De situatie in La Guaira, Venezuela, kan alleen als “apocalyptisch” worden omschreven. Dat zegt Regina Lynch, uitvoerend president van Kerk in Nood (ACN). “Ik had deze omvang van de verwoesting niet verwacht”, vertelt zij. “Overal in de stad liggen enorme bergen puin.”

Mannen en bulldozers graven tussen de resten van gebouwen. Zij zoeken niet langer naar overlevenden, omdat daarvoor te veel tijd verstreken is. “Daarnaast zie je grote, scheefgezakte flatgebouwen waarin niemand meer kan wonen. Het is apocalyptisch.”

Kerk biedt hoop in Venezuela
Het officiële dodental ligt rond de 4.500. Het werkelijke aantal slachtoffers wordt echter op tienduizenden geschat. Daarnaast raakten duizenden mensen zwaargewond. Mogelijk verloren tot 500.000 Venezolanen hun baan door de aardbeving.

Kort na een bezoek aan de zwaarst getroffen gebieden gaven Regina Lynch en María Lozano een toelichting. Lozano leidt de afdeling publieke communicatie van Kerk in Nood. Ook de Kerk werd zwaar getroffen. Toch reageert zij snel op de directe noden van de bevolking. “Je kon zien hoe goed de Kerk in Venezuela georganiseerd is”, zegt Lynch. “Er is een enorme hulpoperatie opgezet.”

In een distributiecentrum in Caracas zag zij vrijwilligers van alle leeftijden. Zij sorteerden goederen die Venezolanen vanuit het hele land hadden geschonken. “Het leek wel een bijenkorf.”

Hulp vanuit een levend geloof
De Kerk kan snel en professioneel handelen dankzij sterke lokale netwerken. Vooral de diocesane en parochiële Caritasorganisaties spelen daarbij een belangrijke rol. Hun inzet is diep geworteld in het Evangelie. Bovendien maakt hun werk nadrukkelijk deel uit van het leven van de Kerk.

“Vrijwilligers zeiden steeds opnieuw: ‘Wij zijn geen ngo’”, vertelt María Lozano. “‘Wij zijn hier en handelen vanuit ons geloof.’” Caritas wordt daarom niet gezien als een zelfstandige organisatie. Zij is een uitdrukking van de moederlijke zorg van de Kerk. Daarnaast vormt Caritas een concrete voortzetting van haar zending.

Deze identiteit komt ook terug in de vorming van vrijwilligers. In veel bisdommen ontvangen zij eerst geestelijke en Bijbelse begeleiding. Zij bestuderen de Heilige Schrift en beoefenen lectio divina. Zo wortelt hun hulpverlening in een christelijk begrip van naastenliefde. “Godzijdank is de Kerk aanwezig in Venezuela”, zegt Lynch.

Kerk in Nood werkt sinds 2011 samen met de bisdommen Caracas en La Guaira. Die samenwerking begon tijdens de financiële en sociale crisis. Daardoor bestaat inmiddels vijftien jaar ervaring, vertrouwen en goede samenwerking. Bijna alle gebouwen die met steun van Kerk in Nood werden gebouwd, doorstonden de aardbeving. Tegelijk stortten complete woonblokken in.

Eerste noodhulp van 100.000 euro
Zodra de omvang van de ramp duidelijk werd, stelde Kerk in Nood 100.000 euro beschikbaar. Inmiddels onderzoekt de organisatie verdere hulp voor de lange termijn. “Het geld ondersteunt nu priesters, zusters en leken die met de slachtoffers werken”, legt Lynch uit. Tienduizenden mensen leven momenteel in tenten op straat. De Kerk helpt hen met voedsel, zorg en pastorale nabijheid. Ook viert zij met hen de sacramenten.

Er bestaan echter zorgen over de komende maanden. Mensen kunnen onrustig worden wanneer hun situatie niet verbetert. Tegelijk dreigt de aandacht van de internationale gemeenschap langzaam te verdwijnen. Kerk in Nood wil de Venezolaanse bevolking juist langdurig blijven ondersteunen. Dat gebeurt via de plaatselijke Kerk. Waarschijnlijk is steun nodig voor de herbouw van kerkelijke gebouwen. Ook traumaverwerking zal een belangrijk onderdeel van de hulp worden.

Zorgverleners dragen zelf diepe wonden
De delegatie bezocht een kliniek van de Kerk in La Guaira. Deze kliniek blijft 24 uur per dag geopend. Sommige medewerkers verloren hun familie en hun woning. Ook kwamen twee artsen van de kliniek om het leven.

Die ochtend was een deskundige uit Caracas gearriveerd. Hij gaf het personeel training in traumaverwerking. “Eerst hielp hij de medewerkers met hun eigen trauma’s”, vertelt Lynch. “Daarna leerde hij hen andere slachtoffers te begeleiden.” Kerk in Nood heeft de bisschoppen verzekerd dat verdere ondersteuning beschikbaar blijft. “Wanneer zij meer hulp nodig hebben, weten zij dat wij er zijn.”

‘Mijn leven is meer dan mijn been’
Voorbeelden van ernstig trauma zijn overal zichtbaar. In een ziekenhuis ontmoette de delegatie de 31-jarige Gismely. Zij viel tijdens de aardbeving van de twaalfde verdieping. Gismely overleefde de val en werd gered. Wel verloor zij een been. Dankzij de steun en het diepe geloof van een Caritasvrijwilliger kon zij weer glimlachen. “Ik weet dat het zonder mijn been niet gemakkelijk wordt”, zei zij. “Maar mijn leven is meer dan dat.”

De delegatie verzekerde Gismely dat Kerk in Nood haar in gebed blijft begeleiden. Ook ontmoette zij een vader met zijn drie kinderen. Zij vonden onderdak bij de karmelietessen. Het gezin verloor veertig familieleden, onder wie de moeder van de kinderen.

Ook priesters en bisschoppen getroffen
Veel kerkelijke medewerkers dragen zelf eveneens een enorm verlies. Zo verloor pater Alfredo tachtig procent van zijn parochianen. Bisschop Pablo Modesto van La Guaira opende na de aardbeving zijn slaapkamerdeur. Zijn kantoor en een deel van het seminarie waren verdwenen. Ook waren meerdere gebouwen naast het seminarie volledig ingestort.

De bisschop en zijn seminaristen bleven echter ongedeerd. Sindsdien vragen zij zich af waarom juist zij werden gespaard. “Wij zijn hier om dit land opnieuw op te bouwen”, zei de bisschop tegen Kerk in Nood. Volgens hem is dit nu een van de belangrijkste opdrachten van de Kerk.

Dit bericht verscheen eerder op de website van Kerk in Nood en is met toestemming overgenomen door Cvandaag