"Er raast een enorme storm over de kerk heen"

Interview 23 maart 2015
Zijn type prediking werd opgevat als te somber en te zwaar. Na veel kerkelijke moeite, met gezondheidsproblemen tot gevolg, verliet dr. Wilschut de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) en maakte hij de overstap naar de Protestante Kerk in Nederland (PKN). In zijn nieuwe boek 'Gebleven en meegegaan' onderzoekt de predikant motieven van gereformeerde belijders, die in de 19e eeuw de Hervormde Kerk trouw bleven en in 2004 meegingen met de PKN. Daarnaast verantwoordt hij zijn keus voor de PKN en roept hij op tot kerkelijke eenheid.
 
Wat is u opgevallen in het onderzoeken naar motieven van gereformeerde belijders?
"Het onderwijs van Calvijn is een eye-opener geweest. Hij zegt dat je een kerk pas mag verlaten wanneer daar officieel de grondwaarheden van het christelijk geloof worden ontkend en trouwe belijders worden buitengesloten of gedwongen worden om aan goddeloosheid mee te doen. Dat heeft mij aan het denken gezet in de manier waarop ik de PKN benader. Kijk je naar een deel dat een verkeerd uitgangspunt heeft of zie je ook dat er voldoende ruimte is voor evangelieverspreiding? Die ruimte voor evangelieprediking binnen NHK en PKN vormt de rode draad in mijn boek. Zolang dat het geval is, kun je de die niet afschrijven als een valse kerk."
"Calvijn zegt dat je een kerk pas mag verlaten wanneer daar officieel de grondwaarheden van het christelijk geloof worden ontkend"
Blijkbaar was dit niet overtuigend genoeg voor hen die nu onderdeel zijn van de Hersteld Hervormde Kerk (HHK). Kunt u wel begrip opbrengen voor hun overwegingen?
"Ik begrijp hen en tegelijkertijd ook weer niet. Vóór het ontstaan van de PKN (in 2004) was men nog gewoon onderdeel van de Hervormde Kerk, met dezelfde gebreken als de PKN. Als het gaat om vrijzinnigheid binnen de kerk, één van hun bezwaren, was daar vanaf de 19e eeuw in royale mate al sprake van. Met andere woorden, wat voorheen werd verdragen werd ineens onaanvaardbaar. Ja, ook ik heb grote bezwaren tegen het inzegenen van homorelaties in de kerk. Maar binnen de PKN is het zo geregeld dat een kerkenraad hiertoe niet wordt gedwongen. Overigens waardeer ik het zeer dat de HHK opkomt voor het gereformeerde belijden. Toch was mijns inziens de breuk in 2004 niet nodig."
 
Onlangs zei iemand: ‘de kerk (PKN) is ziek. Als mijn moeder ziek is, zal ik haar ook niet verlaten en daarom blijf ik’. Heeft die persoon een punt?
"Ik vind het ingewikkeld om door middel van deze beeldspraak over de kerk te spreken. Natuurlijk is de kerk een soort moeder, met al haar zonden en gebreken. Maar ik zou het ziektebeeld niet willen gebruiken. Ziekte kan al gauw als reden worden aangevoerd om je niet te hoeven bekeren. Wel doet een moeder soms verkeerde dingen en heeft ze de taak om het Woord te bedienen aan haar kinderen. Daarom zeg ik: 'blijf je kerk trouw, zolang het kan'. Als de omstandigheden het hadden toegelaten was ik nog steeds onderdeel geweest van de GKv, want alle kerkverbanden die Christus belijden, functioneren als een moeder."
 
Het ontbreken van persoonlijke, gerichte leertucht blijft een pijnpunt in de PKN, zegt u. Recent is ds. Van der Kaaij geschorst omdat hij het historisch bestaan van Christus ontkent. Hoe zou de kerk hiermee om moeten gaan?
"Op papier is er niets mis met de tuchtprocedure in de PKN. Maar de praktijk blijkt weerbarstiger. Dit komt mede door de regel dat  wanneer en kerkenraad afstand neemt van de dominee, die beslissing kan worden teruggedraaid door de classis (een regionaal bestuurskader van de PKN, red.). Wanneer de classis besluit dat er geen tuchtprocedure nodig is, is daarmee een leerkwestie beslist. Daarnaast wil ik benadrukken dat de PKN in belijdende geschriften afstand heeft genomen van dwaalgeesten. Maar de hantering van persoonlijke leertucht blijft een ziek element van de kerk."
"Ja, ook ik heb grote bezwaren tegen het inzegenen van homorelaties in de kerk. Maar binnen de PKN is het zo geregeld dat een kerkenraad hiertoe niet wordt gedwongen"
Wilschut merkt op dat binding aan een kerkverband jongeren vandaag de dag "geen fluit" meer te zeggen heeft. "Wat er binnen de kerken speelt, kon ik mijn catechisanten niet uitleggen. Terwijl zij bezig zijn met vragen als 'bestaat God?', raast er een enorme storm over de kerk heen. We kunnen alle woeste plannen maken als kerk, maar de prioriteit moet leggen bij investeren in prediking, pastoraat en weten wat er onder jongeren leeft. Vandaar dat ik een extra bijlage in mijn boek heb toegevoegd over 'kerkelijke eenheid'. Het benauwt mij dat een Flevo festival veel populairder is onder gelovige jongeren dan de kerk zelf."
 

Praatmee

Beluister onze podcast

#400 Jeffrey & Paulien Vervoorn over preekstress, kunstmatige intelligentie en plagiaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Frank van Oordt
Nieuws

CvI-directeur over explosie Israëlcentrum: "We zijn gespaard, maar dit is een stap verder"

Bij het gebouw van Christenen voor Israël in Nijkerk heeft in de nacht van Goede Vrijdag op zaterdag een explosie plaatsgevonden. Volgens directeur Frank van Oordt was de knal zo krachtig dat deze tot in Putten te horen was. Dit vertelt hij in de uit

Don Ceder-Chris Stoffer
Nieuws

Reuring over ‘Jij-dag’ in taalgids OCW: christelijke politici uiten kritiek

Een taalgids van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) zorgt voor politieke ophef. In de gids wordt onder meer geadviseerd om termen als Vaderdag en Moederdag te vervangen door ‘Jij-dag’. Christelijke politici reageren kritisch en

Matthieu Rougé
Positief nieuws

Steeds meer volwassenen laten zich dopen in Frankrijk: “Weg naar geloof is vaak verrassend”

In Frankrijk groeit het aantal volwassenen dat zich laat dopen. Tijdens de paasnacht van 2026 werden meer dan 21.000 jongeren en volwassenen gedoopt. Volgens bisschop Matthieu Rougé (foto) laat dit zien dat het geloof nog steeds mensen raakt, zo stel

Woord en Daad
Persbericht

Woord en Daad ziet inkomsten groeien, maar armoede en onrecht toenemen

De noodzaak om zich tegen armoede en onrecht in te zetten, ziet Woord en Daad toenemen. Tegelijk blijft de verbondenheid vanuit de christelijke achterban onverminderd groot. Nooit eerder ontving de stichting zoveel inkomsten als afgelopen jaar. Dat e

Nigeria vlag
Nieuws

Bloedige paasdag in Nigeria: tientallen christenen gedood tijdens kerkdiensten

Op paaszondag zijn in Nigeria zeker 29 christenen gedood bij gewelddadige aanvallen op kerkdiensten. De aanvallen vonden plaats in de staten Kaduna en Benue en zijn volgens lokale bronnen uitgevoerd door gewapende Fulani-militanten. In de plaats Arik

Ds. H. B. van der Knijff
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente IJsselmuiden/Grafhorst: Ds. H. B. van der Knijff

De hervormde gemeente te IJsselmuiden/Grafhorst mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. H. B. van der Knijff nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In de Dorpskerk volgt de predikant de eerder naar Amersfoort vertrokken ds. M. van Dam o

Pakistan vlag
Nieuws

Christelijk meisje (16) vermist in Pakistan: familie vreest gedwongen bekering en huwelijk

Een christelijke familie in Pakistan vraagt om hulp nadat hun 16-jarige dochter, Neha Bibi, is verdwenen. Volgens haar vader is ze ontvoerd, gedwongen bekeerd tot de islam en mogelijk uitgehuwelijkt aan een islamitische gebedsleider, zo laat Morning

Bemanning
Nieuws

Christelijke astronaut Victor Glover deelt paasboodschap tijdens maanmissie

Terwijl de bemanning van de Artemis II-missie momenteel rond de maan reist, klonk er vanuit het ruimteschip ook een bijzondere paasboodschap. De christelijke astronaut Victor Glover sprak openlijk over zijn geloof in God en de Bijbel. Dat meldt CBN N

Meerartikelen

Patrick van der Laan en Djarno Hofland
Interview

Voetballer Djarno Hofland over zijn bekering: "Ik werd als christen voor gek verklaard"

Succes, status en een leven in de voetbal en artiestenwereld, Djarno Hofland leek alles te hebben. Hij was neef en voormalig manager van André Hazes jr, maar van binnen worstelde hij met angst en donkere gedachten. Afgelopen paaszondag sprak hij daar

Carlino Bus
Nieuws

Pinksterconferentie bijna van start: Opwekking-directeur Carlino Bus deelt updates

Over een kleine twee maanden start de 56e editie van de jaarlijkse Pinksterconferentie Opwekking. Daarom is Stichting Opwekking inmiddels al volop bezig met de voorbereidingen op het event dat jaarlijks door tienduizenden christenen bezocht wordt. Vo

Syrische christenen
Nieuws

Syrische kerken annuleerden uit angst voor geweld paasactiviteiten

Syrische christenen hebben Pasen dit jaar op sobere wijze moeten vieren. Kerkleiders zagen zich genoodzaakt om de vieringen alleen binnen de kerkmuren plaats te vinden. Ook door verschillende openbare activiteiten werd een streep gezet. Deze beslissi

Jan Keuken en Hans van Hoof
Persbericht

Jan Keuken nieuwe directeur van Stichting IRS

Per 1 april 2026 is Jan Keuken (links op de foto) door het bestuur benoemd als directeur van Stichting IRS in Apeldoorn. Hij volgt interim-directeur Hans van Hoof (rechts op de foto) op. Jan Keuken (37) heeft twintig jaar ervaring in commercie en man

Jack Esselink en Maaike Harmsen
Interview

Hoe betrouwbaar kan AI de Bijbel uitleggen? Twee theologen reageren

Stel dat je als predikant, pastoraal werker of individuele gelovige een Bijbeltekst door het AI-programma ChatGPT laat uitleggen. Hoe betrouwbaar is die uitleg en op welke manier moet je je er toe verhouden? Daarnaast: welk ‘gezag’ moet je daaraan he

doekes
Opinie

Waarom ideologie vervaagt en geloof versterkt door de jaren heen

Jonge mensen zijn vaak sterk ideologisch. Nog zeer overtuigd van het idee dat ze de wereld kunnen veranderen, radicaal in hun standpunten en vol energie. Opvallend is dat naarmate de jaren verstrijken, ideologie vaak minder sterk wordt, minder radica

Tass Saada
Nieuws

Tass Saada (1951-2026): een leven tussen haat en verzoening

In dit in memoriam van Gerhard Rijksen wordt het indrukwekkende levensverhaal van Tass Saada geschetst: van meedogenloze strijder in de kring van Yasser Arafat tot een toegewijde volgeling van Jezus en vredestichter tussen Joden en Palestijnen. Zijn

Jan Pool
Column

Wat als oude angsten opnieuw opduiken? Strijd in m'n hoofd en rust in m'n geloof

Goed nieuws en onzekerheid lopen soms dwars door elkaar heen. Jan Pool praat ons bij over zijn gezondheidssituatie, de impact van bijwerkingen en een onverwachte medische wending. Tegelijk wordt hij geconfronteerd met een oude angst die opnieuw de ko

Nigeria
Nieuws

Minimaal tien christenen omgekomen bij aanval Boko Haram in Nigeria

Leden van de islamitische terreurgroep Boko Haram hebben op maandag 30 maart ten minste tien christenen gedood bij een overval op een dorp in de Nigeriaanse deelstaat Borno. De aanval vond plaats in Kautikari, een overwegend christelijk dorp in Chibo

Saada
Nieuws

Tass Saada (75) overleden: sluipschutter van Arafat veranderde in volgeling van Jezus

Tass Saada is op 75-jarige leeftijd overleden. Dat maakt de uitgever van zijn boek ‘Arafat was mijn held’ bekend. De Palestijnse Saada heeft een indrukwekkend levensverhaal waarin hij van moslim en sluipschutter van de PLO transformeerde tot een volg

Donald Trump
Video

Amerikaanse president Donald Trump noemt Pasen het grootste wonder ooit

De Amerikaanse president Donald Trump noemt Pasen het grootste wonder ooit. Dat zei Trump eerder deze week tijdens de paaslunch in het Witte Huis. De president wees op het lijden en sterven van de Heere Jezus, maar ook op Zijn opstanding tijdens Pase

Ds. Oscar Lohuis
Video

Ds. Oscar Lohuis wijst op vijanden van Israël die één voor één ten onder gingen

Van het Egyptische rijk tot het Assyrische Rijk en van het Babylonische Rijk tot uiteindelijk nazi-Duitsland: allemaal stonden ze Joden naar het leven en gingen vervolgens één voor één ten onder. Daar wees ds. Oscar Lohuis op in een recente preek. Lo