Indiase deelstaat Manipur, zijn maandag 16 november begraven. Hun lichamen lagen vijf maanden in een mortuarium. Nabestaanden weigerden hen te begraven zolang de autoriteiten...

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

SGP'er Bert-Jan Ruissen tweede op ranglijst meest actieve Europarlementariërs

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen staat in de nieuwste ranking van meest actieve Europarlementariërs op plek 2 van de 720. Dat meldt de SGP op sociale media. Ruissen, die sinds 2019 in het Europees Parlement zit, maakt zich onder meer sterk...

CGK-synode
Nieuws

CGK-synode Hoogeveen bespreekt toekomst kerkverband: ook convenant met Rijnsburg op tafel

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) gaat van 8 tot en met 11 december uitgebreid spreken over de toekomst van het verdeelde kerkverband. Daarbij komt ook de vraag aan de orde of een convenant mogelijk is met de gemeenten...

Charles
Nieuws

Koning Charles over christelijk geloof: “Het kompas dat al mijn handelen als vorst leidt”

Het christelijke geloof geeft richting aan het koningschap van Charles III. Dat zei de Britse vorst dinsdag bij de opening van de nieuwe General Synode van de Church of England. In Church House in Londen sprak hij over een geloof dat gedurende zijn...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Paul Coakley
Nieuws

Amerikaanse aartsbisschop waarschuwt eigen kerk voor politieke verdeeldheid

De politieke strijd tussen Republikeinen en Democraten mag de Amerikaanse Rooms-Katholieke Kerk niet verdelen. Daarvoor waarschuwt aartsbisschop Paul Coakley, voorzitter van de Amerikaanse bisschoppenconferentie. Tijdens een bijeenkomst van...

Doug Wilson
Nieuws

Gereformeerde predikant preekt opnieuw in Pentagon: 'Geen hoop voor Amerika buiten Jezus'

De gereformeerde predikant Doug Wilson heeft gisteren op uitnodiging van Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van Defensie, opnieuw in het Pentagon gepreekt. Tijdens de maandelijkse kerkdienst stelde Wilson dat Amerika alleen hoop heeft door het...

John en Carla Offutt
Nieuws

Predikant en vrouw doodgereden na bruiloft kleinzoon; familie vergeeft bestuurster

Een Amerikaanse predikant en zijn vrouw zijn zaterdag om het leven gekomen bij een verkeersongeval, kort nadat de predikant het huwelijk van zijn kleinzoon had ingezegend. John en Carla Offutt (beiden 74) werden aangereden toen ze op weg waren naar...

Homokoppel
Nieuws

Zweedse kerk verplicht predikanten voorlopig niet om homostellen te trouwen

Predikanten binnen de Zweedse Kerk mogen voorlopig blijven weigeren om homostellen te trouwen als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat. Het kerkparlement heeft dinsdag een omstreden voorstel verworpen dat een einde moest maken aan die...

Schalk
Nieuws

SGP wil Belastingplan ook in senaat niet steunen: zorgen over eenverdieners

De SGP ziet in het Belastingplan voor 2027 onvoldoende terug van de beloofde aanpak van de belastingkloof tussen een- en tweeverdieners. Senator Peter Schalk kondigde dinsdag tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen aan dat zijn fractie het...